Vào mùa xuân năm Hồng Vũ thứ hai mươi ba, Minh Đế Chu Nguyên Chương đã đặt xuống quân cờ cuối cùng trong vụ án Hồ Duy Dung. Ánh mắt tràn đầy sát khí của ông hướng về phía công thần khai quốc của Đại Minh — Lý Thiện Trường, ngày này ông đã nhẫn nhịn suốt tròn mười một năm.
Tháng Giêng, một đoạn tường bao ở quê nhà Định Viễn của Lý Thiện Trường bị đổ sập, dọa cho vị lão nhân đã gần tám mươi tuổi này kinh hoàng. Ông chỉ muốn an hưởng tuổi già trong một căn nhà có thể che gió chắn mưa, nhưng không nỡ làm phiền tới hương lý, nên đã viết một bức thư cho người chiến hữu năm xưa là Thang Hòa, hỏi mượn ba trăm binh lính. Thang Hòa khi ấy vẫn còn nắm giữ chút quyền quân sự trong tay, Lý Thiện Trường suy tính rất đơn giản, năm đó Thang Hòa là chó, còn ông là chim ưng (ưng nô), hai người trong những năm tháng chiến đấu dài đằng đẵng đã kết nên tình hữu nghị sâu sắc, nay đều đã già yếu, chẳng lẽ Thang Hòa lại không nể mặt mũi cho chút chuyện nhỏ này sao!
Sức lao động của ba trăm binh lính có thể giúp ông kịp dọn vào căn nhà mới không bị dột nát trước Tết Nguyên tiêu. Thư đã đi, lính cũng đã đến, gương mặt già nua đầy nếp nhăn như vỏ hạt óc chó của Lý Thiện Trường nở nụ cười, dường như Thang Hòa rất biết nể mặt. Chỉ tiếc là vận khí của Lý Thiện Trường thực sự không tốt, đúng vào ngày thứ hai sau khi binh lính đến, cũng chính là ngày mùng bảy tháng Giêng, một đại án kinh thiên động địa đã xảy ra tại Hào Đường trấn cách nhà ông mười lăm dặm.
Đây chỉ là mồi lửa đầu tiên, hơn nữa thế lửa dường như lại hướng về phía phủ đệ của Lam Ngọc hơn. Nếu như nói đối với vụ án này Chu Nguyên Chương vẫn còn chút kiêng dè "vạch áo cho người xem lưng" mà tạm thời không truy cứu, thì hòn đá ném xuống giếng của Thang Hòa đã đập trúng chân Chu Nguyên Chương. Ngay khi Thang Hòa cho Lý Thiện Trường mượn binh, bức thư tố giác của ông ta cũng đã xuất phát tiến về kinh thành.
Chuyện này cũng không thể trách Thang Hòa, ông ta vẫn còn trẻ, vẫn muốn sống thêm vài năm, không muốn vợ con mình cùng lên đoạn đầu đài với mình. Sau khi tận mắt chứng kiến những người đồng đội bên cạnh lần lượt bị "nấu chín" (tàn sát), ông ta sống trong cảnh kinh hoàng không ngày nào yên. Ông ta biết cuối cùng chỉ còn lại một con chó săn, dùng để trông nhà giữ cửa, làm đẹp mặt tiền. Khi phát hiện sát khí của Hoàng thượng lại xuất hiện lần nữa, để trở thành con chó trông nhà cuối cùng, ông ta đành phải bán đứng người chim ưng năm nào.
Ba trăm binh lính Thang Hòa cho mượn khiến Chu Nguyên Chương liên tưởng đến hàng trăm sát thủ ám sát Thái tử, ông lập tức giận dữ lôi đình, suýt chút nữa là hạ chỉ bắt ngay Lý Thiện Trường quy án. Tuy nhiên cuối cùng Chu Nguyên Chương vẫn nhẫn nhịn, tội danh ám sát Thái tử tuy nặng nhưng không phù hợp với bố cục của ông, dùng vụ án này ông không thể kết thúc vụ án Hồ Duy Dung một cách viên mãn, vả lại vụ ám sát này ông còn có tác dụng khác.
