Proteus bước vào.
PROTEUS
Ta vốn đã bội bạc cùng Valentine,
Giờ lại phải bất nghĩa với Thurio.
Mượn cớ ngợi khen để rồi nâng đỡ,
Ta dọn đường cho chính bóng hình yêu.
Nhưng Silvia quá đẹp, quá chân phương, thánh thiện,
Lại chẳng thể vấy bẩn vì dăm món quà vô nghĩa của ta.
Mỗi bận ta thề thốt lòng chung thủy,
Nàng lại đành hanh nhắc nhở chuyện phản bằng hữu xưa;
Mỗi khi ta đem nhan sắc nàng ra để bày tỏ ước nguyện,
Nàng bảo ta hãy nhớ lại lời thề đã vứt bỏ,
Khi nhẫn tâm đoạn tình cùng Julia, người ta từng yêu.
Bất chấp mọi lời châm chọc sắc bén ấy,
Mà dù chỉ một câu thôi cũng đủ bóp nghẹt hy vọng của kẻ si tình,
Thế mà, như loài chó săn, nàng càng hắt hủi tình ta,
Thì ái tình ấy lại càng bừng nở và cứ quấn quýt khôn nguôi.
Nhưng kìa Thurio đến. Giờ ta phải tới bên ô cửa ấy,
Và tấu dăm khúc nhạc chiều vào tai nàng.
Thurio và mấy nhạc công bước vào.
THURIO
Thế nào, ngài Proteus, ngài đã mò tới trước chúng tôi rồi sao?
PROTEUS
Vâng, ngài Thurio dịu dàng, vì ngài biết đấy,
Nơi nào không bước tới được, tình yêu sẽ bò tới bằng sự tận tụy.
THURIO
Vâng, nhưng tôi hy vọng ngài không đem lòng yêu ở đây chứ.
PROTEUS
Thưa ngài, chính là ở đây, bằng không tôi đã chẳng đứng nơi này.
THURIO
Ai cơ? Silvia ư?
PROTEUS
Vâng, Silvia, vì lợi ích của ngài đấy.
THURIO
Tôi xin cảm ơn ngài vì chính lợi ích của ngài nhé. Nào, các vị,
Chúng ta hãy lên dây đàn và hòa nhịp thật rộn ràng một lúc.
Chủ quán trọ và Julia trong trang phục nam nhi, giả làm Sebastian, bước vào.
CHỦ QUÁN TRỌ
Này cậu khách trẻ, ta thấy cậu có vẻ ủ rũ quá. Xin hỏi vì sao vậy?
JULIA
Thưa chủ quán, bởi vì tôi chẳng thể vui nổi.
CHỦ QUÁN TRỌ
Nào, chúng ta sẽ làm cho cậu vui. Ta sẽ dẫn cậu tới nơi cậu có thể nghe âm nhạc, và gặp vị quý ông mà cậu vừa hỏi thăm.
JULIA
Nhưng tôi có được nghe người ấy nói chuyện không?
CHỦ QUÁN TRỌ
Có chứ, cậu chắc chắn sẽ được nghe.
JULIA
Thế thì quả là khúc nhạc tuyệt vời.
[Tiếng nhạc vang lên.]
CHỦ QUÁN TRỌ
Lắng nghe kìa, lắng nghe!
JULIA
Liệu người ấy có ở trong số đó không?
CHỦ QUÁN TRỌ
Có; nhưng hãy lặng im, chúng ta cùng thưởng thức nào.
PROTEUS
Silvia là ai? Nàng là người thế nào,
Mà mọi chàng trai đều ngợi khen ca tụng?
Nàng thánh thiện, xinh tươi và minh triết;
Thiên đàng đã ban cho nàng biết bao ân điển,
Để muôn người kính ngưỡng ngợi ca.
Nàng có dịu hiền như nhan sắc kiêu sa?
Bởi vẻ đẹp luôn đi cùng nhân hậu.
Tình yêu tìm đến đôi mắt ngọc ngà,
Để chữa lành nỗi mù lòa vốn có;
Và được rồi, tình ngự trị luôn ở đó.
