Menenius tiến đến chỗ đội lính canh.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Dừng lại! Ngươi từ đâu đến?
LÍNH CANH THỨ HAI.
Đứng lại, quay về đi.
MENENIUS.
Các ngươi canh gác rất ra dáng đấy chứ; khá lắm. Nhưng xin phép các ngươi cho ta vào, ta là một quan chức của triều đình và đến để gặp Coriolanus.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Từ đâu đến?
MENENIUS.
Từ Roma.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Ngươi không được qua; ngươi phải quay về. Tướng quân của chúng ta sẽ không thèm nghe ngóng gì từ đó nữa đâu.
LÍNH CANH THỨ HAI.
Ngươi sẽ thấy thành Roma của ngươi chìm trong biển lửa trước khi được gặp Coriolanus đấy.
MENENIUS.
Hỡi những người bạn tốt của ta, nếu các ngươi đã từng nghe vị tướng quân của mình nhắc đến Roma và những bằng hữu ở đó, thì chắc mẩm là tên ta đã từng lọt vào tai các ngươi rồi. Ta chính là Menenius.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Dù có thế thì cũng cút về đi. Cái danh xưng của ngươi chẳng có giá trị gì để qua đây đâu.
MENENIUS.
Này anh bạn, ta bảo cho mà biết, tướng quân của các ngươi là tri kỷ của ta. Ta từng là cuốn sử ghi lại những việc thiện của ông ấy, qua đó người đời đã ca ngợi thanh danh vô song của ông một cách tốt đẹp; bởi vì ta luôn xác thực những chiến công của bạn hữu ta — mà đứng đầu là ông ấy — với tất cả quy mô mà sự thật cho phép mà không hề sai lệch. Thậm chí, đôi khi, ví như quả bóng trên mặt sân gồ ghề, ta đã ném quá tay, và vì ca ngợi ông ấy mà ta suýt xoa cả những lời bịa đặt. Thế nên, anh bạn ạ, ta buộc phải được phép qua.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Thưa ngài, thật đấy, nếu ngài nói dối để ca ngợi ông ta nhiều bằng số từ ngài thốt ra để ca ngợi chính mình, thì ngài đừng hòng qua đây, vâng, dù cho nói dối cũng đáng quý như sống trinh bạch đi chăng nữa. Thế nên, hãy quay về đi.
MENENIUS.
Này anh bạn, xin hãy nhớ rằng tên ta là Menenius, một kẻ luôn đứng về phe của tướng quân các ngươi.
LÍNH CANH THỨ HAI.
Dù ngài có từng là kẻ chuyên bịa chuyện giúp ông ấy như lời ngài nói đi chăng nữa, thì tôi là kẻ nói sự thật dưới quyền ông ấy, buộc phải bảo rằng ngài không thể qua được. Cho nên hãy quay về.
MENENIUS.
Hắn đã ăn trưa chưa, các ngươi có biết không? Vì ta không muốn nói chuyện với hắn cho đến khi qua bữa trưa.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Ngươi là người Roma đấy phỏng?
MENENIUS.
Đúng vậy, giống như tướng quân của các ngươi.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Thế thì ngươi phải căm ghét Roma như ông ấy chứ. Ngươi có thể nào — khi mà chính các ngươi đã xua đuổi kẻ bảo vệ thành phố ra khỏi cổng, và trong sự dốt nát bạo tàn của đám đông, lại dâng cả chiếc khiên của mình cho kẻ thù — lại nghĩ rằng có thể chống lại cơn thịnh nộ của ông ấy chỉ bằng những tiếng thở dài yếu ớt của các bà già, đôi bàn tay trinh trắng của những đứa con gái, hay bằng lời khẩn cầu run rẩy của một kẻ lú lẫn già nua như ngươi được chứ? Ngươi có nghĩ rằng mình có thể thổi tắt ngọn lửa đang chực bùng cháy trong thành phố của ngươi bằng chút hơi thở yếu ớt thế này không? Không đâu, ngươi lầm to rồi. Thế nên, hãy cút về Roma và chuẩn bị chịu trảm đi. Ngươi đã bị kết án rồi. Tướng quân của chúng ta đã thề không hoãn thi hành án hay ân xá cho ngươi đâu.
MENENIUS.
Này anh bạn trẻ, nếu đại úy của các ngươi biết ta ở đây, ông ấy sẽ đối đãi với ta vô cùng kính trọng.
LÍNH CANH THỨ HAI.
Thôi đi, đại úy của chúng tôi nào có biết ngài là ai.
MENENIUS.
Ý ta là tướng quân của các ngươi cơ.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Tướng quân của chúng ta chẳng thèm bận tâm đến ngươi đâu. Quay về đi, ta bảo thế, kẻo ta rút nửa pint máu của ngươi ra bây giờ. Quay về! Đó là tất cả những gì ngươi có thể nhận được đấy. Quay về!
MENENIUS.
Này, nhưng mà anh bạn, anh bạn ơi...
