Cùng ta già đi nào!

Điều tuyệt vời nhất vẫn đang chờ phía trước,

Đoạn cuối của đời người, mục đích của đoạn đầu:

Mọi thời đại của chúng ta nằm trong tay Ngài,

Đấng phán rằng: "Ta trù tính một tổng thể,

Tuổi trẻ chỉ cho thấy một nửa; hãy tin Chúa: nhìn toàn cục, và đừng sợ hãi!"

Không phải vì tuổi trẻ, mải gom góp những đóa hoa,

Mà thở dài: "Bông hồng nào là của chúng ta,

Bông huệ nào nên chọn rồi nhớ mãi về sau?"

Không phải vì tuổi trẻ, ngắm nghía các vì sao,

Mà khao khát: "Chẳng phải Sao Mộc, chẳng phải Sao Hỏa;

Hãy cho ta thứ ánh sáng rực rỡ hòa quyện và vượt lên trên tất cả!"

Chẳng phải vì những hy vọng và sợ hãi như thế

Làm vô hiệu hóa những năm tháng tuổi trẻ ngắn ngủi,

Mà ta phản đối: đó là sự dại dột đi lệch mục tiêu!

Hơn thế, ta trân trọng sự hoài nghi

Mà những loài thấp kém không hề có,

Những cục đất hoàn thiện và hữu hạn, chẳng bao giờ gợn chút đốm lửa linh hồn.

Quả là sự khoe khoang nghèo nàn về sự sống,

Nếu con người chỉ được tạo ra để nuôi sống bản thân

Bằng niềm vui, chỉ để tìm kiếm, thọ hưởng và tiệc tùng;

[384]

Bữa tiệc ấy kết thúc, thì

Cũng chắc chắn là dấu chấm hết cho con người;

Con chim đã ăn no có bận lòng vì lo lắng? Con thú đã nhét đầy diều có phiền muộn vì hoài nghi?

Hãy vui mừng vì chúng ta được liên kết

Với Đấng ban phát

Chứ không phải kẻ thọ nhận, Đấng tạo tác chứ không phải kẻ tiếp nhận!

Một đốm lửa khuấy động khối đất sét của chúng ta;

Ta tin chắc rằng mình gần gũi với Thiên Chúa,

Đấng ban ơn, hơn là với những sinh linh chỉ biết nhận lấy từ Ngài.

Vậy nên, hãy chào đón mọi sự khước từ

Biến sự phẳng lặng của trần gian thành gập ghềnh,

Mọi mũi nhọn giục giã ta chẳng chịu ngồi yên hay đứng vững mà phải tiến bước!

Mong cho niềm vui của chúng ta chứa đựng ba phần đau khổ!

Hãy đấu tranh, và coi nhẹ sự nhọc nhằn;

Hãy học hỏi, và không màng tới đớn đau; hãy dã tâm, đừng bao giờ tiếc nuối cơn quặn thắt!

Bởi vì từ đó — một nghịch lý

Vừa an ủi vừa chế giễu —

Sự sống sẽ thành công ở chính nơi tưởng như thất bại:

Điều mà ta khao khát đạt được,

Nhưng lại chưa thành, nay an ủi ta:

Ta suýt đã thành một con thú, nhưng quyết không chịu trượt dốc trên nấc thang sinh tồn.

Hắn là gì nếu không phải một con thú

Kẻ có thể xác phù hợp với tâm hồn,

Kẻ có tinh thần hoạt động chỉ để tay chân khỏi buồn chán?

Hỡi con người, hãy đưa ra thử thách này—

Khi cơ thể ngươi ở trạng thái sung mãn nhất,

Nó có thể phóng tâm hồn ngươi đi bao xa trên con đường đơn độc của nó?

Tuy nhiên, ân huệ phải chứng minh được giá trị sử dụng của chúng:

Ta thừa nhận Quá khứ dồi dào

Sức mạnh ở mọi mặt, sự hoàn mỹ ở mọi ngã rẽ:

Mắt, tai đã thu nhận phần của mình,

Bộ óc đã gìn giữ trọn vẹn tất cả;

Lẽ nào trái tim không nên đập một nhịp "Thật tuyệt vời khi được sống và học hỏi"?

Lẽ nào không một lần đập "Ngợi ca thuộc về Ngài!

Ta nhìn thấy toàn bộ thiết kế,

Ta, kẻ từng thấy quyền năng, giờ đây cũng thấy Tình yêu trọn vẹn:

Ta gọi kế hoạch của Ngài là hoàn hảo:

Tạ ơn Chúa vì ta đã là một con người!

Đấng Tạo Hóa, hãy tái tạo, hãy hoàn thiện,—ta đặt trọn niềm tin vào những gì Ngài sẽ làm!"

