Lại thêm một ngày cô ấy còn sống,

Bé Pompilia, với vầng trán nhẫn nhục

Và nụ cười đáng thương trên đôi môi tội nghiệp,

Và ẩn dưới tấm khăn trắng trại tế bần,

Là một thân hình tựa đóa hoa, chạm nhẹ vào cũng sợ

Vỡ nát, thế mà giờ đây, chi chít những vết đâm xuyên qua,

Vẫn thoi thóp giữa cảnh hoang tàn. Thật là một phép màu.

Dường như khi người chồng vừa ra tay đánh đập,

Cô chỉ cầu xin Đức Mẹ cho mình sống sót

Đủ lâu để xưng tội và chịu phép giải tội;

Và chẳng biết có phải vì suốt cuộc đời buồn tủi

Chưa từng có lời cầu nguyện nào linh ứng,

Lời cầu này cất lên với một uy lực quá đỗi kinh hoàng,—

Hay vì trần gian đối với cô chẳng khác nào địa ngục,

Nên để bù đắp, khi màn đêm đen kịt vỡ oà,

Cô thoáng thấy một khoảng bình yên và sắc xanh dịu mát,

Để cho cô thấy dẫu chỉ trong khoảnh khắc rằng cõi đời vẫn có những điều ấy,—

Hay là,—như vị Tu sĩ dòng Augustinô hằng suy tưởng,

Vị tu sĩ đã nghe lời xưng tội thốt ra từ đôi môi cô,—

Khi một linh hồn thử thách bước đi

Từ cao thượng này đến cao thượng khác, như cô ấy,

Vượt qua dặm trường trần thế gian khó, gục ngã,

Dùng bước chân kiên định làm rớm máu chiếc gai cuối cùng,

Các thiên thần lại thích thực hiện sứ mệnh của mình sớm hơn,

Để băng bó đôi chút vết thương ở đây thay vì để trọn phần Chúa định đoạt.

Ai mà biết được? Dù thế nào đi nữa, đã xưng tội, đã được giải tội,

Cô nằm đó, với phần đời dư dật còn lại

Để cất lời thanh minh cho chính mình từ đầu đến cuối,

Thanh minh cả cho người bạn kia, kẻ trong trắng tựa chiên con, dũng mãnh tựa sư tử,

Lo toan cho đứa trẻ, cứu lấy người con trai

Khỏi tay kẻ sinh thành, đứa trẻ mồ côi mẹ mới hai tuần tuổi ấy,

Và—với nụ cười đẹp nhất dành trọn cho y—

Từ tận đáy lòng tha thứ cho người cha kiêm người chồng ấy.

Một phép màu đấy, hỡi những môn đồ phái Molinos của các người cứ bảo thế đi!

Kia cô đang nằm trong trại tế bần dài trắng toát.

Rome đã vây kín, suốt hai ngày nay, điều đó chớ nghi ngờ,

Nhà thờ Saint Anna nơi cô chờ đợi cái chết, chỉ để nghe

Dẫu chỉ tiếng chuông lanh lảnh, tiếng bản lề kẹt cửa

Khi cánh cửa hẹp ngập ngừng cuối cùng mở ra,

Cho phép bước vào, với muôn vàn lý do viện cớ,

Đông hơn phân nửa—các y gia phàn nàn như thế,—

So với mức cần thiết cho một bệnh nhân trong hoàn cảnh ngã bệnh nhường này.

Trước tiên là các luật sư

Đến thăm viếng đúng nghi lễ—công lý phải được thực thi;

Họ lấy lời khai của cô về nguyên do vụ án mạng.

Rồi các linh hồn áo đen tiếp bước theo sau thật phải đạo—một linh hồn

Cần được làm lễ giải tội; đó là đặc quyền của riêng Thầy tu Celestino,

Cũng chính là kẻ đang lớn tiếng loan truyền những ân đức của cô khắp chốn.

Nhưng còn biết bao kẻ khác, nhận ra mình là bạn cũ,

Đã chen chúc vào để săm soi, bàn tán

Rồi bước ra khoe khoang khắp lối.

Mụ già Monna Baldi lải nhải như chim ác là,

Thề thốt—nếu như mụ không bị tống cổ ra ngoài sớm sủa

Ngay khi vừa cảm nhận được phép màu bắt đầu linh nghiệm,

Rằng phép màu ấy đã bị kẻ khác nẫng tay trên,—

Chỉ cần chạm nhẹ vào tấm ga giường thôi

Mà cái chân bại liệt của mụ đã thấy nhói lên và hứa hẹn sự sống,—

Huống chi mụ lại chẳng chà sát vào da thịt cô như mụ từng cố gắng!

Cavalier Carlo—chà, hắn ta thì còn có thể châm chước

Hắn là Maratta, kẻ chuyên vẽ những bức tranh Đức Mẹ—

Hắn cũng phải đút lót gác cổng để lẻn vào

Với bút chì đã gọt giũa và giấy căng vuông vức, rồi ngay lập tức

Hắn hí hoáy phác họa khuôn mặt ấy:

"Chẳng có khuôn mặt nào ở Rome đáng yêu hơn thế," hắn kêu lên,

"Hình thù tựa quả trứng công, trong trắng như ngọc trai,

Sẽ sớm nở ra cho anh một chú gà con trắng muốt."

Rồi ôi chao, đôi mắt ấy, mái tóc buông lơi,

Tóc đen mi mắt cũng đen! Quá đổi tuyệt vời—

Nhưng chẳng ai thèm ngỏ lời nhờ vẽ lại những nét ấy,

Cũng chẳng có nhà thơ nào cất lời ngợi ca mái tóc và đôi mắt ấy

Bốn năm ngắn ngủi về trước, khi mà chỉ cần xin là có,

Người phụ nữ đang khơi gợi biết bao niềm say mê ấy từng tựa mình

Đẹp tựa đóa hoa bên khung cửa sổ suốt một thời gian dài,

Hoàn toàn tự nhiên, chẳng hề bị ai ngắt nhổm hay tước đoạt

Bởi những kẻ qua kẻ lại trên phố Via Vittoria: phải thế không?

Đó chỉ là số phận của một đóa hoa: chúng ta bước qua những luống hoa,

Cho đến khi bất chợt có ai đó kéo tay áo chúng ta—

"Bông hoa ở tận cùng nhánh gai kia kìa, đó chính là đóa hồng

Mà hai kẻ ghen tuông đã vì nó giao chiến ngày hôm qua

Rồi tước đoạt mạng sống của nhau: nhìn kìa, ngay gốc cây vẫn còn nguyên

Một vũng nước nhỏ đỏ rực màu thù hận!"

Rồi chúng ta thốt lên, "Ôi, tuyệt tác hoàn mỹ!"

Rồi chúng ta van nài, "Hãy cho chúng tôi xin một chiếc lá làm kỷ niệm!"

Sự thật nằm ở khoảng giữa: dù sao thì cũng có một đứa trẻ

Mười bảy tuổi đầu, dẫu là hoa hay cỏ dại,

Đã lụi tàn: kẻ nào gây ra chuyện này sẽ phải trả giá trước tòa án của Chúa—

Kẻ đã chẳng mảy may thương xót sinh mạng vô tội,

Khuôn mặt hiền hòa cùng vóc dáng thiếu nữ mà hắn tìm thấy,

Rồi nhẫn tâm vứt bỏ phũ phàng. Hãy đi mà giở trò

Với những kẻ từng trải nếu anh muốn: hãy để yên cho một đứa trẻ

Vì tình yêu thương đặc biệt dành cho Chúa!—tôi nói thế đấy.

Có kẻ đứng bên giường bệnh còn nói nhiều hơn thế,

Cả gan đứng ra giải thích nguyên nhân sâu xa

Của tội ác: hắn ta lớn tiếng, "Những tội ác kiểu này vô cùng nhan nhản,

Bùng nổ khắp nơi chẳng có gì đáng ngạc nhiên trong thời buổi này,

Khi mà Kẻ Phản Chúa đang gieo rắc

Học thuyết về Tội lỗi Triết học đó:

Giáo phái của Molinos chẳng mấy chốc sẽ khiến trái đất này nóng như lửa đốt!"

"Nào," vị tu sĩ dòng Augustinô rên rỉ, "có gì mới mẻ đâu chứ?

Tội ác sẽ chẳng bao giờ ngừng bùng cháy từ trái tim con người

Chừng nào trái tim còn thuộc về con người và vì thế mang bản chất tội lỗi;

Chính cái sự thật duy nhất ấy, xưa cũ nhưng chẳng bao giờ phai mờ,

Đã giải thích cho biết bao tội ác đến mức, theo tôi,

Molinos cứ việc thổi vào ngọn gió ngoài kia

Đang chờ sẵn bên ngoài một nhà thờ nào đó, các vị biết rõ mà!"

Dẫu thực sự có vẻ như ở đây,

Pompilia, người đang sống chừng ấy và chết thế này,

Đã trải qua một cách oan nghiệt biết bao tội ác

Mà một trái tim có thể dung chứa. Cớ sao cô lại phải học lấy

—Không phải anh, không phải tôi, thậm chí chẳng phải bản thân Molinos—

Những gì mà trái tim của Guido Franceschini có thể chứa đựng?

Có lẽ sự thánh thiện được tôi luyện bằng cách đó chăng;

Các vị thánh nào được miễn thứ khỏi tôi luyện!—điều đó càng

Khiến chúng ta, những kẻ phàm trần chẳng phải thánh nhân, dễ dàng hòa giải hơn

Với tội lỗi, với sự đặc miễn và tất cả những thứ tương tự.

Bởi hãy nhìn xem: cuộc đời của Pietro và Violante

Mười bảy tuổi về trước, toàn thể Rome đều có thể nhận ra

Và ca tụng là hạnh phúc—hãy nhìn những dấu hiệu rõ mồn một

Về hạnh phúc chẳng khác nào tiếng kèn của vị thần biển Triton kia.

Họ có thể là gì ngoài hạnh phúc?—được cân đong đo đếm vừa vặn,

Không quá thấp hèn trong thang bậc xã hội cũng chẳng quá cao sang,

Không nghèo khó cũng chẳng giàu có hơn mức đủ sự thảnh thơi,

Không quá nổi bật để chuốc lấy tị hiềm, cũng chẳng mờ nhạt để bị khinh miệt,

Không quá trẻ để hoan lạc dồn dập kéo đến,

Cũng chẳng quá già để không thể tóm lấy niềm vui khi nó sà xuống,

Chẳng có gì vượt quá hay kém hơn mực thước phải chăng,

Tất cả đều nằm ở khoảng giữa nơi các thành tố của niềm vui hòa quyện.

Và một lần nữa, ngay trong chính tâm hồn đôi vợ chồng ấy,

Ta thấy một nửa vẹn tròn vừa khít với nửa kia,

Mỗi người đều có và thiếu một chút ít, để rồi cả hai

Hợp lại thành một thể hoàn chỉnh có đủ mọi thứ và chẳng thiếu thứ chi.

Một thể trọn vẹn và lành lặn, mà trong cấu trúc hoàn hảo ấy

Phía thuận theo và đón nhận

Chính là Pietro, còn phía xốc vác và phấn đấu

Chính là Violante: cả hai hòa quyện mang lại sự điền tĩnh đích thực,

Tinh thần dấn thân, niềm khát khao và sự thỏa mãn,

Những yếu tố tạo nên thể chất khỏe mạnh và tâm hồn bình yên.

Nhưng người ta vẫn bảo một cơ thể nếu được pha trộn hoàn hảo,

Mỗi nguyên tố đều ở trạng thái cân bằng, sẽ tồn tại

Quá lâu và sống mãi mãi,—theo đó

Sẽ ẩn chứa một mầm mống—dù chỉ nặng bằng hạt cát trong đĩa cân—

Được định sẵn sẽ có ngày chiếm thế thượng phong

Và từ đó mang lại sự hủy diệt đồng thời cũng là sự giải thoát,—

Nào khác gì một mầm mống chí tử đang ẩn giấu nơi đây:

"Ở người phàm, nhiều thứ sẽ qua đi, nhưng có một thứ ở lại;

Sẽ chẳng có gì ở lại từ chính bản thân hạnh phúc của chúng ta."

Ngay từ chính độ chín muồi sâu thẳm của sự sống

Một con sâu đã sinh sôi—"Cuộc đời chúng ta sẽ chẳng để lại quả ngọt."

Họ nghĩ rằng hạnh phúc đã là quá đủ, nếu hạnh phúc có thể sinh sôi nảy nở,

Đơm hoa kết trái tương tự, tiếp nối một hạnh phúc khác

Và duy trì giống nòi; không phải để thay thế bản thân

Mà để làm bằng chứng, ghi dấu sự tồn tại của họ,

Cho thấy họ trông ra sao, khi mãn nguyện, dưới hình hài của một đứa trẻ.

"Chính trong một đứa trẻ, vợ chồng mới trở nên trọn vẹn,

Là một xương một thịt: Chúa phán thế đấy: hãy để Ngài hoàn thành công việc của mình!"

Giờ đây, một lời nhắc nhở về nỗi khát khao gặm nhấm ấy,

Một mũi nhọn đặc biệt của con sâu khoét sâu vào tận gốc rễ,

Luôn xuất hiện khi cứ mỗi độ ngày tháng xoay vòng,

Một khoản tiền hằng năm nhất định,—với Pietro của chúng ta

Được gọi theo thuật ngữ pháp lý là người hưởng hoa lợi,—

Được thả vào chiếc túi chung dưới dạng tiền lãi

Của khối tài sản vốn thuộc về ông cho đến khi qua đời, chứ không lâu hơn thế,

Nếu không có người thừa kế: một người thừa kế sẽ lấy và cứ thế lấy đi,

Một đứa trẻ của riêng họ sẽ giàu có thay vào chỗ ấy

Mà chẳng tổn hại đến ai—bằng không người dưng nước lã sẽ thâu tóm tất cả.

