Thuở xưa có một chàng trai tên là Mã Tuấn, tự Long Mị. Chàng là con nhà buôn, sở hữu dung mạo khôi ngô tuấn tú khôn bì. Tính tình lịch thiệp, chàng không gì thích hơn là ca hát và chơi đàn. Chàng thường lui tới với đám kép hát, đầu quấn chiếc khăn thêu trông đẹp như một mỹ nhân; bởi thế người ta đặt cho chàng biệt hiệu là "Mỹ Nhân". Năm mười bốn tuổi, chàng đỗ đạt và bắt đầu tạo dựng được tên tuổi cho mình; nhưng người cha tuổi đã cao muốn gác việc kinh doanh bèn bảo rằng: "Con ơi, sách vở chữ nghĩa chẳng thể lấp đầy chiếc bụng hay mặc ấm tấm lưng con đâu; tốt hơn hết là con nên theo nghiệp cũ của gia đình." Thế là từ đó, Mã Tuấn quay sang gắn bó với cân đao, thước tấc, gốc ngọn lãi lời và những chuyện mưu sinh tương tự.
Chàng thực hiện một chuyến hải hành vượt biển rồi bị bão lớn cuốn đi. Sau nhiều ngày đêm bị sóng dập gió vùi, chàng trôi dạt đến một xứ sở mà cư dân ở đó vô cùng xấu xí kỳ dị. Khi trông thấy Mã Tuấn, họ ngỡ chàng là quêu quái vật bèn hò hét bỏ chạy toán loạn. Mã Tuấn có phần hoảng hốt, nhưng nhận ra chính họ mới là kẻ sợ mình, chàng liền nhanh chóng xoay chuyển tình thế ấy thành lợi ích cho bản thân. Bất cứ khi nào bắt gặp người ta đang ăn uống, chàng lao thẳng tới khiến họ hoảng sợ bỏ chạy, và thế là chàng thoải mái thưởng thức những món họ để lại. Chẳng bao lâu sau, chàng đi đến một ngôi làng miền núi; cư dân ở đây dẫu sao cũng có nét mặt hơi giống người thường, nhưng ai nấy đều rách rưới tả tơi như đám ăn mày. Mã Tuấn bèn ngồi xuống dưới gốc cây nghỉ ngơi, còn dân làng vì không dám đến gần nên chỉ dám đứng đằng xa nhìn ngóng. Tuy nhiên, họ sớm nhận ra rằng chàng không có ý định ăn thịt mình, và dần dà tiến lại gần hơn chút nữa. Mã Tuấn mỉm cười bắt chuyện; dẫu ngôn ngữ bất đồng, chàng vẫn cố gắng diễn đạt để họ hiểu kha khá và kể cho họ nghe nguồn gốc xuất xứ của mình. Dân làng vô cùng thích thú, chuyền tai nhau tin tức rằng vị khách lạ không phải là loài ăn thịt người. Mặc dầu vậy, những kẻ xấu xí nhất vẫn chỉ dám nhìn một cái rồi chuồn thẳng chứ quyết không chịu lại gần. Những người dám tiến lại gần thì hình thù không đến nỗi khác biệt quá xa so với đồng bào Trung Hoa của chàng. Họ mang đến cho chàng rất nhiều thức ăn và rượu ngon. Mã Tuấn hỏi vì sao họ lại sợ hãi, họ đáp: "Chúng tôi từng nghe các bậc tiền nhân truyền lại rằng cách đây hai mươi sáu ngàn dặm về phía tây có một nước gọi là Trung. Người xứ ấy có ngoại hình kỳ lạ nhất mà anh có thể tưởng tượng nổi. Trước kia chỉ là nghe đồn, nay thì chúng tôi hoàn toàn tin là thật." Chàng bèn hỏi cớ sao họ lại nghèo đói đến thế. Họ đáp: "Anh thấy đấy, ở đất nước chúng tôi mọi thứ đều phụ thuộc vào nhan sắc chứ không phải tài văn chương. Kẻ nào đẹp nhất được phong làm tể tướng; kém hơn một bậc được làm quan tòa, thẩm phán; còn hạng nhan sắc thứ ba thì được sung vào cung vua. Nhờ đó mà họ có bổng lộc để nuôi dưỡng vợ con. Còn