Bởi vì thể xác này thật dễ chịu;

Tâm hồn chúng ta, bị giam trong lớp lưới hoa hồng

Luôn bị kéo xuống mặt đất, vẫn khao khát sự nghỉ ngơi:

Ước gì chúng ta có thể nắm giữ được phần thưởng nào đó

Xứng tầm với vô vàn sở hữu ấy

Của loài thú — đạt được nhiều nhất, như cách chúng ta làm tốt nhất!

Chớ nên mãi nói rằng,

"Bất chấp thể xác này ngày hôm nay

Ta đã đấu tranh, đã tiến lên, đã giành được thế thượng phong chung cuộc!"

Như cánh chim tung bay và cất tiếng hót.

Hãy cùng kêu lên, "Mọi điều tốt đẹp

Đều là của chúng ta, giờ đây tâm hồn chẳng còn giúp ích gì cho thể xác hơn là thể xác giúp ích cho tâm hồn!"

Do đó, ta gọi tuổi già đến

Để trao ban di sản của tuổi trẻ,

Khi cuộc đấu tranh của cuộc đời đã đi đến hồi kết:

Từ đó ta sẽ bước đi, được công nhận

Là một con người, vĩnh viễn tách rời

Khỏi loài thú đã tiến hóa; một vị thần dẫu mới chỉ là mầm mống.

Và khi ấy, ta sẽ

Nghỉ ngơi đôi chút, trước khi lên đường

Dấn thân vào cuộc phiêu lưu dũng cảm và mới mẻ một lần nữa:

Không sợ hãi và chẳng chút bối rối,

Khi ta bước vào trận chiến tiếp theo,

Biết chọn lựa thứ vũ khí nào, mặc lên mình bộ giáp nào.

Khi tuổi trẻ chấm dứt, ta sẽ kiểm nghiệm

Được mất của mình qua đó;

Hãy để lại tro tàn của ngọn lửa, thứ còn sót lại chính là vàng:

Và ta sẽ cân nhắc điều đó,

Ban cho cuộc đời lời ngợi khen hay khiển trách:

Thời trẻ, mọi thứ đều nằm trong tranh cãi; khi đã già, ta sẽ thấu hiểu.

Vì hãy chú ý xem, khi màn đêm buông xuống,

Có một khoảnh khắc nhất định chấm dứt

Mọi hành động, rút đi ánh hào quang khỏi màn sương xám:

Một lời thì thầm từ phương Tây

Vụt đến — "Hãy thêm điều này vào phần còn lại,

Hãy đón nhận và thử thách giá trị của nó: ở đây một ngày nữa vừa tàn."

Thế nên, vẫn trong cuộc đời này,

Dù đã vượt lên trên những tranh chấp của nó,

Xin cho ta được nhận thức, so sánh, và cuối cùng tuyên bố rằng:

"Cơn thịnh nộ ấy nhìn chung là đúng đắn,

Sự xuôi tay ấy thật vô ích:

Giờ đây ta có thể đối mặt với Tương lai vì đã kiểm chứng được Quá khứ."

Bởi vì chẳng còn điều gì khác được dành sẵn

Cho con người, với tâm hồn vừa được tiếp thêm sức mạnh

Để thực hiện vào ngày mai những gì nó học được hôm nay:

Ở đây, công việc chỉ là quan sát

Bậc thầy làm việc, và nắm bắt

Những bí quyết của nghề nghiệp chân chính, những thủ pháp sử dụng công cụ thành thạo.

Cũng như việc tuổi trẻ tốt hơn hết

Nên đấu tranh, qua những hành động vụng về,

Hướng tới sự tạo tác, hơn là nghỉ ngơi trên bất cứ thứ gì có sẵn:

Thì tuổi già cũng vậy, được miễn trừ

Khỏi sự đấu tranh, tốt hơn nên thấu hiểu, thay vì mạo hiểm

Tiến xa hơn. Ngươi đã chờ đợi tuổi già: hãy chờ đợi cái chết mà đừng sợ hãi!

Thế là đủ rồi, nếu Đạo lý

Và Điều thiện cùng Sự vô tận

Được xướng lên ở đây, như khi ngươi gọi bàn tay mình là của chính ngươi,

Với sự hiểu biết tuyệt đối,

Không phải chịu bất kỳ sự tranh cãi nào

Từ những kẻ ngốc từng vây quanh tuổi trẻ, những kẻ không để ngươi phải cô độc.

[385]

Hãy ở đó, một lần và mãi mãi,

Phân rạch ròi giữa những bộ vĩ đại và nhỏ bé,

Công bố cho mỗi người vị trí của họ trong Quá khứ!

Liệu ta, kẻ bị thế gian kết tội,

Liệu họ, những kẻ bị tâm hồn ta khinh miệt,

Ai mới đúng? Hãy để tuổi già cất lên sự thật và ban cho chúng ta sự bình yên vào phút cuối!

Giờ đây, ai sẽ là kẻ phân xử?