Vì vậy, Chu Nguyên Chương quyết định nhẫn nhịn thêm chút nữa, chờ đợi thêm chút nữa, ông tin Lý Thiện Trường rồi sẽ lại đi nước cờ sai lầm. Đã chờ đợi mười một năm, ông cũng chẳng ngại chờ thêm vài tháng.
Lý Thiện Trường giống như một người mù bước đi trên con đường đầy rẫy hố bẫy, ông hoàn toàn không hay biết mình đã từ cửa quỷ môn quan dạo một vòng trở về. Ông vô tri vô giác bước qua cái bẫy thứ nhất, nhưng lại không bao giờ thoát khỏi cái bẫy thứ hai.
Tháng Ba, Đinh Bân, một người thân thích xa xôi của Lý Thiện Trường phạm tội bị lưu đày. Đinh phu nhân khóc lóc thảm thiết trước mặt Lý Thiện Trường, dùng lý lẽ và tình cảm, kể lể Đinh Bân đã hiếu kính với Lý Thiện Trường ra sao. Có lẽ đúng là người già rồi thì tai cũng mềm đi, tiếng khóc của Đinh phu nhân khiến Lý Thiện Trường không nỡ từ chối. Ngày hôm sau, ông dâng thư lên Chu Nguyên Chương: "Khẩn cầu bệ hạ xem xét chút công lao nhỏ bé của lão thần năm xưa, cho Đinh Bân một cơ hội làm lại cuộc đời!"
Chỉ tiếc là tai của Lão Chu lại không hề mềm, ông tìm thấy một cơ hội tuyệt hảo từ bức thư này: Đã muốn cầu xin cho Đinh Bân, vậy chắc chắn nó biết rõ bí mật gì của ngươi rồi.
Chu Nguyên Chương lập tức mật lệnh Tả Đô Ngự Sử Chiêm Huy truy tra vụ án Đinh Bân. Chu Nguyên Chương không nói gì thêm, nhưng Chiêm Huy lại cực kỳ giỏi suy đoán thánh ý, lập tức hiểu rõ thâm ý của Hoàng thượng. Ông ta đêm ngày tra khảo vụ án Đinh Bân, chỉ tội nghiệp Lý Thiện Trường một lòng muốn thoát tội cho Đinh Bân, nhưng Đinh Bân lại quay lại bán đứng ông. Dưới sự dụ dỗ của Chiêm Huy, gã đã khai ra chi tiết Lý Tồn Nghĩa – em trai Lý Thiện Trường – cùng Hồ Duy Dung mưu phản.
Đến đây phải khâm phục tâm cơ của Chiêm Huy, sở dĩ ông ta chọn Lý Tồn Nghĩa làm điểm đột phá là vì người này vừa là em trai Lý Thiện Trường, đồng thời cũng là thông gia của Hồ Duy Dung, là cây cầu tự nhiên kết nối hai nhà Lý – Hồ.
Quả nhiên, sau khi tiếp tục truy tra Lý Tồn Nghĩa, hắn cuối cùng cũng cung khai ra lời khai đủ để đưa Lý Thiện Trường vào chỗ chết: Hồ Duy Dung nhiều lần cầu xin hắn tìm Lý Thiện Trường cùng làm việc lớn, Lý Thiện Trường không đồng ý, Hồ Duy Dung đích thân đến nói, Lý Thiện Trường cuối cùng thở dài: "Ta đã già rồi, các ngươi tự làm lấy đi."
