Antipholus xứ Ephesus bước vào cùng với một viên cảnh sát.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Đừng sợ ta, bạn hiền, ta sẽ không trốn chạy đâu;
Ta sẽ trả cho ngươi số tiền mà ta bị bắt giữ
Trước khi rời khỏi ngươi, để làm bằng chứng cho ngươi.
Hôm nay vợ ta đang lúc khó ở,
Và sẽ chẳng dễ gì tin nổi lời người đưa tin
Rằng ta đã bị bắt giữ tại Ephesus;
Ta bảo ngươi, điều đó lọt vào tai nàng sẽ chẳng êm tai chút nào đâu.
Dromio xứ Ephesus bước vào với một đoạn dây thừng trên tay.
Kìa người của ta đến rồi. Chắc hắn mang tiền tới đấy.
Sao rồi, anh bạn! Anh đã lấy được món đồ tao sai đi lấy chưa?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa, có đây rồi, tôi đảm bảo sẽ đủ trả cho bọn họ.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Nhưng tiền đâu?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa ngài, thì tôi dùng tiền để mua đoạn dây thừng này đây.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Năm trăm đồng ducat, đồ khốn, mà chỉ mua một sợi dây thừng thôi á?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa ngài, với giá đó thì tôi sẵn sàng phục vụ ngài năm trăm sợi.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Tao bảo mày phốc về nhà với mục đích gì?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Để nhận một đoạn dây thừng ạ, thưa ngài; và vì mục đích đó mà tôi đã quay lại đây.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS$.
Và vì mục đích đó, hỡi anh bạn, tao sẽ chào đón mày thật nồng hậu.
[Đánh hắn.]
CẢNH SÁT.
Xin ngài hãy bình tĩnh.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Không, phải để tôi bình tĩnh mới đúng chứ. Tôi đang gặp vận hạn cơ mà.
CẢNH SÁT.
Thôi nào, hãy giữ cái lưỡi lại đi.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Không, chi bằng hãy khuyên ông ấy giữ đôi tay lại thì hơn.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Đồ con hoang, cái quân vô tích sự ngu ngốc này.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Ước gì tôi ngu ngốc không còn biết gì, thưa ngài, để khỏi phải cảm thấy những đòn roi của ngài nữa.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Mày chẳng có chút cảm giác nào ngoài đòn roi, và một con lừa thì cũng vậy thôi.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Quả thật tôi là một con lừa; ngài có thể chứng minh điều đó qua đôi tai dài của tôi. Tôi đã hầu hạ ông ấy từ lúc lọt lòng cho đến tận bây giờ, và chẳng nhận được gì từ tay ông ấy cho sự phục vụ của mình ngoài những trận đòn roi. Khi tôi lạnh, ông ấy sưởi ấm tôi bằng đòn roi; khi tôi nóng, ông ấy làm tôi mát đi bằng đòn roi. Tôi bị đánh thức dậy bằng đòn roi khi ngủ, bị dựng đứng lên bằng đòn roi lúc ngồi, bị đuổi khỏi nhà bằng đòn roi khi đi vắng, và được chào đón về nhà bằng đòn roi lúc trở về. Không những thế, tôi còn gánh nó trên đôi vai mình như một mụ ăn mày cõng đứa con ranh con; và tôi nghĩ khi ông ấy đánh tôi tàn phế rồi, tôi sẽ dùng nó để đi ăn mày từ cửa nhà này qua cửa nhà khác.
Adriana, Luciana, Kỹ nữ và một ông thầy giáo tên là Pinch bước vào.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Thôi, đi mau lên, vợ ta đang đi tới đằng kia kìa.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa bà chủ, *respice finem*, hãy nghĩ đến cái kết của mình đi, hay nói đúng hơn, hãy lặp lại câu thần chú như con vẹt: “Hãy đề phòng đầu dây thừng.”
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Mày vẫn còn già mồm được à?
[Đánh hắn.]
KỸ NỮ.
