Lance cùng con chó Crab bước vào.

LANCE. Khi đầy tớ lại chơi khăm chủ, các bác xem, thật là tệ hại: một con mà tôi nuôi từ lúc còn bú sữa; một con mà tôi đã cứu chết đuối khi ba bốn anh chị em mù lòa của nó đã bỏ mạng. Tôi dạy nó đúng như người ta có thể nói một cách chính xác rằng: "Thế này là tao dạy chó đấy." Tôi được sai đi mang nó làm quà dâng tiểu thư Silvia thay mặt chủ; vừa bước vào phòng ăn thì nó liền chồm đến mâm của tiểu thư và nướt gọn cái đùi gà capon. Ồ, thật là bẽ bàng khi một con chó hư đốn không biết giữ mình ở mọi nơi mọi chốn! Lẽ ra, người ta phải nuôi một con đúng nghĩa là chó, là phải giỏi giang mọi bề chứ. Nếu tôi không khôn hơn nó, nhận lấy cái lỗi mà nó gây ra, thì tôi tin chắc nó đã bị treo cổ rồi; sống chết gì thì nó cũng phải đền tội. Các bác cứ phân xử mà xem. Nó cả gan chen chân vào giữa ba bốn con chó quý tộc dưới gầm bàn của Công tước; nó vừa ở đó chưa đầy — lạy Chúa tha tội! — một bãi tè thì cả phòng đã ngửi thấy mùi của nó. "Đuổi con chó ấy ra!" một người quát; "Chó gì thế kia?" người khác hỏi; "Quất roi đuổi cổ nó đi", kẻ thứ ba bảo; "Treo cổ nó lên", Công tước phán. Vốn đã quen cái mùi ấy từ trước, tôi thừa biết đó là con Crab, bèn lủi thủi đi tìm tên lính chuyên quất roi mấy con chó. "Bạn ơi," tôi lên tiếng, "ý bạn là muốn quất con chó đó chứ?" "Ừ, chứ sao lại không," hắn đáp. "Thế thì bạn oan cho nó quá," tôi bảo. "Chính tôi mới là kẻ làm cái trò mà bạn đang biết đấy." Hắn chẳng nói ngớt lời gì hơn là quất cho tôi một trận rồi đuổi thẳng cổ tôi ra khỏi phòng. Mấy ông chủ trên đời này chịu làm thế vì đầy tớ của mình? Thưa rằng chẳng có ai đâu, tôi xin thề là tôi từng bị ngâm gông vì tội ăn cắp bánh pudding của nó, nếu không thì nó đã bị trảm quyết rồi. Tôi từng đứng cột bêu đầu vì tội giết ngỗng của nó, bằng không thì nó đã thân bại danh liệt. [Nói với Crab.] Mày bây giờ nào có hay biết gì chuyện đó. Thưa rằng tao vẫn nhớ cái ngón nghề mày giở ra lúc tao từ biệt phu nhân Silvia. Tao chẳng từng bảo mày phải luôn để ý và làm theo tao đấy ư? Mày thấy khi nào tao giò cẳng lên mà tè vào váy phồng của một vị phu nhân chưa? Mày từng thấy tao giở trò bỉ ổi ấy bao giờ chưa?

Proteus và Julia giả dạng Sebastian bước vào.

PROTEUS. Tên ngươi là Sebastian phải không? Ta rất ưng ý ngươi,

Và sẽ giao việc cho ngươi ngay đây.

JULIA. Tùy ngài phân phó; tôi sẽ hết sức mình.

PROTEUS. Ta mong là thế. [Nói với Lance.] Này cái đồ đày tớ vô tích sự kia,

Mấy hôm nay mày la cà xó nào thế?

LANCE. Thưa ngài, tôi đã đem con chó mà ngài dặn đến dâng tiểu thư Silvia rồi ạ.

PROTEUS. Thế nàng nói gì về bảo vật nhỏ của ta?

LANCE. Thưa, nàng bảo con chó của ngài là đồ chó ghẻ, và nhắn lại rằng sự biết ơn cộc cằn thế là quá đủ cho một món quà như vậy.

PROTEUS. Nhưng nàng đã nhận con chó của ta chứ?

LANCE. Không ạ, thực tình là nàng không nhận. Tôi đành phải dắt nó quay về đây.

PROTEUS. Sao, mày lại đem con này ra dâng nàng thay ta à?

