Tiếng kèn hiệu. Tiếng kèn lệnh rút quân. Tiếng kèn hoa lệ. Từ một cánh cửa, Cominius bước vào cùng đoàn quân La Mã; từ cánh cửa khác, Martius bước vào với cánh tay đang đeo khăn đỡ.
COMINIUS
Nếu ta kể lại chiến tích hôm nay của ngươi,
Ngươi sẽ chẳng tin vào hành động của chính mình. Nhưng ta sẽ loan báo nó
Nơi các nguyên lão sẽ vừa rơi lệ vừa mỉm cười;
Nơi những quý tộc lớn sẽ lắng nghe, nhún vai,
Rồi cuối cùng thán phục; nơi các phu nhân sẽ hoảng hốt
Và, run rẩy trong niềm vui, muốn nghe thêm nữa; nơi những viện dân biểu cùn mòn,
Kẻ cùng với đám bình dân hôi hám căm ghét tước vị của ngươi,
Sẽ phải thốt lên trái lòng mình rằng “Chúng ta tạ ơn các vị thần
Vì thành Rome của chúng ta có được một người lính như vậy.”
Thế mà ngươi chỉ vừa nhấm nháp một mẩu nhỏ của bữa tiệc này,
Khi đã ăn uống no nê từ trước.
Titus Lartius bước vào cùng đạo quân của mình, từ hướng truy kích trở về.
LARTIUS
Hỡi vị chủ tướng,
Kia là chiến mã, còn chúng tôi chỉ là bộ yên cương.
Giá như ngài tận mắt chứng kiến—
MARTIUS
Xin ngài, đừng nói nữa. Mẫu thân tôi,
Người vốn có quyền ca tụng dòng máu của mình,
Mỗi khi ngài khen ngợi tôi lại khiến tôi đau lòng. Tôi đã làm
Như các người đã làm—đó là tất cả những gì tôi có thể;
Được thúc đẩy như các người đã từng—đó là vì đất nước tôi.
Kẻ nào dẫu chỉ hoàn thành được tâm nguyện của mình
Cũng đã vượt qua cả hành động của tôi rồi.
COMINIUS
Anh sẽ không thể biến sự xứng đáng của mình
Thành nấm mồ được đâu. Rome buộc phải biết
Giá trị của con cháu mình. Sẽ là một sự che giấu
Tệ hại hơn cả hành vi trộm cắp, chẳng khác nào một lời bôi nhọ,
Nếu che giấu những việc anh đã làm và làm thinh trước điều
Mà dẫu có đẩy lên chóp đỉnh của mọi lời ca ngợi,
Cũng vẫn chỉ có vẻ khiêm nhường. Thế nên, tôi nài xin anh—
Để minh chứng cho con người anh, chứ không phải để thưởng công
Cho những gì anh đã làm—hãy nghe tôi trước toàn quân.
MARTIUS
Trên mình tôi có vài vết thương, và chúng nhói đau
Khi nghe người ta nhắc đến chúng.
COMINIUS
Nếu chúng không nhói đau,
Rất có thể chúng sẽ mưng mủ vì sự vô ơn
Và tự băng bó bằng cái chết. Trong số tất cả những con ngựa—
Mà chúng ta đã thu được rất nhiều và toàn ngựa tốt—trong tất cả
Số kho báu giành được ở chiến trường và trong thành phố này,
Chúng ta xin dâng hiến cho anh một phần mười, để được chọn lấy
Trước khi chia chác cho chung quân
Tùy theo ý muốn riêng của anh.
MARTIUS
Tôi cảm ơn ngài, thưa chủ tướng,
Nhưng trái tim tôi không tài nào đồng ý nhận
Một món hối lộ để trả công cho thanh gươm của mình. Tôi từ chối nó;
Và xin được đứng ngang hàng với phần đông những kẻ
Đã tận mắt chứng kiến trận chiến.
[Một hồi kèn hoa lệ kéo dài. Tất cả cùng hô lớn “Martius, Martius!” và tung mũ cùng giáo lên trời. Cominius và Lartius đứng trần đầu.]
Nguyện cho những nhạc cụ mà các người đang xúc phạm ấy
Không bao giờ vang lên nữa! Khi trống và kèn trên chiến trận
Trở thành những kẻ nịnh hót, thì xin chánh điện và đô thị hãy
Toàn là những lời tán dương giả tạo! Khi thép mềm đi,
Mềm như lụa của kẻ ăn bám, thì hãy tôn vinh kẻ đó
Như một vị tướng được làm lễ khải hoàn vì chiến tranh! Đủ lắm rồi, tôi bảo thế.
