K‘ung Hsüeh-li là hậu duệ của Khổng Tử. Ông vốn là người có tài cao và làm thơ rất xuất sắc. Có một bạn học rất thân thiết với ông được bổ nhiệm làm tri huyện ở Tiễn Đài, liền viết thư mời Khổng đến chung vui. Đáng tiếc thay, vừa lúc Khổng đến nơi thì người bạn ấy đã qua đời, khiến ông rơi vào cảnh không có tiền bạc để về quê; thế là ông đành vào trú ngụ trong một ngôi chùa Phật giáo, làm nghề chép kinh thuê cho các tăng sĩ.
Cách ngôi chùa chừng vài trăm bước về phía tây có một cơ ngơi thuộc về gia đình họ Sơn. Chủ nhân vốn là một người từng trải qua thời buổi hiển vinh, nhưng đã tán gia bại sản vì một vụ kiện tụng lớn; gia đình lại neo người, ông bèn bỏ đi nơi khác sống ở vùng điền trang và để mặc ngôi nhà trống không. Một hôm, tuyết rơi dày đặc khiến chẳng có vị khách nào bước chân tới cửa chùa; Khổng thấy buồn chán nên bươn chải ra ngoài. Khi đi ngang qua cửa ngôi nhà nói trên, ông thấy một thanh niên có vẻ ngoài vô cùng tuấn tú bước ra. Vừa nhìn thấy Khổng, chàng thanh niên liền rảo bước lại gần, cúi đầu chào hỏi và mời vị khách bước vào trong chơi. Khổng vô cùng thiện cảm với người thanh niên trẻ tuổi nên đã theo chân cậu ta bước vào nhà.
Các gian phòng không quá rộng lớn, nhưng khắp nơi đều được trang hoàng bằng những bức rèm thêu thùa lộng lẫy, trên tường treo đầy những bức hoành phi và tranh vẽ của các bậc danh họa. Trên bàn đặt một cuốn sách mang tựa đề “Cõi tiên ghi chép”; lật giở từng trang, Khổng thấy trong đó ghi lại rất nhiều chuyện kỳ lạ. Ông không hỏi tên tuổi của người thanh niên, đinh ninh rằng vì cậu ta ở trong dinh cơ của họ Sơn thì ắt hẳn phải là chủ nhân nơi này. Ngược lại, chàng thanh niên ân cần hỏi han xem ông đang làm gì ở vùng đất này, bày tỏ lòng đồng cảm sâu sắc với hoàn cảnh khốn khó của ông và khuyên ông nên tính chuyện mở lớp dạy học. Khổng thở dài đáp: “Than ôi, giữa chốn lữ hành khốnốn này thì ai lại chịu làmMæcenas[1]cho một kẻ lỡ bước như ta chứ?” Chàng thanh niên liền nói: “Nếu ngài không chê, phần tôi xin vinh hạnh được thụ giáo dưới trướng ngài.” Khổng nghe vậy vô cùng mừng rỡ, nhưng lại khiêm nhường cho rằng mình không dám nhận vị trí thầy giáo, chỉ xin được kết giao làm bạn bè với chàng thanh niên. Đoạn, ông hỏi tại sao ngôi nhà này lại cửa đóng then cài suốt bao lâu nay; chàng thanh niên liền đáp: “Đây là tư dinh của họ Sơn. Nơi này phải đóng cửa suốt thời gian qua là vì gia chủ đã dời đi nơi khác sinh sống. Tiểu sinh mang họ Hoàng-fu, quê quán ở Thiểm Tây; nhưng vì nhà cửa bị ngọn lửa lớn thiêu rụi hoàn toàn, chúng tôi đành tạm thời đến đây nương náu.” Lúc này, tiên sinh họ Khổng mới vỡ lẽ rằng người đối thoại với mình không mang họ Sơn.
