Troilus mặc giáp bước vào cùng Pandarus.

TROILUS.

Hãy gọi tên tiểu đồng của ta đến đây; ta sẽ cởi giáp ra.

Cớ sao ta phải giao chiến ngoài thành Troy

Trong khi lại vướng cuộc chiến phũ phàng nhường này ở chốn thâm tâm?

Hỡi những tráng sĩ thành Troy làm chủ được trái tim mình,

Hãy ra trận đi; còn Troilus đây, than ôi, nào nào có giữ được đâu.

PANDARUS.

Mớ rắc rối này bao giờ mới chịu yên đây?

TROILUS.

Người Hy Lạp thật hùng mạnh, và tài nghệ sánh ngang sức mạnh,

Họ hung hãn nhờ tài nghệ, và dũng mãnh nhờ sự hung hãn ấy;

Thế mà ta còn yếu mềm hơn cả giọt lệ của phận hồng nhan,

Lặng lẽ hơn giấc ngủ, khờ dại hơn cả sự vô tri,

Kém dũng khí hơn cả thiếu nữ trong đêm vắng,

Và vụng về chẳng khác gì trẻ thơ chưa hiểu sự đời.

PANDARUS.

Thôi, ta đã nói với ngươi đủ điều về chuyện này rồi; phần ta, ta sẽ chẳng nhúng tay hay dính líu gì nữa hết. Ai muốn có bánh mì làm từ lúa mạch thì phải kiên nhẫn đợi từ lúc xay bột chứ.

TROILUS.

Ta chẳng phải đã đợi rồi sao?

PANDARUS.

Ừ, đợi xay rồi; nhưng ngươi còn phải đợi rây bột nữa cơ.

TROILUS.

Ta chẳng phải đã đợi rồi sao?

PANDARUS.

Ừ, đợi rây rồi; nhưng ngươi còn phải đợi ủ bột nữa.

TROILUS.

Ta vẫn luôn kiên nhẫn đợi mà.

PANDARUS.

Ừ, đợi cả lúc ủ bột; nhưng cái từ "tương lai" ấy vẫn còn rộn lên nào là nhào bột, nặn bánh, nung lò, rồi mới đem nướng; chà, ngươi còn phải chờ cho bánh nguội nữa chứ, kẻo có ngày bỏng cả môi.

TROILUS.

Ngay cả Nữ thần Kiên Nhẫn, dù ngài là vị thần nào đi chăng nữa,

Cũng chẳng chịu đựng nỗi thống khổ kém gì ta.

Ta vẫn ngồi bên bàn tiệc hoàng gia của vua cha Priam;

Và khi nàng Cressid kiều diễm thoắt hiện trong tâm trí ta,

Ôi, tên phản chủ! Lại còn “khi nàng hiện” nữa chứ! Thế lúc nàng chẳng ở đó thì sao?

PANDARUS.

Chà, tối hôm qua trông nàng còn xinh đẹp hơn bất cứ lần nào ta từng thấy, hay hơn bất cứ người phụ nữ nào khác.

TROILUS.

Ta đang định kể cho ngươi nghe đây: khi trái tim ta,

Nặng trĩu như bị chêm chặt bởi một tiếng thở dài, tưởng chừng vỡ làm đôi,

Sợ rằng Hector hay phụ vương có thể nhận ra,

Ta đã giấu tiếng thở dài ấy sau nếp nhăn của một nụ cười,

Tựa như khi ánh nắng soi rọi giữa cơn giông bão.

Nhưng nỗi buồn ẩn giấu đằng sau vẻ vui tươi giả tạo

Cũng giống như thứ niềm vui bị định mệnh biến thành nỗi sầu muộn bất ngờ.

PANDARUS.

Giá mà tóc con bé không sậm màu hơn tóc Helen một chút thì, ôi dào, chẳng còn gì để so bì giữa hai người phụ nữ ấy nữa. Nhưng mà, phần ta, nó dẫu sao cũng là họ hàng của ta; ta chẳng muốn, như người ta vẫn nói, tự cất lời khen ngợi nó đâu, nhưng ước gì có ai đó được nghe nó trò chuyện vào ngày hôm qua như ta đã nghe. Ta chẳng hề chê bai sự thông minh của Cassandra, chị ngươi đâu; nhưng mà—

TROILUS.

Ôi Pandarus! Ta nói cho ngươi hay, hỡi Pandarus,

Khi ta bảo với ngươi rằng mọi hy vọng của ta đều đã chìm nghỉm ở đó,

Xin đừng đáp lời rằng chúng đang đắm chìm ở độ sâu bao nhiêu thước nước.

Ta bảo rằng ta đã phát điên vì say đắm Cressid rồi.

Còn ngươi chỉ đáp lại: “Nàng rất xinh đẹp”;

Rồi săm soi khoét sâu thêm vào vết loét ngỏ hoác trong lòng ta

Bằng cách nhắc đến đôi mắt, mái tóc, má hồng, dáng đi, giọng nói,

Và đôi bàn tay của nàng trong câu chuyện của ngươi. Ôi! Giá mà bàn tay ấy,

Mà khi đặt lên so sánh, mọi sắc trắng đều hóa thành mực đen

Tự viết nên sự hổ thẹn cho chính mình;

Mà trước sự mơn trớn êm ái của nó,

Lông tơ thiên nga cũng trở nên thô ráp, và cõi giác quan

Cũng cứng nhắc như lòng bàn tay của kẻ cuốc đất!

