Đại học sĩ Mao vốn xuất thân từ một gia đình bần hàn ở huyện Dịch, cha ngài chỉ làm nghề chăn bò thuê. Tại cùng địa phương đó có một hào phú tên là Trương, sở hữu một khu đất làm nghĩa địa gần bên. Có người mách với ông Trương rằng khi đi ngang qua đó, người này đã nghe tiếng cãi cọ phát ra từ trong huyệt mộ, cùng những giọng nói vang lên: "Mau tránh ra đi, chớ có quấy rầy gia trạch của Đại học sĩ." Ông Trương không lấy thế làm tin cho lắm; nhưng về sau, ông liên tiếp mộng thấy những giấc mơ báo rằng khu nghĩa địa kia thực chất thuộc về gia tộc họ Mao, và ông không có bất cứ quyền gì ở đó. Từ khoảnh khắc ấy, gia vận nhà họ Trương bắt đầu sa sút; và cuối cùng, ông đành nghe theo lời khuyên can của bạn bè mà dời mồ mả tổ tiên đi nơi khác.

Một hôm, cha của Mao là người chăn bò đang ở quanh quẩn khu nghĩa địa cũ ấy, chợt trời đổ mưa giông nên ông bèn tìm chỗ trú trong cái huyệt giờ đã bỏ hoang. Nào ngờ mưa mỗi lúc một nặng hạt, chẳng mấy chốc nước ngập lênh láng cả một vùng và dìm chết cụ già. Khi ấy Đại học sĩ hãy còn là một cậu bé, thân mẫu ngài bèn đến gặp ông Trương để xin một mảnh đất mai táng người chồng quá cố. Nghe nhắc đến họ tên bà, ông Trương vô cùng kinh ngạc; và khi đến tận nơi xem xét chỗ cụ già chết đuối, ông phát hiện vị trí đó lại trùng khớp một cách kỳ lạ với huyệt vị đặt quan tài. Lại càng thêm phần sửng sốt, ông ra lệnh chôn cất thi hài ngay tại ngôi mộ cũ ấy, đồng thời bảo mẹ Mao dẫn con trai tới gặp mình. Khi tang lễ hoàn tất, bà cùng Mao đến nhà họ Trương để tạ ơn. Ông Trương tỏ ra vô cùng yêu mến cậu bé nên giữ lại nuôi dưỡng cho ăn học, coi như con đẻ trong nhà. Ông còn hứa gả con gái cả cho Mao, lời đề nghị khiến mẹ Mao chẳng dám nhận; nhưng bà Trương quả quyết rằng sự việc đã định đoạt không thể thay đổi, thế là bà đành phải nhận lời. Tuy nhiên, tiểu thư lại khinh miệt Mao ra mặt, chẳng hề che giấu cảm xúc của mình; bất cứ ai nhắc đến hắn trước mặt nàng đều bị nàng bịt tai lại, thà chết chứ nhất quyết không chịu lấy kẻ chăn bò.