Buổi tối hôm đó, họ cùng nhau trò chuyện vui vẻ, cười nói rôm rả, và Khổng ở lại qua đêm tại đó. Sáng hôm sau, một tiểu đồng bước vào để nhóm lửa; chàng thanh niên thức dậy trước, bước vào khu nhà bên trong. Tiên sinh họ Khổng vẫn đang ngồi trên giường, chăn gối còn quấn quanh người, thì chú tiểu ló đầu vào nói: “Lão gia sắp tới rồi!” Ông liền giật mình tung chăn đứng dậy. Ngay sau đó, một cụ ông râu tóc bạc phơ bước vào, cất lời tạ ơn rằng: “Lão phu vô cùng cảm kích ân đức của ngài đã hạ cố làm gia sư cho khuyển tử. Hiện tại nét chữ của nó còn rất non tay; lão phu chỉ mong ngài đừng vì tình bằng hữu mà nương tay, cứ nghiêm khắc dạy bảo.” Nói đoạn, cụ ông trao tặng tiên sinh họ Khổng một bộ y phục thêu, một chiếc mũ lông chồn cùng một đôi giày tất chỉnh tề. Khi Khổng đã rửa mặt và mặc xong trang phục, gia nhân liền dọn rượu cùng thức ăn lên. Khổng không tài nào nhận ra rèm che bàn ghế được làm bằng chất liệu gì mà lại có màu sắc rực rỡ và lóa mắt đến thế. Chẳng mấy chốc, chén rượu qua lại mấy tuần, cụ già chống gậy xin phép cáo lui.
Sau bữa sáng, chàng thanh niên nộp bài văn của mình. Hóa ra bài viết được dụng công theo lối cổ văn, hoàn toàn không giống với văn phong khoa cử hiện đại ngày nay. Khổng hỏi lý do vì sao lại làm như vậy, chàng thanh niên liền đáp rằng bản thân không có ý định tham gia các kỳ thi đình của triều đình. Buổi tối, họ lại tiếp tục một trận chén thù chén tạc, nhưng đôi bên đã ước định từ nay sẽ không uống rượu quá đà nữa. Chàng thanh niên bấy giờ gọi tiểu đồng đến, dặn dò xem cha mình đã đi ngủ hay chưa; đồng thời bảo rằng nếu cụ đã nghỉ ngơi thì có thể nhẹ nhàng mời Cô Hương (Miss Perfume) ra đây. Chú tiểu tuân lệnh đi ngay, trước tiên lấy ra một cây đàn tì bà từ trong chiếc hộp rất xinh xắn; chỉ chốc lát sau, một thiếu nữ vô cùng xinh xắn bước vào. Chàng thanh niên bảo nàng tấu khúc “Thuấn Vong”[2]; thiếu nữ liền cầm miếng gảy bằng ngà lướt qua các phím đàn, cất lên khúc ca vừa uyển chuyển ngọt ngào vừa đượm buồn da diết. Cậu ta bấy giờ chuốc cho nàng một chén rượu, và mãi đến tận nửa đêm họ mới tàn tiệc chia tay.
Sáng hôm sau, cả hai thức dậy từ sớm để miệt mài kinh sử. Chàng thanh niên tỏ ra là một học trò vô cùng thông minh sáng dạ; những gì đã đọc qua một lần đều ghi nhớ khắc sâu, và chỉ sau hai, ba tháng đã đạt được tiến bộ vượt bậc. Từ đó, họ thỏa thuận cứ cách năm ngày lại mở một bữa tiệc trà rượu, và lần nào Cô Hương cũng góp mặt chung vui.
Có một đêm, hơi men ngấm vào đầu khiến tiên sinh họ Khổng chìm đắm trong dòng suy tưởng vẩn vơ. Nhìn thấy thái độ ấy, người bạn trẻ hiểu ngay cơn cớ liền lên tiếng: “Cô gái này vốn do một tay phụ thân tôi nuôi dưỡng. Tôi biết ngài ở đây một mình quạnh hiu, và bản thân tôi bấy lâu nay cũng vẫn hằng dò dỏ tìm cho ngài một người vợ hiền.” Khổng đáp: “Chỉ cần nàng ấy được như Cô Hương là ta mãn nguyện lắm rồi.” Chàng thanh niên cười bảo: “Hiểu biết của ngài còn hạn hẹp lắm, cho nên bất cứ chuyện gì cũng khiến ngài ngạc nhiên. Nếu Cô Hương đã là hình mẫu lý tưởng của ngài, thì việc làm thỏa lòng ngài chẳng có gì là khó cả.”