Sự thịnh vượng cuồn cuộn trôi đi như dòng sông rồi khựng lại,

Làm quay cối xay của họ; nhưng khi bánh xe mòn vẹt,

Dòng nước sẽ tìm thấy lối đi và tự do cuốn phăng đi

Và cách đó nửa dặm, xay lúa mì cho nhà hàng xóm.

Hệt như Adam, Pietro thở dài rồi chẳng nói thêm lời nào:

Eve thấy quả táo thật đẹp và ngon miệng,

Thế là bèn hái lấy, sau khi đã hỏi xin lời khuyên của con con rắn.

Mụ bảo chồng rằng Chúa rất đỗi nhân từ,

Và những lời cầu nguyện của ông lẫn mụ cuối cùng đã được đáp ứng:

Cứ để chiếc cối xay già cỗi mục nát đi—bánh xe chẳng cần mòn,

Đá thạch anh từ mỏ đá, được ném khéo léo

Vào dòng nước như trước đây sẽ tiếp tục mang lại lúa mì—

Ngôi nhà của họ sẽ được truyền lại cho một người thừa kế,

Trái tim trống vắng của họ sẽ được lấp đầy bởi một đứa trẻ.

Chúng ta có đầy đủ lời khai của chính mụ

Được đưa ra trong cơn hối hận đầu đời: đó là lúc tiếng chuông Năm Thánh

Ngân vang trong tai bờ vực lương tâm và nó bừng tỉnh.

Mụ nhận ra bản thân chắc chắn đã xúc phạm đến Chúa,

Điều đó rành rành qua những chuyện xảy ra sau đó,

Họa vô đơn chí; nhưng mụ chẳng hề làm hại

Bất kỳ ai trên cõi đời này, theo như mụ có thể thấy.

Hành động ấy đã đem lại niềm vui tột cùng cho Pietro,

Người chồng mà chính Chúa phải mang lại niềm vui như thế

Hoặc chẳng có ai khác: điều này có vẻ rất hợp lý

Từ niềm tin mù quáng, hay nói đúng hơn

Sự nhẹ dạ cả tin ngu ngốc của người đàn ông khờ khạo ấy,

Kẻ đã nuốt chửng câu chuyện bị đặt đó mà chẳng mảy hem gợn gợn

Ngay cả trước việc người vợ đã bước qua tuổi năm mươi

Lại sánh đôi cùng ông chồng chưa tới sáu mươi tuổi. Ông ta được mụ chúc phúc;

Còn về việc gây ra bất kỳ tổn hại nào

Cho người thừa kế thực sự,—chà, trước hết hãy nói cho mụ biết

Kẻ đó là ai? Trong số tất cả những cánh tay giơ lên

Giữa đám đông vào một ngày nào đó sẽ vây quanh cổng nhà họ

Liệu mụ có phạm tội tày đình khi cướp mất

Đồng đúc mà vận mệnh hoang đàng định vứt đi

Cho đám đông tranh giành chỉ để làm họ sứt đầu mẻ trán?

Mụ đã giữ lại nó, nhờ thế mà họ tránh được những cú đá đấm.

Trong khi ít nhất mụ đã làm được một việc thiện,

Việc thiện rõ ràng và không thể chối cãi! Trò lừa đảo của mụ—

Đối với đối tượng của nó, chính là đứa trẻ, thì nào có khác gì

Lòng bác ái và đạo đức tôn giáo? Hãy nhìn đứa trẻ kìa!

Một thể xác rất giống—và phần nhiều linh hồn cũng vậy—

Đã bị kết án tử, một cái chết kép đang chờ đợi

Những đứa con hoang của một ả đĩ điếm thông thường,

Chắc chắn sẽ hằn học và ngay lập tức tống khứ đi

Thứ chỉ cản trở công việc làm ăn tội lỗi của ả,

Bằng con đường hiệu quả mà dòng Tiber già nua thừa rõ.

Chẳng phải điều đó đã được chứng minh qua việc tống khứ đứa trẻ dễ dàng,

Sự sang tay vui vẻ đối với mối vướng víu khó chịu này sao?

Thế là, mụ đã vớt lấy đứa trẻ bị bỏ rơi này:

Chiếc trứng mỏng manh ấy, bị một con chim hoang bất cẩn đánh rơi.

Mụ đã nhặt nó lên từ nơi đang chờ những bước chân người qua lại,

Và ấp ủ vào ngực mình cho đến khi chú chim sẻ non cất tiếng

Có thể cất tiếng ca ngợi Chúa vào những buổi sáng từ nay về sau.

Hại to tát đến thế nào đã được gây ra chứ?—mụ ta hỏi.

Và câu trả lời khủng khiếp cho thắc mắc ấy vang lên—

Chính vì hành động đó, giờ đây tại nhà thờ Lorenzo,

Cả hai kẻ nhúng tay, kẻ vô ý lẫn người hữu ý, đều đang nằm đó;

Trong khi người phụ nữ, nạn nhân của hành động được thực hiện nhằm mang lại lợi ích,

Cũng đang nằm đó, thảm hại nhất trên đời,

Kìa nơi những kẻ tò mò đang đếm từng nhịp thở của cô,

Tính toán xem sinh mạng mỏng manh ấy còn có thể

Dùng được bao lâu nữa để phục vụ mục đích của chúng mà không làm hỏng vở kịch,

Ban cho chúng câu chuyện để kể, rồi sau đó dâng nhóm người cho nhà thờ.

Chà, có được Pompilia rồi, cô bé lớn lên

Giữa vòng tay Pietro bên này, Violante bên kia,

Mỗi người tựa một nửa vòng tròn với đôi tay rộng mở,

Ôm lấy nửa kia quanh báu vật của họ—

Hai bức tường vây quanh mảnh vườn nhỏ

Nơi một nhành cây lạc lõng, chiếc nhánh nhỏ tách khỏi thân cây

Của cái cây chốn Địa Đàng có chiếc lá biết nói và ánh mắt biết nhìn,

Bị hai kẻ lưu vong đánh cắp và mang đi thật xa,

Đang kiên nhẫn tô điểm cho sự cô độc của họ,—

Năm này qua năm khác vươn cao, từng bậc từng bậc vượt lên

Những lớp gạch xây, thế nhưng vẫn được bao bọc,

Vẫn được che giấu trong hạnh phúc và bảo vệ an toàn,—

Bằng không sao phép màu lại ban ơn cho mảnh đất ấy?

Nhưng vào tháng Tư năm thứ mười hai đưa mùa xuân đến,

Nụ cười ấy có ý nghĩa gì? Viên đá chặn đỉnh vòm đã chạm tới;

Thậm chí, vươn cao phía trên là một chùm hoa rực rỡ

Đang đùa giỡn cùng bướm ong,

Được ban ơn hay chuốc họa từ thế giới bên ngoài:

Gốc rễ, thân cành của Pompilia

Vẫn được mái ấm che chở, phần còn lại sẽ thuộc về thế gian.

Tất cả những điều đó đã được dạy cho cặp vợ chồng chúng ta dẫu họ cù bất cù bơ,

Vì vách tường cũng có tai, khi một ngày nọ mang đến một vị linh hồn,

Vị khách ăn nói ngọt ngào, mặt mày nhẵn nhụi với nụ cười niềm nở,

Đại giáo chủ Paolo nổi tiếng—được biết đến

Là em trai của một dòng tộc xứ Tuscany

Mà người đại diện đương nhiệm,

Bá tước Guido, đã dành cả tuổi trẻ lẫn tuổi già

Để vun trồng cho bông hoa năng suất nhất của Rome—

Một vị Hồng y: nhưng năm tháng trôi qua và thời thế đổi thay,

Minh chứng cho điều đó, vị Paolo của chúng ta đã được đưa đến đây

Để bàn chuyện trọng đại. Ngài có thể lên tiếng chứ?

Vâng—với Violante, người bị bắt gặp lẻ loi một mình

Trong lúc Pietro đang tranh thủ chợp mắt sau bữa trưa,

Và thiếu nữ trẻ, chăm chỉ như phận sự của mình,

Đang cặm cụi bên khung thêu cách đó ba căn phòng.

Thế là—lúc thì dùng lòng bàn tay vuốt ve chiếc mũ rộng vành cho bóng bẩy,

Lúc thì vuốt phẳng những nếp nhăn trên chiếc vớ ôm sát bắp chân,

Chỉnh đốn lại đôi tất giáo sĩ ngay ngắn,

Nhưng ánh mắt xám trong và sắc lạnh thì chưa từng rời khỏi cô dẫu chỉ một khắc—

Ngài bắt đầu luận bàn về dòng tộc Tuscany ấy,

Nhà Franceschini kia—họ vốn rất danh giá lâu đời—

Tuy nhiên không giàu có—à không giàu có chút nào,

Theo cách nhìn nhận của những kẻ, vốn thấp kém về một phương diện nào đó,

Lại có lý do để vươn lên hết mức có thể

Nhờ sự sủng ái của túi tiền! điều đó cũng công bằng thôi—

Chẳng lẽ mọi ân huệ đều hội tụ một chỗ sao? Nhưng đừng vội cho rằng

Không giàu có như thế đồng nghĩa với nghèo mạt rệp!

Phải nói là đủ ăn đủ mặc—theo cái cách, thực ra là,

Chà chà, có cơ may gặp vận may tốt hơn cả tốt:

Vì nếu người bảo trợ kiêm ân nhân của anh trai ngài giữ đúng lời hứa,

Đưa chiếc mũ Hồng y vào tầm tay đã hứa hẹn,

Dòng tộc họ có thể khoác lên mình tấm áo đỏ thắm giữ ấm cơ thể,

Giá như Bá tước chịu khó kiên nhẫn—vấn đề là ở đó!

Bởi vì ngài ta đang già đi trông thấy,

Và tuổi tác khiến con người taâm sự bất an—họ cứ phải tìm kiếm

Chút sự chắc chắn nào đó, một thứ kết cục được đảm bảo nào đó,

Một tia sáng lấp lánh dẫu chỉ từ đỉnh ngọn hải đăng xa xôi nhất,

Minh chứng rằng cuộc đời là một bến cảng giữa màn sương mù.

Nói tóm lại, ngài cứ gọi hắn ta là kẻ hão huyền tùy ý,

Guido đang nhớ nhà, khao khát những khung cảnh cũ

Và những gương mặt quen thuộc,—tha thiết muốn ổn định cuộc sống

Và mong mỏi khi ân huệ của người đỡ đầu rơi xuống

Sẽ tưới mát ở nơi xa hơn là đổ dồn vào nơi cận kề,

Hãy đi bón tưới cho Arezzo, thay vì làm ngập lụt Rome.

Thật lòng mà nói, đó là một mong muốn khôn ngoan hơn: Bá tước

Đã tỏ ra thiếu vắng sự tham vọng,—ta hãy cứ mạnh dạn thừa nhận,

Vì sự thật là trên hết,—thiếu sự chai sạn trong tâm hồn,

Và chùn bước trước những mũi kim châm gắn liền với danh vọng

Nơi dải ruy băng vắt ngang mỗi vết kim châm ấy: hắn—chẳng mang tâm hồn

Của kẻ tu sĩ (tới đây chiếc mũ được phủi phủi),

Khiêm nhường nhưng tự chủ, điềm tĩnh và lạnh lùng,

Hắn giống như kẻ đặt tay vào cày,

Đã từ bỏ thứ tình cảm gia đình quá nồng nhiệt—

Tội nghiệp người em trai Guido! Quá ư rõ ràng, hắn héo mòn

Giữa chốn ph hoa lộng lẫy và chói lóa của Rome để nhớ nhung vẻ tiêu điều

Và cái vỏ cung điện dột nát ấy

Rộng lớn tựa mỏ đá và rất có thể cũng trống huơ trống hoác chẳng kém—

Vì sự vĩ đại ngày nay đều đi đến kết cục đó—

Hay cái biệt thự kỳ quái vô lý nằm giữa vùng đất hoang

Bên sườn đồi, dẫu lộng gió cho những ai thích khí trời,

Vittiano, cũng chẳng lấy gì làm khó chịu với những giàn nho quanh vườn,

Nằm ngoài thành phố và tránh được cái nóng mùa hè.

Và giờ đây việc hắn cứ lải nhải mãi về một dây cung căng thẳng ấy

Biệt thự và cung điện, cung điện thế này

Và biệt thự thế nọ, suốt cả ngày lẫn đêm

Kẽo kẹt như tiếng kêu của loài ve sầu cố chấp

Làm nhức cả màng nhĩ người nghe: chẳng còn cách nào khác

Ngoài việc, để thắp sáng lại gương mặt người mẹ

Bằng tuổi thanh xuân thứ hai, niềm hy vọng và sự vui tươi một lần nữa,

Hắn phải lập tức tìm kiếm, tán tỉnh và may mắn chiếm đoạt

Rồi đường hoàng rước về nhà một người vợ.

Chà, gã đó cũng có những lý lẽ riêng của mình:

Hắn, vị Đại giáo chủ—liệu có nên nhúng tay vào?

Trừ khi bằng cách tiếp tục siết chặt quyền giám hộ của mình

(Chức sắc giáo sĩ vượt lên trên cả vai trò người anh cả)

Vượt qua khó khăn này: nếu không thì cứ buông tay,

Để mặc tội nghiệp cho gã ta tự sinh tự diệt! Làm thế có sai không?

