Lập Nhân tiên sinh: Hai năm nay, thơ mới sản xuất ra nhiều nhất, không thể làm thỏa mãn hoàn toàn ý nguyện của mọi người, điều này rất khó chối cãi. Tác giả vì tôn trọng cá tính của mình và để thoát khỏi cái bẫy tinh thần câu thúc bên ngoài, vốn dĩ có thể nói rằng "Làm thơ, vốn dĩ là vì tôi muốn làm nên làm thôi, còn lời phê bình của người khác, đối với thơ và người làm thơ, hoàn toàn không có quan hệ gì". Nhưng nếu nhân đó mà dùng làm sự biện hộ cho tác phẩm của mình, cho là nơi trốn chạy của kẻ tài sơ, thì lại không đúng. Về phần không thể đại chúng hóa, thì cũng không sao cả.
Nguyên động lực của chủ nghĩa Đa-đa (Dada), có người nói là do tinh thần phá hoại tất cả trong Thế chiến thứ nhất và cảm giác hư vô của nhân nhân sinh – ngay cả văn minh cũng là hư vô – hòa trộn mà thành; cho nên họ muốn phá hoại tất cả các quy tắc trong nghệ thuật, muốn hết sức thể hiện sự hư vô và vô ý thức. Nhà tiểu thuyết lớn hiện đại người Ý Salrator Gotta (1887) trong tác phẩm "Ba chiếc Mệnh-đề" của ông đã mượn lời một người lính bị thương bị tiếng đại bác làm tổn thương thần kinh để giải thích chủ nghĩa Đa-đa rằng: "Chủ nghĩa Đa-đa là gì? Chính là phản văn học, phản âm nhạc, phản hội họa, phản tình cảm, phản tất cả. Đây là tôn giáo của sự hoài nghi, tôn giáo phi trí tuệ, là tôn giáo hoài nghi và phi trí tuệ vốn là cội nguồn suy đồi của thời đại chúng ta." Chính là lấy ý nghĩa này. Lại có người nói chủ nghĩa Đa-đa là chủ nghĩa hiện thực triệt để; người theo chủ nghĩa Đa-đa yêu rượu, yêu phụ nữ; văn hóa của họ lấy văn hóa thể xác làm chủ. Lại có người nói chủ nghĩa Đa-đa là muốn nỗ lực tái tạo một thứ nghệ thuật của người nguyên thủy, hoặc nghệ thuật của trẻ nhỏ; họ muốn dùng tâm trạng của người hiện đại mò mẫm tâm trạng của người nguyên thủy để sáng tạo ra các tác phẩm nghệ thuật. Họ lấy chữ Đa-đa (Dada) làm tên chủ nghĩa, ý lấy chữ này chính là tiếng "a a" lúc trẻ nhỏ mới học nói, có thể tưởng tượng được ý nghĩa của họ. Cho nên theo như lời này mà nói, chủ nghĩa Đa-đa tuyệt đối không phải là thứ hoàn toàn vô ý thức, đáng buồn cười! Hiện nay không những các nhà phê bình phái viện hàn lâm Pháp không dám coi đó là lời nói nhảm, mà các nước khác cũng đều bày tỏ sự chú ý thỏa đáng đối với những người theo chủ nghĩa Đa-đa. Người tuyên truyền cho chủ nghĩa Đa-đa ở Mỹ có Else von fuytaz Loringhoven nổi tiếng, từ rất sớm đã nỗ lực (nhưng tôi thấy thơ của bà ấy vẫn chưa khó hiểu bằng, chưa hoàn toàn vô nghĩa bằng những người theo chủ nghĩa Đa-đa ở Pháp), ở Nga có Alexander Krutchenich, điều đó lại càng nổi tiếng hơn. Cho nên phong trào chủ nghĩa Đa-đa đã có xu hướng phổ biến.
Tâm lý của xã hội nói chung ở Trung Quốc, hễ thấy những nghị luận hơi mới lạ một chút, thường hay coi đó là "cuồng loạn", "hiếu kỳ", thật là không đúng! Đối với một việc, chúng ta chỉ có hiểu hay không hiểu, chỉ có tán thành hay không tán thành, tuyệt đối không có chuyện vừa không thèm tìm hiểu, lại vừa không phản đối, mà chỉ đem ra chế nhạo!
Ý đại khái của tiếng Ý trong "Một cơn bệnh cuồng" là "Chúc ngủ ngon, thưa ông; khiêu vũ đi, đi thôi!" "Havana – đáng chết – khẩu súng lục!"
Nhạn Băng [Tháng 9 năm 1922]