Khoảng chừng nửa năm trôi qua, một hôm tiên sinh họ Khổng bỗng nổi hứng muốn ra ngoài dạo chơi vãn cảnh đồng quê. Thế nhưng, cánh cửa lớn lại bị khóa kín mít; khi ông gặng hỏi lý do, chàng thanh niên liền giải thích rằng cha chàng không muốn tiếp đón bất kỳ vị khách nào để tránh làm xao lãng việc dùi mài kinh sử. Nghe vậy, Khổng liền dập tắt ý định đó; chẳng bao lâu sau, khi cái nóng oi ả của mùa hè kéo về, họ chuyển phòng học ra một ngôi đình hóng mát trong vườn.
Vào thời điểm ấy, trên ngực tiên sinh họ Khổng bỗng mọc một khối u to cỡ quả đào, chỉ trong một đêm đã sưng phồng lên lớn bằng chiếc bát. Ông nằm trên giường rên rỉ vì đau đớn, trong khi người học trò tận tụy chăm sóc ngày đêm không rời nửa bước. Khổng ngủ không yên giấc, chẳng nuốt nổi chút thức ăn nào; chỉ qua vài ngày, tình trạng trở nên tồi tệ đến mức ông không thể ăn uống gì được nữa. Cụ ông cũng đến thăm nom, cùng con trai đau xót khóc than cho ông. Bấy giờ, chàng thanh niên liền nói: “Đêm qua tôi vẫn nghĩ ngợi rằng muội muội Tiêu Nã (Chiao-no) của tôi có lẽ sẽ chữa được căn bệnh cho tiên sinh họ Khổng, thế nên tôi đã sai người sang nhà ngoại mời bà ấy đến. Chắc giờ này cũng sắp tới nơi rồi.”
Vừa dứt lời thì một người hầu bước vào bẩm báo rằng cô Tiêu Nã đã đến cùng với người biểu huynh, vừa ghé thăm nhà dì về xong. Phụ thân và huynh trưởng vội vã ra cửa đón rước, rồi dẫn nàng vào thăm tiên sinh họ Khổng. Nàng chừng mười ba, mười bốn tuổi, đôi mắt sáng ngời toát lên vẻ thông tuệ vô cùng, dáng người lại uyển chuyển thanh tao. Vừa thoáng trông thấy thiếu nữ kiều diễm ấy, tiên sinh họ Khổng bỗng quên bẵng cả những tiếng rên rỉ đau đớn, tinh thần phấn chấn hẳn lên.
Trong khi đó, chàng thanh niên cất lời: “Vị tôn hữu này đối với ta thắm thiết như thủ takiêm huynh đệ. Muội muội hãy ra tay cứu chữa giúp ông ấy.” Tiêu Nã không chút ngượng ngùng e ấp, nhanh nhẹn xắn tay áo dài bước đến bên giường để bắt mạch cho bệnh nhân.[3] Khi những ngón tay thon thả của nàng chạm vào cổ tay ông, Khổng chợt cảm nhận được một thứ hương thơm còn thanh nhã hơn cả hoa lan lan tỏa; rồi nàng mỉm cười cất tiếng: “Căn bệnh này vốn dĩ là chuyện tất nhiên, bởi vì tâm tư đã vướng bận hồng trần. Dù bệnh tình trầm trọng nhưng vẫn có thể cứu chữa; tuy nhiên, vì khối u đã hình thành sưng tấy, buộc lòng phải dùng đến dao kéo.”
Nói đoạn, nàng tháo chiếc vòng vàng trên cổ tay ấn mạnh lên vị trí đang đau nhức, cho đến khi phần thịt sưng dần đùn lên qua khỏi vòng vàng hơn một thấc, cả những vùng xung quanh bị tấy đỏ cũng bị ép tụ lại, qua đó thu hẹp đáng kể diện tích của khối u. Một tay nàng mở vạt áo lấy ra một lưỡi dao mỏng tang sắc bén như tờ giấy, tay kia vẫn ấn chặt chiếc vòng vàng xuống, bắt đầu nhẹ nhàng rạch một đường quanh chân khối u. Máu đen tuôn xối xả làm vấy bẩn cả chăn chiếu; thế nhưng tiên sinh họ Khổng vì được ở cận kề giai nhân tuyệt sắc nên chẳng những không cảm thấy chút đau đớn nào, mà trái lại còn mong muốn cuộc phẫu thuật kéo dài thêm chút nữa để nàng được ngồi bên mình lâu hơn.