Xem ra chẳng có cách nào khiến Guido trở nên vĩ đại,

Bất chấp cả ý muốn của hắn: vậy thì hãy chúc cho vận may mỉm cười với hắn!

Quả thực, chút ít lợi ích của vị Đại giáo chủ

Cũng ít nhiều bị chạm đến trong trường hợp này, họ thấy đấy:

Bởi vì nếu người họ hàng đơn giản của ngài cứ khăng khăng theo đuổi ý định đó,

Bắt đầu cuộc hành trình khắp Rome để săn lùng một người vợ,

Chẳng mấy chốc sự ngây thơ trần thế ấy sẽ tóm được

Chú chim quý hiếm, rắc muối vào đuôi chim phượng hoàng,

Và do đó chiếm đoạt được chiếc tổ của diều hâu.

Nơi Rome này chẳng thiếu gì những người mẹ—chẳng hề sợ

Những cô con gái bị dụ dỗ như chim chiền chiện bởi tấm gương soi!

Con gà chuyên mổ xới tên tuổi, cào cấu danh tiếng đầu tiên

Sẽ thả đứa con tu hú chưa đủ lông đủ cánh vào tổ chúng ta

Để rồi lớn lên ở đó, cất lên tiếng hót

Và bêu riếu cả bầy đàn... nhưng chuyện đó đã là quá khứ

Từ thời của các cuộc Thập tự chinh, khi chúng ta tung cánh những chú đại bàng!

Không, ít nhất thì Đại giáo chủ có thể ngăn chặn điều đó.

Ngài thấu hiểu ý định ẩn giấu trong lời nói của người em trai,

Hiểu rõ mục đích của hắn hơn chính bản thân hắn.

Chúng ta không màng danh tiếng—vì đã sẵn có danh tiếng cho riêng mình:

Không ham muốn sự khuếch trương thế lực trần thế—những thứ đó chúng ta xa lánh:

Nhưng nếu có một kỳ quan trái tim người phụ nữ nào đó

Vẫn còn tinh tuyền trên cõi đời vấy bẩn này,

Dịu dàng và chân thật—những câu chuyện cổ tích vẫn kể về những người như thế—

Sẵn sàng nhịp đập cùng tần số với chúng ta—

Nếu có một cô gái ngoan hiền (phải là một cô gái, vì nàng phải tiếp nhận

Khuôn phép mới, sống cuộc đời mới, thích nghi với lề lối mới)

Không giàu có (xứng tầm với địa vị của Guido vốn nghèo)

Nhưng với bất kỳ món hồi môn nào có sẵn trong tay,—

Đó chính là người tình được định mệnh sắp đặt!

Và chẳng hiểu sao ánh mắt đầy bảo bọc của vị Đại giáo chủ—

Lấp lánh, rực rỡ ngọn lửa tình thân huynh đệ,—

Đảo quanh mọi ngả đường đã tóm được phần thưởng

—Bản năng của chúng ta, những bậc tu hành!

Nào, lật ngửa bài trên bàn đi; chuyện này là thật hay giả

Rằng ở đây—ngay trong chính tòa nhà này—

Phải, trên phố Via Vittoria đang ẩn giấu một kỳ quan,

Đóa hoa ly của một thiếu nữ, trắng ngần với chiếc lá nguyên vẹn

Được hé lộ qua lớp vỏ bọc bảo vệ nó khỏi ánh mặt trời?

Một người con gái với bàn tay người mẹ vẫn đang đan vào nhau

Trên đầu nàng như chiếc vòng hoa trinh bạch,

Một người vợ xứng đáng với gia thế, bàn tay và trái tim của Guido?

Ngài đến để mục sở thị; đã lên tiếng, ngài chẳng thể làm gì khác hơn

(Lại một cái vuốt ve âu yếm ống vớ bắp chân)

Nếu có điều gì bất trắc xảy ra—chà, vấn đề đã trút bỏ khỏi gánh nặng tâm trí ngài.

Rồi với dáng vẻ đường bệ, ngài thành kính hôn

Lên bàn tay Violante, vươn người đứng thẳng dậy trọn vẹn chiều cao

(Ánh sắc tím huyền ảo phản chiếu trên nền áo đen)

Và hiên ngang bước đi—tựa như Đức Giáo Hoàng đang theo sau.

Thế là Violante dụi mắt một hồi,

Cũng đứng dậy, bước đi để đánh thức Pietro dậy sớm

Và rót vào tai ông tin tức động trời

Rằng ai đó ở đâu đó đã nhìn thấy

Chùm hoa trên ngọn cây vượt qua bức tường của họ,

Và nay đến để thông báo rằng bản thân cái cây ấy

Chẳng phải loại táo dại dùng để cho heo ăn,

Mà là vàng ròng đích thực, trái táo vàng Hesperides

Được định sẵn để Hercules vội vã hái lấy

Rồi mang về dâng lên các vị thần trong bữa tiệc—

Và Hercules đang đứng chờ sẵn ngay trước cửa.

Nghe vậy Pietro liền dụi mắt theo,

Ra vẻ vô cùng khôn ngoan, lại có chút ưu sầu,

Rồi đầu đội tóc giả, tay chống gậy,

Đường hoàng bước ra Quảng trường Tây Ban Nha

Băng qua phố Babbuino sáu bậc thềm,

Hướng về phía Đài phun nước Con Thuyền nơi tụi lãng tử hay la cà,—

Hỏi thăm cho có lệ xem ai là Hercules,

Và nhận được những lời chúc mừng từ thiên hạ.

Thiên hạ cười lớn vào cái bộ dạng khờ khạo của ông

Và bảo rằng Hercules chẳng qua chỉ là kẻ thừa kế

Của bãi rạ từng là cánh đồng lúa mì, và đống gạch vụn

Nơi từng là một mái ấm nay đã bị thiêu rụi.

Guido thuộc gia tộc Franceschini; một Bá tước—phải:

Nhưng trong túi có lấy nổi một xu dính túi để tôn vinh cái tước hiệu Bá tước ấy không? Không!

Tất cả đã bay sạch chỉ còn lại lười biếng, kiêu ngạo, tham lam,

Những căn bệnh nhọt mủ phát sinh

Từ dòng máu quý tộc bị loãng đi—được nuôi dưỡng đến độ chín muồi

Bởi mảnh đất mặn chát nhơ nhớp—triều đình của một vị hồng y

Nơi hắn từng bám trụ làm kẻ ăn bám, kẻ nhặt nhạnh từng mẩu vụn,

Và giờ đây, bị tống cổ, kẻ thì bảo thế,

Người lại bảo bị ruồng bỏ,—nhưng dù thế nào đi nữa

Đã chán ngấy cái nghề ấy và tàn tạ đi ít nhiều,

Hắn đang muốn rời thành phố về quê gấp,

Trở về quê nhà: hãy để Pietro giúp hắn về nhà!

Người anh trai, Đại giáo chủ Paolo, con chuột nhắt ranh mãnh hơn,

Đã chọn cho mình chỗ ở thoải mái, len lỏi

Vào tận trung tâm Rome, và nhờ thế mà béo bở lên;

Nhưng Guido, quá ư vạm vỡ so với cái hang chuột

Vốn chỉ hợp với dáng vẻ mảnh khảnh của giới tu sĩ, chết đói ở bên ngoài,

Phải tự loay hoay xoay sở cho thân mình: và mưu kế chính là đây!

Cái gì, chốn ẩn náu ấm cúng của Pietro đã bị đánh hơi thấy,

Khoản tiền mọn dành dụm cho tuổi già đã bị phát hiện rồi sao?

"Ôi, cứ biến con gái mình thành quý bà đi, nếu ông thích,

Nhưng xin hãy thương xót trí tuệ của chúng tôi hơn là khoe khoang

Món hời của ông như mấy gã thị dân khoác lác!

Này lão Khờ Khạo, nếu một người bạn phải nói thẳng thắn.

Ngài Bá tước kia, ông nghĩ xem, có thèm hạ mình cúi đầu trước ông và gia đình ông

Nếu trong tay hắn có dù chỉ một xu giá trị

Để khua rủng rỉnh trong lòng bàn tay—hay đúng hơn là sẽ cười vào mặt ông,

Và bảo con bé Pompilia giúp ông đánh giày?"

Trở về nhà, lắc đầu đầy khó hiểu,

Pietro về nhà để thông báo một sự đổi thay phũ phàng,

Đồng thời chỉ cho Violante thấy niềm an ủi nào đó

Mang âm hưởng xót xa—ngọn nến vụt tắt quá sớm ấy,

Rốt cuộc chỉ để lại một nhúm tàn tro, chứ chẳng bốc mùi hôi thối—

Hãy tự an ủi rằng bớt đi được một niềm hy vọng,

Chứ không phải gánh thêm nỗi khổ đau: và thế là chấm hết.

Hôn sự thế là bất thành, mọi chuyện tiếp theo

Đã diễn ra: phát ngôn viên của chúng ta, Paolo, đã nghe số phận của mình,

Bá tước Guido điềm tĩnh chịu đựng cú giáng,

Violante lau đi giọt nước mắt vội vã,

Từ bỏ việc đóng vai Danae mơ mộng về những giấc mơ vàng son,

Hết lời ca ngợi sự sắc sảo nhạy bén của Pietro,

Cười xòa trước sự tị nạnh của láng giềng, nhẹ nhàng giễu cợt

Sự hiểm độc của mấy bà hàng xóm, đàng hoàng khoác lên mình

Tấm lòng chính trực đến ba lớp dày đặc,

Rồi để qua đi một hai ngày ngắn ngủi,

Lại khoác thêm lên tấm lòng chính trực ấy,

Thêm một lớp khăn voan dày nữa

Che khuất mụ từ đầu đến chân theo cung cách của một phu nhân,

Và tay dắt theo một cô gái cũng trùm khăn che mặt,

Đứng đó, vào một buổi chiều tháng Mười hai mờ ảo,

Trước bậc thềm cung thánh nhà thờ Saint Lorenzo—

Ngay nơi cô ấy đang nằm lúc này và cô gái kia rồi sẽ nằm—

Chỉ khác là giờ đây có sự hiện diện của năm mươi ngọn nến

Thay cho ngọn nến nhỏ bé leo lét ngày xưa

Từng chứng kiến—khi cửa đã đóng và người canh đền đã chắc chắn—

Một vị linh hồn—có lẽ là Đại giáo chủ Paolo—đã làm lễ kết hôn

Cho Guido một cách lén lút, không thể vãn hồi

Với Pompilia, người thiếu nữ mới tròn mười ba tuổi

Và năm tháng, chứng nhân là sổ bộ nhà thờ,—

Pompilia, (từ khoảnh khắc đó trở thành vợ của Bá tước Guido

Một cách lén lút, không thể vãn hồi thuộc về hắn,)

Người suốt quãng thời gian ấy, từ đầu đến cuối,

Đã đóng một vai trò ngoan ngoãn chẳng kém gì chú cừu non kia,

Được lôi ra khỏi giỏ đem bày bán,

Bị mặc cả lên xuống bởi gã lái buôn ranh mãnh

Và mụ nội trợ lắm điều—mỗi người luân phiên

Vỗ về cái đầu xoăn tít ngây thơ vô số tội ấy,

Trong khi lò sát sinh đã mở cửa sẵn sàng ở góc phố kia,

Khi cuộc ngã giá kết thúc và giao dịch hoàn tất.

Thương vụ hoàn tất, thế là Pietro được thông báo.

Violante nức nở những tiếng nức nở và cầu nguyện những lời cầu nguyện,

Và viện dẫn rằng con rắn đã cám dỗ nên mụ mới sa ngã,

Cho đến khi Pietro buộc phải giãn vầng trán đang cau có

Và đành ngậm đắng nuốt cay cho qua mọi chuyện: thoạt đầu là sự thịnh nộ,—

Nào còn cách nào khác? Tiếp theo đó là sự xoa dịu,

Cơ mà sao lại không?—lẽ nào phàm trần lại có thể kháng cự lại vị hồng y áo tía,

Chính là vị ân nhân thân cận của Paolo?

Người mà, được mang danh hiệu "bản lề" một cách hoàn toàn chính đáng,

Thừa biết nên nhỏ giọt dầu bôi trơn nào

Để chữa lành tiếng kêu kẹt cửa của cánh cửa—luôn khoan dung

Trước những yếu đuối phàm trần, kiên nhẫn giữa một thế gian đầy rẫy bất lương.

Ngài thậm chí còn tình nguyện đứng ra giám sát

Bản thảo sơ lược của những điều khoản hôn nhân ấy

Đã được Pietro ký vội vã, để rồi sau đó bị hủy bỏ:

Sự tin tưởng là khôn ngoan chính trị, hoài nghi mới là kẻ gieo rắc tai hoạ,

Chỉ có một con đường duy nhất để áp đảo thế gian này,

Làm câm lặng mọi hoài nghi, và đáp trả sự khinh miệt bằng chính cách đó,—

Đó là tiếp tục tin tưởng, cho đến khi đức tin có thể dời

Cả non cao.

Và đức tin ở đây đã thực sự làm dời non chuyển núi.

Chà, những người bạn có lòng nhiệt thành từng kêu gọi "Hãy thận trọng trước khi quá muộn!"—

Từng khuyên can "Hãy dừng lại trước khi nhảy cẫng cả hai chân xuống đầm lầy!"—

Từng đưa ra lời khuyên "Nếu lúc trước là bồng bột, thì giờ đây hãy biết ôn hòa!"—

Nhận lại được sự đáp trả rằng Pietro đã nhắm nghiền mắt,

Đã nhảy xuống và đang ngập ngụa giữa vũng bùn lầy,

Mất sạch tiền bạc lẫn của cải, hệt như thứ có thể kéo chìm một người đàn ông xuống đáy.