Câu "các ngươi tự làm lấy đi" này chính là bút pháp đắc ý nhất của Chiêm Huy. Nó phù hợp với thân phận của Lý Thiện Trường, nói nhẹ thì là biết mà không báo, nhưng suy sâu xa hơn chính là ngầm cho phép Hồ Duy Dung làm phản. Mặc dù ông không tham gia, nhưng đã có cái tâm đó, dùng từ ngữ ngày nay mà nói, chính là đã có động cơ gây án.
Ngay cả khi mưu phản chưa thành cũng là trọng tội, Chiêm Huy lập tức quy kết tội danh trên diện rộng. Dưới họng súng có thưởng ắt có kẻ dũng, gia nô của Lý Thiện Trường lần lượt đứng ra tố cáo, vẽ vời một cách sinh động hết câu chuyện này đến câu chuyện khác. Cho đến lúc này, văn võ bá quan mới tỉnh ngộ, có lẽ vì sợ vụ án Lý Thiện Trường liên lụy đến mình, văn võ bá quan thi nhau đứng ra miệng phạt bút phê. "Thiên phu sở chỉ" (ngàn người trỏ vào), Lý Thiện Trường không còn đường sống. Tháng Tư, Chu Nguyên Chương phê chuẩn vụ án này.
---❊ ❖ ❊---
Cơn mưa phùn tháng Tư rơi lất phất trên khắp các con phố ngõ nhỏ ở Ứng Thiên phủ, trong không khí thanh tân mang theo một tia ấm áp, vạn vật được mưa xuân tưới tắm bắt đầu bừng bừng sức sống. Nhưng cơn mưa xuân trong ngục Đại Lý Tự lại có thêm vài phần âm hàn. Sáng hôm đó, ngoài ngục Đại Lý Tự, Hình bộ Thượng thư, Thị lang, Đại Lý Tự khanh, Tả Hữu Thiếu khanh, Tả Hữu Đô Ngự Sử của Đô Sát Viện và các quan viên khác quỳ đầy trên đất bùn nhão, cung nghênh Hoàng thượng giá lâm Đại Lý Tự.
Long liễn của Chu Nguyên Chương từ từ dừng lại, một chiếc lọng vàng che lên, hai vị hoạn quan cẩn thận đỡ Hoàng đế bệ hạ từ trên long liễn bước xuống. Chu Nguyên Chương mặc một bộ thường phục màu vàng đỏ, đầu đội khăn ô sa xếp góc hướng lên, thắt lưng buộc một dải đai ngọc hổ phách dát tê giác, gương mặt trầm trọng. Hôm nay ông đích thân đến Đại Lý Tự để tiễn Lý Thiện Trường một đoạn đường.
Bóng dáng của Hoàng thượng xuất hiện, các vị đại thần đồng loạt dập đầu: "Thần đẳng tham kiến bệ hạ, chúc bệ hạ vạn tuế vạn tuế vạn vạn tuế!"
Chu Nguyên Chương phất tay: "Các khanh bình thân, trên đất có nước đọng, đừng quỳ lâu."
"Tạ ơn bệ hạ!" Một đám quan viên lần lượt đứng dậy. Tả Đô Ngự Sử Chiêm Huy – người chủ quản vụ án Lý Thiện Trường – bước lên tấu rằng: "Bệ hạ, trong ngục đã sắp xếp ổn thỏa, thỉnh bệ hạ di giá."
Chu Nguyên Chương gật đầu, ông ngước nhìn trời, mưa bay lất phất, bầu trời một màu xám xịt, ông thở dài: "Di giá!"
Trong ngục Đại Lý Tự đã được đặc biệt dọn dẹp qua, nơi Chu Nguyên Chương gặp Lý Thiện Trường không phải ở trong lao ngục âm u ẩm ướt dưới đất, mà là trong một gian lao đặc biệt. Trong phòng lao quét dọn rất sạch sẽ, tường quét vôi trắng chói mắt, hàng rào gỗ lớn chia lao phòng làm hai nửa. Ngoài lao phòng đặt một chiếc ghế rộng bằng gỗ đàn hương, hai bên đứng mười mấy tên cung đình thị vệ, đứng thẳng tắp thành hai hàng như những pho tượng.
