Khải Minh tiên sinh: Mới đây nhận được bút thư ngày 30, kính đã rõ. Cảo thảo của Lưu Bán Nông tiên sinh xin tiên sinh hãy gửi kèm bài thơ tản văn của Oscar Wilde. Không biết ngoài ra còn có cao tác hạng nào khác có thể cho "Thuyết Báo" không, xin tiên sinh tùy nghi gửi tới. Lưu tiên sinh vẫn ở thường trú tại Pháp chứ?

Lạc Hoa Sinh chính là tên chữ của Phấn Địa Sơn tiên sinh, bài này của ông ấy hay hơn những bài còn lại, bởi vì đây chính là viết về chuyện của chính mình. Vợ của ông ấy qua đời năm ngoái, hiện để lại một con gái, ở trong ngụ sở của anh trai tại Thượng Hải, chỉ mới ba bốn tuổi thôi, nhỏ hơn Thừa Hoan① rất nhiều. Nhưng vì cảm xúc của toàn bài luôn chân thực, cho nên mới hay.

"Thuyết Báo" mỗi tháng nhận được bản thảo bên ngoài gửi đến (đại đa số là người không quen biết) tổng cộng có trên năm mươi bản, cả tác phẩm dài lẫn ngắn. Nhưng những bài hay lại vô cùng hiếm hoi: Cảm thấy bọn họ đều có mấy khuyết điểm chung là: (một) là cảnh ngộ được miêu tả, bản thân vốn chưa từng có kinh nghiệm, (hai) là muốn sáng tác rồi mới sáng tác, chứ không phải ấn tượng sâu sắc đến mức không nói không được, rồi mới viết ra, (iii) là không thể dùng phương pháp quan sát khách quan làm nền tảng, (iv) là chỉ chú trọng nhân vật thì lại lơ là cảnh ngộ, chỉ chú trọng cảnh ngộ thì lại lơ là nhân vật, cảnh ngộ và nhân vật trong đó sinh ra quan hệ rất ít, không thể khiến người đọc xem xong nghĩ rằng: Cảnh ngộ

① Tên đứa trẻ trong tiểu thuyết "Hoàng hôn hậu" của Lạc Hoa Sinh.

này mới sinh ra loại người này. Dù có một số tiên sinh thỉnh thoảng gửi đến một hai bài, viết thực sự rất hay, nhưng đa số các vị tiên sinh sáng tác thì không hay cho lắm. Đệ cảm thấy những căn bệnh phổ biến này chỉ có chủ nghĩa tự nhiên mới có thể chữa được, gần đây đệ cảm thấy chủ nghĩa tự nhiên ở Trung Quốc nên có một năm trở lên để đề xướng và nghiên cứu, may ra sáng tác trong tương lai mới không đến mức quay lại điệu cũ "gió hoa tuyết trăng" của ngày xưa. Tiên sinh đối với ý kiến này thấy đúng không?

Các tác phẩm dài trong "Thuyết Báo" đều đã kết thúc, chỉ có màn thứ hai của bài "Phụ nhân trấn" cho đến nay vẫn chưa viết tiếp, một là không có một khoảng không gian lớn nhường ấy, hai là Trạch Dân vẫn chưa dịch xong, nhưng trong năm nay tổng cộng vẫn muốn đăng nó ra.

Tiểu thuyết Hy Lạp mới đã nhờ người dịch được một bài, các bài còn lại vẫn còn rất nhiều, dự định chọn bài ngắn mà dịch, nay xin gửi kèm mục lục, các bài ngắn Ephtaliotis mà tiên sinh đã dịch xin hãy gửi xuống ngay① để chuẩn bị dùng cho số 10 thì thế nào? Bởi vì mấy bài trong tập truyện ngắn Hy Lạp mới, đại khái ngụ ý không được hay cho lắm nhỉ.

Thảo luận về quốc ngữ Âu hóa dự định vào số 9 sẽ tập hợp nghị luận các phía, thư của tiên sinh tiện thể có thể đăng cùng lúc vào lúc này.

Ngày 30 có gửi một bức thư nói về việc trù bị số tháng 10, nghĩ là đã gửi đến rồi, hai bài luận bình luận của Séc và Ba Lan, khẩn cầu tiên sinh đảm nhận. Nói thêm sau, xin chúc sức khỏe.

Thẩm Nhạn Băng [Ngày 3 tháng 8 năm 1921]

Lại có một chuyện mạo muội: Xá đệ vốn dự định vào học lớp dự bị Đồng Quảng Tế ở Thượng Hải vào nửa cuối năm nay, hiện

① Ephtaliotis (1849-1923), nhà văn nổi tiếng Hy Lạp.

tại nghe nói lớp này không phải chuyên để chuẩn bị học tiếng Đức mà thiết lập, vốn là để chuẩn bị vào học chuyên ngành chính của Đồng Quảng Tế, cho nên trong đó có các môn vật lý hóa học toán học v.v., vẫn rất coi trọng. Trạch Dân chỉ đang học chữ, vào học thì không có lợi. Cho nên dự định đổi vào lớp tiếng Đức của Đại học Bắc Kinh. Không biết lớp này có thể dự thính không? Môn học mỗi tuần như thế nào? Dám xin tiên sinh biểu thị qua loa một hai, vô cùng cảm kích.

Lại khất