Chỉ bằng cuộc hôn nhân ấy, Guido lập tức vớ được

Của hồi môn, quyền lợi chính đáng của người vợ; chẳng thể hủy bỏ khoản đó:

Nhưng còn Pietro, cớ sao ông ta cứ phải phê chuẩn

Món quà mà Violante đã trao, phải móc hầu bao trả ngay một xu

Đã hứa hẹn trong cơn hoảng loạn dại dột ban đầu? Nắm giữ lấy chiếc túi tiền

Kẻo đứa con trai xao nhãng nghĩa vụ—đó là lý lẽ và lẽ thường,

Nhất là khi đứa con trai ấy lại chính là con rể.

Những lời nói gió bay! Cha mẹ đã phó mặc số phận của mình

Vào lòng dạ đứa con gái: và người con trai

Nay có danh chính ngôn thuận để bấu víu vào đó, đã vơ vét tất cả những gì rơi rớt,

Toàn bộ gia tài và cơ ngơi của Pietro, nhà cửa và điền trang,

Hàng hóa, động sản và bất động sản, giá trị tài sản ròng của ông

Cả hiện tại lẫn tương lai, tất cả đều bị từ bỏ

Để sang tên cho Guido. Còn về quyền hưởng hoa lợi—

Tiền lãi lúc này, tiền gốc sau đó,

Liệu Guido có vui lòng chờ đợi đến khi Pietro qua đời:

Cho đến lúc đó, hắn phải gánh vác chi phí sinh hoạt cho đôi vợ chồng già,

Chịu đựng họ, những kẻ ăn nhờ ở đậu, sống nhờ trợ cấp, bị đem cầm cố

Cho một kẻ xa lạ để đổi lấy việc thực hiện giao ước của họ.

Guido có thể tùy ý ném cho họ những mẩu thức ăn thừa thãi,

Phát chẩn từng mẩu bánh mì tại Arezzo, vùng đất xa lạ ấy,—

Họ, những kẻ từng sống trong nhung lụa và ngậm

Những viên kẹo ngon nhất của Rome trước đây.

Vào vũng lầy này, Đại giáo chủ ra lệnh "Nhảy đi!"

Và chỉ trong chớp mắt họ đã ngụp lặn cổ ngập bùn.

Nhưng chẳng mấy chốc họ đã chạm đáy ở Arezzo: nơi đó—

Bốn tháng trải nghiệm sự xảo trá và lòng tham lam,

Được tiếp tay bởi sự bần cùng và thái độ ngạo mạn che đậy

Sự thật trần trụi, biến con người thành thú vật và dã thú,—

Bốn tháng nếm trải sự sỉ nhục được định lượng sẵn,

Sự tàn nhẫn được chia đều qua từng li từng tí

Được ban phát trong mỗi bữa ăn giấc ngủ nơi nhà chồng,

Và kìa, công việc đã hoàn thành, thành công vỗ tay ăn mừng.

Cặp đôi khờ khạo bị bỏ đói, lột sạch, đánh đập nhừ tử ấy

Cuối cùng trong cơn tuyệt vọng đã phá cũi sổ lồng,

Bỏ trốn để giữ lấy mạng sống, và thật may mắn làm sao;

Họ thấy việc vứt bỏ áo quần chạy lấy người là quá hời

Và chí ít cũng giữ lại được một mảnh da bọc xương:

Đẩy Guido làm chúa tể của con mồi, hệt như sư tử,

Và chẳng màng chuyện gì xảy ra sau đó, họ mang nỗi oan ức trốn về Rome,—

Tôi chắc chắn rằng, với nỗi ân hận

Mà sự ngu ngốc thường cảm nhận, một khi nỗi đau có thể khiến nó khôn ra,

Nhưng tội ác, vượt quá sự khôn ngoan vốn là hiện thân của sự ngây thơ,

Thì chẳng cần phải bận tâm giày vò cho đến một ngày sau đó.

Pietro quay về đi ăn xin từ cửa này qua cửa khác,

Với hy vọng rằng ký ức chưa hoàn toàn mai một

Về những ngày vui vẻ và những đêm hội hè sẽ lay động

Bạn bè và người quen—sau tràng cười tự nhiên

Và câu nói quen thuộc "Đúng như chúng ta đã đoán trước—"

Sẽ tỏ chút lòng trắc ẩn, ban phát phần cặn bã của chiếc cốc,

Những mẩu vụn trên đĩa cho người từng là chủ nhà của họ,

Hoặc cho phép ông chia sẻ tấm thảm với con chó ngao, con người ấy

Từng sống vương giả và mở tiệc chiêu đãi linh đình suốt bao năm.

Violante thì không như thế: luôn đi đầu trong mọi cuộc hành trình,

Nhanh nhạy rẽ vào những lối tắt và đường ngang ngõ tắt,

Bà tìm đến vị cố vấn giỏi nhất, chính là Chúa—

Người mà ngón tay xuất hiện không thể nhầm lẫn

Trong toàn bộ sự trừng phạt của quá khứ này.

Nơi đây chính là phần thưởng của tội lỗi, là vận may của lời dối trá!

Nhưng nơi đây cũng là điều mà Năm Thánh sẽ giúp xá tội,

Vốn có trách nhiệm gột rửa cho tội nhân khỏi tội lỗi thông thường, tội lỗi

Bất thường, tội lỗi kỳ quái, cho đến cả tội lỗi

Bất khả thi và được mặc định xí xóa vì dịp Năm Thánh:

Để nâng bổng gánh nặng ngả màu chì của những lời dối trá, để đôi cánh linh hồn bay cao

Mà không bị vướng bận dẫu chỉ bằng trọng lượng của một chiếc lông chim.

"Ta sẽ đi," bà tự nhủ, "đốt cháy cái ổ sâu bọ độc ác này

Nơi sinh sôi bọ cạp, chí ít cũng ngăn chặn hiểm họa dịch bệnh

Về hy vọng tiếp tục gieo rắc dịch bệnh qua con cái:

Ta sẽ xưng tội lỗi của mình, chịu phạt, phải,

Nhưng cũng sẽ được tha thứ: Thánh Peter sẽ trả giá cho tất cả."

Thế là, bà hòa vào dòng người đông đúc, hướng về phía mái vòm lớn,

Bước qua cánh cửa lớn vừa được đục phá riêng cho dịp này,

Tiến lên dọc theo gian thờ bên trái hướng ngai tòa đáng sợ,

Hòa vào hàng ngũ của kẻ bỏ độc dược này

Và kẻ sát hại cha mẹ nọ, rồi lần lượt tiến đến

Gặp vị linh mục Giải tội đầy miễn cưỡng

Được đặt ở cái hố cống rãnh này để tống khứ rác rưởi của thế gian

Nhằm giúp cho thứ ô uế khủng khiếp nhất tìm được lối thoát,

Và rồi quỳ xuống thầm thì vào tai ngài

Rằng bà đã mua lại Pompilia thế nào, tráo đổi đứa trẻ sơ sinh

Cho Pietro, đánh lừa Guido rằng cô bé là con ruột của họ

Và tước đoạt quyền lợi đáng ra phải thuộc về

Người này và kẻ nọ—nhiều đến mức bà chẳng thể kể hết tên,

Cho đến khi khối tội ác kiên cố của bà

Bất ngờ nứt toác và gieo rắc đau thương khắp chốn xa gần:

Giờ đây với tâm trạng ăn năn, bà mang sự việc đến để cầu xin sự cứu rỗi.

Ngai tòa đáp lời—"Trước khi Chúa tha thứ cho tội lỗi,

Hãy đền bù cho con người một phần! Hãy làm tròn bổn phận của bà!

Những người chủ thực sự của gia tài người chồng bà,

Bị tước đoạt quyền thừa kế bởi màn kịch sinh nở và đứa con giả mạo này,—

Hãy nói với họ rằng, sự cản trở ấy đã xuất hiện thế nào, nay được tháo gỡ ra sao,

Quyền thừa kế đáng ra phải thuộc về họ nay được trả lại trọn vẹn!

Còn người chồng của bà, kẻ không hề chung chéo trong tội ác,

Lại phải gánh chịu hình phạt, bị dắt mũi một cách mù quáng như thế

Bởi tình yêu dành cho thứ mà hắn tưởng là da thịt máu huyết của mình

Nhằm sang tên toàn bộ gia sản cho cô ta,—

Cũng hãy nói với hắn rằng khế ước đó vô hiệu và không còn giá trị!

Cuối cùng, kẻ đang mạo nhận là con rể của bà,

Kẻ với đôi mắt nhắm nghiền và đôi tai bị bịt kín, ngoan ngoãn và câm lặng,

Đã nhận từ tay bà đứa con hoang của một ả đĩ điếm

Mà bà gọi là con gái còn hắn gọi là vợ,—

Hãy nói với hắn, và gánh chịu cơn thịnh nộ vốn hoàn toàn chính đáng!h

Rồi sau khi đã hoàn thành việc đền tội như thế, ơn tha thứ mới có thể ban xuống!"

Ai có thể phản bác lại phán quyết công minh và chính đáng này?

Chẳng một ai trên cõi đời này: nhưng, ngoài thế gian kia,

Ai mà biết được?—liệu có sự can thiệp rụt rè nào không

Từ bất kỳ vị hướng đạo thiên thần đóng thế nào,

Kẻ thay thế cho sự bảo hộ thiên đàng,

Đang ra điều quan tâm đến chính bản thân cô gái:

"Này người phụ nữ, việc xưng tội là một việc làm lành mạnh,

Và nói ra sự thật giúp giải tỏa cho một kẻ dối trá như bà,

Nhưng còn đứa trẻ nằm dưới sự bảo bọc hoàn toàn không được đoái hoài của ta thì sao?

Chẳng mảy may suy nghĩ xem, trong lúc điều phước lành này đến với bà,

Liệu có tai họa nào bất ngờ tìm đến con bé hay không?"

Chẳng mảy may suy nghĩ một chút nào, tôi đảm bảo với bà: sự thật vẫn là sự thật,

Cứ nói ra cho quỷ sứ phải hổ thẹn!

Nói là làm:

Violante trở về nhà, và khai mở tất cả:

Và Pietro, người sáu tháng trước, từng gánh chịu

Từng lời từng chữ của một tin tức động trời ấy

Tựa như từng mũi dao thép lạnh buốt đâm xuyên qua lồng ngực,

Giờ đây nghe tin liền nhảy cẫng lên vì vui sướng,

Hệt như một kẻ—tôi đã nói gì về kẻ sa lầy nhỉ?—

Chộp lấy một bàn tay từ thiên đường và nhờ thế vọt lên

Khỏi vũng bùn, đứng vững trên đôi chân của mình thêm một lần nữa.

"Cái gì? Mọi thứ từng có, nay lại có thể trở lại ư?

Tiền bạc của tôi lại thuộc về tôi, nhà cửa, đất đai của tôi,

Ghế bàn của tôi, tất cả lại thuộc về tôi mãi mãi ư?

Cái gì, của hồi môn của con bé vốn chưa từng là của nó,

Và chưa từng được trả, nay sẽ không bao giờ phải trả nữa ư?

Thế thì bản thân con bé, bé Pompilia nhợt nhạt của tôi

Từng là của riêng tôi với đôi mắt to tròn ấy—

Kẻ từng xua đuổi chúng ta, cớ sao hắn phải giữ nó lại

Khi đã chứng minh nó cũng nghèo rớt mồng tơi như chính hắn?

Nó sẽ quay về chứ, với mọi thứ nguyên vẹn chẳng đổi thay,

Và cười lớn, 'Nhưng sao cha lại mơ mộng hão huyền đến thế?

Con thấy những giọt mồ hôi lớn túa ra trên trán cha này—

Có phải con đã làm sai khi đánh thức cha bằng một nụ hôn?'

Không đâu, cục cưng à! Không, vì tỉnh như sáo

Tôi lại thấy thêm một bất ngờ vỡ oà nữa:

Tên chúa đất thô lỗ, gã ăn mày côn đồ, tên hèn nhát khoác lác,

Kẻ không chỉ móc túi mà còn cắt cả tai—

Chắc chắn đó sẽ là thứ thuốc xức lành vết thương cho tôi

Khi tin lớn này đóng ấn đỏ lên trán hắn, đồ khốn kiếp!

Nào, hãy để hắn nếm trải hàm răng của cái bẫy, con cáo già này,

Hãy trả lại con chiên cho chúng ta, với bộ lông cừu vàng óng và tất cả,

Hãy để nó rúc vào sưởi ấm ngực chúng ta một lần nữa!

Cần gì bận tâm quá khứ?—ba chúng ta lại là chính ta như ngày nào,

Và giờ đã biết thế giới bên ngoài đáng giá bao nhiêu."

Và thế là, ông mang vụ việc ra tòa án;

Và ở đó Violante, đỏ mặt tía tai đến tận xương tủy,

Đã tuyên bố công khai lỗi lầm của mình,

Từ bỏ tư cách làm mẹ, và cầu xin pháp luật

Hãy can thiệp, vô hiệu hóa hậu quả

Do sự ngu ngốc của mình gây ra, đồng thời khắc phục tổn thương đã tạo nên.