Ngươi cứ nhắc đi nhắc lại những điều này với ta,

Dù ngươi nói hoàn toàn sự thật, mỗi khi ta thổ lộ rằng ta yêu nàng;

Nhưng khi thốt lên như thế, thay vì xức dầu thơm và nhựa balsam,

Ngươi lại đặt thẳng con dao từng gây ra vết thương

Vào từng thớ thịt rách rưới mà ái tình đã giáng xuống đời ta.

PANDARUS.

Ta chỉ nói đúng sự thật thôi mà.

TROILUS.

Ngươi nói còn chưa đủ ấy chứ.

PANDARUS.

Thôi, ta chẳng thèm nhúng tay vào nữa đâu. Cứ để con bé tự nhiên đi: nếu nó đẹp thì đó là phúc của nó; còn nếu không, nó tự gánh lấy hậu quả chứ sao.

TROILUS.

Pandarus tốt bụng ơi! Thế nào hỡi Pandarus!

PANDARUS.

Ta bao phen nhọc công vất vả, để rồi bị con bé trách móc mà ngươi cũng chẳng mảy may bận tâm; cứ chạy đôn chạy đáo làm kẻ trung gian mà chẳng được lấy một lời cảm ơn cho bõ công sức.

TROILUS.

Sao cơ! Ngươi đang giận hả, Pandarus? Sao lại giận cả ta nữa?

PANDARUS.

Bởi vì nó là họ hàng của ta, nên nó mới không được đẹp bằng Helen chứ gì. Giả sử nó không phải họ hàng của ta xem, thì vào ngày thứ Sáu nó cũng xinh đẹp chẳng kém gì Helen vào ngày Chủ Nhật cho mà xem. Mà ta quan tâm làm gì cơ chứ? Dù nó có đen đúa như người da đen đi chăng nữa thì ta cũng mặc kệ; với ta thế nào cũng thế thôi.

TROILUS.

Có bao giờ ta bảo nàng không đẹp đâu nào?

PANDARUS.

Ta chẳng quan tâm các người nghĩ thế nào đâu. Đúng là đồ ngốc khi cứ ở lại đây mà bỏ lại cha mình. Cứ để nó theo bọn Hy Lạp đi; lần tới gặp mặt, ta sẽ nói thẳng với nó như vậy. Còn phần ta, ta sẽ chấm dứt, chẳng màng dính líu gì đến chuyện này nữa.

TROILUS.

Pandarus—

PANDARUS.

Không đời nào.

TROILUS.

Pandarus ngọt ngào của ta—

PANDARUS.

Làm ơn đừng nói gì nữa với ta: ta sẽ để mọi thứ y nguyên như lúc ta tìm thấy, chấm hết.

Pandarus cáo lui. Tiếng kèn lệnh vang lên.

TROILUS.

Im đi, những tiếng hò reo vô ơn kia! Im đi, những âm thanh thô lỗ kia!

Đồ ngốc ở cả hai chiến tuyến! Helen buộc phải là người đẹp,

Khi chính máu huyết của các người hằng ngày tô vẽ cho nàng ta.

Ta chẳng thể nào ra trận vì một lý do như thế;

Đó là một đề tài quá ư nghèo nàn cho thanh gươm của ta.

Nhưng hỡi các vị thần, ôi Pandarus! Sao các người lại đày đọa ta thế này!

Ta chẳng thể đến gặp Cressid nếu không qua tay Pandar;

Mà lão ta thì lại khó chiều khi nhờ vả chuyện tình duyên

Cũng cứng cỏi và thủ tiết chẳng kém gì nàng trước mọi lời tán tỉnh.

Hỡi Apollo, vì tình yêu dành cho nàng Daphne, hãy nói cho ta biết,

Cressid là ai, Pandar là ai, và chúng ta là ai?

Giường chiếu của nàng chính là xứ Ấn Độ; nàng ngự ở đó tựa như một viên ngọc trai;

Giữa thành Ilium của chúng ta và chốn nàng đang trú ngụ

Hãy gọi đó là dòng sông hoang dã và trôi nổi vô định;

Còn chính chúng ta là thương nhân, và lão Pandar đang chèo lái chiếc thuyền kia

Chính là niềm hy vọng mong manh, là đoàn hộ tống, và là chiến thuyền của chúng ta.

Tiếng kèn lệnh. Aeneas bước vào.

AENEAS.

Thế nào rồi, Hoàng tử Troilus! Cớ sao ngài không chịu ra chiến địa?

TROILUS.

Vì ta không ở ngoài đó. Câu trả lời mang dáng dấp đàn bà này rất hợp hoàn cảnh,

Bởi việc vắng mặt ở chốn ấy vốn là bản tính của phụ nữ.

Aeneas, có tin tức gì từ chiến trường hôm nay không?

AENEAS.

Rằng Paris đã quay trở về nhà, và bị thương.

TROILUS.

Bởi ai thế, hỡi Aeneas?

AENEAS thưa rằng,

Thưa Hoàng tử Troilus, do Menelaus.

TROILUS.

Cứ để Paris chảy máu đi: đó chỉ là vết sẹo đáng cười chê;

Paris đã bị sừng của Menelaus đâm cho tơi tả rồi.

Tiếng kèn lệnh.

AENEAS.

Hãy nghe xem ngoài kia có trò vui gì kìa!

TROILUS.

Ở nhà vẫn hơn, nếu như hai từ “giá mà” có thể biến thành “được rồi.”

Nhưng hãy nói về trò vui ngoài kia đi. Ngài định đến đó à?

AENEAS.

Ta phải đi thật nhanh đây.

TROILUS.

Nào, thế thì chúng ta cùng đi thôi.

Cùng cáo lui.