Chỉ trong khoảnh khắc, khối u đã được cắt bỏ hoàn toàn, vùng da thịt để lại trông giống như vết sẹo trên thân cây khi một cành cây vừa bị chặt đứt. Bấy giờ, Tiêu Nã cất tiếng gọi lấy nước để rửa vết thương, rồi từ trong làn môi hé mở nàng lấy ra một viên thuốc đỏ to bằng hạt đạn, đắp trực tiếp lên miệng vết thương. Nàng vuốt ve miết nhẹ làn da khép lại xung quanh, xoa đều qua lại nhiều lần. Lần xoa thứ nhất mang lại cảm giác nóng rát như bị sắt nung; lần thứ hai dịu lại như ngứa ngáy dễ chịu; và đến lần thứ ba, ông cảm nhận được một luồng khí thanh lương nhẹ nhõm lan tỏa thấm sâu vào tận xương tủy. Thiếu nữ bấy giờ ngậm lại viên thuốc vào miệng, cất lời: “Đã khỏi rồi đấy,” đoạn vội vã rảo bước rời đi.
Tiên sinh họ Khổng bật dậy định thưa lời tạ ơn, ngỡ ngàng nhận ra căn bệnh quái ác đã biến mất hoàn toàn. Thế nhưng, dung nhan tuyệt mỹ của nàng đã khắc sâu vào tâm trí khiến những nỗi u hoài trong lòng ông chẳng thể dứt ra được. Kể từ giây phút ấy, ông bỏ bê sách vở, chẳng còn tâm trí bận tâm đến bất cứ điều gì khác. Tình cảnh ấy chẳng mấy chốc đã lọt vào mắt xanh của chàng thanh niên; cậu ta liền đến bên ông và nói: “Huynh trưởng à, đệ đã tìm được một mối nhân duyên tuyệt đẹp cho huynh rồi đấy.” Khổng hỏi: “Là người nhà nào thế?” Bạn ông đáp: “À, cũng là người trong gia đình thôi.” Tiên sinh họ Khổng nghe vậy ngẩn người trầm ngâm hồi lâu, cuối cùng cất lời: “Xin ngài đừng nhắc đến nữa!” Đoạn, ông quay mặt vào vách tường, ngâm nga mấy câu thơ rằng:
Đừng nhắc chuyện sông hồ trước kẻ từng nhìn thấy biển xanh;
Chỉ có những tầng mây vần vũ trên đỉnh Ngô Sơn mới xứng đáng với lòng ta.
Chàng thanh niên ngầm đoán biết ông đang tơ tưởng đến ai, liền mỉm cười giải thích: “Phụ thân tôi rất coi trọng tài năng của ngài, và ngài ấy cũng rất hoan hỷ nếu ngài trở thành người một nhà; chỉ tiếc là muội muội của tôi tuổi còn quá nhỏ. Tuy nhiên, người biểu muội của tôi tên là A Tùng (Ah-sung), năm nay đã mười bảy tuổi, dung mạo cũng chẳng thua kém ai đâu. Nếu ngài còn hoài nghi lời tôi nói, cứ việc đứng đợi ở hiên nhà vào lúc con bé đi dạo trong vườn hằng ngày, tự khắc ngài sẽ có phán đoán của riêng mình.”
Tiên sinh họ Khổng nghe theo lời khuyên ấy, quả nhiên đã nhìn thấy cô Tiêu Nã cùng xuất hiện bên một thiếu nữ kiêu sa — đôi mày ngài cong vút như nét vẽ, đôi chân nhỏ nhắn lọt thỏm trong đôi giày thêu hình chim phượng — hai người đẹp tựa như hai đóa hoa đúc từ một khuôn, khó lòng phân biệt ai hơn ai kém. Lòng dạ Khổng tất thảy ngập tràn hân hoan, liền nài nỉ chàng thanh niên lo liệu mọi bề thủ tục; và ngay ngày hôm sau, người bạn đã mang tin vui đến báo rằng hôn sự đã được định đoạt xong xuôi.