Hậu quả thảm khốc của việc đó là,

Mặc dù vụ án rõ mười mươi không thể chối cãi

(Vì mười ba năm chưa phải là khoảng thời gian quá dài,

Và vẫn còn sáu nhân chứng sống sót ở Rome

Để chứng minh tính xác thực của câu chuyện)—tuy nhiên, sự sai trái rõ rành rành

Lại thuộc về phía Guido; kẻ lừa đảo ban đầu đã vớ phải hắn:

Điều đáng tiếc là khi phán quyết đúng đắn,

Những kẻ bắt đầu sai trái lại là người vớ lấy phần thưởng.

Guido lớn tiếng tuyên bố câu chuyện chỉ là một màn bị đặt dài dòng

Nhằm mưu đồ cướp bóc và trả thù:

Hoặc giả sử đó hoàn toàn là sự thật chứ không phải dối trá,

Thì nó vừa cướp đi quyền lợi của những người thừa kế hợp pháp vừa bêu rếu hắn

Mà chẳng có sự trả thù nào mang tính con người để làm dịu đi hành động ấy:

Hắn đã làm gì khi họ bêu rếu hắn lần đầu tiên như thế?

Nhưng điều đó quá hoang đường: chúng chỉ là đám vô lại,

Và bịa đặt ra câu chuyện kỳ quan của thế gian này,

Chúng dối trá để bôi nhọ hắn dẫu điều đó làm bêu danh chính bản thân chúng.

Đó là lời đáp trả của Guido thông qua miệng vị Đại giáo chủ.

Vì thế tòa án, theo lối mòn quen thuộc,

Đã nghiêng về giải pháp trung dung mà đám hiền triết ưa chuộng.

Họ phán quyết đứa trẻ là một đứa trẻ bị tráo đổi—được rồi:

Nhưng để người chồng không phải chịu thiệt thòi,

Họ ra phán quyết rằng của hồi môn, dẫu không thuộc về cô ta,

Vẫn phải thuộc về hắn, nếu không bằng quyền lợi thì bằng sự ân chuẩn—

Thanh toán một phần cho sự bất công rõ rành rành đã gây ra.

Còn về khế ước kia, tác phẩm của Pietro,

Từ bỏ khối tài sản của chính mình,

Điều đó phải bị hủy bỏ—hãy trả lại tài sản cho ông ấy,

Ít ra ông ta không phải là kẻ nhúng tay vào trò lừa đảo!

Phán quyết tuyên như thế:—từ đó dẫn đến việc kháng cáo ngay lập tức

Từ cả hai phía, bởi vì công lý vốn là tuyệt đối.

Pietro kêu lên, "Đứa trẻ không phải con tôi sao?

Cớ sao lại trao cho nó của hồi môn của con?"—"Tôi có quyền

Được nhận của hồi môn, sao lại không có quyền với phần còn lại?"

Guido kêu lên, hoặc Paolo kêu lên thay mặt hắn:

Cho đến khi pháp luật phán rằng, "Hãy điều tra lại vụ án!"

Và cứ thế sự việc kéo dài cho đến tận ngày nay.

Từ đó sinh ra thảm họa mới—chẳng có lối thoát nào ở đây:

Dù chiến cục có diễn biến ra sao đi nữa,

Chẳng có con đường nào để người đàn ông tử thần ấy có thể hành quân

Trong vinh quang chiến thắng với vòng nguyệt quế trên đầu và chiến lợi phẩm trong tay,

Và quay lưng hoàn toàn về phía kẻ thù đang bẽ bàng—

Cũng chẳng có kẽ hở nào mà từ đó, trong tuyệt vọng và nhục nhã,

Bị lột sạch trơn, hắn có thể lê lết

Tựa con sâu mọt, để rồi trốn chạy thất bại của mình

Đến với vận may khác và một con mồi mới mẻ nào đó.

Không, hắn bị ghim chặt tại chỗ, bị bỏ lại đơn độc

Cùng với lòng căm thù vô tận và đối tượng duy nhất

Để trút bỏ lòng căm thù ấy, chính là người vợ của hắn.

"Ruồng rẫy cô ta ư? Tống cổ ra đường với hai bàn tay trắng ư?

Nói thì dễ lắm! Nhưng vụ kiện vẫn đang treo lơ lửng,

Của hồi môn, tiền gốc lẫn tiền lãi,

Tài sản của Pietro, tất cả những thứ ta đã mặc cả,—

Vào bất kỳ ngày tốt trời nào, chỉ cần bạn bè ta lanh lẹ,

Có thể trao chúng vào tay ta nếu cô ta tiếp tục là của ta.

Tuy nhiên, giữ cô ta lại ư? Giữ lại con rối của kẻ thù ta—

Cái giọng lưỡi bi bô nhại lại lời nguyền rủa của chúng—đôi mắt của cô ta

Mà chúng mượn vẻ gian xảo đắc thắng—đôi môi của cô ta

Mà ta chạm vào và nếm trải chính sự dơ bẩn của chúng?"

Tóm lại, hắn cũng chọn con đường trung dung

Mà Rome đã dạy cho hắn—cuối cùng cũng ngẫm nghĩ ra

Cách vừa giữ được phần lợi vừa bỏ đi phần hại

Được đan cài trong sự trả thù, nhưng vẫn có thể gỡ ra—phải

Thậm chí khiến cho sự bùng nổ của lòng căm thù, dòng chảy cuồn cuộn

Của con đập tàn ác được tháo cống sẽ giải tỏa

Trái tim hắn trước tiên, rồi sau đó mới đi bón tưới cho điền trang của mình.

Lỡ như người vợ trẻ, chịu đựng sự tra tấn với đầy đủ sự chăm sóc,

Lại tự nguyện chọn lấy con đường

Mà đẩy cô ta đi thì quả là bất lợi?

Nếu như, bị chọc tức, cô ta bùng nổ cuộc nổi dậy toàn diện,

Đi theo cha mẹ mình trước mặt thiên hạ,

Bị đóng móng là kẻ đào tẩu chứ không phải kẻ bị ruồng rẫy,

Tự kết án và tự trừng phạt chính mình trong hành động đó?

Bằng cách đó, thân hình gớm ghiếc và khuôn mặt căm ghét ấy

Sẽ tự lao mình xuống địa ngục và tan biến ở đó

Trong khi hắn đứng nhìn từ bờ vực với hai tay khoanh trước ngực;

Bằng cách đó, những nỗi nhục nhã chồng chất sẽ run rẩy dội ngược lại

Lên đầu những kẻ đã gieo rắc chúng, là Pietro và vợ hắn,

Và chôn vùi cả ba trong vụ sập đổ ấy:

Trong khi Guido, được tự do, chẳng từ bỏ quyền lợi nào,

Lợi ích hiện tại, lợi ích tương lai, trọn vẹn mọi lợi ích,

Chẳng mất gì ở người vợ ngoại trừ quyền lợi của cô đã được thâu tóm,

Sẽ hỏi pháp luật xem điều gì khiến pháp luật phải chần chừ—

Nếu pháp luật vẫn còn mơ hồ không biết nên nghe lời ai,

Lời của người chồng—đường bệ và bị ruồng bỏ,

Hay lời của người vợ—thứ... như tôi đã nói với bạn. Mọi chuyện sẽ là như thế.

Bước đầu tiên của Guido là cầm bút, soạn thảo

Một bức thư gửi Đại giáo chủ—không phải của chính hắn,

Mà là của vợ hắn—cô ta phải chép lại, ký tên, đóng dấu và gửi đi.

Cô ta hào phóng kể về tin tức trong gia đình,

Tỏ ra vui mừng vì những kẻ sinh thành đê tiện của cô đã cuốn xéo đi,

Vạch trần sự hiểm độc của chúng—rằng chúng thậm chí còn đưa ra

Lời trăn trối cuối cùng cho cô khi chúng tháo chạy,

Rằng cô phải lập tức tìm kiếm một gã tình nhân,

Đồng lõa với hắn vơ vét cho đủ chiến lợi phẩm,

Rồi phóng hỏa đốt trụi ngôi nhà—trước đó hãy nhớ cẩn thận

Đầu độc tất cả những người trong nhà qua đêm,—

Và với người bạn đồng hành đó, cùng với số lương thực tích trữ đó,

Hãy trốn về Rome và ở đó vui vầy vận hội.

Bức thư này, được viết bằng những nét bút chì,

Được Guido dễ dàng cho viết đè lên bằng mực

Bởi chính ngón tay của người vợ, được dẫn dắt từ đầu đến cuối,

Cứ như thể đó chỉ là dăm ba chữ tượng hình Trung Quốc.

Vì sao ư? Người vợ ấy biết thêu thùa, có lẽ biết hát,

Chắc chắn biết cầu nguyện, nhưng hoàn toàn mù chữ không biết đọc biết viết

Bức thư này, "dẫu vậy cô vẫn phải viết," hắn nói,

"Bởi nó một nửa là sự lịch thiệp xã giao,

Một nửa là tình chị em: cứ tin tưởng mà nhận lấy!"

Cô ta cũng sẵn sàng viết đè lên những lời

Tuyên án tử hình của chính mình—xét về mặt nào đó thì đúng là vậy.

Bức thư này vị Đại giáo chủ đến hạn

Đã chuyển đến tay những kẻ tò mò nọ

Ở Rome, những kẻ cứ thích xía vào nguyên do

Của cuộc cãi vã, lý do vì sao nhà Comparini lại bỏ trốn

Khỏi nhà Franceschini, nguồn cơn bất bình từ đâu mà ra,

Mớ hỗn độn ấy có nghĩa gì: "Nào—hãy xem chính lời của người vợ,

Câu trả lời xác thực! Hãy nói cho những kẻ gièm pha biết rằng

Đã có một kế hoạch được vạch ra, một chương trình được phác thảo ở đây

—Cầu mong Chúa đừng để thủ đoạn sau đó được đem ra thử nghiệm

Mà bức thư này không hề hé lộ dù chỉ một chút vào một ngày nào đó!"

Thế là xong phần việc sẽ phát huy tác dụng ở Rome: giờ hãy quay lại

Arezzo, tiếp tục triển khai kế hoạch ở đó,

Đẩy bước tiếp theo tiến lên với một bước chân táo bạo không kém,

Và hành hạ Pompilia đến cùng cực, bạn thấy đấy!

Theo đó, Guido bắt đầu tự mình

Quanh quẩn làm phiền từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới,

Người phụ nữ bị giam cầm giữa những bức tường gia đình,

Săn đuổi cô quanh chiếc lồng của đời sống thường nhật,

Sau khi đã bịt kín mọi lối thoát trừ duy nhất một lối

Mà, giống như con chim có con chồn sương sục sạo trong tổ,

Cô buộc phải chọn làm con đường trốn chạy duy nhất

Mặc dù ở đó có cột sẵn một con mồi nhử kêu ríu rít

Trông như thể đang giăng bẫy—đó chỉ là bộ lông sặc sỡ

Của con vẹt, chứ chẳng hề có sự thảnh thơi thực sự nào

Khỏi nanh vuốt của thứ gì đó đang ẩn nấp trong bóng tối,—

Giuseppe Caponsacchi.

Giờ đây bắt đầu

Đoạn đường tăm tối của câu chuyện:

Làm sao để cầm ngọn đuốc soi rọi hang sâu thăm thẳm?

Làm sao trong giai đoạn này của sự việc có thể phơi bày sự thật?

Kìa người vợ hấp hối đang mỉm cười và nói rằng,

"Sự tình là thế—sự tình không phải thế—thực hư ra sao,

Tôi chưa từng biết và cũng chẳng mảy may bận tâm muốn biết—"

Cho đến khi tất cả đều bật khóc, y sĩ, luật sư,

Thậm chí cả mảnh đồng thau cũ kỹ tội nghiệp đã móp méo

Bị giập nát bởi bao tội lỗi của thế gian,

Dụng cụ tầm thường của trại tế bần—

Tu sĩ giải tội Celestino rên rỉ, "Đó là sự thật,

Toàn bộ sự thật và chỉ là sự thật: ở đây có một sự hiện diện nào đó,

Một sự hiện diện trong căn phòng bên cạnh tất cả chúng ta,

Thứ mà trước mặt nó mọi lời dối trá đều phải tiêu vong:

Không còn nghi ngờ gì nữa, cô ấy trong sạch từ đầu đến cuối."

Mọi chuyện đến đây là ổn và giúp chúng ta tin tưởng:

Nhưng vượt ra ngoài điều đó, cô gái bất lực, đơn sơ ngọt ngào

Hay ngây thơ khờ khạo ấy, vốn vụng về chẳng thể đỡ nổi dẫu chỉ một đòn

Nhằm bảo vệ danh tiếng của mình bằng cách nhúc nhích một ngón tay,—

Làm sao cô có thể góp phần làm sáng tỏ sự thật?

Con chim thốt lên, "Tôi đã bay lượn thế nào để rồi vướng vào chiếc bẫy:

Chiếc bẫy không tự nó giăng ra,

Điều đó tôi thừa biết: ai đã giăng ra nó, xin Chúa hãy thứ tha!"

Nhưng chúng ta, những kẻ chẳng nghe thấy giọng nói nào và mắt ráo hoảnh,

Phải đặt câu hỏi—chúng ta chẳng thể làm gì khác, khi tuyên bố cô vô tội,—

Rằng vai trò của chính con mồi nhử đó trong việc

Giăng bẫy, nhốt lồng thì sao? Liệu chính hắn có sập bẫy trước tiên?

Ở đây chúng ta hoàn toàn không đối phó với một kẻ ngây thơ,

Không phải một nạn nhân khờ khạo—hắn là một người đàn ông của thời đại

Lại thêm một linh mục—hãy thuyết phục thế gian đang nhạo báng rằng

Đó chỉ là lòng bác ái dâng trào theo kiểu này!