Đến ngày cử hành hôn lễ, chú rể đến nơi và được thết tiệc ở nhà trong, trong khi ngoài cửa đã sẵn kiệu hoa rực rỡ đợi rước cô dâu. Suốt thời gian ấy, cô dâu vẫn đứng khóc trong góc phòng, lấy tay áo lau nước mắt và kiên quyết không chịu thay y phục. Vừa lúc đó, chú rể cho người vào báo rằng mình sắp khởi sự, dàn nhạc trống kèn bèn tấu khúc nhạc cưới, khiến dòng lệ của cô dâu càng tuôn rơi xối xả trong khi mái tóc xõa buông lơi sau lưng. Người cha đành tìm cách kéo chân Mao lại một lúc, rồi bước vào giục con gái mau chuẩn bị. Nàng khóc nức nở như thể chẳng nghe thấy cha mình đang nói gì. Người cha bấy giờ nổi giận lôi đình, chỉ càng làm nàng khóc to hơn; và giữa lúc hỗn độn ấy, một người hầu chạy vào báo rằng chú rể muốn cáo từ. Người cha vội vã chạy ra nói rằng con gái mình chưa chuẩn bị xong, nài nỉ Mao chờ thêm chút nữa; rồi lại lật đật quay về phía cô dâu. Sự việc cứ thế giằng co hồi lâu, xuôi ngược mãi cho đến khi tình hình bắt đầu trở nên nghiêm trọng vì tiểu thư cứng đầu chống đối đến cùng; còn ông Trương thì buồn rầu muốn tự vẫn cho rồi. Ngay lúc ấy, người con gái thứ hai đang đứng cạnh liền trách mắng chị gái vì tội bất hiếu, khiến người chị bỗng giận dữ quay phắt lại, quát lên: "Thế ra mày cũng hùa theo bọn chúng à, cái đồ ranh con này; sao mày không tự ra mà lấy hắn đi?" Đáp lại, nàng nói: "Cha đâu có hứa gả thiếp cho công tử Mao, nhưng giả sử có gả thì thiếp cũng chẳng cần đến lời uy hiếp của chị mới chịu nhận lời." Người cha nghe câu trả lời ấy vô cùng đắc ý, liền lập tức bước sang bàn bạc với vợ xem có mạo muội đổi em thay chị được không. Người mẹ bấy giờ bước đến bảo con gái út rằng: "Đứa chị hư hỏng kia không chịu tuân lệnh cha mẹ; nay chúng ta muốn con thay thế vị trí của nó: con có đồng ý cuộc sắp đặt này chăng?" Cô em vui vẻ nhận lời ngay, thưa rằng dẫu cha mẹ có bảo lấy một kẻ ăn mày thì nàng cũng chẳng dám từ chối, huống chi nàng chẳng hề có cái nhìn kém cỏi về công tử Mao đến mức ấy. Cha mẹ nghe câu trả lời vô cùng mừng rỡ, bèn lấy xiêm y của người chị mặc cho nàng, đoạn đưa lên kiệu hoa xuất giá. Nàng quả là một người hiền thê nết na, sống hòa thuận với chồng; ngặt nỗi nàng lại mắc chứng bệnh về tóc khiến ông Mao đôi chút phiền lòng. Về sau, nàng đem chuyện đổi chỗ cho chị kể lại cho chồng nghe, khiến ông càng thêm nể trọng nàng bội phần. Chẳng bao lâu sau, Mao đỗ Hương cống, liền khăn gói lên đường ứng thí hội nguyên.

Dọc đường, ngài ghé qua một quán trọ mà chủ quán đêm hôm trước đã mơ thấy thần linh hiện về báo mộng rằng: "Ngày mai công tử Mao, người đứng đầu bảng vàng, sẽ tới. Có ngày hắn sẽ giúp ngươi giải thoát khỏi hoạn nạn." Vì thế, chủ quán thức dậy từ sớm, chú ý quan sát từng vị khách đi từ hướng Đông tới, cho đến khi tận mắt thấy Mao xuất hiện. Chủ quán vô cùng mừng rỡ, chu đáo khoản đãi ngài những món ngon vật lạ nhất mà nhất quyết không chịu nhận tiền, đồng thời kể lại giấc mộng đêm qua cho ngài nghe. Mao bấy giờ bắt đầu đắc ý kiêu ngạo; nghĩ bụng nếu vợ mình bị chứng rụng tóc thì trông sẽ thật nực cười, ngài bèn quyết định đợi đến khi công thành danh toại sẽ tìm một người vợ khác. Nào ngờ, khi yết thị danh sách trúng tuyển được công bố, tên của Mao lại không hề có ở đó. Ngài đành mang tâm trạng nặng nề quay về, đi bằng con đường khác để tránh mặt chủ quán. Ba năm sau, ngài lại lên kinh ứng thí, và chủ quán vẫn đón tiếp ngài với sự chu đáo y hệt lần trước. Mao bấy giờ mới nói rằng: "Những lời ông nói dạo trước đã không ứng nghiệm; ta nay lấy làm hổ thẹn vì đã làm phiền ông quá nhiều." Chủ quán liền đáp: "Ý ngài là muốn rẫy vợ, thế nên Thượng đế chốn u minh đã gạch tên ngài khỏi bảng vàng rồi. Giấc mộng của tôi không thể nào sai được." Vô cùng kinh ngạc, Mao hỏi rõ ngọn ngành; lúc bấy giờ ngài mới vỡ lẽ rằng sau khi mình rời đi, chủ quán lại có thêm một giấc mơ thứ hai vén mở những sự thật trên. Mao nghe xong vô cùng hoảng hốt, chết sững người như tượng gỗ, cho đến khi chủ quán cất lời: "Ngài dẫu sao cũng là bậc tri thức, lẽ ra phải biết tự trọng, chắc chắn kỳ sau sẽ đậu đầu."