Một góc trong ngôi nhà được nhường lại làm phòng tân hôn cho đôi trẻ. Đám cưới diễn ra tưng bừng với muôn vàn tiếng nhạc rộn rã cùng sự góp mặt của đông đảo khách khứ, khung cảnh hệt như một lễ cưới chốn bồng lai tiên cảnh. Tiên sinh họ Khổng sống trong hạnh phúc viên mãn, suýt chút nữa đã lầm tưởng rằng chốn bồng lai tiên cảnh vốn dĩ nằm ở nơi này; cho đến một hôm, chàng thanh niên tìm gặp ông và nói:
“Vì quãng thời gian ngài tận tụy dạy dỗ tôi, ơn nghĩa ấy tôi xin khắc cốt ghi tâm suốt đời. Hiện tại, vụ kiện tụng của gia tộc họ Sơn đã đi đến hồi kết, và họ muốn thu hồi lại cơ ngơi này ngay lập tức. Do đó, chúng tôi dự định sẽ quay về Thiểm Tây; nghĩ đến cảnh từ nay ngài và tôi mỗi người một ngả, khó lòng hội ngộ, lòng tôi khôn xiết bùi ngùi.”
Tiên sinh họ Khổng ngỏ ý muốn đi theo, nhưng chàng thanh niên khuyên ông nên trở về quê nhà cũ. Khổng đáp rằng chuyện đó chẳng hề dễ dàng gì; nghe vậy, chàng thanh niên liền trấn an: “Ngài đừng bận tâm lo lắng điều đó, để tôi tiễn ngài về đến nơi bình an.” Chẳng bao lâu sau, cụ ông cùng thê tử của tiên sinh họ Khổng bước vào, trao tặng ông một trăm lạng vàng; đoạn, chàng thanh niên cầm lấy tay của cả hai vợ chồng, dặn dò họ nhắm nghiền mắt lại. Chỉ trong chớp mắt, thân hình họ nhẹ bẫng lướt đi giữa không trung, tiếng gió rít bên tai vù vù. Chỉ một lát sau, thanh niên cất tiếng: “Đến nơi rồi,” và khi mở mắt ra, Khổng ngỡ ngàng nhận ra đó chính là ngôi nhà cũ của mình.
Lúc bấy giờ ông mới vỡ lẽ rằng chàng thanh niên kia vốn không phải là người phàm trần. Trong niềm vui sướng khôn tả, ông gõ cửa căn nhà xưa, khiến người mẹ già được một phen kinh ngạc ngỡ ngàng khi thấy đứa con trai trở về cùng một người vợ xinh đẹp nết na. Khi mọi người đang quây quần sum họp trong niềm hân hoan tột độ, ông quay người lại thì phát hiện người bạn hiền đã biến mất từ lúc nào.
Người vợ hết lòng phụng dưỡng mẹ chồng với trọn vẹn đạo hiếu, tiếng tăm về đức hạnh và dung nhan xinh đẹp vang xa khắp chốn gần xa. Thời gian thắm thoắt thoi đưa, tiên sinh họ Khổng cuối cùng cũng đỗ đạt tiến sĩ, được triều đình bổ nhiệm làm Ngục lệnh (Quản giuc) ở Diên An. Ông mang theo mỗi người vợ nhậm chức, bởi đường xá xa xôi người mẹ già không thể theo cùng; chẳng bao lâu sau, họ sinh hạ được một cậu con trai. Thế nhưng tính cách quá đỗi thanh liêm chính trực đã đẩy ông vào cảnh rắc rối chốn quan trường, buộc ông phải từ quan; ngặt nỗi trong tay lại chẳng mảy may còn chút lộ phí để về quê.
Một hôm, khi đang đi săn ngoài đồng, ông tình cờ bắt gặp một thanh niên tuấn tú cưỡi trên lưng một con tuấn mã hào hoa. Nhận thấy ánh mắt đối phương đăm đăm nhìn mình đầy dò xét, Khổng đưa mắt nhìn kỹ lại. Hóa ra đó chính là Hoàng-fu thiếu gia ngày trước. Cả hai liền kìm cương ngựa, mừng tủi ôm nhau cười khóc hồi lâu; đoạn, chàng thanh niên nhiệt tình mời Khổng về thăm nhà.
