Zola trong tiểu thuyết "Nana" từng thông qua miệng của một nhà báo — cũng coi như là một nhà phê bình kịch — mà nói rằng, Nana giống như một con ruồi vàng, nó bay ra từ chốn dơ dáy, đậu lên người những kẻ "cao quý", và gieo rắc độc hại.

Thực ra những con ruồi vàng như Nana lại không nhiều lắm. Trên đời này "ruồi vàng" thì nhiều lắm, nhưng đại đa số đều khác với kiểu của Nana; chúng không phải từ chốn dơ dáy bay đến người những kẻ "cao quý", mà là từ hầm phân cao quý bay đến lều tranh để gieo rắc một trăm lẻ tám ngàn loại mầm bệnh trên người chúng.

Nhìn bề ngoài, chúng khoác áo vàng đội mũ đỏ, béo tốt, cứ như thể sắp sửa đến vũ trường vậy, — nếu được vậy thì lại hay, bởi vì đằng kia vốn là nơi sản xuất mầm bệnh, thế mà không, nó lại bay lên đầu lũ trẻ, đậu bên bát cơm của chúng, nó lại chuyên gây khó dễ cho những đứa trẻ nghèo không đủ tiền lắp cửa lưới, bạn chỉ cần lơ là một chút, mầm bệnh trên người nó đã bén rễ rồi.

Thế nhưng tác hại của ruồi vàng vẫn dễ bề nhận biết. Ngay cả những người không có kiến thức khoa học đi nữa, vì từ lâu đã thấy nó thích sống trong hầm phân, vả lại vỗ một cái là dịch phân đầy người nó liền bắn ra, cho nên đối với nó từ sớm đã có lòng đề phòng. Điều mà người ta thường dễ bỏ qua chính là loài ruồi xanh, tên thông tục là ruồi cơm. Khi nó đến không hề có thanh thế lẫy lừng vo ve như ruồi vàng, bộ áo vải gai trên người nó cũng mang đậm ý vị kiểu "bình dân", hoặc bạn cũng có thể nói nó ra điều "phong thái ẩn sĩ". Nó có vẻ khiêm nhường, lặng lẽ bám ở một góc có khi bất động suốt một khoảng thời gian dài. Nó lại có vẻ như rất giỏi chiến đấu, khi đã chấm trúng một chiếc mũi đỏ vì rượu thì sẽ tấn công hết lần này đến lần khác, chẳng phải Homer từng ca ngợi "con ruồi dũng cảm" đó sao? Bạn vỗ một cái, nó cũng không bắn ra một bãi phân giống như ruồi vàng, trong bụng nó hình như vô cùng sạch sẽ. Hơn nữa những lúc bình thường nó cũng chỉ bò quanh giỏ cơm, cho thấy nó vốn không phải là kẻ chạy theo mùi hôi tanh tanh tưởi.

Nếu bạn không dùng kính hiển vi để soi, thì bạn sẽ không thể biết được con ruồi dũng cảm mang "phong thái ẩn sĩ" này, trên mình nó vốn dĩ mang theo một trăm lẻ tám ngàn mầm bệnh y hệt như ruồi vàng!

Vào những ngày thời tiết âm u, loài ruồi cơm này đặc biệt nhiều. Thỉnh thoảng chúng ta tĩnh tâm lắng nghe kỹ, sẽ nghe thấy chúng vo ve kêu rằng: "Tạp văn, tạp văn! Đừng viết tạp văn!"

Hóa ra chúng cũng rất tự biết thân biết phận rằng chúng không chịu nổi kính hiển vi soi chiếu, mà tạp văn lại chính là chiếc kính hiển vi chuyên kiểm tra mầm bệnh ở bất cứ chốn nào.