chúng tôi, ngay từ lúc lọt lòng đã bị cha mẹ coi là điềm gạt xui xẻo và bỏ mặc cho chết yểu, họa hoằn lắm mới có vài người được cha mẹ động lòng trắc ẩn nuôi nấy để nối dõi tông đường." Mã Tuấn hỏi tên nước, họ đáp rằng đó là Lo-ch‘a, và kinh đô nằm cách chừng ba mươi dặm về phía bắc. Chàng nài họ dẫn đường, và hôm sau vào lúc canh gà gáy, chàng cùng họ lên đường, tới nơi vừa lúc rạng đông. Thành trì xây bằng thứ đá đen như mực, các tòa cổng thành cao chừng trăm thước. Ngói lợp bằng đá đỏ, và khi Mã Tuấn nhặt một mảnh vỡ lên thì thấy nó vạch ra trên móng tay màu đỏ son tươi rói. Họ đến đúng lúc buổi thiết triều vừa kết thúc, chứng kiến toàn bộ xe cộ ngựa chiến của các quan lại. Dân làng chỉ cho chàng một kẻ mà họ bảo là Tể tướng: tai trĩu xuống như hai cái vạt, mũi có tới ba lỗ, còn lông mi rủ xuống trước mắt như những tấm phàn tre. Kế đó có mấy kẻ cưỡi ngựa đi qua, họ bảo đó là các quan trong triều. Cứ thế, họ lần lượt giới thiệu cho chàng chức tước của đám người thô kệch xấu xí mà chàng trông thấy. Càng xuống các bậc quan lại cấp dưới thì dung mạo lại càng đỡ gớm ghiếc hơn. Chẳng bao lâu sau Mã Tuấn quay về, người trên phố ngỡ ngàng khi thấy chàng, hốt hoảng ngã chồng lên nhau như thể vừa gặp phải yêu tinh. Dân làng phải hô lớn để trấn an, bấy giờ họ mới đứng từ xa nhìn ngóng. Lúc chàng về đến nơi, khắp cả nước không một nam thanh nữ tú hay đứa trẻ nào là không hay biết về sự hiện diện của một người lạ mặt tại làng; tầng lớp sĩ phu quan lại cũng vô cùng tò mò muốn diện kiến. Thế nhưng, hễ chàng bước chân vào nhà ai là gã gác cổng liền sập cửa cái rầm vào mặt, còn gia chủ cùng người nhà chỉ dám lén lút nhìn qua khe cửa và nói vọng ra. Tuyệt không một ai dám đường đường chính chính tiếp đón chàng; cuối cùng, dân làng chẳng biết tính sao đành nhớ đến một vị từng được tiên vương cử đi sứ các nước xa lạ. "Lão từng đi đây đi lại nhìn thấy đủ loại người," họ bảo nhau, "chắc chắn sẽ không sợ anh đâu." Thế là họ kéo đến nhà lão và được đón tiếp niềm nở. Lão già ấy chừng tám mươi hay chín mươi tuổi, tròng mắt lồi ra và chòm râu quăn tít lại như con nhím. Lão bảo: "Thời trẻ ta từng được vua phái đi sứ nhiều nước, nhưng chưa từng đặt chân đến Trung Hoa. Nay ta đã một trăm hai mươi tuổi rồi, mà lại được phép diện kiến người đồng hương của các ngươi, đây quả là điều ta có bổn phận phải tâu lên Thiên nhãn. Đã hơn mười năm ta không hầu triều mà lui về ở ẩn nơi đây, nhưng nay ta sẽ vì cậu mà cố gắng một phen." Tiệc yến được bày ra, và khi chén rượu đã ngà ngà say, dăm cô đào hát bước vào ca múa trước mặt họ. Các cô đều đội khăn thêu trắng, mặc áo choàng đỏ thướt tha quét đất. Lời ca chẳng tài nào hiểu nổi, còn khúc nhạc thì vô cùng chói tai quái dị. Thế nhưng gia chủ có vẻ rất đắc ý, bèn bảo Mã Tuấn rằng: "Ở Trung Hoa các anh cũng có âm nhạc chứ?" Chàng đáp là có, lão liền xin được thưởng thức. Mã Tuấn bèn