Chỉ vì tôi chưa rửa sạch chiếc mũi vừa chảy máu,
Hay vừa đánh bại một kẻ yếu hèn nào đó—điều mà không có gì đặc biệt,
Rất nhiều người khác ở đây cũng đã làm—mà các người lại hô vang tên tôi
Trong những lời tung hô phóng đại,
Cứ như thể tôi thích thú việc sự nhỏ bé của mình được nuôi dưỡng
Bằng những lời ca ngợi tẩm đầy dối trá.
COMINIUS
Anh quá ư khiêm nhường,
Và còn đối xử nhẫn tâm với chiến tích của chính mình hơn là biết ơn
Chúng tôi, những người ghi nhận anh một cách chân thực. Xin anh hãy kiên nhẫn,
Nếu anh cứ nổi giận với chính mình, chúng tôi sẽ trói anh lại,
Như một kẻ có ý định tự hại bản thân,
Rồi sau đó mới ôn tồn nói chuyện với anh. Thế nên xin cho thiên hạ và muôn nơi được rõ,
Rằng Caius Martius
Đang đeo vòng nguyệt quế của cuộc chiến này, và để làm minh chứng cho điều đó,
Tôi trao tặng anh con chiến mã cao quý của mình, vốn đã quen thuộc với cảanh trại,
Cùng toàn bộ giáp trụ đi kèm. Và từ lúc này đây,
Vì những gì anh đã làm trước thành Corioles, hãy gọi anh,
Với tất cả sự cổ vũ và tiếng hô vang của toàn quân,
Là Caius Martius Coriolanus! Hãy mang
Tước hiệu ấy một cách thật cao quý suốt đời!
[Tiếng kèn hoa lệ. Tiếng kèn đồng và trống vang lên.]
TẤT CẢ
Caius Martius Coriolanus!
CORIOLANUS
Tôi sẽ đi rửa mặt;
Và khi gương mặt tôi đã sạch sẽ, các người sẽ nhận ra
Liệu tôi có đang đỏ mặt hay không. Dẫu sao, tôi cũng cảm ơn các ngài.
Tôi xin phép được cưỡi lên con chiến mã của ngài và lúc nào cũng sẽ
Cố gắng hết sức mình để xứng đáng
Với tước hiệu cao quý mà các ngài ban tặng.
COMINIUS
Nào, hãy về lều của chúng ta, nơi trước khi nghỉ ngơi,
Chúng ta sẽ viết thư về Rome thông báo về chiến thắng của mình.—Còn anh, Titus Lartius,
Phải quay lại Corioles. Hãy cử về Rome
Những kẻ ưu tú nhất, để chúng ta có thể thương lượng
Vì lợi ích của chính họ và của chúng ta.
LARTIUS
Tôi tuân lệnh, thưa chúa công.
CORIOLANUS
Các vị thần bắt đầu trêu ngươi tôi rồi. Bản thân tôi, người vừa chối từ
Những món quà vương giả nhất, giờ lại buộc phải đi cầu xin
Vị chủ tướng kính yêu.
COMINIUS
Cứ nhận lấy đi, nó là của anh. Chuyện gì thế?
CORIOLANUS
Trước kia có lần tôi từng ở Corioles
Tại nhà của một người nghèo; ông ta đối xử với tôi rất tử tế.
Ông ta đã gọi tôi; tôi thấy ông ta bị bắt làm tù binh;
Nhưng khi ấy Aufidius đang xuất hiện trước mắt tôi,
Và cơn giận dữ đã lấn át lòng trắc ẩn của tôi. Tôi xin ngài
Hãy trả lại tự do cho người chủ nhà khốn khó ấy.
COMINIUS
Ồ, một lời xin thật đáng khen!
Dù hắn có là kẻ đồ tể giết con trai ta đi nữa, hắn vẫn cứ được
Tự do như gió thổi.—Hãy thả hắn ra, Titus.
LARTIUS
Thưa Martius, tên của ông ta là gì?
CORIOLANUS
Có thần Jupiter chứng giám, tôi quên mất rồi!
Tôi mệt mỏi quá; phải, trí nhớ của tôi đã kiệt sức rồi.
Chúng ta có chút rượu nào ở đây không?
COMINIUS
Nào, chúng ta về lều thôi.
Vết máu trên mặt anh đang khô lại rồi; đã đến lúc
Cần phải chăm sóc nó. Nào, đi thôi.
[Tiếng kèn đồng trỗi lên. Tất cả rời đi.]