Trong lao chỉ có một chiếc giường sơ sài, một cái bô vệ sinh đã tróc sơn, trên đầu giường ngồi một lão nhân tóc bạc trắng, ánh mắt đờ đẫn vô thần, người đó chính là Thừa tướng đầu tiên khai quốc Đại Minh – Lý Thiện Trường.
Vị công thần đệ nhất Đại Minh, người được sánh ngang với Tiêu Hà thời Hán sơ này, đã đi đến cuối cuộc đời. Chuyện cũ đối với ông chỉ là một giấc mộng xuân, cam tâm hay không cam tâm đối với ông giờ đã chẳng còn ý nghĩa. Ông đang chờ đợi lựa chọn khi đầu thai chuyển kiếp, là tiếp tục phò tá một vị vua khai quốc, hay là đọc sách suốt đời trong căn nhà cỏ dưới ánh đèn leo lét. Vì điều này mà ông đã trăn trở suốt hai mươi năm, hoặc có lẽ hôm nay ông sẽ tìm được đáp án.
Lúc này, ngoài lao phòng truyền đến những tiếng bước chân hỗn loạn, trước tiên là hơn hai mươi tên "Đại Hán Tướng Quân" y phục giáp trụ sáng loáng nối đuôi nhau tiến vào, tiếp đó là mấy tên thái giám và cung nữ tay cầm quạt lông dài. Chu Nguyên Chương dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt của mấy tên thị vệ thân tín xuất hiện. Ánh mắt sắc bén của ông vượt qua hàng rào gỗ, rơi trên gương mặt già nua mệt mỏi của Lý Thiện Trường. Sự đục ngầu trong đôi mắt Lý Thiện Trường cũng biến mất, thay vào đó là tia sáng kỳ dị lập lòe, như ánh đèn dầu lóe sáng trước khi tắt của người sắp chết.
Hai người cứ thế lặng lẽ nhìn nhau, quên mất lễ quân thần. Mấy chục năm ân oán dây dưa, dường như phút chốc này đều ùa về trong hồi ức của hai người.
Năm Chí Chính thứ mười bốn, Lý Thiện Trường khi đó đã bốn mươi mốt tuổi, lòng đầy chí lớn, lần đầu tiên ông gặp Chu Nguyên Chương năm đó mới hai mươi sáu tuổi, người mới tòng quân được một năm trong quân trướng.
"Thiên hạ anh hùng hào kiệt vô số, công vì sao lại trọng Đức Dụ này?"
"Thiên hạ hào kiệt tuy nhiều, nhưng người đoạt được giang sơn không ai khác ngoài tướng quân."
---❊ ❖ ❊---
"Công lấy gì để dạy ta?"
"Xưa Hán Cao Tổ khởi nghiệp từ chức đình trưởng, binh không quá trăm người, tướng không quá ba năm, cuối cùng vượt mọi chông gai mở ra cơ đồ bốn trăm năm nhà Hán, là vì sao? Chỉ vì biết dùng người thôi. Nay tướng quân so với Cao Tổ còn cường thịnh hơn nhiều, tôi quan sát đại thế thiên hạ, nhà Nguyên mất hươu, lòng dân hướng về nhà Hán, chính là cơ hội tốt để đuổi giặc thát, khôi phục Trung Hoa. Mong tướng quân có lòng dạ vạn dặm mà khoan dung độ lượng, thu nạp anh tài thiên hạ mà biết người biết việc, khoan hòa nhân hậu mà không ham sát sinh, cứu muôn dân thiên hạ khỏi nước sôi lửa bỏng. Thiện Trường nguyện theo tướng quân, sớm tối làm thân khuyển mã."
"Lời dạy của tiên sinh, Đức Dụ xin ghi tạc trong lòng. Ngày sau nếu ta có thành tựu, nhất định sẽ báo đáp lời ngày hôm nay!"