Họ cùng nhau sóng đôi phi ngựa cho đến khi đến một ngôi làng rợp bóng cây xanh che khuất cả bầu trời và ánh mặt trời phía trên, rồi bước vào một dinh cơ nguy nga tráng lệ được trạm trổ tinh vi chẳng khác nào phủ đệ của một gia tộc thế phiệt lâu đời. Khổng hỏi thăm tin tức về cô Tiêu Nã, được biết nàng đã lấy chồng; đồng thời hay tin nhạc mẫu đã qua đời, khiến lòng ông vô cùng xúc động bồi hồi.
Hôm sau, ông quay về đón người vợ cùng đến hội ngộ. Tiêu Nã cũng có mặt, ôm lấy đứa con của Khổng cưng nựng chơi đùa và trách yêu: “Tẩu tẩu đúng là kẻ trốn chạy bấy lâu nay.” Tiên sinh họ Khổng không quên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về nghĩa cử cứu mạng năm xưa, nàng liền mỉm cười đáp: “Ngài bây giờ đã là đại quan hiển đạt rồi. Vết thương tuy đã lành sẹo, chẳng lẽ ngài vẫn chưa quên được nỗi đau thấu xương ấy sao?” Phu quân của nàng cũng đến chào hỏi xã giao, rồi cùng nàng trở về vào sáng hôm sau.
Có một hôm, vẻ mặt chàng Hoàng-fu lộ rõ vẻ ưu tư sầu muộn, cất lời với tiên sinh họ Khổng: “Đại họa giáng xuống đầu gia tộc chúng tôi đến nơi rồi. Ngài có thể giúp chúng tôi một tay chăng?” Tiên sinh họ Khổng dẫu chưa hiểu đầu đuôi câu chuyện ra sao nhưng vẫn sảng khoái nhận lời giúp đỡ. Chàng thanh niên vội vã chạy đi triệu tập toàn thể gia tộc tề tựu về từ đường để cúng bái tổ tiên, khiến Khổng vô cùng hoảng hốt lên tiếng hỏi rõ sự tình.
Chàng thanh niên đáp: “Ngài biết đấy, bản thân tôi vốn chẳng phải là con người mà là một giống cáo. Hôm nay chúng tôi sẽ phải gánh chịu kiếp nạn thiên lôi trừng phạt[4]; chỉ cần ngài hết lòng giúp chúng tôi vượt qua hoạn nạn này, gia tộc ta may ra còn có đường sống sót. Nếu ngài không đành lòng vướng vào vòng nguy hiểm, xin hãy bồng con rời khỏi đây ngay để tránh bị vạ lây.” Tiên sinh họ Khổng quả quyết thề sống chết có nhau với gia tộc họ, thế là chàng thanh niên liền bố trí cho ông cầm thanh kiếm túc trực ngay ngoài cửa, dặn dò ông dẫu sấm sét có gầm thét kinh thiên động địa thế nào đi nữa cũng tuyệt đối không được động đậy bước ra.
Khổng tuân thủ nghiêm ngặt mọi lời dặn dò. Chỉ chốc lát sau, những đám mây đen cuồn cuộn kéo đến che kín bầu trời tối sầm như mực. Đảo mắt nhìn quanh, ông kinh hoàng nhận ra ngôi nhà đã biến mất từ lúc nào, thay vào đó là một gò đất khổng lồ cùng một cái vực sâu thăm thẳm không đáy. Giữa lúc tâm can hoảng sợ tột độ, một tiếng sét kinh hoàng vang lên xé rúng làm rung chuyển cả đồi núi, kèm theo cuồng phong bão táp và mưa trút nước. Những cổ thụ lâu năm bị bật gốc tung hoành, khiến tiên sinh họ Khổng vừa choáng váng vừa ù cả tai. Thế nhưng ông vẫn kiên cường đứng vững cho đến khi nhìn thấy giữa cột khói đen đặc quánh xuất hiện một quái vật gớm ghiếc với chiếc mỏ nhọn hoắt cùng đôi móng vuốt dài ngoẵng, từ trong hố sâu cướp đi một người rồi chuẩn bị tẩu thoát lên cao theo cột khói.