LANCE. Thưa ngài, con chó cưng kia đã bị lũ trẻ nhà đao phủ chấn lột mất ở ngoài chợ rồi, nên tôi đành dâng con của tôi; con này to bằng mười con của ngài gộp lại, thế nên món quà lại càng thêm phần trọng thể.

PROTEUS. Biến đi, cút ngay khỏi đây, và đi tìm lại con chó cho ta,

Bằng không thì đừng có thò mặt về đây nữa.

Cút mau. Mày còn đứng đây để chọc tức ta nữa à?

Đúng là một tên nô lệ suốt ngày chỉ mang lại nhục nhã.

[Lance cùng Crab đi ra.]

Sebastian, ta giữ ngươi lại bên mình

Một phần vì ta đang cần một thiếu niên

Có tài xoay sở khôn khéo để lo liệu công chuyện —

Vì chẳng thể nào tin tưởng nổi cái tên ngốc nghếch đằng kia —

Nhưng chủ yếu là vì dung mạo và tác phong của ngươi,

Những điều đó, nếu thuật chiêm tinh của ta không lừa dối,

Chính là minh chứng cho gia giáo, vận may và sự chân thành.

Nên hãy biết rằng, vì những điều ấy mà ta giữ ngươi lại.

Hãy đi ngay đi, cầm lấy chiếc nhẫn này,

Và trao nó cho phu nhân Silvia.

Nàng từng yêu mến ta khi trao chiếc nhẫn ấy cho ta.

JULIA. Xem ra ngài chẳng mặn mà gì với nàng, khi nỡ từ bỏ kỷ vật của nàng.

Chắc là nàng đã chết rồi chứ?

PROTEUS. Không hẳn thế; ta nghĩ nàng vẫn đang sống.

JULIA. Than ôi!

PROTEUS. Sao ngươi lại kêu lên "Than ôi"?

JULIA. Tôi không thể nào

Không chạnh lòng thương xót nàng.

PROTEUS. Cớ sao ngươi lại phải thương xót nàng?

JULIA. Bởi vì tôi tưởng chừng nàng yêu ngài sâu sắc

Cũng như ngài đang đem lòng yêu quý tiểu thư Silvia vậy.

Nàng hằng tơ tưởng đến kẻ đã quên đi tình ý của nàng;

Còn ngài lại say đắm kẻ chẳng màng chi tình cảm của ngài.

Thật đáng tiếc khi tình yêu lại trớ trêu đến thế;

Và nghĩ đến điều đó khiến tôi phải thốt lên "Than ôi."

PROTEUS. Thôi được, hãy mang chiếc nhẫn đó cho nàng, kèm theo cả

Bức thư này. Đó là phòng của nàng. Hãy nói với tiểu thư của ta

Rằng ta đòi lại lời hứa về bức chân dung tuyệt mỹ của nàng.

Xong việc, hãy mau trở về phòng của ta,

Nơi ngươi sẽ tìm thấy ta trong nỗi buồn rầu và cô quạnh.

[Proteus đi ra.]

JULIA. Có mấy người phụ nữ chịu nhận một sứ mạng thế này?

Hỡi Proteus đáng thương, ngươi đã rước nhầm

Một con sói về làm kẻ canh giữ bầy chiên của mình rồi.

Hỡi kẻ khờ khạo đáng thương, sao ta lại đi thương xót một kẻ

Bằng tất cả tấm lòng đang khinh miệt ta?

Bởi vì hắn yêu nàng, nên hắn khinh miệt ta;

Bởi vì ta yêu hắn, ta buộc phải thương xót hắn.

Chiếc nhẫn này tôi từng trao cho hắn ngày chia tay,

Để buộc hắn phải khắc ghi thiện ý của tôi;

Và giờ đây tôi, một sứ giả bất hạnh,

Lại phải đi cầu xin thứ mà tôi không muốn đạt được,

Lại phải mang theo thứ mà tôi hằng mong bị từ chối,

Lại phải ca ngợi lòng chung thủy của hắn, điều mà tôi muốn chê bai nhất.

Tôi là người tình đinh ninh một lòng của chủ nhân,

Nhưng chẳng thể làm kẻ hầu trung thành với người

Trừ phi tôi tự biến mình thành kẻ phản bội xấu xa với chính tôi.

Dẫu vậy tôi vẫn sẽ đi van xin thay hắn, nhưng với một vẻ hững hờ

Mà trời xanh thấu tỏ, tôi chẳng hề mong hắn thành công.

