Sir Toby và Sir Andrew bước vào.
SIR TOBY.
Lại đây, Sir Andrew; không lên giường sau nửa đêm tức là dậy sớm rồi, và anh biết câu diluculo surgere đấy chứ.
SIR ANDREW.
Ấy, thưa đạo đức của tôi, tôi nào có biết; nhưng tôi biết thức khuya nghĩa là thức khuya.
SIR TOBY.
Một kết luận sai bét; ta ghét nó như cái vại chưa đầy. Thức qua nửa đêm mà bấy giờ mới đi ngủ thì vẫn là sớm: thế nên đi ngủ sau nửa đêm tức là đi ngủ sớm. Chẳng phải đời người được cấu tạo từ bốn nguyên tố đấy sao?
SIR ANDREW.
Úi chà, người ta bảo vậy, nhưng tôi lại nghĩ nó cấu tạo từ ăn với uống thì đúng hơn.
SIR TOBY.
Anh đúng là bậc học thức; vậy chúng ta hãy ăn và uống đi nào.
Marian đâu, mau lên! Cho một vại rượu.
Chú hề bước vào.
SIR ANDREW.
Kìa anh hề tới, thề có chúa.
CHÚ HỀ.
Thế nào hỡi những người anh em? Các người chưa từng thấy bức tranh vẽ “bọn ta ba người” bao giờ à?
SIR TOBY.
Chào chú mày, đồ con lừa. Giờ thì chúng ta làm một khúc ca đi.
SIR ANDREW.
Thề có Chúa, anh hề có lồng ngực tuyệt thật. Tôi thà mất bốn mươi shilling còn hơn là có được một đôi chân và giọng hát ngọt ngào nhường ấy như anh hề. Quả thực, tối qua chú mày giỡn rất có duyên khi nhắc đến Pigrogromitus, đến bọn Vapian vượt qua đường xích đạo của Queubus; thật tuyệt cú mèo, thề có chúa. Ta đã gửi cho chú sáu xu tiền quà cho người tình đấy. Chú nhận được chưa?
CHÚ HỀ.
Ta đã đút túi khoản ban ơn của ngài; bởi vì cái mũi của Malvolio chẳng phải là chiếc roi da nào cả. Tiểu thư của ta có một bàn tay trắng, và bọn Myrmidon chẳng phải là mấy quán rượu chai.
SIR ANDREW.
Xuất sắc! Chà, rốt cuộc thì đây mới là kiểu trò đùa hay nhất. Nào, hát một bài đi.
SIR TOBY.
Nào, có sáu xu cho chú đây. Hát một bài đi nào.
SIR ANDREW.
Tôi cũng có một đồng testril đây: nếu một hiệp sĩ biếu một—
CHÚ HỀ.
Ngài muốn nghe một bản tình ca, hay một bài ca về đời sống lương thiện?
SIR TOBY.
Tình ca, tình ca chứ lị.
SIR ANDREW.
Ừ, ừ. Tôi chẳng màng đời sống lương thiện làm gì.
CHÚ HỀ. [hát.]
Hỡi tình nương, nàng đang lang thang chốn nào?
Hãy dừng chân lắng nghe, người yêu nàng đang tới,
Người có thể ca giọng trầm lẫn giọng cao.
Đừng rảo bước nữa, người đẹp dịu hiền ơi.
Những cuộc hành trình rồi sẽ kết thúc nơi đôi lứa hội ngộ,
Đứa con của mọi người khôn ngoan nào ai chẳng rõ.
SIR ANDREW.
Hay tuyệt cú mèo, thề có chúa.
SIR TOBY.
Hay, hay lắm.
CHÚ HỀ.
Tình yêu là gì? Chẳng phải chuyện tương lai,
Niềm vui hiện tại có tiếng cười hiện tại.
Điều sắp tới vẫn là ẩn số chẳng ai hay.
Chần chừ thì chẳng có gì dư dả,
Nào lại đây hôn anh, ngọt ngào và đôi mươi đi nhé.
Tuổi trẻ là thứ chẳng thể bền lâu mãi hoài.
SIR ANDREW.
Một giọng ca ngọt ngào như mía lùi, dẫu tôi là một hiệp sĩ chân chính.
SIR TOBY.