ngâm nga một khúc điệu, tay gõ nhịp trên bàn, khiến lão vô cùng thích thú, tấm tắc khen khách có giọng hát phượng hoàng, cung bậc rồng ngâm mà từ trước tới nay lão chưa từng được nghe. Hôm sau, lão dâng sớ lên vua, và nhà vua lập tức hạ chiếu triệu Mã Tuấn vào kiến giá. Tuy nhiên, một số đại thần tâu rằng ngoại hình chàng quá gớm ghiếc có thể làm kinh động thánh nhẫn, thế là nhà vua đành thôi ý định ấy. Lão già quay về báo lại cho Mã Tuấn với vẻ vô cùng tiếc nuối. Hai người ở lại cùng nhau một hồi cho đến khi say mèm. Bấy giờ Mã Tuấn vớ lấy thanh gươm, vừa múa kiếm vừa trét đầy bụi than lên mặt. Chàng hóa thân thành Trương Phi, khiến gia chủ thích thú đến mức nài nỉ chàng hãy giả trang Trương Phi để diện kiến Tể tướng. Mã Tuấn đáp: "Đóng kịch vui chơi thì dăm ba bữa chẳng sao, chứ nào tôi lại đem thân đi làm kẻ giả hình để mưu cầu lợi lộc cá nhân?" Trước sức ép nài nỉ, chàng đành nhận lời, và lão già liền soạn một bữa tiệc lớn, mời một số trọng thần đến dự, đồng thời dặn Mã Tuấn hãy hóa trang như trước. Khi khách khứa đã tề tựu đông đủ, Mã Tuấn bước ra hội diện; lập tức tất cả đồng thanh kinh ngạc kêu lên: "Ái chà! Sao lúc trước xấu xí nhường kia mà nay lại khôi ngô tuấn tú thế này?" Chẳng mấy chốc, khi mọi người cùng nhau nâng chén, Mã Tuấn cất tiếng hát vang một khúc ca vô cùng quyến rũ khiến ai nấy say sưa phấn khích, hôm sau liền tâu lên vua để tiến cử chàng. Vua đặc chiếu triệu kiến, hỏi han tường tận về nền chính trị Trung Hoa, và Mã Tuấn đều đối đáp rành mạch khiến nhà vua không ngớt lời trầm trồ thán phục. Chàng được ban yến tiệc tại quán trọ hoàng gia, và khi nhà vua đã ngà ngà say, ngài bảo rằng: "Ta nghe nói khanh là tay sành nhạc nghệ. Khanh có thể lòng nào tấu cho ta thưởng thức được chăng?" Mã Tuấn bèn đứng dậy múa gươm hát xướng một điệu khúc ai oán tựa như các cô đào đội khăn. Nhà vua vô cùng mê mẩn, lập tức phong chàng làm quan nội các, ban yến tiệc riêng cùng nhiều ân sủng khác. Dần dà, đồng sự trong triều phát hiện ra bí mật mặt trét phấn dải của chàng, nên hễ cứ thấy bóng dáng chàng ở đâu là họ lại thì thầm to nhỏ, lại thêm né tránh không muốn đứng gần. Thế là Mã Tuấn bị cô lập, khiến cuộc sống nơi triều đình chẳng lấy gì làm vui vẻ. Chàng bèn dâng sớ xin từ quan, nhưng không được chuẩn y. Chàng bèn cáo bệnh, xin nghỉ ba tháng để thu xếp của cải quý giá rồi quay về ngôi làng cũ. Khi chàng đặt chân đến nơi, dân làng liền quỳ rạp xuống bái lạy, còn chàng đem vàng ngọc ra phân phát cho những người bạn cũ. Họ vô cùng mừng rỡ khi gặp lại chàng và bảo rằng: "Ơn nghĩa của ngài sẽ được đền đáp khi chúng tôi đi chợ biển; chúng tôi sẽ mang về dâng ngài trân châu báu vật." Mã Tuấn hỏi chợ ấy ở đâu. Họ đáp rằng chợ nằm dưới đáy biển, nơi các tiên cá cất giữ kho báu, và có tới mười hai nước thường lui tới buôn bán. Nơi ấy cũng là tụ hội của thần linh, muốn đến đó phải vượt qua những làn