Chính kẻ mà sự an toàn của bản thân—(Đức Giáo Hoàng đã được thông báo—

Độ lượng với những hành vi phạm tội thế tục,

Đức Giáo Hoàng tỏ vẻ nghiêm nghị trước cảnh giới tu sĩ vướng vào bê bối)—

Sự an toàn của chính vị linh mục chúng ta, có khi cả sinh mạng nữa,

Đang ngàn cân treo sợi tóc! Các vị sẽ thấy khó khăn đấy.

Guido đang có mặt ở đây để đối đầu với các vị với tư thế vững như bàn thạch,

Cứng cỏi tựa bức tượng—"Hãy dẹp bỏ những chuyện xảy ra trước đó!

Vợ tôi đã bỏ trốn cùng một linh mục,

Trải qua hai ngày hai đêm đơn độc bên hắn:

Hãy dẹp bỏ những gì diễn ra sau đó!" Hắn đứng đó sừng sững khó bề xô ngã.

Hơn nữa các linh mục cũng chỉ là da thịt phàm trần;

Khi chúng ta bắt gặp sự yếu đuối, chứ chẳng có tội lỗi nào khác,

Thì đó cũng chẳng phải tai họa gì quá lớn lao: bắt gặp sắc xám,

Chúng ta vui vẻ gọi thứ vốn có thể là màu đen thành màu trắng,

Quá quen với kỹ thuật nhuộm hai lần. Thế nên, nếu vị linh mục,

Động lòng trước tuổi trẻ và sắc đẹp của Pompilia, đã nhượng bộ

Trước sự yếu đuối tự nhiên... Dù sao đi nữa,

Dưới đây là các sự thật, những nét ký họa; chúng ám chỉ điều gì

Hãy tự định đoạt, và từ đó rút ra ý nghĩa tùy ý các vị!

Từng có một vị linh mục trẻ tuổi, bảnh bao và gan dạ

Rất được ái mộ trong thành phố, nổi tiếng khắp chốn xa gần,

Bởi vì Arezzo chỉ là một thị trấn nhỏ,

Là người bạn đồng hành hoàn hảo nhất, vui vẻ hay trầm ngâm

Vào những phút giây đúng mực; an vị trong ghế nhà thờ,

Hoặc lảng vảng, tay đặt chiếc đàn luýt trên đùi, bên chiếc ghế dài của các phu nhân,

Muôn đời vẫn là vị Kinh sĩ lịch thiệp: hãy nhìn vào hắn

Để thấy một ngôi sao xứng đáng vươn lên và đạt đến đỉnh cao,

Chiếm lấy một khoảnh trời tương xứng tại Rome,

Mặc dù trong lúc này vẫn đang dừng chân bênì rìa Arezzo,

Giống như ngọn nến khiêm nhường giữa màn sương núi,

Để gột rửa đi sắc đỏ và vẻ thô mộc

Trước khi lướt đi trong thanh thỉnh, vươn tới cõi bạc tinh khôi!

Dù là do sự vắng mặt của Guido hay nguyên nhân gì khác,

Caponsacchi này, kẻ được cả thành phố yêu mến

Tuy nhiên lại chẳng phải bạn bè gì của hắn cũng chẳng tự do ra vào nhà hắn,

Dù cả hai đều hoạt động trong tầng lớp quý tộc quen thuộc:

Mỗi người đều phải quan sát từng bước đi và điểm dừng của người kia

Tại nhà thờ, phòng khách, nhà hát, sòng bạc.

Ai có thể không nhận ra dáng đi cúi gằm của người chồng,

Vẻ tối tăm trên vầng trán hắn—hay bỏ lỡ tin đồn râm ran

Về việc người vợ trẻ cô đơn

Đã khóc lóc và ngóng ra cửa sổ suốt cả ngày dài?

Cần gì phải tra xét tỉ mỉ vào những cội nguồn

Khởi phát con người, thúc đẩy họ hành động?—bộ máy ấy

Xưa cũ tựa trái đất, rành rành tựa ánh mặt trời ban trưa.

Nào, cứ nhìn con người thực tế đi—lấy một ví dụ nhé,—

Trong số tất cả những kẻ đơn thuần đến để diện kiến

Pompilia trên giường bệnh suốt bốn ngày qua,

Ít nhất một nửa số đó, gọi thế nào tùy các vị,

Đang đem lòng yêu cô ấy—tôi không loại trừ các linh mục

Thậm chí cả vị linh mục già giải tội có đôi mắt đẫm lệ

Khi nhắc đến giọng nói của người em gái

Đã qua đời từ thưở sớm mai và kéo ông rời xa cõi thế.

Chà, giả sử họ được ngắm nhìn cô trước khi sắc tái nhợt đẩy

Sắc đỏ cuối cùng của đóa hồng phai nhạt đi, trong khi vẫn có

Bàn tay nào đó, liều lĩnh lướt giữa luồng gió và cô,

Có thể để dòng sự sống e ấp tuôn chảy trở lại và nâng đóa hoa

Tràn trề đền đáp ngước lên gương mặt người bảo hộ,—

Liệu họ có giữ cho bàn tay ấy bận rộn suốt cả ngày

Mải mò mẫm lật giở từng trang sách cầu nguyện không? Không!

Đàn ông vẫn là đàn ông: vậy thì cớ sao tôi phải thốt ra thêm lời nào

Nữa ngoài việc vị Kinh sĩ phàm trần của chúng ta ở đây

Đã nhìn thấy, thương cảm và đem lòng yêu Pompilia?

Lý do là đây;

Lý do gây sửng sốt này: rằng chính bản thân Caponsacchi—

Kẻ mà cả thù lẫn bạn bè đều đồng thanh xác nhận, dù là tốt

Hay xấu, là một con người của sự thật bất chấp chuyện gì xảy ra,

Hoàn toàn gan dạ, bất chấp cả việc

Danh tiếng và tài sản của chính mình, bị vứt gió bay,

Phải gánh chịu hậu quả từ bất kỳ ngã rẽ nào của cuộc phiêu lưu,

Hơn thế nữa—không giống như việc nhét giấu một huy hiệu

Giữa lớp áo sơ mi và làn da một niềm vui nếu bị phơi bày sẽ thành nỗi nhục—

Mà phất phơ như cờó trước mặt thiên hạ

Chiếc khăn tay tố giác này, mối tình hiển hiện này

Dành cho người phụ nữ—à, được gọi là mối tình trong trắng, tôi thừa biết!

Chỉ là, thứ tình trong trắng rực lửa đỏ rực ấy

Mà hầu hết mọi người sẽ cố trùm kín trong bóng râm,—

—Thật kỳ lạ làm sao khi cái miệng chẳng hề biết hổ thẹn này

Lại vẫn khăng khăng, vì lý do sự thật vốn là của Chúa,

Rằng không phải hắn là kẻ chủ động bước lên trước,

Rằng thậm chí trước khi có lời nào được thốt ra giữa hai người,

Pompilia đã viết cho hắn những bức thư, những lời cầu nguyện đầy thiết tha,

Nếu không phải tình yêu, thì cũng là thứ giả vờ yêu đương

Đến mức hắn, kẻ chẳng lạ gì hương vị cỏ xạ hương,

Đã phải quay mặt đi trước thứ mật ngọt ngấy ngào quá đà ấy

Ở phần tận cùng của bông hoa, và nhất định không chịu hé môi

Cho đến khi... nhưng câu chuyện tới đây vượt quá niềm tin một cách đường đột:

Ắt phải có sự dối trá ở đâu đó. Về phần mình,

Pompilia điềm tĩnh kiên định khẳng định

Cô chưa từng viết một bức thư nào trong đời

Gửi cho Kinh sĩ hay bất kỳ người đàn ông nào khác,

Bởi vì cô vốn mù chữ không biết đọc biết viết:

Cũng chưa từng thốt ra một lời nào với hắn, và hắn cũng chẳng nói gì

Với cô cho đến tận buổi tối định mệnh khi họ gặp nhau,

Cô ở ban công cửa sổ, hắn ở dưới

Đường phố công cộng, theo đúng sự sắp đặt nghiệt ngã của số phận,

Và cô đã khẩn khoản cầu xin hắn nhân danh Chúa

Hãy tìm cách, sắp đặt xem ở đâu, khi nào và bằng cách nào

Có thể trốn cùng hắn về Rome.

Mưu kế đã được tìm ra, kế hoạch đã được vạch sẵn, thời gian đã được ấn định, cô khẳng định,

Và trái tim đã hướng về nhau bằng sự trung thành,

Tất cả chỉ trong một phút bốc đồng! Tất cả đều được ứng khẩu tức thì

Hệt như trong tiểu thuyết lãng mạn! Liệu điều đó có đáng tin không?

Chà, có chứ: khi cô ấy điềm tĩnh thốt lên những lời này

Trong lúc hấp hối, tôi thực sự nghĩ rằng "Đáng tin lắm chứ!" bạn sẽ thốt lên—

Giá như tiếng vị linh mục không cất lên để phá vỡ bùa phép ấy.

Họ thẩm vấn riêng hắn, theo đúng thủ tục thông thường,

Khi sự việc lần đầu gây rùm beng ở Rome,

Và hắn, điềm tĩnh, kiên định lúc bấy giờ cũng như cô lúc này,

Vì sự thật đã khẳng định và tái khẳng định

Rằng những bức thư đó đã gọi hắn đến với cô và hắn đã đến,

—Điều đó đã làm tiêu tan câu chuyện vốn dĩ có thể đáng tin nếu không có nó.

Cớ sao người đàn ông này—phát cuồng vì muốn hy sinh thân mình,

Chẳng màng chuyện gì xảy ra với danh tiếng của bản thân trên hết—

Lại chăm chăm công bố và tuyên bố

Đúng điều mà kẻ có bản tính hời hợt nhất cũng muốn che giấu,

Qua đó che chở cho người phụ nữ khỏi tràng cười mỉa mai

"Người phụ nữ lên tiếng trước, hiệp sĩ theo sau cuối cùng!"

—Tôi nói rằng—cớ sao người đàn ông ấy lại nói sự thật ngay lúc này

Khi việc lừa dối một cách duyên dáng lại dễ dàng được xá tội đến thế?

Hay là đối với một linh mục cũng có khoảnh khắc đầu tiên

Giống như phụ nữ, khi sự hổ thẹn bị xâm lấn

Buộc phải bày ra lời bào chữa đầu tiên và cuối cùng?

Cả hai có cùng dàn xếp để màn xuất hiện của tình yêu trong tâm trí

Trông có vẻ như, xét về hình thức, là một sự bất ngờ,

Để sau đó, một khi lá cờ trên pháo đài đã hạ xuống,

Sự trơ trẽn có thể hạ cầu kéo, mở toang cổng thành,

Chào đón và thiết yến kẻ chinh phục hay không?

Hay bạn nghĩ sao về một chút thủ đoạn tồi tệ nhất của quỷ dữ?

Liệu có khi nào người chồng, chính là kẻ đã viết

Bức thư gửi người anh trai mà tôi đã kể cho bạn nghe,

Dưới danh nghĩa của người mà hắn định vu khống,—

Liệu có khi nào chính hắn đã viết những bức thư đó cho vị linh mục?

Hơn nữa vị linh mục còn kể rằng, khi sự việc mới bắt đầu,

Trò ngớ ngẩn về những bức thư này, rằng hắn đã chặn dòng chảy lại,

Nhẹ nhàng đẩy từng bức thư trở lại kèm theo câu trả lời.

Lại thêm một điểm mâu thuẫn rắc rối nữa xuất hiện ở đây:

Chưa từng có một từ nào từ hắn lọt vào mắt cô;

Hắn thực sự có viết nhưng cô không thể đọc—mà chỉ có thể

Đốt quách thứ xúc phạm đến thân phận làm vợ, làm người phụ nữ ấy đi,

Cô quả thực đã đốt: chưa từng bảo hắn đến gặp mình,

Thế nhưng khi hóa ra hắn buộc phải đến, thì cứ để hắn đến,

Và khi hắn thực sự đến dẫu chẳng được gọi—thế nào nhỉ, lại cất lời

Bộc phát như được thần linh mách bảo: mọi chuyện diễn ra theo chiều hướng đó,

Bạn có muốn lùi lại đôi chút để hiểu rõ hơn không?

Khi mới bắt đầu, tuân theo kế hoạch của mình,

Sự tàn ác của Guido trỗi dậy hệt như con thú lồng lủi

Giáng lên tâm hồn và thể xác người vợ, cô đã kêu cứu

Đến những người mà pháp luật chỉ định làm nơi nương náu cho những trường hợp như thế,

Vị quan bảo vệ thế tục—đó là Thống đốc,

Và Tổng Giám mục—đó là vị hướng đạo tinh thần,

Và cầu xin họ gỡ móng vuốt ra khỏi da thịt mình.

Giờ thì, đây luôn là hậu quả tồi tệ

Của việc thuộc dòng dõi quý tộc nhưng nghèo túng và trắc trở,

Vụng về, thế nhưng lại quá vĩ đại để có thể phớt lờ,—

Đó là—những kẻ ngang hàng bẩm sinh và bạn bè thân thiết truyền kiếp,—

Dù không muốn giúp đỡ từ kho tàng của chính mình

Cho kẻ đáng khinh, nhét dăm cắc vào túi hắn

Từ chiếc ví riêng tư hay hé mở cửa

Khi hắn lủi thủi đi ngang vào giờ ăn tối,—

Thế nhưng, nếu nhu cầu đưa hắn đến nơi họ đang ngồi

Chễm chệ trên ghế quyền lực, quan tòa này, giám mục nọ,

Những kẻ ban phát ánh sáng và bóng tối chốn ấy—

Và nếu, cửa nhà bạn bè đóng và ví bạn bè không mở,

Các vị quyền thế ấy vẫn có thể tìm thấy chiếc ghế công quyền

Làm tròn sứ mệnh mà chẳng tốn kém gì—hãy giúp đỡ

Nhân tiện, thanh toán các khoản nợ truyền thống ngay lập tức

Chỉ vì nặng hơn một chút xíu ở đĩa cân,

Hoặc một đầu ngón tay lãng quên trên lưỡi cân,—

Thì, chỉ có những kẻ thô lỗ, hoặc tín đồ phái Molinos mới từ chối.