Chỉ trong tích tắc, nhìn qua trang phục và giày tất, Khổng nhận ra ngay nạn nhân không ai khác chính là Tiêu Nã. Không chút do dự, ông lao vút lên vung kiếm chém tới tấp vào con yêu quái và hạ gục nó ngã quỵ. Ngay lập tức, núi non rạn nứt, một tiếng sét đinh tai nhức óc đánh ngục tiên sinh họ Khổng ngã lăn ra đất tử vong. Khi mây mù tan đi, Tiêu Nã từ từ hồi tỉnh, bàng hoàng phát hiện thi thể Khổng đang nằm bất động dưới chân mình. Nàng oà khóc thảm thiết, thề độc sẽ không thiết sống nữa vì Khổng đã hy sinh mạng sống vì mình. Vợ của Khổng cũng chạy ra, hai người cùng khiêng thi thể vào nhà.
Tiêu Nã bấy giờ sai A Tùng giữ chặt đầu phu quân, trong khi người anh dùng chiếc trâm cài tóc cạy hàm răng ông ra, còn nàng tự tay nắn lại qu]._sương hàm cho ngay ngắn. Đoạn, nàng nhét một viên thuốc đỏ vào miệng ông, cúi người thổi một luồng hơi vào lồng ngực. Viên thuốc trôi theo dòng khí, lập tức cổ họng phát ra tiếng ực và ông mở mắt tỉnh lại. Nhìn thấy người thân quây quần xung quanh, ông ngơ ngác cứ ngỡ như vừa tỉnh dậy sau một giấc chiêm bao.
Mọi người đoàn tụ trong niềm vui khôn tả, nỗi sợ hãi giờ đây nhường chỗ cho niềm hoan hỉ; thế nhưng tiên sinh họ Khổng không muốn tiếp tục sống ở chốn rừng thiêng nước độc này nữa nên ngỏ ý muốn họ cùng trở về quê hương với mình. Tất cả mọi người đều hân hoan đồng ý — ngoại trừ Tiêu Nã; và khi Khổng ngỏ lời mời cả phu quân nàng là ông Wu cùng đi, nàng bày tỏ nỗi lo lắng rằng cha mẹ chồng sẽ không đành lòng rời xa các cháu nhỏ. Họ tìm mọi cách thuyết phục suốt cả ngày trời nhưng vẫn không có kết quả, thì bỗng nhiên một người hầu của gia họ Wu hớt hả mồ hôi nhễ nhại chạy xộc vào nhà, thở không ra hơi.
Mọi người hoảng hốt gặng hỏi cơ sự, gia nhân nức nở đáp rằng gia tộc họ Wu cũng vừa gánh chịu một trận tai họa kinh hoàng vào đúng ngày hôm ấy, toàn bộ người trong gia tộc đều đã thiệt mạng không sót một ai. Nghe tin dữ, Tiêu Nã khóc lóc thảm thiết đến đứt từng khúc ruột, mãi chẳng nguôi ngoai; song từ giây phút ấy, chẳng còn bất kỳ chướng ngại nào ngăn cản họ đoàn tụ lên đường về quê chung nữa.
Tiên sinh họ Khổng vào thành giải quyết công việc trong vài ngày, rồi mọi người tất bật ngược xuôi ngày đêm đóng gói hành lý. Khi vừa đặt chân đến quê nhà, một khu vực riêng tư được bố trí cho tiểu gia đình Hoàng-fu; chàng thanh niên cẩn thận khóa kín cửa nẻo, chỉ mở cửa đón tiếp riêng tiên sinh họ Khổng và vợ ông.
Tiên sinh họ Khổng thường ngày tiêu dao tự tại cùng chàng thanh niên và nàng Tiêu Nã, bầu bạn qua những ván cờ vây[5], chén rượu nồng, những câu chuyện hàn huyên tâm sự và những bữa tiệc thịnh soạn, gắn bó khăng khít như người một nhà. Đứa con trai nhỏ tên Hoàn của ông lớn lên trở thành một thiếu niên tuấn tú khôi ngô, mang trong mình dòng máu cáo nên rất có bản tính thích phiêu lưu lang thang đó đây; và ai nấy trong vùng đều ngầm hiểu rằng cậu thiếu niên ấy chính là cốt thịt của một loài cáo tiên.