Một hơi thở lây lan.
SIR ANDREW.
Vừa ngọt ngào vừa dễ lây lan, thề có chúa.
SIR TOBY.
Nghe bằng mũi mới thấy nó ngọt ngào trong sự lây lan làm sao. Nhưng liệu chúng ta có làm cho vòm trời phải nhảy múa thực sự không? Liệu chúng ta có đánh thức con cú đêm bằng một khúc ca đủ sức kéo ba linh hồn ra khỏi một người thợ dệt không? Chúng ta có làm thế không?
SIR ANDREW.
Nếu anh thương tôi, chúng ta hãy làm đi: môn hát đuổi bắt này tôi rành như chó săn ấy chứ.
CHÚ HỀ.
Lạy Đức Mẹ, thưa ngài, và có những con chó săn bắt mồi rất cừ đấy.
SIR ANDREW.
Chắc chắn thế rồi. Khúc ca của chúng ta hãy là bài “Mi là đồ phản trắc.”
CHÚ HỀ.
Bài “Hãy giữ mồm giữ miệng, hỡi đồ phản trắc” hả ngài hiệp sĩ? Trong đó tôi sẽ bị bắt buộc phải gọi ngài là đồ phản trắc đấy, thưa hiệp sĩ.
SIR ANDREW.
Đó chẳng phải lần đầu tôi buộc người khác phải gọi mình là đồ phản trắc đâu. Bắt đầu đi, anh hề; nó khởi đầu bằng câu “Hãy giữ mồm giữ miệng.”
CHÚ HỀ.
Tôi sẽ chẳng bao giờ bắt đầu được nếu tôi cứ giữ mồm giữ miệng.
SIR ANDREW.
Hay lắm, thề có chúa! Nào, bắt đầu đi.
[Hát khúc ca đuổi bắt.]
Maria bước vào.
MARIA.
Các người làm cái quái gì mà gào thét inh ỏi thế này! Nếu tiểu thư nhà tôi không gọi quản gia Malvolio dậy và bảo hắn tống cổ các người ra khỏi cửa, thì đừng có tin tôi nữa.
SIR TOBY.
Tiểu thư nhà ta là một ả người Cathay, chúng ta là những nhà chính trị, Malvolio là một ả Peg-a-Ramsey, và [Hát.] Ba chàng trai vui vẻ chính là chúng ta đây. Ta chẳng phải người cùng huyết thống đấy phỏ? Ta chẳng phải dòng máu của nàng hay sao? Mặc kệ chúng mày! “Nương tử”! Có một lão nhân sinh sống ở Babylon, Nương tử ơi, Nương tử.
CHÚ HỀ.
Thề có Chúa, ngài hiệp sĩ đang giỡn rất tuyệt.
SIR ANDREW.
Ừ, hắn diễn cũng khá đạt nếu hắn có hứng, và tôi cũng vậy thôi; hắn diễn có duyên hơn, nhưng tôi diễn thì tự nhiên hơn.
SIR TOBY.
[Hát.] Vào ngày mười hai tháng Chạp—
MARIA.
Vì tình yêu Chúa trời, xin hãy giữ im lặng!
Malvolio bước vào.
MALVOLIO.
Thưa các ông, các ông bị điên cả rồi à? Hay các ông là cái thứ gì thế? Các ông chẳng có chút khôn ngoan, phép tắc hay liêm sỉ nào sao, mà lại đi gào thét như mấy tên thợ hàn vào giờ này ban đêm? Các ông biến nhà của tiểu thư ta thành quán rượu đấy phỏ, khi mà cứ cất giọng ré lên những khúc ca của mấy kẻ thợ giày mà chẳng màng kiêng nể hay chút thương xót nào cho cổ họng? Các ông chẳng màng gì đến phép tắc chốn chốn đông người, thân phận hay thời gian nữa sao?
SIR TOBY.
Bọn ta hát rất đúng nhịp đấy chứ, thưa ngài. Biến đi cho khuất mắt!
MALVOLIO.