khói đỏ cùng những con sóng dữ. "Thưa ngài," họ nói, "xin ngài chớ mạo hiểm thân mình chịu đựng nguy nan lớn lao ấy, hãy để chúng tôi cầm tiền của ngài đi mua những hạt trân châu hiếm có ấy về. Mùa thị trường sắp đến rồi kìa." Mã Tuấn hỏi sao họ lại biết điều đó. Họ đáp: "Hễ cứ thấy chim đỏ bay đi bay lại trên mặt biển là chúng tôi biết chỉ trong vòng bảy ngày nữa chợ sẽ mở." Chàng gặng hỏi ngày khởi hành để đi cùng, nhưng họ hết mực can ngăn. Chàng đáp: "Ta là kẻ quen sóng gió hải hồ, há lại sợ hãi gió mưa sao?" Chẳng bao lâu sau, khách thương mang hàng hóa đến gửi gắm, thế là Mã Tuấn thu dọn hành lý bước lên chiếc thuyền sắp khởi hành.
Con thuyền ấy chở chừng vài chục người, đáy bằng, xung quanh có lan can, chèo lái bởi mười người, lướt xé mặt nước nhanh như tên bắn. Sau ba ngày hải hành, họ thoắt thấy từ đằng xa bóng dáng mờ ảo của những ngọn tháp cao, giáo đường cùng hàng đoàn thuyền bè tấp nập. Chẳng mấy chốc họ cập bến một thành phố mà tường thành xây bằng những viên gạch dài bằng thân người, còn đỉnh các tòa nhà chìm khuất vào dải Ngân Hà. Buộc chặt thuyền xong, họ bước vào trong chợ, tận mắt chiêm ngưỡng những viên trân châu kỳ trân dị bảo lấp lánh thứ ánh sáng chói lọi mà cõi trần chưa từng biết tới. Bấy giờ họ thấy một thiếu niên tuấn tú cưỡi tuấn mã phi ra. Người trong chợ dạt sang hai bên nhường lối, bảo rằng đó là hoàng tử thứ ba của quốc vương; nhưng khi hoàng tử trông thấy Mã Tuấn liền thốt lên: "Đây chẳng phải người ngoại quốc đâu," và ngay lập tức một tùy tùng bước đến gặng hỏi tên tuổi quê quán. Mã Tuấn cung kính vái chào, đứng một bên đáp rõ họ tên gia thế. Hoàng tử mỉm cười bảo rằng: "Các hạ đã cất công quang lâm xứ sở chúng tôi, đây quả là đại phúc lớn lao." Đoạn hoàng tử ban cho chàng một con ngựa và nài đi theo. Họ ra khỏi cổng thành tiến thẳng ra bờ biển, và lập tức những con ngựa lao mình xuống nước. Mã Tuấn hoảng hồn hét lớn; nhưng làn nước biển rẽ ra khô ráo trước mặt họ, tạo thành bức tường nước dựng đứng hai bên. Chẳng mấy chốc họ tới hoàng cung, với những xà nhà làm bằng mai rùa và ngói lợp bằng vẩy cá. Bốn bức tường bằng thủy tinh lấp lánh tựa gương soi. Họ xuống ngựa bước vào, và Mã Tuấn được diện kiến quốc vương. Hoàng tử thưa rằng: "Tâu bệ hạ, con đi chợ biển và đã thỉnh được một bậc tài danh từ Trung Hoa về." Ngay lập tức Mã Tuấn lạy chào vua, và ngài đã cất lời ngự thiện: "Thưa ngài, từ một bực tác gia văn uyên thâm như ngài, trẫm mạo muội xin dâng vài vần thơ ca ngợi chợ biển của chúng tôi. Xin ngài chớ từ chối." Mã Tuấn bèn dập đầu vâng chiếu chỉ của quốc vương. Dùng nghiên mực thủy tinh, cọ râu rồng, giấy trắng tựa tuyết và mực thơm mùi hoa phi yến, Mã Tuấn lập tức xuất khẩu thành chương dâng lên hàng ngàn bài thơ đặt dưới chân vua. Khi ngự lãm xong, nhà vua phán rằng: "Thưa ngài, tài hoa của ngài làm rạng danh cho chốn thủy quốc của chúng tôi." Đoạn, vua