Thế nên khi, trong sự bàng hoàng thô bạo ban đầu

Trước gương mặt sói xám của Guido khi chiếc áo cừu rơi xuống,

Cặp đôi hoảng sợ, đầy hoang mang,

Đổ xô đến chỗ Thống đốc—còn ai sửa chữa sai lầm ngoài ông ta?

Kể lại câu chuyện oan ức của mình và van nài sự cứu rỗi—

Thế là, Thống đốc bừng tỉnh trước thực tế

Rằng Guido vốn là bạn cũ, một vị Bá tước nghèo!

Thế là, nhanh chóng nộp cống nạp, hứa hẹn với cặp đôi rằng

Sự trừng phạt đích đáng sẽ sớm chữa khỏi những nỗi lo âu của họ

Vào lần tới khi họ đến, khóc lóc, luyên thuyên và bị đặt dối trá:

Thế là chặn đứng mọi lời luyên thuyên, tống cổ họ câm lặng trở về Rome.

Chà, giờ đến lượt Pompilia thử vận may:

Những rắc rối đè nặng lên cô, như tôi đã nói,

Ba lần cô chạy đến, phát cuồng vì đau khổ,

Đến gặp nhân vật quyền lực khác, nức nở cầu xin

Dưới chân Tổng Giám mục—vốn là người bạn thân thiết

Của chồng cô nữa chứ! Ồ, những người bạn thâm niên tuyệt vời!

Thế là, Tổng Giám mục, để không chịu thua kém

Thống đốc, phá vỡ lề thói ít hơn ông ta,

Ba lần ra lệnh cho người đàn bà ngốc nghếch ngậm miệng lại,

Gỡ đôi tay cô khỏi việc làm phiền bệnh thống phong của ông ta,

Dạy dỗ cô và tống cổ cô quay lại với Bá tước—

—Người bạn cũ của ông ta phải là chủ nhân trong nhà của hắn,

Cai quản vợ mình và chấn chỉnh những thói hư tật xấu của cô khi cần thiết!

Chà, bị đẩy từ cột này sang trụ khác theo kiểu đó,

Cô, như một giải pháp cuối cùng, đành tìm đến

Một kẻ ít ra không phải là bạn của gia đình,

Một vị tu sĩ giản dị trong thành phố; xưng tội với hắn,

Rồi kể rằng sự cám dỗ dữ dội muốn được giải thoát

Bằng cái chết do chính tay mình gây ra đang bủa vây linh hồn cô,

Và nài nỉ hắn chuyển thành lời, viết rõ ra

Cho một người không biết viết, ghi lại lời thỉnh cầu của cô

Rằng Pietro và Violante, dẫu không phải cha mẹ ruột thì cũng như cha mẹ

Nếu vì tình nghĩa hãy đến cứu lấy cô, giật lấy thanh củi khỏi ngọn lửa

Mà chính họ đã vô tình nhét quá sâu

Để những tia lửa rực rỡ bắn lên sưởi ấm

Chỗ ngồi bên lò sưởi của họ. Vị tu sĩ tốt bụng

Đã hứa hẹn rôm rả ngay lúc đó; nhưng ôi chao,

Đêm đến mang theo sự khôn ngoan: hắn chẳng phải bạn của ai,

Thế rồi chẳng mấy chốc hắn nhận ra mình không thể quay người

Hay bước đi dù chỉ một bước trong thanh thản mà không dẫm phải

Ngón chân của ai đó vốn là bạn,

Hoặc là bạn của bạn, hoặc là bạn của bạn của bạn ba đời,

Và khốn thay cho vị tu sĩ kẻ gieo rắc lầm lỗi!

Thế là, con đường đã rõ—với một tiếng thở dài chung

Về hôn nhân, một sai lầm trầm trọng,—

Hắn miễn cưỡng từ bỏ vụ việc,

Bởi còn phải chăm sóc những tín đồ xưng tội khác của mình.

Nếu vậy, khi mọi lối thoát đều bị bịt kín ngoại trừ một lối,

Cuối cùng cô đành bước ra khoảng không, đứng đó trân trân nhìn

Với khuôn mặt nhợt nhạt để xem Chúa có thể đang chờ đợi ở đâu—

Và ở đó cô cũng thấy Caponsacchi đang chờ đợi

Vì báu vật quý giá nơi bờ vực diệt vong,

Người duy nhất được định mệnh sắp đặt để cứu rỗi cô,—

Và nếu trong một khoảnh khắc chớp nhoáng mang tính quyết định

Từ đỉnh trời, mỗi người nhận ra người kia, nỗi khao khát của cô đối với hắn,

Nỗi khao khát của hắn đối với... giả sử là, một người phụ nữ để hy sinh thân mình,

Theo lối mòn thông thường của thế gian, nhưng chẳng hề phạm lời thề,

Không làm hại ai ngoài chính bản thân mình—nếu sự việc đúng là như vậy?

Bạn nói sao nào? Nghe thật khó tin;

Truyền thuyết về vị thánh bảo trợ của tôi cũng vậy thôi.

Dù sao đi nữa, dù là, như Guido trình bày sự việc,

Pompilia—hệt như một kẻ đói khát trên đường phố

Kẻ chặn đường và cướp bóc người qua đường đầu tiên

Nhân danh quyền tối cao của một nỗi oan ức tột cùng—

Đã bất chấp gọi người lạ mặt này và hắn đã đến,—

Hay là cuộc gặp gỡ bất ngờ kỳ lạ đó

Bùng cháy hệt như khi hai ngôi sao buộc phải xích lại gần nhau

Cho đến khi mỗi ngôi sao làm tổn thương ngôi sao kia và có sự mất mát trên thiên đường—

Dù trong thế giới kỳ lạ này sự việc diễn ra theo cách nào đi nữa—

Cuối cùng Pompilia và Caponsacchi đã gặp nhau,

Cô ở cửa sổ nhà mình, hắn ở con đường phía dưới,

Và thấu hiểu lẫn nhau ngay từ cái nhìn đầu tiên.

Mọi thứ đã được định đoạt và thực hiện ngay lập tức.

Và vào một buổi tối tháng Tư nọ, khi tháng

Sắp sửa qua đi, cô thiếu nữ mười sáu tuổi này, cô dâu kiêm người vợ

Đã hơn ba năm—người cho đến tận lúc đó

Chưa từng bước chân quá hai mươi bước ở Rome

Ra khỏi nhà thờ, dính chặt lấy vạt áo mẹ,

Cũng chẳng biết đường đi lối lại qua các con phố ở Arezzo

Ngoại trừ con đường dẫn đến cửa nhà Tổng Giám mục,—

Một con người như thế đã vùng dậy trong bóng tối, đưa tay chộp lấy

Bất cứ thứ gì có trước, quần áo và vài món đồ trang sức,

Những món đồ thuộc về cô từ những ngày xưa cũ,—

Lẻn ra khỏi giường của người chồng đang say ngủ—ai mà biết được?

Có lẽ đang ngủ, chắc chắn là đang im lặng—lẻn đi

Tựa bóng ma từ căn phòng tối lớn này sang căn phòng tối lớn khác,

Băng qua những tấm thảm treo tường rồi lại bước ra

Và tiếp tục tiến bước, vững vàng tựa định mệnh,

Bước xuống cầu thang, chạm đến cánh cửa cuối cùng của tất cả,

Mở toang nó chỉ bằng một cú đẩy lòng bàn tay,

Và đứng đó, lần đầu tiên, lần cuối cùng và duy nhất,

Trong sự tự do, cô độc giữa đường phố lớn—

Không bị gặng hỏi, không bị quấy rầy, cô thấy mình

Đang đứng ngay cổng thành, bên cạnh Caponsacchi,

Hy vọng ở đó, niềm vui ở đó, sự sống và mọi điều tốt đẹp trở lại,

Chiếc xe ngựa ở đó, đoàn tùy tùng ở đó, ánh sáng ở đó

Mỗi lúc một bùng cháy rực rỡ tại Rome

Và thu hẹp những dặm dài khoảng cách giữa đường;

Cô nhảy vụt lên, hắn bước theo sau, họ đã được an toàn.

Người chồng trích dẫn điều này là không thể tin nổi,

Toàn bộ câu chuyện từ từ đầu chí cuối:

Nhìn thấy bàn tay vị linh mục xuyên suốt che chở cho tay của cô,

Lần theo dấu chân hắn đến căn phòng tối ngày hôm đó,

Nơi mà dù bị bịt mắt hắn vẫn rành đường đi lối bước,

Thạo đời trong mọi thủ đoạn và sự lén lút;

Và viện dẫn làm bằng chứng một người hầu gái, con mắt đã canh chừng

Và đôi tai đã vểnh lên để thu vén những bí mật tiền nong,

Một mụ gián điệp nữ—được mua chuộc để chuyển giao

Thư từ và tín vật, làm công việc ô nhục

Càng khéo léo hơn vì chính mụ ta, kẻ đã tiếp tay

Cho sự thông dâm giữa một đôi uyên ương nhơ bẩn,

Từ lâu đã là một kẻ phong tình lở loét đầy mình,

Một ả đĩ điếm thông thường trong thành phố: mụ đã chứng kiến tất cả,

Tiếp tay cho nhiều cuộc gặp gỡ, chia tay, nhận tiền công

Rồi sau đó kể lại toàn bộ sự việc cho Guido. Toàn dối trá!

Cuộc đời của người phụ nữ ấy bác bỏ lời của ả—lời của ả

Tự bác bỏ chính mình: "Thế đấy, thế đấy và thế đấy tôi đã dối trá."

"Và thế đấy, không còn nghi ngờ gì nữa, ngươi vẫn đang dối trá," chúng ta nói.

"Ừ thì, nhưng cuối cùng, dẫu cho các người muốn hiểu thế nào đi nữa,

Dù phương pháp là gì, con đường ra sao, sự việc cũng đã bùng nổ

Hồi kết"—những kẻ cáo buộc thét lên:

"Kìa người vợ thừa nhận bị bắt gặp khi đang trúng chạy,

Và kẻ đồng hành trong chuyến trốn chạy của nàng, một linh mục;

Nàng trốn chạy chồng, hắn trốn chạy giáo hội là hiền thê của mình:

Thế này là thế nào?"

Vợ và linh mục đồng thanh đáp lại,

"Đây là một việc đơn giản đúng như bản chất của nó,

Một con đường chúng tôi chọn vì danh dự và sinh mạng,

Rất kỳ lạ, nhưng hoàn toàn chính đáng."

Cô nói, "Chúa đặt điều đó vào đầu tôi để trốn chạy,

Hệt như khi loài chim nhạn di cư: mùa thu vỗ

Đôi tay, kêu lên 'Mùa Đông đang đến, sắp đến rồi,

Biến đi trước khi hàm răng trắng kịp đuổi kịp!

Trốn đi!' Thế là tôi trốn chạy: người bạn này chính là ngày ấm áp,

Là cơn gió nam và bất cứ thứ gì ủng hộ sự trốn chạy;

Tôi đã chớp lấy sự ủng hộ đó, nhận lấy sự giúp đỡ, còn cách nào khác chứ?

Và thế là chúng tôi đã phi nước đại suốt cả đêm,

Suốt cả ngày, suốt cả đêm—một đêm dài hơn thế—lại một lần nữa,

Và rồi một ngày khác, ngày dài nhất trong các ngày,

Và suốt khoảng thời gian ấy, dù chúng tôi trốn chạy hay dừng lại,

Tôi hầu như không biết bằng cách nào hay tại sao, một ý nghĩ chiếm trọn cả hai,

'Trốn chạy và đến nơi!' Chừng nào còn tìm thấy sức lực

Tôi còn trò chuyện với người bạn đồng hành, kể cho hắn nghe nhiều điều,

Biết rằng hắn biết nhiều hơn, hiểu tôi, hiểu Chúa

Và sự an sắp của Chúa dành cho tôi,—nhưng cảm giác

Về chuyến trốn chạy được ban phước đã cuốn hút tôi là chính,

Và lời nói trở thành những câu trò chuyện trong cơn mê ngủ,

Cho đến tận cuối đêm dài dằng dặc cuối cùng ấy

Vào một buổi bình minh đỏ rực, khi chúng tôi đến một quán trọ

Và người bạn đồng hành thì thầm 'Chặng tiếp theo—Rome!'

Bất ngờ xác thịt yếu đuối sụp đổ hệt như cỗ bài xếp lớp,

Toàn bộ cấu trúc mỏng manh chỉ qua một cú chạm ngón tay,

Và gục ngã cả tâm hồn tội nghiệp, và tôi nói,

'Nhưng dẫu Bá tước Guido có cách đây chỉ một dặm,

Ngay sát tôi đây, tôi vẫn phải dừng lại và nghỉ ngơi một lát!'