Coriolanus cùng Aufidius xuất hiện.
CORIOLANUS.
Có chuyện gì thế?
MENENIUS.
Giờ thì hỡi tên tiểu tốt kia, ta sẽ thay mặt ngươi chuyển một lời nhắn. Ngươi sẽ thấy rằng ta rất có trọng lượng; ngươi sẽ nhận ra rằng một tên lính canh quèn không thể dùng chức quyền để ngăn cản ta gặp đứa con trai Coriolanus của mình. Cứ nhìn cách ông ấy tiếp đón ta mà đoán xem ngươi có đang đối mặt với giá treo cổ hay một cái chết còn đau đớn hơn trước hàng vạn khán giả và cay đắng hơn bội phần trong nỗi thống khổ hay không; hãy chứng kiến ngay đây đi, và ngất lịm trước những gì sắp giáng xuống đầu ngươi đi.
[Nói với Coriolanus.] Nguyện xin các vị thần hiển hách tề tựu mỗi giờ để ban phước cho sự thịnh vượng riêng của con và yêu thương con không kém gì người cha già Menenius này! Ôi con trai của ta, con trai của ta! Con đang chuẩn bị lửa để thiêu rụi chúng ta; nhìn kìa, ở đây có nước để dập tắt nó đây. Ta vốn chẳng dễ gì động lòng mà đến tìm con; nhưng vì đinh ninh rằng chẳng ai ngoài ta có thể lay chuyển được con, ta đã bị đuổi khỏi cổng thành của các con bởi những tiếng thở dài, và nay ta nài xin con hãy tha thứ cho Roma cùng những người đồng hương đang cầu xin con. Nguyện xin các vị thần nhân từ nguôi giặn cơn thịnh nộ và trút phần cặn bã của nó lên đầu tên tiểu nhân này, chính là kẻ đã chặn đứng lối vào của ta để gặp con đây, như một khúc gỗ vô tri.
CORIOLANUS.
Tránh ra!
MENENIUS.
Sao cơ? Tránh ra ư?
CORIOLANUS.
Vợ, mẹ, con cái, ta không quen biết. Mọi việc của ta
Đều phụng sự cho người khác. Dù ta mang nợ
Với mối thù riêng của mình, sự khoan dung của ta lại nằm
Trong tay người Volscian. Việc chúng ta từng gắn bó thân thiết,
Sự vong ân bội nghĩa hãy còn hơn là lòng thương hại
Nhớ đến mức nào. Thế nên, hãy xéo đi.
Đôi tai của ta trước những lời nài nỉ của ngươi còn vững chãi hơn
Những cánh cổng thành trước sức mạnh của ta. Dù vậy, vì ta từng yêu mến ngươi,
Hãy cầm lấy cái này; ta đã viết nó vì ngươi,
[Hắn đưa cho Menenius một mảnh giấy.]
Và lẽ ra ta đã sai người gửi đi. Một lời nữa thôi, hỡi Menenius,
Ta sẽ không nghe ngươi thốt ra đâu. — Hỡi Aufidius, con người này
Từng là người ta yêu quý ở Roma; thế mà ngươi đang chứng kiến đấy.
AUFIDIUS.
Ngài vẫn giữ một bản lĩnh kiên định.
[Họ rời đi.]
[Lính canh và Menenius ở lại.]
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Này ngài, tên ngài hóa ra đúng là Menenius đấy chứ?
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Đó quả là một câu thần chú vô cùng linh nghiệm, ngài thấy chưa. Ngài chắc là vẫn nhớ đường về nhà chứ nhỉ.
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Ngài có nghe thấy chúng tôi bị mắng mỏ thế nào vì đã dám cản đường Đại nhân của ngài không?
LÍNH CANH THỨ HAI.
Ngươi nghĩ ta có lý do gì để mà ngất xỉu cơ chứ?
MENENIUS.
Ta chẳng màng đến thế gian hay vị tướng quân của các ngươi. Với những kẻ cỏn con như các ngươi, ta còn chẳng buồn tin là chúng mày tồn tại, vì chúng mày quá ư hèn mọn. Kẻ nào đã muốn tự tử thì chẳng sợ chết dưới tay kẻ khác đâu. Cứ để tướng quân của các ngươi làm những gì tệ nhất đi. Còn phần các ngươi, hãy cứ giữ nguyên cái bản chất ấy cho lâu vào; và mong cho khốn khổ của chúng mày tăng theo tuổi tác! Ta nói với các ngươi y như những gì ta từng được bảo: cút đi!
[Rời đi.]
LÍNH CANH THỨ NHẤT.
Quả là một tay chơi đáng mặt hảo hán, ta dám cá là thế.
LÍNH CANH THỨ HAI.
Đúng là một trang nam nhi xứng đáng làm tướng quân của chúng ta. Ông ấy là tảng đá, là cây sồi chẳng mảy may rung chuyển trước cuồng phong.
[Họ rời đi.]