Sir Toby, tôi phải nói thẳng với ngài thế này. Tiểu thư đã bảo tôi truyền đạt lại rằng, dẫu người có dung thứ cho ngài vì là họ hàng đi nữa thì ngài ấy chẳng dính líu gì đến thói hư tật xấu của ngài đâu. Nếu ngài có thể tách bản thân ra khỏi những hành vi sai trái đó, ngài được chào đón ở ngôi nhà này; bằng không, và nếu ngài vui lòng cáo lui khỏi đây, tiểu thư rất sẵn lòng nói lời tạm biệt với ngài.
SIR TOBY.
[Hát.] Tạm biệt người thương, vì ta buộc phải ra đi.
MARIA.
Thôi nào, thưa Sir Toby tốt bụng.
CHÚ HỀ.
[Hát.] Đôi mắt người cho thấy ngày tàn đã cận kề.
MALVOLIO.
Ra thế đấy phỏ?
SIR TOBY.
[Hát.] Nhưng ta sẽ chẳng bao giờ chết đâu.
CHÚ HỀ.
[Hát.] Sir Toby ơi, chỗ đó ngài nói dối rồi.
MALVOLIO.
Làm vậy mang lại nhiều vinh dự cho các ngài quá nhỉ.
SIR TOBY.
[Hát.] Ta có nên bảo hắn cút đi không?
CHÚ HỀ.
[Hát.] Nhỡ ngài làm thế thật thì sao nào?
SIR TOBY.
[Hát.] Ta có nên bảo hắn cút đi, và chẳng cần tiếc nuối?
CHÚ HỀ.
[Hát.] Ồ, không, không, không, không, ngài nào dám đâu.
SIR TOBY.
Lệch tông à? Này ngài, ngài nói láo. Ngươi chẳng qua chỉ là một tên quản gia chứ là cái thá gì? Ngươi tưởng vì ngươi đạo đức mà người ta sẽ không còn bánh ngọt với bia nữa chắc?
CHÚ HỀ.
Đúng thế, thề có Thánh Anne, và gừng cũng sẽ cay xè cả miệng nữa là khác.
SIR TOBY.
Anh nói chuẩn lắm. Đi đi cậu quản gia, lấy vụn bánh mì mà chà sạch cái xiềng xích của mình đi. Một vại rượu nào, Maria!
MALVOLIO.
Cô Mary thân mến, nếu cô còn coi trọng sự sủng ái của tiểu thư nhà tôi hơn cả sự khinh miệt, cô đã chẳng tạo điều kiện cho cái thói vô kỷ luật này; chính tay tôi sẽ tố cáo việc này cho người biết.
[Malvolio đi ra.]
MARIA.
Đi mà vểnh tai lên mà nghe nhé.
SIR ANDREW.
Khiêu chiến hắn ra chiến trường, rồi sau đó thất hứa và biến hắn thành trò cười, việc đó đáng làm chẳng kém gì chuyện uống nước lúc đói bụng đâu.
SIR TOBY.
Làm thế đi, hỡi hiệp sĩ. Ta sẽ viết cho anh một bức thư thách đấu; hoặc ta sẽ trực tiếp mang sự phẫn nộ của anh tới tận mặt hắn.
MARIA.
Sir Toby nhân hậu, xin hãy kiềm chế trong đêm nay đi. Vì vị công tử bên phủ vị Bá tước hôm nay đã đến gặp tiểu thư, nên người đang vô cùng phiền muộn. Còn về phần ngài Monsieur Malvolio, cứ để mặc tôi lo liệu. Nếu tôi không lừa gạt hắn thành một trò cười thiên hạ, và biến hắn thành chòm sao hề cho mọi người giải trí, thì đừng hòng nghĩ tôi có đủ khôn ngoan để nằm thẳng cẳng trên giường. Tôi biết mình làm được mà.
SIR TOBY.
Hãy cho chúng ta nhập hội với, hãy truyền đạt lại đi, kể cho chúng ta nghe vài điều về hắn xem nào.
MARIA.
Thưa các ngài, đôi khi hắn ta cũng ra điều là một kẻ theo phái Thanh giáo đấy.
SIR ANDREW.
Ồ, nếu tôi nghĩ hắn là thế, tôi sẽ đánh hắn nhừ tử như đánh chó.
SIR TOBY.
Hả, chỉ vì làm người phái Thanh giáo thôi á? Xin hãy đưa ra lý lẽ vô cùng tinh tế của anh xem nào, hỡi hiệp sĩ kính yêu?