triệu tập các vương tôn công tử, mở tiệc lớn tại điện Vân Thải; và khi rượu đã ngà say, nhà vua tay nâng chén ngọc đứng dậy phát biểu trước toàn thể khách khứa: "Thật là muôn vàn tiếc nuối khi ngài chưa gia thất. Ngài nghĩ sao nếu kết duyên trăm năm cùng hoàng tộc?" Mã Tuấn đứng dậy thẹn thùng, ấp úng tạ ơn; bấy giờ vua đưa mắt nhìn quanh trao đổi dăm câu với các thị vệ, và chỉ chốc lát sau một đoàn cung nữ đỡ bước công chúa xuất hiện, trang sức khua lanh keng theo mỗi nhịp bước chân. Lập tức tiếng trống nhạc vu quy tấu vang lừng, tân lang tân nương cùng bái lạy Trời Đất. Trộm liếc nhìn, Mã Tuấn nhận ra công chúa sở hữu dung nhan kiều diễm tựa tiên giáng trần. Lễ xong công chúa lui về, và tiệc rượu chẳng mấy chốc cũng tàn. Kế đó mấy nàng hầu trang điểm xiêm y lộng lẫy cầm nến thắp sáng dẫn Mã Tuấn vào trong. Giường tân hôn làm bằng san hô khảm đủ tám loại trân bảo, rèm buông dày đặc những hạt trân châu to bằng quả sồi. Sớm hôm sau, đoàn tì nữ rầm rộ kéo vào phòng hầu hạ; Mã Tuấn bấy giờ mới vùng dậy vào triều yết kiến quốc vương. Chàng chính thức được nhận làm phò mã và ban tước vị đại thần. Tiếng tăm văn chương bay xa muôn dặm, vua các vùng biển sai sứ giả đến chúc mừng, tranh nhau gửi thiệp mời. Mã Tuấn xiêm y lộng lẫy, cưỡi tuấn mã oai phong, đi đầu đoàn hộ vệ ngựa chiến trang bị vũ khí lấp lánh. Dân nhạc cưỡi ngựa, dàn nhạc ngồi xe, chỉ trong ba ngày chàng đã viếng thăm khắp lượt các vương quốc dưới lòng đại dương, danh tiếng vang dội muôn phương. Trong cung có một cây ngọc bích to chừng vòng tay người ôm. Gốc cây trong suốt như gương, chạy dọc thân là một đường sắc vàng nhạt. Cành lá sum suê to bằng bắp tay, lá ngọc trắng muốt dày cộm như đồng tiền cổ. Tán lá rợp bóng, là nơi các cung tần mỹ nữ thường quây quần ngồi hát dưới đó. Hoa trổ trên cây tựa như những chùm nho, hễ rụng một cánh xuống đất là phát ra âm thanh lanh lảnh. Nhặt lên xem thì thấy hệt như đá mã não điêu khắc, vô cùng sáng lấp lánh và đẹp mắt. Thỉnh thoảng lại có một loài chim kỳ lạ bay đến cất tiếng hót. Lông vũ sắc vàng óng ả, đuôi dài bằng cả thân mình. Tiếng hót thanh tao như ngọc khua, vô cùng ai oán xé lòng. Nghe tiếng chim hót ấy, lòng Mã Tuấn dâng trào nỗi nhớ quê hương, bèn bảo với công chúa rằng: "Ta xa quê đã ba năm trời, cách biệt cha mẹ già. Nghĩ đến các cụ mà nước mắt đầm đìa mồ hôi đẫm lưng. Nàng có thể cùng ta trở về chốn cũ chăng?" Vợ chàng đáp: "Đạo của thần tiên khác với cõi trần. Thiếp không thể làm theo điều chàng muốn, nhưng cũng chẳng nỡ để tình nghĩa phu thê cắt đứt tình máu mù cha con. Hãy để chúng ta tính kế khác." Nghe vậy Mã Tuấn khóc nức nở, công chúa thở dài đáp: "Chúng ta không thể cùng ở lại mà cũng chẳng thể cùng đi." Hôm sau, quốc vương bảo chàng rằng: "Trẫm nghe nói khanh đang u hoài nhớ quê nhà. Ngày mai khanh cáo từ về nước được chứ?" Mã Tuấn tạ ơn lòng nhân từ muôn vàn của quốc vương, thề