Vậy hãy cùng cất tiếng ca ngợi Silvia,
Rằng Silvia là đóa hoa tuyệt mỹ;
Nàng vượt trên mọi sinh linh trần thế,
Đang sống trên mặt đất u buồn này.
Hãy mang vòng hoa đến dâng tặng nàng đây.
CHỦ QUÁN TRỌ
Thế nào, cậu còn buồn hơn lúc nãy nữa à?
Cậu thấy sao, hỡi chàng trai? Âm nhạc không hợp ý cậu ư?
JULIA
Ông nhầm rồi; người chơi nhạc không hợp ý tôi thì có.
CHỦ QUÁN TRỌ
Sao vậy, cậu thiếu niên xinh xắn?
JULIA
Hắn ta chơi sai nhịp rồi, cha ạ.
CHỦ QUÁN TRỌ
Sao cơ, lệch dây cung ư?
JULIA
Không hẳn thế; nhưng hắn chơi lệch lạc đến mức làm tôi đau thắt cả tim gan.
CHỦ QUÁN TRỌ
Cậu thính tai thật đấy.
JULIA
Vâng, ước gì tôi điếc tai đi cho xong; nó làm tâm can tôi đâm trì trệ.
CHỦ QUÁN TRỌ
Ta thấy cậu chẳng hề thích âm nhạc chút nào.
JULIA
Chẳng mảy may, khi nó cứ cδng quắp chói tai như thế.
CHỦ QUÁN TRỌ
Lắng nghe kìa, khúc biến tấu trong bản nhạc mới tinh tế làm sao!
JULIA
Vâng, khúc biến tấu ấy chính là điều đáng ghét nhất.
CHỦ QUÁN TRỌ
Cậu muốn họ lúc nào cũng chỉ chơi đúng một điệu thôi sao?
JULIA
Tôi muốn muôn đời chỉ có một kẻ chơi đúng một bài mà thôi.
Nhưng này chủ quán, ngài Proteus mà chúng ta đang bàn tán đây,
Có hay lui tới chỗ vị tiểu thư này không?
CHỦ QUÁN TRỌ
Để ta kể cho cậu nghe điều mà Lance, tên hầu của hắn, đã nói với ta: hắn yêu nàng say đắm vô bờ bến.
JULIA
Lance đâu rồi?
CHỦ QUÁN TRỌ
Đi tìm con chó của nó rồi, ngày mai theo lệnh chủ, nó phải mang con vật ấy đi làm quà biếu tiểu thư của hắn.
JULIA
Lặng im nào, hãy đứng tránh sang một bên. Bọn họ đang giải tán kìa.
PROTEUS
Thưa ngài Thurio, xin chớ lo lắng; tôi sẽ khéo léo biện bạch
Đến mức ngài phải thừa nhận mưu mẹo của tôi thật cao cường.
THURIO
Chúng ta gặp nhau ở đâu?
PROTEUS
Tại giếng Saint Gregory.
THURIO
Vĩnh biệt.
[Thurio và các nhạc công đi ra.]
Silvia xuất hiện ở ô cửa sổ tầng trên.
PROTEUS
Thưa tiểu thư, xin kính chào phu nhân.
SILVIA
Cảm ơn bản nhạc của các vị nhé.
Ai vừa lên tiếng thế nhỉ?
PROTEUS
Thưa tiểu thư, là một kẻ mà nếu phu nhân thấu hiểu tấm chân tình, hẳn sẽ nhanh chóng nhận ra giọng nói của chàng.
SILVIA
Hình như là ngài Proteus.
PROTEUS
Chính là ngài Proteus, thưa tiểu thư dịu hiền, và là kẻ tôi tớ của người.
SILVIA
Ngài muốn gì nào?
PROTEUS
Được thỏa lòng mong ước của người.
SILVIA
Ngài đã được toại nguyện rồi đấy. Ước nguyện của tôi chính là thế này,
Rằng ngài hãy mau chóng cút về nhà mà ngủ đi.
Hỡi kẻ xảo quyệt, bội ước, giả dối và bất trung,
Ngài tưởng tôi nông cạn và khờ khạo đến mức độ nào,
Mà lại để bị quyến rũ bởi những lời đường mật của ngài,
Kẻ từng lừa dối biết bao người bằng những lời thề thốt gió bay?