Chẳng bao lâu sau, khi bảng vàng được yết thị, Mao quả nhiên đỗ thủ khoa; và gần như đồng thời, mái tóc của người vợ bắt đầu mọc dày trở lại, khiến nàng nhan sắc mặn mà hơn hẳn trước kia.

Trong khi đó, người chị cả đã lấy một công tử giàu có thuộc dòng dõi danh gia vọng tộc ở vùng lân cận, khiến nàng ta càng thêm cao ngạo khinh đời; nhưng vì chồng ăn chơi phóng đãng lại lười biếng nên cơ nghiệp chẳng mấy chốc tiêu tan, đến nỗi túng thiếu cả cơm ăn áo mặc. Nghe tin công tử Mao đỗ đạt cao trong kỳ thi, nàng ta vô cùng hổ thẹn và uất hận, đến mức tránh mặt cả em gái khi đi ngoài đường. Đúng lúc ấy thì chồng qua đời để lại nàng ta trong cảnh bơ vơ nghèo túng; và gần như cùng thời gian đó, Mao đỗ tiến sĩ, điều này càng khoét sâu thêm nỗi hằn học khiến nàng ta uất ức đi tu làm ni cô. Về sau, khi Mao thăng quan tiến chức đến bậc đại thần triều đình, nàng ta liền phái một tiểu đồng đến nha môn của ngài để xin quyên góp cho ngôi chùa; và vợ Mao, người đã gửi tặng vài tấm lụa cùng nhiều vật phẩm khác, đã ngầm giấu một số tiền bên trong. Chú tiểu vì không hay biết nên đã kiểm kê những thứ nhận được cho người chị, khiến nàng ta nổi giận lôi đình, thét lên: "Ta cần tiền để mua gạo ăn; những thứ này thì dùng được tích sự gì?" Thế là nàng ta bảo chú tiểu mang trả lại. Khi Mao cùng vợ thấy chú tiểu quay về, họ đã lén đoán được sự tình, bèn mở bọc ra và quả nhiên thấy tiền vẫn còn nguyên ở đó. Lúc này họ mới thấu lý do vì sao món quà bị từ chối; Mao cầm số tiền lên, bảo chú tiểu rằng: "Nếu một trăm lạng bạc là phúc phận quá lớn mà chủ cô không tài nào hưởng nổi, thì hiển nhiên bà ấy cũng chẳng thể nào có được một người chồng làm quan lớn tột đỉnh như ta bây giờ." Đoạn, ngài lấy ra năm mươi lạng bạc đưa cho chú tiểu rồi bảo ra về, nói thêm rằng: "Mang số này về đưa cho chủ cô đi, ta sợ đưa nhiều quá lại hóa thừa." Chú tiểu trở về thuật lại toàn bộ lời ấy; người chị nghe xong liền thở dài ngao ngán cho cuộc đời đầy lầm lỡ của mình, tự trách bản thân vì sao lại chối bỏ người xứng đáng để rồi vớ lấy kẻ vô dụng. Sau vụ việc ấy, chủ quán trọ vướng vào một vụ án mạng và bị tống giam; Mao bấy giờ mới dùng thế lực của mình để can thiệp và xin vua ân xá cho ông ta.