Tình yêu là một lời giải thích về mối quan hệ giữa nam và nữ. Giữa khác giới nếu xảy ra quan hệ xác thịt, thường sẽ dấy lên vấn đề gọi là đạo đức. Vào lúc đó, chiếc cân thiên lý mà chúng ta dùng để đo lường xem mối quan hệ lưỡng tính ấy rốt cuộc là đạo đức hay không đạo đức, chính là tình yêu. Tôi có thể nói một cách đơn giản rằng, sự kết hợp của hai giới mà lấy tình yêu làm nền tảng, thì đó là hành vi phù hợp với đạo đức, ngược lại, chính là không phù hợp với đạo đức; cho nên tôi nói: Tình yêu là một lời giải thích về mối quan hệ giữa nam và nữ.
Tình yêu không phải là sản phẩm của lý trí, mà là sản phẩm của tình cảm, cũng có thể nói là thứ tình cảm mãnh liệt nhất, đồng thời cũng chỉ có tình yêu hoàn toàn không mang chút tác dụng lý trí nào mới là tình yêu chân chính. Biểu hiện của thứ tình yêu chân chính này chính là một mực tiến về phía trước, không sợ trời, không sợ đất, là hành động mù quáng. Người có tình yêu chân chính sẽ quên đi sự khác biệt về phú quý danh vị, quên đi sự khác biệt về xấu đẹp, quên đi ranh giới giữa người và ta. Ở người đang yêu, việc quên đi sự khác biệt về phú quý danh vị còn dễ, chứ quên đi sự khác biệt về xấu đẹp thì lại khó; Trung Quốc có câu thành ngữ: "Trong mắt người tình hóa Tây Thi", đây quả thực là một câu danh ngôn bất hủ. Việc quên đi sự khác biệt về xấu đẹp không phải là hoàn toàn không có, nhưng quên đi chữ "ta" thì lại rất ít. Trước đây từng có mấy nhà văn lãng mạn miêu tả người đàn ông hoặc người phụ nữ vì tình yêu mà hy sinh bản thân, nhưng trong xã hội hiện nay thì thật khó mà tìm được. Chúng ta tuy cũng thường nghe thấy những chuyện "cùng nhau tuẫn tình", nhưng đây là hành vi trả thù đối với kẻ áp bức, chứ không phải là việc quên chữ "ta" vì tình yêu như được nhắc đến ở đây. Tình yêu mà đến mức quên mình, đã là một thứ tín ngưỡng rồi, người hy sinh hoàn toàn hy sinh vì tín ngưỡng, tuyệt không có ý gì khác. Hơn nữa, điều này lại khác với việc tự sát của kẻ thất tình. Việc tự sát của kẻ thất tình là hành vi trả thù của kẻ ý chí bạc nhược, giống hệt như kẻ đói trong truyện ngắn "Một người đói" của nhà văn Do Thái Binsicky nói về hành vi trả thù xã hội. Đối với người bị mình yêu, kẻ đó không phải là mất đi ân tình, mà hoàn toàn đứng ở địa vị của kẻ thù. Hành vi hy sinh của người vì tình yêu mà đến mức quên mình thì lại khác; Tolstoy từng miêu tả một nhân vật điển hình như vậy trong tác phẩm "Xác sống". Tolstoy vốn chủ trương chủ nghĩa bất kháng cự, cho nên những người có tình yêu thuần khiết mà ông miêu tả cũng đều giống như những người theo chủ nghĩa bất kháng cự; kỳ thực người mà yêu đến mức quên mình, thì sẽ quên cả sự ghen tuông; nhân vật chính trong "Xác sống" sở hữu sự không ghen tuông, không phải vì anh ta đã quên yêu, mà chính vì tình yêu của anh ta không thể cởi bỏ. Tôi cho rằng hễ tình yêu mà đến được cảnh giới "ba quên" như đã nói ở trên, thì tình yêu đó chính là cái gọi là tình yêu tinh thần. Rất nhiều người cho rằng "tình yêu tinh thần" là chỉ tình yêu tránh việc giao hợp (trong "Tập kết hôn" của Stendhal có miêu tả hai ba người chủ trương như thế nhưng đã thất bại), thế nhưng việc vì tình yêu mà sinh ra ý định thân mật về thể xác lại là chuyện vô cùng tự nhiên, không phải cứ thế là không được tính là "tinh thần", nếu cứ muốn miễn cưỡng thực hiện, cuối cùng ắt sẽ thất bại.