Hãy cút về đi, hãy về mà sửa chữa lỗi lầm với tình yêu cũ.
Còn về phần tôi, nhân danh nữ thần ánh trăng nhợt nhạt này tôi thề,
Tôi hoàn toàn chẳng thèm đếm xỉa đến thỉnh cầu của ngài,
Thậm chí còn khinh bỉ cái ý định trơ tráo ấy,
Và chẳng mấy chốc nữa tôi sẽ tự mắng nhiếc chính mình
Ngay vì khoảng thời gian tôi vừa bỏ ra để trò chuyện với ngài đây.
PROTEUS
Này ái nữ dịu ngọt, tôi thừa nhận mình từng yêu một tiểu thư,
Nhưng nàng ấy đã qua đời rồi.
JULIA
[Nói riêng.] Thật là giả dối nếu tôi thốt ra lời đó,
Bởi tôi dư sức biết chắc nàng chưa hề nằm dưới mồ.
SILVIA
Cứ cho là nàng đã chết đi; nhưng Valentine, bạn ngài,
Vẫn đang sống, và chính ngài là nhân chứng cho thấy
Tôi đã đính ước cùng chàng. Ngài không thấy xấu hổ sao
Khi dám quấy rầy và phản bội chàng bằng sự nài nỉ trơ trẽn này?
PROTEUS
Tôi cũng nghe nói rằng Valentine đã qua đời.
SILVIA
Và tôi cũng xin giả định là mình đang chết đi, bởi vì trong mồ của chàng,
Xin hãy tin chắc rằng, tình yêu của tôi đã được chôn vùi ở đó.
PROTEUS
Thưa tiểu thư dịu hiền, xin hãy cho phép tôi đào nó lên khỏi lòng đất.
SILVIA
Hãy đến ngôi mộ của người tình ngài mà gọi hồn nàng ta dậy,
Hoặc ít ra, hãy chôn vùi tình cảm của ngài vào chung nấm mồ ấy.
JULIA
[Nói riêng.] Hắn ta không nghe thấy câu vừa rồi.
PROTEUS
Thưa tiểu thư, nếu trái tim người quá đỗi sắt đá,
Xin hãy rủ lòng ban ơn cho tôi bức chân dung của người để làm kỷ vật ái tình,
Bức tranh đang treo trong phòng của phu nhân ấy;
Tôi sẽ chuyện trò với nó, sẽ thở dài và khóc than cùng nó;
Bởi vì thể xác trọn vẹn của người
Đã thuộc về chốn khác, tôi nay chỉ còn là một chiếc bóng;
Và tôi sẽ hết lòng yêu thương chiếc bóng của người.
JULIA
[Nói riêng.] Nếu đó là một cơ thể sống thì chắc chắn ngươi sẽ lừa gạt nó
Và biến nó thành một bóng ma, hệt như ta lúc này.
SILVIA
Thưa ngài, tôi chẳng mặn mà gì với việc làm bức tượng thờ cho ngài đâu;
Nhưng vì thói giả dối rất hợp với tư chất của ngài
Là tôn thờ bóng tối và sùng bái những thứ hình hài hão huyền,
Hãy sai người đến lấy vào buổi sáng, tôi sẽ gửi cho.
Và giờ thì, chúc ngài ngủ ngon.
[Nàng đi ra.]
PROTEUS
Như những kẻ khốn khổ trong đêm dài
Phải chờ đợi tiếng chuông hành hình vào buổi sáng mai.
[Hắn đi ra.]
JULIA
Này chủ quán, ông có muốn đi không?
CHỦ QUÁN TRỌ
Thề có thánh tích, ta đã ngủ say tít mù.
JULIA
Xin hỏi, phòng của ngài Proteus ở đâu vậy?
CHỦ QUÁN TRỌ
À, ở nhà ta. Tin ta đi, ta nghĩ trời sắp sáng đến nơi rồi.
JULIA
Đâu phải thế; nhưng đây chính là đêm dài nhất
Mà tôi từng thức trắng, và cũng là đêm nặng nề nhất.
[Họ đi ra.]