Đức Trinh tiên sinh: Hai ý kiến của anh, tôi đều vô cùng tán thành, hơn nữa còn muốn hết sức thực hiện. Trịnh Chấn Đạc quân năm ngoái cũng từng đề cập đến chuyện này, khi ấy tôi tán thành việc tên người tên đất nên có người thẩm định thống nhất, còn về ngữ pháp trong văn học thì không tán thành việc dùng phương pháp "nhân tạo" để "tôn lên". Nói ra thì chính bản thân tôi cũng thấy buồn cười, lúc tôi dịch gặp tên người tên đất, thường trước sau dịch thành hai kiểu khác nhau, lúc đó cũng không thấy gì; còn về việc phiên âm sai thì nhiều không kể xiết. Cho nên có quy định thống nhất, tôi cực kỳ ủng hộ.
Nghiên cứu văn học Trung Quốc đương nhiên là một việc cực kỳ quan trọng, chúng tôi cũng rất muốn làm, nhưng việc này không thể ép buộc được. Kiến giải nông cạn của tôi cho rằng, cục diện thời nay chính là thời điểm thích hợp để sản xuất ra những sáng tác bi tráng hào hùng hoặc suy đồi thất vọng, người có nhiệt huyết lại bị áp bức bởi cuộc sống, ai còn đủ kiên nhẫn ngồi lật sách cũ cơ chứ, tôi là một kẻ mê tín "văn học là sự phản chiếu của xã hội"; tôi thích nghe tiếng kêu đau, tiếng kêu oan của người hiện đại, không thích nghe tiếng cười giả lợt khóc làm bộ của người cổ đại, tiếng rên rỉ không bệnh mà rên, những động tác không tự nhiên liếc mắt đưa tình; không may là văn học cổ Trung Quốc lại đầy rẫy những âm thanh đó. Tâm lý ích kỷ của tôi rất mạnh, cứ hễ nghĩ đến cảnh nhíu mày bước vào đống sách cũ đầy những thây ma biết đi để tìm kiếm âm thanh của "con người", liền cảm thấy quá đỗi khổ sở; hoặc giả là tôi đọc sách cổ quá ít, cho nên mới cảm thấy vô vị gấp bội. Cuối năm ngoái từng có lúc muốn đọc sách cổ, nhưng bây giờ thì hoàn toàn không muốn nữa. Tuy nhiên đây đều là thành kiến cá nhân của tôi, không dám dùng điều này để kỳ vọng người khác; căn cứ vào tình thế "đồ cổ giả" thịnh hành hiện nay mà xét, tôi lại cực kỳ mong mỏi những người bạn hiểu biết đồ cổ thật đứng ra đăng một quảng cáo "cẩn thận kẻo mua phải hàng giả" đấy!
Nhạn Băng (Tháng sáu năm 1922)