Mười kẻ yêu điều ta căm ghét,

Tránh xa điều ta theo đuổi, coi nhẹ điều ta tiếp nhận;

Mười kẻ, có tai và mắt

Sánh ngang với ta: tất cả chúng ta đều phỏng đoán,

Họ chọn thế này, còn ta chọn thế kia: tâm hồn ta nên tin ai?

Không phải trên thứ đại chúng tầm thường

Được gọi là "công việc", mà phán quyết phải được đưa ra,

Những việc đã làm, thu hút ánh nhìn và có giá trị thị trường;

Nơi mà từ lập trường thấp kém,

Thế gian phàm tục đặt bàn tay lên,

Lập tức thấy vừa ý, và có thể định giá trong chớp mắt:

Mà là tất cả những gì ngón tay thô tục của thế gian

Đã không tài nào đo đạc nổi,

Nên bị bỏ quên khi tổng kết sổ sách cuộc đời;

Tất cả những bản năng chưa chín muồi,

Tất cả những mục đích hãy còn mơ hồ,

Những thứ không được cân nhắc như công việc của ngài, nhưng lại làm dày thêm phẩm giá con người:

Những tư tưởng khó lòng gói gọn

Vào trong một hành động chật hẹp,

Những tưởng tượng phá vỡ xiềng xích ngôn từ để trốn thoát;

Tất cả những gì ta chưa bao giờ có thể trở thành,

Tất cả những gì người đời phớt lờ ở ta,

Thứ này mới chính là giá trị của ta trước Chúa, Đấng dùng bánh xe nhào nặn nên chiếc bình đất.

Phải, hãy chú ý đến chiếc bàn xoay của người thợ gốm ấy,

Hình ảnh ẩn dụ đó! và cảm nhận

Lý do thời gian quay nhanh đến thế, lý do khối đất sét của chúng ta nằm yên thụ động,—

Ngươi, kẻ bị những kẻ ngốc chất vấn,

Khi chén rượu chuyền vòng quanh,

"Vì đời người phù du, vạn vật đều đổi thay; Quá khứ đã qua, hãy chớp lấy hiện tại!"

Đồ ngốc! Tất cả những gì thực sự tồn tại,

Sẽ trường tồn mãi mãi, không thể thu hồi;

Trái đất đổi thay, nhưng tâm hồn ngươi và Thiên Chúa vẫn vững vàng:

Điều gì đã khắc vào ngươi,

Thứ đó từng có, đang có, và sẽ mãi có mặt:

Bánh xe thời gian quay ngược hay dừng lại: Thợ gốm và đất sét vẫn trường tồn.

Ngài đã đặt ngươi vào giữa điệu nhảy

Của những hoàn cảnh biến hóa khôn lường,

Hiện tại này, mà quả thực, ngươi rất muốn níu giữ:

Bộ máy ấy vốn chỉ nhằm mục đích

Định hình cho tâm hồn ngươi,

Thử thách ngươi và nhào nặn ngươi ra hình thù, với dấu ấn đủ đầy.

Có hề gì nếu những rãnh khía thuở ban đầu,

Nơi từng dẫn dắt những cuộc tình vui tươi

Xung quanh phần chân đế của ngươi, giờ đây không còn dừng lại và ép buộc nữa?

Có hề gì nếu chung quanh vành miệng ngươi,

Những hình thù đầu lâu trong nét ảm đạm nghiêm trang

Mọc lên, mang tâm trạng trầm mặc hơn, tuân theo sức ép khắc nghiệt hơn?

Đừng cúi nhìn xuống mà hãy ngước lên!

Đối với công năng của một chiếc cốc,

Bàn tiệc lễ hội, ánh đèn chớp lóe và tiếng kèn vang dội,

Dòng rượu mới sủi bọt trào dâng,

Đôi môi bừng sáng của Bậc Thầy!

Hỡi chiếc cốc hoàn mỹ của thiên đường, ngươi còn cần chi đến chiếc bàn xoay của trần gian?

Nhưng ta cần, bây giờ cũng như lúc trước,

Ngươi, lạy Chúa, Đấng nhào nặn con người;

Và ngặt một nỗi, ngay cả trong lúc cuồng phong dữ dội nhất,

Ta — bị trói buộc một cách chóng mặt

Vào vòng quay của cuộc đời

Đầy rẫy những hình thù và màu sắc — vẫn chưa từng nhầm lẫn mục đích của mình, là làm dịu cơn khát của Ngài:

Vậy nên, xin hãy nhận lấy và sử dụng tác phẩm của Ngài:

Hãy sửa chữa những khiếm khuyết còn ẩn giấu,

Bất kỳ chỗ căng thẳng nào của vật liệu, bất kỳ sự cong vênh nào đi lệch mục tiêu!

Mong cho thời gian của tôi nằm trong tay Ngài!

Xin hãy hoàn thiện chiếc cốc đúng như đã trù tính!

Hãy để tuổi già minh chứng cho tuổi trẻ, và cái chết hoàn tất nốt phần còn lại!