Anh thấy thế nào hả? Chồng chị không phải là kẻ điên thì là gì?
ADRIANA.
Hành vi vô lễ của ông ấy đã chứng minh rõ ràng điều đó.
Thưa thầy thuốc Pinch đáng kính, ông là một bậc thầy phù thủy;
Xin hãy đưa trí óc bình thường trở lại với ông ấy,
Và tôi sẽ biếu ông bất cứ thứ gì ông đòi hỏi.
LUCIANA.
Trời ơi, trông ông ấy mới hung hăng và sắc bén làm sao!
KỸ NỮ.
Hãy nhìn xem ông ấy đang run rẩy trong cơn cuồng nộ kìa.
PINCH.
Đưa tay đây cho tôi, để tôi bắt mạch cho anh.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Đây là tay tôi, và hãy để nó cảm nhận tai ông đây này.
PINCH.
Hỡi Satan, kẻ đang ẩn náu trong thân xác con người này, ta truyền cho ngươi
Phải trả lại quyền chủ thân cho những lời cầu nguyện thánh thiện của ta,
Và xéo ngay về chốn tối tăm của ngươi.
Ta ra lệnh cho ngươi bằng tất cả các thánh trên thiên đàng.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Thôi đi, tên phù thủy lú lẫn, thôi đi; ta không hề điên.
ADRIANA.
Ôi, ước gì anh không điên, hỡi tâm hồn khốn khổ tội nghiệp!
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Này cô ả kia, mấy kẻ này là khách hàng của cô đấy phỏng?
Có phải tên đồng bọn mặt nghệ này
Đã chè chén đình đám ở nhà tôi ngày hôm nay,
Trong khi những cánh cửa đầy tội lỗi bị đóng sập lại trước mặt tôi,
Và tôi bị từ chối không cho bước chân vào nhà mình?
ADRIANA.
Ôi chồng tôi, Chúa chứng giám là anh đã ăn trưa ở nhà,
Ước gì anh cứ ở lại đó cho đến tận bây giờ,
Thì đã tránh được những lời vu khổng và nỗi nhục nhã phơi bày này.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Ăn trưa ở nhà ư? Đồ khốn, mày nói cái gì thế hả?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa ngài, nói thật lòng thì ngài đã không ăn trưa ở nhà đâu.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Thế cửa nhà tao không bị khóa trái và tao không bị đuổi ra ngoài à?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Xin thề có Chúa, cửa nhà ngài đã bị khóa, và ngài bị đuổi ra ngoài thật.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Và chính mụ ta không lăng mạ tao ở đó hay sao?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Không một lời nói dối, chính mụ ta đã lăng mạ ngài ở đó.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Thế con nhỏ hầu bếp không chửi rủa, mỉa mai và khinh bỉ tao sao?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa có chứ, nữ tư tế phòng bếp ấy đã khinh bỉ ngài.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Và tao đã không đùng đùng nổi giận bỏ đi từ đó sao?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa quả thực là vậy; xương cốt tôi xin làm chứng cho điều đó,
Bởi chúng đã phải nếm trải uy lực cơn giận dữ của ngài từ lúc ấy đến giờ.
ADRIANA.
Có nên hùa theo để chiều theo những lời trái ngược ấy của ông ấy không hả ông?
PINCH.
Cũng chẳng có gì là hổ thẹn cả; hắn ta đã nắm bắt được tâm lý của ông ấy,
Và việc hùa theo sẽ làm dịu đi cơn điên cuồng của ông ấy.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Chính mày đã xúi giục gã thợ kim hoàn đến bắt giữ tao.
ADRIANA.
Trời ơi! Em đã gửi tiền đến chuộc anh
Bởi Dromio đây, kẻ đã hộc tốc chạy đi lấy tiền.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Tiền do tôi mang đi ư? Chắc lòng dạ và thiện ý của bà thì có,
Nhưng thưa chủ nhân, chắc chắn chẳng có lấy một cắc tiền rách nào đâu.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Mày không đến chỗ mụ ấy để xin một túi tiền ducat à?