SIR ANDREW.
Tôi chẳng có lý lẽ nào tinh tế cho lắm, nhưng tôi có lý do đủ sức nặng.
MARIA.
Hắn mà là tín đồ Thanh giáo cái nỗi gì, hay bất cứ thứ gì kiên định đâu, hắn chẳng qua chỉ là kẻ xu nịnh thời cơ, một con lừa hợm hĩnh học thuộc lòng mấy đạo lý phong kiến rồi tuôn ra từng tràng dài; một kẻ tự mãn đến mức tự cho rằng bản thân chứa đầy những đức tính cao quý, đến nỗi hắn đinh ninh rằng tất cả những ai nhìn thấy hắn đều đem lòng yêu mến hắn. Và chính cái thói hư tật xấu đó của hắn sẽ tạo cơ hội tuyệt vời để sự trả thù của tôi phát huy tác dụng.
SIR TOBY.
Cô định làm gì nào?
MARIA.
Tôi sẽ thả vào đường đi nước bước của hắn vài bức thư tình đầy ẩn ý, trong đó dựa vào màu râu, hình dáng đôi chân, dáng đi, cùng biểu cảm ở đôi mắt, vầng trán và sắc diện của hắn, hắn sẽ thấy bản thân mình được miêu tả một cách vô cùng chuẩn xác. Tôi có thể viết chữ rất giống tiểu thư, tức là cháu gái của các ngài; đối với một chuyện đã lãng quên thì chúng ta khó mà phân biệt nổi nét chữ của hai người.
SIR TOBY.
Tuyệt cú mèo! Ta ngửi thấy mùi mưu kế rồi đấy.
SIR ANDREW.
Mũi tôi cũng đánh hơi thấy rồi.
SIR TOBY.
Hắn sẽ tưởng, qua những bức thư mà cô đem thả, rằng chúng xuất phát từ cháu gái ta, và rằng nàng đang đem lòng yêu mến hắn.
MARIA.
Mục đích của tôi quả thực là con ngựa mang màu sắc đó đấy.
SIR ANDREW.
Và con ngựa của cô lúc này sẽ biến hắn thành một con lừa.
MARIA.
Thành lừa chứ còn gì nữa, tôi chẳng nghi ngờ gì đâu.
SIR ANDREW.
Ồ, thế thì tuyệt vời ông mặt trời!
MARIA.
Đảm bảo với các ngài là trò vui hoàng gia luôn. Tôi biết liều thuốc của mình sẽ có tác dụng với hắn mà. Tôi sẽ bố trí hai ngài ẩn nấp, và để anh hề làm người thứ ba, tại nơi hắn sẽ tìm thấy bức thư. Hãy quan sát cách hắn diễn giải nó nhé. Còn đêm nay, hãy đi ngủ và mơ về kết cục đi. Tạm biệt các ngài.
[Maria đi ra.]
SIR TOBY.
Chúc ngủ ngon, nàng Penthesilea.
SIR ANDREW.
Thề có Chúa, cô ta là một ả đàn bà sắc sảo.
SIR TOBY.
Cô ta là một con chó săn dòng dõi thuần chủng, và là kẻ tôn sùng ta đấy. Thì sao nào?
SIR ANDREW.
Tôi xưa kia cũng từng được tôn sùng đấy chứ.
SIR TOBY.
Nào ta đi ngủ thôi, hỡi hiệp sĩ. Anh cần phải gửi thư về nhà giục gửi thêm tiền ra đấy.
SIR ANDREW.
Nếu tôi không cưa cẩm được cháu gái ngài, tôi coi như tiêu đời rồi.
SIR TOBY.
Cứ giục người ta gửi tiền ra đi, hỡi hiệp sĩ; nếu cuối cùng mà anh không chiếm được nàng, cứ gọi ta là đồ hoạn quan.
SIR ANDREW.
Nếu tôi không làm được, xin đừng tin tưởng tôi nữa, tùy ngài muốn phán xét thế nào thì phán.
SIR TOBY.
Thôi nào, thôi nào, ta đi nấu chút rượu vang nóng đây, giờ này đi ngủ thì muộn quá rồi. Nào hiệp sĩ, đi thôi, hỡi hiệp sĩ.
[Cả hai cùng đi ra.]