Mấy chục năm tháng đằng đẵng, khi hôm nay họ gặp lại nhau lần cuối, vị Chu tiểu tướng quân năm nào lại lấy đồ đao để báo đáp lời nói ngày xưa, thần vận mệnh quả là đã trêu đùa một vố tàn nhẫn vào tuổi cổ lai hy của ông.
Lòng Chu Nguyên Chương lúc này cũng trăm mối ngổn ngang. Vị đại thần mà ông từng gọi là "Tiêu Hà của Trẫm" nay đã trở nên già nua như thế này. Ông thừa nhận ông ta đã lập nên công lao hiển hách cho việc thành lập vương triều Đại Minh, ông ta tinh thông từ lệnh, am hiểu điển cố, xử lý chính vụ quyết đoán như chảy, khiến tướng lại quy phục, cư dân an cư; ông ta điều binh chuyển lương mà không thiếu hụt, ông ta khôi phục chế tiền, quản lý muối Hoài, đặt ra phép trà, mở lò sắt, định thuế cá, quốc dụng ngày càng dư dả mà dân không khốn cùng. Những công lao hiển hách này Chu Nguyên Chương đều thừa nhận, vì vậy ông từng phong cho ông ta là đứng đầu sáu công khai quốc, phong là Thừa tướng đầu tiên của Đại Minh, ban tặng thẻ sắt miễn tử, miễn cho hai tội chết, bản thân ông đã làm đến mức nhân chí nghĩa tận rồi.
Nhưng Lý Thiện Trường lại quên mất lễ quân thần, công lao của ông ta không đủ để chuộc tội lỗi ông ta đã gây ra. Ông ta quên mất vương triều Đại Minh là giang sơn của ai, ông ta dám dùng chức Thừa tướng để lũng đoạn quyền lực đế vương, cậy mình là công thần đệ nhất khai quốc, cậy mình là lãnh tụ tập đoàn Hoài Tây mà kiêu ngạo hoành hành, không hề đặt vị Hoàng đế khai quốc là ông vào mắt, thậm chí còn ép Chu Nguyên Chương ông bổ nhiệm Hồ Duy Dung làm tướng theo chỉ định của ông ta. Bàn tay của ông ta vươn quá dài, ông ta ở quá gần ông, tiếng ngáy của ông ta quá lớn khiến Chu Nguyên Chương không thể ngủ yên. Thực ra, ông ta đáng lẽ phải chết từ lâu rồi.
"Thần Lý Thiện Trường tham kiến Hoàng đế bệ hạ!" Lý Thiện Trường cuối cùng run rẩy quỳ xuống.
"Trẫm đến xem ngươi một chút, ngươi còn di nguyện gì không?" Chu Nguyên Chương thậm chí không còn kiên nhẫn để ngồi xuống.
'Di nguyện?' Lý Thiện Trường cười khổ, sự tình đã đến mức này, ông còn có thể có di nguyện gì, Chu Nguyên Chương còn có thể ban cho ông di nguyện gì.
"Thần trăm chết khó chuộc tội, khẩn cầu bệ hạ ban cho thần toàn thây."
Chu Nguyên Chương im lặng, hồi lâu sau, ông khẽ thở dài: "Ngươi đi đi! Trẫm để lại cho ngươi một nén hương (huyết mạch)."
Nói xong, Chu Nguyên Chương quay lưng bỏ đi.
---❊ ❖ ❊---
Mùa xuân năm Hồng Vũ thứ hai mươi ba, Thái sư Lý Thiện Trường tham gia vụ án mưu phản của Hồ Duy Dung, bị ban chết, tru di tam tộc, đặc xá tử tội cho con trưởng là Phò mã Lý Kỳ và con đích thứ hai của Lâm An công chúa là Lý Phương, Lý Mậu, giáng làm thứ dân.