ADRIANA.
Nó đã đến gặp em, và em đã đưa tiền cho nó rồi.
LUCIANA.
Và em xin làm chứng cùng chị ấy là chị ấy đã đưa.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Xin Chúa và người thợ làm dây thừng làm chứng cho tôi
Rằng tôi chỉ được sai đi mua một sợi dây thừng mà thôi.
PINCH.
Thưa bà, cả chủ lẫn tớ đều bị quỷ ám rồi,
Tôi biết điều đó qua sắc mặt nhợt nhạt và chết chóc của họ.
Chúng phải bị trói lại và nhốt vào một căn phòng tối.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Nói mau, tại sao mày lại khóa cửa đuổi tao ra ngoài hôm nay,
Và tại sao mày lại chối không nhận túi vàng?
ADRIANA.
Em đâu có khóa cửa đuổi anh ra ngoài, hỡi người chồng dịu dàng của em.
DROMIO XỨ EPHESUS.
Và thưa chủ nhân hiền từ, tôi chẳng nhận được đồng vàng nào cả;
Nhưng tôi thú nhận, thưa ngài, là chúng ta đã bị khóa ở ngoài cửa thật.
ADRIANA.
Đồ khốn nạn chuyên trá hình, mày nói láo cả hai điều.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Đồ kỹ nữ giả dối, mày giả dối trong tất cả mọi chuyện,
Và mày đang cấu kết với một lũ khốn nạn đáng nguyền rủa
Biến tao thành một kẻ khốn cùng bị khinh bỉ đáng tởm.
Nhưng tao sẽ dùng chính những chiếc móng tay này để móc tung đôi mắt giả dối kia ra
Những kẻ muốn chứng kiến trò cười nhục nhã này trên người tao.
[Ba hoặc bốn người bước vào và chực trói anh lại. Anh chống cự.]
ADRIANA.
Ôi, trói hắn lại, trói hắn lại; đừng để hắn đến gần tôi.
PINCH.
Lại thêm người nữa; con quỷ trong người hắn đang rất mạnh.
LUCIANA.
Trời ơi, kẻ khốn khổ tội nghiệp, trông anh ấy mới nhợt nhạt và hốc hác làm sao!
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Gì chứ, tụi mày định giết tao à? Hỡi kẻ gác ngục kia,
Ta là tù nhân của ngươi. Ngươi lại để mặc chúng
Đến cướp tù hay sao?
CẢNH SÁT.
Này các ông, hãy để anh ta đi.
Anh ta là tù nhân của tôi, và các ông không được phép bắt anh ta đi đâu.
PINCH.
Mau trói gã này lại nữa, vì hắn ta cũng phát điên rồi.
ADRIANA.
Anh định làm gì thế, viên cảnh sát ương ngạnh kia?
Anh lại lấy làm thích thú khi thấy một kẻ khốn khổ
Làm những điều bạo ngược và tổn hại cho chính mình cơ chứ?
CẢNH SÁT.
Anh ta là tù nhân của tôi. Nếu tôi để anh ta đi,
Khoản nợ anh ta thiếu sẽ đổ lên đầu tôi đấy.
ADRIANA.
Tôi sẽ thanh toán nợ cho anh trước khi tôi rời khỏi đây;
Hãy đưa tôi đi gặp chủ nợ của anh ấy ngay lập tức,
Và biết được nợ nần ra sao, tôi sẽ trả đủ.
Thưa thầy thuốc kính mến, xin hãy áp tải anh ta về nhà tôi
Một cách an toàn. Ôi một ngày thật bất hạnh làm sao!
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS.
Ôi mụ đàn bà đĩ thoã bất hạnh nhất trên đời!
DROMIO XỨ EPHESUS.
Thưa chủ nhân, tôi đã đứng ra nhận bảo lãnh thay cho ngài đây này.
ANTIPHOLUS XỨ EPHESUS$.
Cút đi cho khuất mắt tao, đồ khốn! Mày làm tao phát điên lên à?