Tình yêu tuy không lấy việc đạt được giao hợp làm bằng chứng trưởng thành, nhưng vì tình yêu mà tự nhiên đến bước này, lại là chuyện cực kỳ hợp lý, không thể coi là đáng hổ thẹn hay dơ bẩn.
Tôi đương nhiên cũng thừa nhận rằng, những ai lấy tình yêu làm tín ngưỡng như đã nói ở trên, thì không thể cưỡng ép tất cả mọi người đều phải tuân theo. Hơn nữa cũng không nên khuyên dụ tất cả mọi người đều làm theo cách này. Ai muốn làm như vậy, đó là tự do cá nhân của họ, ai không muốn làm như vậy, cũng là tự do cá nhân của họ; hơn nữa trong mắt chúng ta, trình độ đạo đức của cả hai thật ra cũng chẳng có gì chênh lệch. Nói một cách khác, tôi không hề cảm thấy nhất định phải có thể hy sinh "ta", giống như nhân vật chính trong "Xác sống", thì mới được coi là tình yêu chân chính. Thế nhưng việc quên đi phú quý danh vị và xấu đẹp, thì chắc chắn là điều kiện ắt phải có của tình yêu chân chính.
Tôi cảm thấy sự tự do kết hợp của hai giới nam nữ nếu là hành động tự nhiên xuất phát từ tình yêu chân chính, thì chính là hợp lý. Đồng thời tôi cảm thấy, nếu chúng ta thừa nhận tình yêu là sản phẩm của tình cảm, thì tự nhiên cũng không thể chỉ việc tình yêu suy giảm cho đến lúc không còn nữa, là không đạo đức. Một con người từng có hai ba lần trải qua chuyện tình yêu, nếu đều là do tình yêu chân chính tự phát, thì không tính là chuyện gì to tát cả. Về phía người phụ nữ, không tính là điều không danh dự, có tổn hại đến trinh tiết. Quan niệm về trinh tiết ở Trung Quốc, hầu như coi đó là vật độc quyền của phụ nữ, hơn nữa còn giải thích trinh tiết là "chỉ tiếp xúc với một người đàn ông", thực ra là vì không coi trọng tình yêu. Những năm gần đây, ánh rạng đông của tình yêu đã chiếu rọi vào tâm hồn thanh niên, những kẻ thủ cựu lại cho rằng đây là ác quả sau khi quan niệm trinh tiết bị phá hoại, thực ra cũng đã hiểu lầm rất nghiêm trọng! Tôi cho rằng trinh tiết và tình yêu gắn liền với nhau mà sinh ra, bổ trợ cho nhau mà thành; người thấu hiểu tình yêu chân chính, cũng chính là người có trinh tiết. Chân ngụy của tình yêu có liên quan đến việc có trinh tiết hay không; còn số lần yêu, thì tuyệt đối không liên quan. Tôi cảm thấy nam nữ thanh niên trong nước sau khi có sự giao thiệp tự do, những vướng bận trong chuyện tình yêu rất nhiều, mà họ lại vẫn giữ cái chủ nghĩa bí mật được truyền lại từ trước, càng giữ chủ nghĩa bí mật, lại càng gần với cái gọi là "trộm hương cướp ngọc" trước đây, càng rời xa tình yêu chân chính, đây e rằng không phải là hiện tượng tốt đẹp gì nhỉ. Còn như những ai từng có một hai lần trải qua chuyện yêu đương, mà đang trải nghiệm lần thứ ba, đối với chuyện trước kia, mỗi người đều cố gắng tìm cách che đậy, lại càng là chuyện thường thấy (đại khái là phái nữ chiếm đa số); chúng ta ngẫm lại mà xem, kẻ cố gắng tìm cách che đậy ấy, trong tinh thần sẽ đau khổ biết nhường nào! Mà tất cả những điều này đều là do xã hội hiểu lầm về tình yêu và trinh tiết mà ra.