Silvia cùng các hầu cận bước vào.

Thưa tiểu thư, chúc ngài một ngày tốt lành. Xin hãy rủ lòng chiếu cố

Dẫn tôi đến diện kiến phu nhân Silvia.

SILVIA. Ngươi muốn gì ở nàng, nếu ta chính là người đó?

JULIA. Nếu ngài chính là người đó, xin hãy kiên nhẫn

Lắng nghe tôi chuyển đạt sứ mệnh mà tôi được phái đến.

SILVIA. Từ ai thế?

JULIA. Thưa tiểu thư, từ chủ nhân tôi, ngài Proteus.

SILVIA. Ồ, ngài ấy sai ngươi đến lấy bức chân dung phỏng?

JULIA. Thưa vâng, thưa tiểu thư.

SILVIA. Ursula, hãy đem bức chân dung của ta ra đây.

[Bức chân dung được mang đến trao cho Silvia.]

Hãy cầm lấy cái này đưa cho chủ nhân ngươi. Và nói với ông ta rằng,

Một bóng hồng tên Julia, kẻ bị tâm tư đổi thay của ông ta lãng quên,

Xứng đáng ở trong phòng ông ta hơn là tấm hình bóng này.

JULIA. Thưa tiểu thư, xin ngài hãy xem qua bức thư này.

[Julia trao thư cho Silvia.]

Xin ngài thứ lỗi, thưa tiểu thư, do bất cẩn

Tôi đã đưa nhầm cho ngài một tờ giấy không phải.

Đây mới chính là bức thư gửi phu nhân.

[Julia nhận lại bức thư và trao bức khác.]

SILVIA. Ta xin ngươi, hãy để ta xem lại bức kia.

JULIA. Thưa không thể được. Xin tiểu thư đại lượng tha lỗi.

SILVIA. Thôi được, cầm lấy.

Ta sẽ chẳng thèm xem những lời lẽ của chủ nhân ngươi đâu.

Ta thừa biết chúng toàn chứa đầy những lời thề thốt

Và chan chứa những lời thề mới mẻ, thứ mà ông ta sẽ phá vỡ

Dễ dàng như cách ta xé rách bức thư này.

[Silvia xé nát bức thư thứ hai.]

JULIA. Thưa tiểu thư, ngài ấy gửi biếu ngài chiếc nhẫn này.

SILVIA. Lại càng thêm hổ thẹn cho ông ta khi đem nó tặng ta;

Bởi ta từng nghe ông ta nói đến hàng ngàn lần

Rằng chính Julia đã trao nó cho ông ta vào buổi tiễn đưa.

Dù ngón tay giả dối của ông ta đã làm uế tạp chiếc nhẫn,

Bàn tay ta sẽ không phạm sai lầm tệ hại đến thế với Julia.

JULIA. Nàng gửi lời cảm ơn ngài.

SILVIA. Ngươi nói gì thế?

JULIA. Thưa tiểu thư, tôi cảm ơn ngài vì đã thương xót nàng.

Một người phụ nữ đáng thương, chủ nhân tôi đối xử tệ bạc với nàng lắm.

SILVIA. Ngươi có quen biết nàng ta không?

JULIA. Quen gần như chính bản thân tôi vậy.

Mỗi khi nghĩ đến những cơ cực của nàng, tôi xin thề

Rằng tôi đã khóc đến hàng trăm bận.

SILVIA. Chắc là nàng ta nghĩ rằng Proteus đã ruồng bỏ mình?

JULIA. Tôi nghĩ nàng ấy cho là vậy, và đó chính là nguồn cội nỗi sầu muộn của nàng.

SILVIA. Nàng ta không nhan sắc kiều diễm sao?

JULIA. Thưa tiểu thư, trước kia nàng ấy đẹp hơn bây giờ.

Vào thuở nàng đinh ninh rằng chủ nhân tôi yêu thương mình đắm say,

Theo phán đoán của tôi, nàng xinh đẹp chẳng kém gì ngài.

Nhưng từ khi nàng lãng quên chiếc gương soi

Và vứt bỏ chiếc mặt nạ che nắng,

Không khí đã tàn phá những đóa hồng trên gò má nàng

Và làm phai nhạt sắc trắng như hoa huệ trên khuôn mặt,

Khiến giờ đây nàng đã trở nên sạm đen chẳng khác gì tôi.

