Lucius bước vào cùng ba người khách lạ.

LUCIUS

Ồ, Lãnh chúa Timon ư? Ông ấy là bạn thân rất tốt của tôi và là một quý ông đáng kính.

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ NHẤT

Chúng tôi cũng biết ngài ấy là người như vậy, dẫu chúng tôi chỉ là những vị khách qua đường đối với ngài. Nhưng thưa ngài, tôi có thể nói cho ngài một điều mà tôi nghe được từ những lời đồn đại chung: giờ đây những giờ phút hạnh phúc của Lãnh chúa Timon đã chấm dứt và qua đi, và cơ ngơi của ông ấy đang dần suy sụp.

LUCIUS

Ôi chao, không, đừng tin điều đó; ông ấy không thể nào thiếu tiền được.

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ HAI

Nhưng thưa ngài, ngài hãy tin điều này: cách đây không lâu, một trong số gia nhân của ông ấy đã đến gặp Lãnh chúa Lucullus để vay một số lượng lớn nén bạc, thậm chí còn nài nỉ hết lời cho việc đó, và cho thấy sự ngặt nghèo đang buộc phải đối mặt, thế nhưng vẫn bị từ chối.

LUCIUS

Sao cơ?

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ HAI

Tôi nói cho ngài hay, đã bị từ chối đấy, thưa ngài.

LUCIUS

Đúng là một hoàn cảnh thật kỳ lạ! Trước các vị thần, tôi cảm thấy hổ thẹn vì chuyện đó. Lại đi từ chối con người đáng kính ấy ư? Chẳng có chút danh dự nào được thể hiện trong việc đó cả. Về phần mình, tôi buộc phải thú nhận rằng tôi đã nhận được một vài ân huệ nhỏ từ ông ấy, như tiền bạc, đồ bạc, trang sức và những thứ vụn vặt tương tự, chẳng thể sánh bằng những gì ông ấy trao; thế nhưng giả sử ông ấy nhầm lẫn mà sai người đến tìm tôi, thì tôi sẽ chẳng bao giờ từ chối nhu cầu cần đến ngấy ấy nén bạc của ông ấy.

Servilius bước vào.

SERVILIUS

Kìa, thật may mắn làm sao, lãnh chúa của tôi ở đằng kia; tôi đã đổ mồ hôi hột khi đi tìm để diện kiến ngài ấy. (Nói với Lucius) Kính thưa lãnh chúa đáng kính của tôi!

LUCIUS

Servilius đấy ư? Thật vui mừng được gặp anh, anh bạn. Chúc anh mạnh giỏi. Hãy gửi lời thăm hỏi của tôi đến vị lãnh chúa đáng kính, cao quý của anh, người bạn vô cùng tuyệt vời của tôi.

SERVILIUS

Cúi xin ngài lượng thứ, lãnh chúa của tôi đã sai tôi đến—

LUCIUS

Hả! Ông ấy sai người mang gì đến thế? Tôi mang ơn vị lãnh chúa ấy biết bao; lúc nào ông ấy cũng sai người đến thăm. Nghĩ xem, tôi phải cảm tạ ông ấy thế nào đây? Và lần này ông ấy gửi gì tới?

SERVILIUS

Thưa ngài, ngài ấy chỉ sai tôi đến thưa về hoàn cảnh cấp bách hiện tại, và khẩn khoản xin hạ, ngài ứng cứu cho nhu cầu ngay lúc này với ngấy ấy nén bạc.

LUCIUS

Tôi biết lãnh chúa của tôi chỉ đang nói đùa với tôi mà thôi;

Ông ấy đời nào lại thiếu năm mươi lăm trăm nén bạc.

SERVILIUS

Nhưng thưa ngài, trong lúc này thì ngài ấy đang thiếu chừng đó đấy.

Nếu hoàn cảnh của ngài ấy không chính đáng,

Tôi đã chẳng tha thiết nài xin đến thế.

LUCIUS

Servilius, anh đang nói chuyện nghiêm túc đấy chứ?

SERVILIUS

Thề có linh hồn tôi, điều đó là sự thật, thưa ngài.