nguyện chẳng bao giờ quên và hứa sẽ sớm quay lại. Đêm ấy, công chúa cùng Mã Tuấn nâng chén chuyện trò bên tiệc chia tay. Mã Tuấn bảo rằng họ sẽ sớm đoàn tụ; nhưng vợ chàng quả quyết rằng duyên kiếp phu thê đến đây là dứt. Chàng lại sướt mướt khóc than, nhưng công chúa khuyên nhủ: "Chàng vì đạo hiếu mà trở về thăm đấng sinh thành. Giữa chốn nhân gian hợp tan vô thường, trăm năm cũng tựa một ngày; hà cớ gì phải rơi lệ như đứa trẻ thơ? Thiếp trọn lòng với chàng, chàng hãy giữ vững thủy chung; dẫu cách trở âm dương nhưng tâm hồn ta mãi mãi là một đôi uyên ương hạnh phúc. Đâu nhất thiết cứ phải kè kè bên nhau mới gọi là đầu bạc răng long? Nếu chàng phá vỡ lời thề, cuộc nhân duyên sau sẽ chẳng lành; còn nếu cô đơn lẻ bóng, chàng hãy lấy thiếp hầu. Thiếp còn một điều muốn giận dặn về duyên phận chúng ta. Cháu sắp sinh hạ một đứa con, xin chàng hãy đặt tên cho nó." Mã Tuấn đáp: "Nếu sinh con gái hãy gọi là Long Cung; sinh con trai hãy đặt tên là Phù Hải." Công chúa xin vật kỷ niệm làm tin, Mã Tuấn trao cho nàng đôi hoa sen ngọc có được trong thời gian ở thủy quốc. Nàng dặn thêm: "Vào ngày mùng tám tháng tư, ba năm sau, khi thuyền chàng một lần nữa rẽ sóng hướng về xứ này, thiếp sẽ giao lại con cho chàng." Đoạn nàng gói đầy một túi da trân châu bảo vật trao cho Mã Tuấn, dặn rằng: "Hãy giữ lấy vật này, đủ cho nhiều đời hưởng dụng." Khi rạng đông vừa ló rạng, vua ban yến tiệc tiễn đưa long trọng, Mã Tuấn từ biệt mọi người. Công chúa ngồi trên chiếc xe kéo bởi những con cúc bạch túc tiễn chàng đến biên giới thủy quốc, nơi chàng bước xuống ghé chân lên bờ. "Bảo trọng nhé chàng!" tiếng công chúa vút lên khi chiếc xe đưa nàng quay đi thật nhanh, và làn nước biển khép lại, cướp mất hình bóng nàng khỏi tầm mắt người chồng. Mã Tuấn vượt đại dương trở về quê nhà. Có kẻ ngỡ chàng đã bỏ mạng từ lâu, ai nấy đều kinh ngạc trước câu chuyện của chàng. May mắn thay cha mẹ vẫn còn sống, dẫu người vợ trước đã cải (lấy chồng khác); bấy giờ chàng mới thấu hiểu vì sao công chúa lại bắt mình thề non hẹn biển, bởi nàng đã sớm hay biết chuyện này. Cha giục chàng kết duyên mới nhưng chàng từ chối, chỉ nạp thêm một người thiếp. Ba năm thấm thoát trôi qua, chàng lại khởi hành vượt biển trở sang; và kìa, ngay trước mắt chàng, giữa những đỉnh sóng bạc đầu, hai đứa trẻ đang bơi lội tung tăng giỡn nước. Khi tiến lại gần, một đứa chồm lấy cổ chàng nhảy thỏm vào lòng, khiến đứa lớn khóc thét lên cho đến khi được bồng nốt. Đó là một đôi trai gái vô cùng xinh xắn, đội những chiếc mũ thêu đính hoa sen ngọc. Sau lưng đứa bé có giắt chiếc túi dệt, bên trong Mã Tuấn tìm thấy bức thư này:
Kính gửi thân phụ mẫu, ba năm thấm thoát trôi qua mà nhân duyên vẫn chưa trùng phùng. Vượt qua biển rộng ngập tràn, chim truyền thư cũng chẳng tìm nổi lối về. Thiếp mòn mỏi ngóng trông chàng trong những giấc chiêm bao cho đến kiệt sức. Cõi trời xanh kia há có thấu chăng nỗi sầu bi tựa bấy này? Nơi cung trăng Hằng Nga cô độc lẻ loi, Chức Nữ luống ngậm ngùi chẳng thể bước qua Ngân Hà. Thiếp là ai mà dám mong mỏi hạnh phúc vẹn toàn? Nghĩ đến đây nước mắt ngập tràn niềm vui. Hai tháng sau ngày chàng rời đi, thiếp sinh hạ đôi sinh nở, nay chúng đã có thể bi bô tập nói tiếng trẻ thơ, lúc tranh quả táo, lúc giành quả lê. Dẫu chẳng có mẹ thì chúng vẫn sống được. Nay thiếp gửi chúng cho chàng, trên mũ có gắn đôi hoa sen ngọc chàng từng trao làm tín vật. Khi đặt chúng lên đầu gối, xin hãy nghĩ rằng thiếp đang đứng sát bên chàng. Thiếp biết chàng đã giữ trọn lời thề, và thiếp rất đỗi hạnh phúc. Cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay, thiếp quyết không đi bước nữa. Mọi phấn son xiêm y xiết bao chưng diện đều vứt bỏ; gương soi chẳng chuốt mốt thời gian, mặt chẳng tô phấn, mày chẳng kẻ chì. Chàng là Ulysses của thiếp, thiếp là Penelope của chàng; dẫu chẳng cận kề chăn gối, sao có thể bảo rằng ta không phải phu thê? Cha mẹ sẽ được ôm cháu nội vào lòng dẫu chưa từng một lần diện kiến nàng dâu. Than ôi, đời người ngặt nỗi trớ trêu. Năm tới thân mẫu sẽ bước vào giấc ngủ ngàn thu. Thiếp sẽ túc trực bên nấm mồ làm trọn nghĩa phận dâu con. Từ nay con gái sẽ khỏe mạnh, dắt tay mẹ bước đi; con trai khi khôn lớn ắt có ngày qua lại chốn này. Vĩnh biệt phu quân yêu dấu, dẫu muôn vàn lời chưa ngỏ hết.
Mã Tuấn đọc đi đọc lại bức thư, nước mắt đầm đìa không ngớt. Hai đứa trẻ níu chặt lấy cổ chàng, nài nỉ được theo cha về nhà. "Hỡi các con của ta," chàng nghẹn ngào, "nhà của chúng ta ở đâu?" Thế rồi cả ba cha con ôm nhau khóc nghẹn ngào. Nhìn biển khơi mênh mông rợp trời mờ mịt, vắng lặng vô tình, Mã Tuấn ôm chặt các con rồi đau đớn bước đi. Hay tin mẹ chẳng sống được bao lâu, chàng lo toan chu đáo hậu sự, trồng một trăm cây thông non bên nấm mồ. Năm sau bà cụ qua đời thực, quan tài được đưa về nơi an nghỉ cuối cùng, và kìa, công chúa đang đứng lặng lẽ bên nấm mồ. Người xem hoảng sợ, nhưng chớp mắt một cái, một tia chớp xé ngang bầu trời theo sau tiếng sét rền vang cùng cơn giông tố kéo đến, rồi nàng đã biến mất. Người ta nhận ra rằng rất nhiều cây thông non héo úa bỗng chốc đâm chồi xanh tốt trở lại. Về sau, Phù Hải đi tìm người mẹ hằng mong nhớ rồi trở về sau mấy ngày xa cách. Long Cung là con gái nên không thể đi cùng, nhưng nàng thầm khóc lóc đau đớn trong lòng. Một ngày u ám, công chúa bước vào bảo con gái lau khô nước mắt và dặn rằng: "Con gái ta, con phải lấy chồng thôi. Cớ sao lại khóc lóc thế này?" Đoạn nàng trao cho con gái làm của hồi môn một cây san hô cao tám thước, một lượng long não Baroos, một trăm hạt trân châu quý giá cùng hai chiếc hộp khảm vàng châu báu. Hay tin công chúa xuất hiện, Mã Tuấn lao vào nắm chặt tay nàng khóc òa vì hạnh phúc, thì thình lình một tiếng sấm sét dữ dội xé toạc ngôi nhà, và công chúa đã biến mất tự thuở nào.