SILVIA. Dáng người nàng ấy cao thế nào?

JULIA. Cao xấp xỉ tầm vóc tôi; bởi vì trong dịp lễ Ngũ Tuần,

Khi tất cả các màn biểu diễn hoan hỉ của chúng tôi được diễn ra,

Đám thanh niên đã bắt tôi đóng vai nữ nhân,

Và tôi được diện chiếc áo dài của phu nhân Julia,

Cái mà theo đánh giá của tất cả mọi người, vừa vặn như in,

Tựa như bộ trang phục ấy được may đo riêng cho tôi vậy;

Thế nên tôi biết chắc nàng ấy cao ngang tầm tôi.

Và vào lúc ấy tôi đã khiến nàng phải rơi những giọt nước mắt thật sự,

Bởi tôi đã nhập vai một cách vô cùng bi thương.

Thưa tiểu thư, đó là vai Ariadne, đang chìm đắm trong đau khổ

Vì thói bội tình và cuộc trốn chạy bất công của Theseus,

Cảnh mà tôi diễn tả sống động đến mức tuôn dòng lệ thắm

Khiến tiểu thư tội nghiệp của tôi, trước cảnh ấy khôn nguôi xúc động,

Đã khóc nức nở; và nguyện trời tru đất diệt nếu trong tâm tưởng

Tôi không cảm nhận sâu sắc nỗi đau đớn tột cùng của nàng.

SILVIA. Nàng thật có phúc khi có được ngươi, chàng thiếu niên dịu dàng.

Than ôi, người thiếu phụ đáng thương, bị bỏ rơi và cô độc!

Chính ta cũng phải rơi lệ khi ngẫm nghĩ về lời kể của ngươi.

Nào thiếu niên, đây là chiếc túi tiền của ta. Ta tặng ngươi món quà này

Vì tình nghĩa với người chủ dịu hiền, bởi vì ngươi hết lòng yêu mến nàng ấy.

Chúc biệt.

JULIA. Và nàng sẽ tạ ơn ngài vì điều đó, nếu có dịp nhận ra ngài.

[Silvia và các hầu cận đi ra.]

Đúng là một tiểu thư cao quý, hiền hậu và kiều diễm.

Tôi mong sao cuộc theo đuổi của chủ nhân tôi sẽ hoài công vô ích,

Khi mà nàng trọng vọng tình yêu dành cho chủ tôi đến nhường ấy.

Than ôi, tình yêu sao lại có thể tự đùa giỡn với chính mình!

Đây là bức chân dung của nàng; để tôi ngắm thử xem. Tôi nghĩ rằng

Nếu tôi có được kiểu vấn tóc ấy, gương mặt này của tôi đây

Cũng sẽ xinh tươi chẳng kém gì dung mạo của nàng ta;

Và dẫu họa sĩ có nịnh hót nàng đôi chút,

Trừ phi tôi cũng đang quá đỗi tự phụ với bản thân.

Tóc nàng màu hạt dẻ, còn tóc tôi vàng óng ả;

Nếu đó là tất cả sự khác biệt trong tình cảm của hắn,

Tôi sẽ sắm ngay cho mình một bộ tóc giả đúng màu ấy.

Mắt nàng xám như màu thủy tinh, và mắt tôi cũng vậy.

Ồ, nhưng trán nàng thấp, còn trán tôi lại cao.

Thì hà cớ gì mà hắn lại tôn sùng ở nàng

Thứ mà tôi không thể tạo nên ở chính mình,

Phải chăng vì Tình yêu u mê này là một vị thần mù lòa?

Lại đây, bóng hình ơi, hãy lại đây và nâng niu cái bóng này đi,

Vì đây chính là đối thủ của ngươi. Ồ hình hài vô tri kia,

Ngươi sẽ được tôn sùng, được hôn hít, được yêu thương và chiêm bái;

Và giả sử thói cuồng tín của hắn có chút tri giác,

Thân xác tôi chắc chắn đã được dựng thành tượng đài thay cho ngươi rồi.

Tôi sẽ đối xử tử tế với ngươi vì tình nghĩa của chủ nhân,

Người đã đối xử với tôi như thế; bằng không, tôi xin thề trước thần Jove,

Tôi đã móc đi đôi mắt mù lòa của ngươi mất rồi

Để khiến chủ nhân tôi phải cạn sạch tình ý với ngươi.

[Julia đi ra.]