LUCIUS

Tôi mới tệ hại làm sao khi lại tước đoạt đi phương tiện của mình ngay vào lúc tốt đẹp như thế, lẽ ra tôi đã có thể tỏ rõ lòng cao thượng của mình rồi! Thật là không may làm sao khi ngày hôm trước tôi lại vừa mua một phần đất nhỏ để rồi đánh đổi cả một gia tài danh dự! Servilius, trước các vị thần, tôi thực sự không thể xoay xở nổi—tôi đúng là một tên ngốc mà, tôi phải tự nói thế—tôi vốn đang định nhờ cậy chính Lãnh chúa Timon, những vị khách ở đây có thể làm chứng; nhưng thưa rằng dẫu có đánh đổi cả gia tài của thành Athena đi chăng nữa thì bây giờ tôi cũng không đời nào làm thế được. Hãy gửi lời thăm hỏi nồng nhiệt nhất của tôi đến vị lãnh chúa nhân hậu ấy, và tôi hy vọng ngài ấy sẽ suy xét điều tốt đẹp nhất về tôi, bởi tôi không có khả năng để tỏ lòng ân trạch. Và hãy nhắn lại điều này với ông ấy giúp tôi: xin hãy nói rằng tôi coi việc không thể làm vừa lòng một quý ông đáng kính như thế là một trong những nỗi đau đớn lớn nhất đời mình. Servilius tốt bụng, anh có thể làm ơn dùng chính những lời của tôi để thưa lại với ông ấy được không?

SERVILIUS

Vâng, thưa ngài, tôi sẽ làm như vậy.

LUCIUS

Tôi sẽ tìm cơ hội để đền đáp anh, Servilius.

(Servilius bước ra.)

Đúng như anh đã nói, Timon nay thực sự đã suy tàn,

Và kẻ một lần bị từ chối sẽ khó lòng mong gặp may mắn.

(Bước ra.)

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ NHẤT

Ngài có nhận ra điều này không, Hostilius?

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ HAI

Có chứ, quá rõ là đằng khác.

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ NHẤT

Ồ, đây chính là bản chất của cõi đời này, và tâm địa của mọi kẻ nịnh hót

cũng hoàn toàn cùng một giuộc mà ra. Ai có thể gọi kẻ chấm chung một đĩa

với mình là bạn? Bởi theo như tôi biết,

Timon từng như người cha của vị lãnh chúa này,

từng dùng túi tiền của mình để giữ gìn uy tín cho hắn,

chống đỡ cơ ngơi cho hắn, thậm chí tiền của Timon

còn trả lương cho gia nhân của hắn nữa. Hắn chưa từng nâng chén

mà không có bạc của Timon chạm lên môi,

thế mà—ôi, hãy nhìn sự quái đản của con người

khi bộc lộ dưới một bộ dạng vong ân bội nghĩa kìa—

so với những gì thuộc về hắn, hắn lại nỡ từ chối cả

những điều mà người nhân đức còn sẵn lòng bố thí cho kẻ hành khất.

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ BA

Đạo đức phải cất tiếng thở dài trước cảnh này.

NGƯỜI KHÁCH LẠ THỨ NHẤT

Về phần tôi,

suốt đời tôi chưa từng chịu ơn Timon,

cũng chẳng có chút ân huệ nào từ ông ấy

để khiến tôi phải coi ông là bạn. Thế nhưng tôi dám đoan chắc rằng,

vì tâm hồn vô cùng cao thượng, đức hạnh ngời sáng

và phong thái đáng kính của ông,

nếu hoàn cảnh ngặt nghèo buộc phải tìm đến tôi,

tôi sẽ dốc toàn bộ gia tài để dâng hiến,

và một nửa tốt nhất sẽ thuộc về ông,

bởi tôi yêu quý tấm lòng của ông biết bao. Nhưng tôi nhận ra rằng

giờ đây con người ta phải tập dung túng cho sự vô tình,

bởi mưu mô thời thế đã vượt lên trên lương tâm mất rồi.

(Họ cùng bước ra.)