DROMIO XỨ EPHESUS.
Ngài không muốn chịu trói không công chứ? Vậy hãy nổi điên lên đi, thưa chủ nhân kính yêu; hãy thét lên rằng “quỷ sứ kìa”.
LUCIANA.
Chúa phù hộ, những tâm hồn khốn khổ, họ nói năng ngớ ngẩn làm sao!
ADRIANA.
Hãy khiêng anh ta đi. Chị đi với em nhé, em gái.
[Pinch và các trợ lý cùng với Antipholus xứ Ephesus và Dromio xứ Ephesus rời đi.]
Nói cho ta hay, hắn bị bắt giữ theo đơn kiện của ai vậy?
CẢNH SÁT.
Một người tên là Angelo, một thợ kim hoàn; bà có biết hắn ta không?
ADRIANA.
Tôi biết người đó. Số tiền hắn thiếu là bao nhiêu?
CẢNH SÁT.
Hai trăm đồng ducat.
ADRIANA.
Nói nghe nào, khoản đó là do đâu mà thành?
CẢNH SÁT.
Thiếu tiền mua một sợi dây chuyền mà chồng bà đã mua của hắn.
ADRIANA.
Ông ấy có đặt làm một sợi dây chuyền cho tôi, nhưng nào có nhận được đâu.
KỸ NỮ.
Khi mà chồng chị, trong cơn cuồng nộ ngày hôm nay,
Đến nhà tôi và lấy đi chiếc nhẫn của tôi,
Chiếc nhẫn mà tôi nhìn thấy trên ngón tay anh ta lúc này đây,
Ngay sau đó tôi đã gặp anh ta đeo một sợi dây chuyền.
ADRIANA.
Có thể là như vậy, nhưng tôi chưa bao giờ nhìn thấy nó cả.
Nào viên cảnh sát, hãy đưa tôi đến chỗ người thợ kim hoàn đi,
Tôi rất nóng lòng muốn biết rõ đầu đuôi sự thật ra sao.
Antipholus xứ Syracuse tay lăm lăm thanh kiếm rút trần bước vào, cùng với Dromio xứ Syracuse.
LUCIANA.
Lạy Chúa từ bi, chúng lại xổng chuồng rồi kìa!
ADRIANA.
Và lại mang theo cả kiếm gươm trần trụi. Mau gọi thêm người đến
Để trói chúng lại lần nữa đi.
CẢNH SÁT.
Chạy mau thôi, chúng sẽ giết chúng ta mất.
[Họ hoảng sợ chuồn đi nhanh hết mức có thể.]
ANTIPHOLUS XỨ SYRACUSE.
Ta thấy mấy mụ phù thủy này sợ gươm giáo phết đấy chứ.
DROMIO XỨ SYRACUSE.
Cái mụ lúc nãy cứ nằng nặc đòi làm vợ ngài vừa chuồn mất dép kìa.
ANTIPHOLUS XỨ SYRACUSE.
Hãy đến quán Centaur, lấy đồ đạc của chúng ta ở đó ra.
Ta mong sớm được lên tàu bình an vô sự.
DROMIO XỨ SYRACUSE.
Thưa ngài, hãy ở lại đây đêm nay đi, chắc chắn họ sẽ chẳng làm hại chúng ta đâu; ngài thấy họ nói năng lịch sự với chúng ta thế cơ mà, lại còn cho vàng nữa chứ. Thiết nghĩ họ là một dân tộc hiền lành đến mức, nếu không vì ngọn núi thịt điên khùng cứ đòi nhận tôi làm chồng, thì tôi cũng đủ can đảm để ở lại đây luôn và hóa thành phù thủy đấy chứ chẳng đùa.
ANTIPHOLUS XỨ SYRACUSE.
Ta sẽ không ở lại đêm nay dù có đổi lấy cả thị trấn này đi chăng nữa;
Cho nên mau lên đường, ra lấy đồ đạc xuống tàu thôi.
[Họ rời đi.]