Rồi thứ gì đó giống như con sóng biển trắng xóa khổng lồ

Bủa vây lấy đại não tôi và nhấn chìm tôi vào giấc ngủ

Được ban phước cho đến khi nó rút đi và buông lỏng tôi ra,

Và tôi được tìm thấy ở đâu ngoài trên một chiếc giường lạ hoắc

Trong một căn phòng lạ lẫm tựa địa ngục, gầm rú tiếng ồn,

Đỏ rực ánh lửa, và đầy ắp những người đàn ông, đứng ở phía trước

Còn ai vào đây nữa ngoài kẻ mà các anh gọi là chồng tôi? Phải—

Lại là Bá tước Guido đứng giữa thiên đường và tôi,

Vì thiên đường của tôi đứng đó, sự cứu rỗi của tôi, vâng—

Chính Caponsacchi đó là cả thiên đường cứu trợ của tôi,

Bản thân bất lực, bị cầm tù trong tay

Những kẻ ngước nhìn lên gương mặt chồng tôi

Để nhận lấy phán quyết số phận từ hắn,

Hệt như cách mọi chuyện diễn ra ở Arezzo. Khi đó,

Không phải vì lợi ích của tôi mà vì người đã giúp đỡ tôi—

Tôi bật dậy, chớp lấy hắn bằng một bước nhảy và tóm lấy

Thanh gươm của tên phản tội đang run rẩy bên sườn hắn,

Kẻ xứng danh một tên hèn nhát, rút thứ khí giới ấy ra

Và suýt đã đâm xuyên qua cái túi chứa độc

Vào tường rồi để hắn giãy giụa ở đó,

Hệt như cách người ta xử lý bọ cạp, nhưng những người đứng giữa đã ngăn cản—

Tước vũ khí của tôi, trả lại mạng sống cho hắn

Để hắn tước đoạt mạng sống của tôi và những sinh mạng khác;

Và hắn đã làm thế. Tôi xin phó mặc số phận!"

Vị linh mục nói—ồ, và tựu trung lại kết quả

Các sự kiện xác thực, hắn thực sự nói thế,

Về chính hành động và việc làm của hắn,

Dù bạn có hoài nghi tâm can của con người ấy đến đâu đi nữa—

Chuyến trốn chạy chỉ vì mục đích trốn chạy, chẳng hề có mưu đồ nào

Cho bất cứ điều gì ngoại trừ việc giải thoát cho Pompilia.

Hắn nói, "Tôi viện dẫn chính cáo buộc tồi tệ nhất của người chồng

Để làm bằng chứng cho lời nói tốt đẹp nhất của tôi dành cho cả hai.

Hãy thừa nhận rằng chúng tôi đã nhiều lần

Vui vẻ hưởng thụ trong cung điện của hắn: vậy thì,

Cần gì phải bỏ trốn cho mệt xác?—hoặc dẫu có bỏ trốn đi nữa,

Cần gì phải lăng mạ đôi môi nhợt nhạt đau đớn

Của một người phụ nữ, rồi mang lại tai họa bằng cách

Dừng chân lại khi Rome chỉ còn cách đó một chặng đường?"

Bằng cách đó hắn minh oan cho danh tiếng của Pompilia,

Xác nhận câu chuyện của cô ở mọi điểm ngoại trừ một điểm—

Đó là; khi trốn chạy như thế và trút hơi thở

Cuối cùng trong lời cầu xin được dừng chân một lát,

Cô đã lẫn lộn giữa sắc đỏ hoàng hôn

Là lúc hoàng hôn buông xuống khi sức lực cô kiệt cạn,

Và ánh bình minh ngày hôm sau cùng sắc đỏ ngả trắng

Là lúc cô tỉnh lại khi chồng cô xuất hiện:

Cô trộn lẫn cả hai thời điểm, sáng và chiều, thành một,

Vì đã trải qua một khoảng trống đêm tối giữa hai thời điểm ấy

Dù chết ngất đi, vô tri vô giác như một thây ma,

Cô ở trên chiếc giường phía trên; còn người bạn của cô ở phía dưới

Canh gác ngay cửa quán trọ suốt quãng thời gian ấy,

Đứng giữa sắc đỏ ban mai, thứ mà cô nhầm lẫn,

Trong hành động đánh thức và hối hả nhóm người chậm chạp

Và giục giã mang ngựa ra, để hoàn thành chặng đường,

Chặng đường cuối cùng, chạm tới Rome và được an toàn:

Thì Guido xuất hiện.

Câu chuyện của Guido bắt đầu—

Về việc hắn và toàn bộ gia nhân, say bí tỉ

Bởi thứ nước thần dược nào đó, những loại thuốc phiện từ cây anh túc

Được chuốc bởi người vợ, nằm bất lực trong giấc ngủ sâu

Và để cho những kẻ trốn chạy lối đi thênh thang không bị cản trở,

Chẳng thể rũ bỏ chất độc để truy đuổi,

Cho đến tận giữa trưa, rồi mới xoay sở leo lên yên ngựa

Và thực sự truy đuổi: nghĩa là hắn cứ thong thả mà đi,

Không hề ép tốc độ hơn là lúc lững thững theo sau, từng bước

Một, chỉ để chắc chắn về hành tung của những kẻ trốn chạy,

Cho đến đúng thời điểm thích hợp, hắn thấy cơ hội của mình,

Tóm lấy nó, đuổi kịp và bất ngờ tập kích cặp đôi.

Hắn hẳn đã phải nghiến răng nghiến lợi biết bao,

Khi nghe qua từng tòa tháp và thị trấn, từng

Ngôi làng và ven đường, vẫn cùng một thông báo cũ:

"Vâng, một cặp đôi như thế đã đến đây từ một tiếng trước,

Đã ngồi trên xe ngựa ngay chỗ các ông đang đứng đây,

Trong lúc chúng tôi chuẩn bị ngựa—quay tai điếc làm ngơ

Trước mọi nài nỉ xin họ dẫu chỉ bước xuống xe;

Đã đếm từng phút rồi lại tiếp tục hành trình."

Liệu họ thực sự có trốn thoát, đặt chân đến Rome,

Không chừa lại dù chỉ một kẽ hở nhỏ để tống tên sát nhân lọt qua,

Mà qua mặt được hắn để tước đoạt chiến tích nhục nhã của hắn,

Phần thưởng của tội lỗi đã được chứng minh và hoàn hảo? Có vẻ là thế:

Cho đến khi, ôi cơ hội may mắn làm sao, tại chặng dừng chân cuối cùng, Rome

Chỉ còn cách hai tiếng ngắn ngủi, khi đến Castelnuovo,

Thiên thần hộ mệnh đã miễn cưỡng nhường bước,

Satan hăng hái bước lên trước,

Xác thịt máu huyết của Pompilia đã đầu hàng, chẳng còn cách nào khác

Một điểm dừng buộc phải diễn ra, và người chồng đã đạt được ý nguyện.

Hắn ẩn nấp rình mò, đếm từng giờ từng phút

Cho đến khi hắn nhìn thấy vệt sáng tín hiệu ở phía đông—

Đêm đã qua, ngày mai đã tới, chiến thắng sẽ thuộc về hắn.

Bạn có thấy kế hoạch hoàn hảo một cách ngọt ngào ấy không?

Cuộc đột kích vào giấc ngủ bất ngờ,

Sự hành quyết dễ dàng, tiếng gào thét

Về tội ác, "Hãy chú ý hỡi toàn thể thiên hạ!

Hai xác chết này, vẫn khóa chặt trong cái ôm—

Người đàn ông là Caponsacchi và là một linh mục,

Người phụ nữ là vợ tôi: chúng đã trốn chạy tôi cách đây không lâu.

Thế này là tôi đã tìm thấy và các người đang chứng kiến chúng thế này đây,

Và có thể phán xét tôi: các người có đồng tình hay không?"

Thành công xem chừng không đến nỗi quá bất khả thi,

Đến mức nụ cười của Satan đã văng vẳng bên tai,

Cái lưng đen sì của hắn quay về phía Guido—bỏ mặc hắn bơ vơ

Hay đúng hơn là, bị tước đoạt vụ kiện tụng và dịch vụ lúc này,

Bị bỏ lại để tự cải thiện cả hai bằng thêm một hành động nữa,

Đốt cháy tốt hơn vào một ngày không xa,

Cả thể xác lẫn linh hồn chìm vào một đống thiêu dâng hiến cho địa ngục.

Dù thế nào đi nữa, từ hệ quả tự nhiên này

Chính là mắt xích cuối cùng của sợi dây dài đã đứt lìa:

Bởi vì sự bùng nổ đã diễn ra từ vị linh mục, vẫn sống

Và lanh lẹ, điềm tĩnh, quyết đoán và đáng sợ—

Chẳng hề có lấy một chút sợ hãi trên vầng trán rộng đó—

Một kẻ không dễ gì bị tống khứ bằng một cú đánh úp

Và hơn nữa lại mang theo vũ khí—ai mà đoán được chứ?

Vâng, hắn đứng đó trong trang phục thế tục

Hoàn chỉnh từ đầu đến gót chân, mang theo thanh gươm bên sườn,

Thứ mà hắn có vẻ thông thạo các chiêu thức một cách hoàn hảo.

Chẳng có chuyện trấn áp nhanh chóng con người đó

Khi hắn điềm tĩnh thốt lên, "Ta đã cứu vợ ngươi

Khỏi cái chết; chẳng còn con đường nào khác ngoài cách này;

Ta tước đoạt của ngươi thứ gì ngoại trừ cái chết?

Cứ buộc tội bất kỳ hành vi sai trái nào khác đi, ta sẽ trả lời."

Guido, kẻ dũng mãnh, đã gặp phải kỳ phùng địch thủ,

Bị buộc phải cầu cứu thay vì trốn chạy,

Ra lệnh cho nhà chức trách địa phương hỗ trợ

Và tìm cách xoay sở tốt nhất từ một mớ hỗn độn đã vỡ nát.

Họ nhanh chóng tuân lệnh triệu tập—tôi cho rằng,

Đã được thông báo và sẵn sàng, hoặc chẳng ở đâu xa—

Tóm lấy Caponsacchi, bắt quả tang phạm lỗi,

Một linh mục lại hiên ngang mặc y phục thế này,—

Rồi để chứng thực cho cáo buộc tiếp theo của Bá tước Guido,

Họ tiến hành, bắt tù nhân dẫn đường,

Giữa đám đông, đi lên lầu hướng về phía cửa phòng,

Nơi trắng bệch tựa sáp, chết ngất đi, chìm sâu vào giấc ngủ vượt xa cả những giấc mơ,

Hệt như khi vị linh mục đặt cô xuống, Pompilia vẫn đang nằm đó.

Và khi hắn bước từng bước chân lên cầu thang cùng đám đông

Tôi mới thấy Guido lấy lại can đảm làm sao!

Hắn hiểu quá rõ người vợ của mình và bản tính của cô—

Cách mà khi sự việc vỡ lở cô sẽ che giấu nỗi hổ thẹn của mình

Vào tận tâm can địa ngục, giá như địa ngục mở ra lòng thương xót—

Cách mà nếu không làm được thế, trán chạm vào gót chân hắn,

Cô sẽ cúi đầu im lặng cho đến khi phán quyết vĩ đại giáng xuống,

Để mặc hắn đắc thắng cùng đám đông chứng kiến

Tội lỗi bất động hoặc oằn oại tựa con sâu mọt!

Không! Lại thêm một tai ương nữa, con sâu này đã quật lại,

Như tôi đã kể với bạn: suýt đã tước mạng hắn ngay tại chỗ

Bằng chính thứ vũ khí của hắn, nhưng chúng đã tóm lấy tay cô:

Để mặc chiếc lưỡi của cô được tự do, khi nó gióng lên hồi chuông cáo chung

Cho niềm hy vọng từng rực rỡ cách đó không lâu của Guido. Quá khứ

Giờ đây mang một hình hài hoàn toàn khác. Kẻ đang thét lên,

"Ít nhất và mãi mãi tôi thuộc về chính tôi và thuộc về Chúa,

Nhờ có thiên thần giải thoát mang tên Cái Chết—

Không bao giờ bị hạ thấp để trở thành của anh nữa

Hỡi kẻ quý tộc hèn hạ, kẻ phi nam tính,

Con dã thú còn đê tiện hơn cả dã thú về độ tàn nhẫn!"—

Đây chính là đứa con gái bướng bỉnh, "con chiên ương ngạnh

Từng được nâng niu trong ngực hắn," hắn rên rỉ—

"Ăn từ lòng bàn tay hắn và uống từ chiếc chén của hắn,

Trong khi những ngón tay hắn luồn lách đầy yêu thương

Qua từng lọn tóc của bộ lông mượt mà ấy—khốn thay

Và cô ta cất tiếng kêu be be đầy biết ơn bằng sắc giọng bạc phếch

Trong lúc đang âm mưu phá hoại!"—và cứ thế.

Hắn buộc phải bịa ra một câu chuyện khác lúc này!

Các ngóc ngách trong các phòng được lục soát: hắn tìm thấy

Hoặc chìa ra thứ đã tìm thấy là món báu vật gớm ghiếc—

Những bức thư tình từ người vợ không biết chữ của hắn,

Những bức thư tình đáp lời từ vị linh mục—tạ ơn Chúa!—

Kẻ biết viết và có thể đối chiếu nhân phẩm của mình

Với thứ này, để chứng minh trò giả mạo đã bị ngụy tạo từ đầu đến cuối:

Nhổ nước bọt vào đó, hắn buộc phải bôi nhọ ai

Ngoài chính bản thân Guido?—kẻ đã ngụy tạo và làm giả

Một bức thư được gọi là của Pompilia, điều đó không phải bàn cãi:

Thế thì cớ sao lại không làm thế với những bức thư này để chắc ăn hơn nữa?

Và thế là vụ án đã khép lại ngay tại chỗ:

Guido đệ trình các cáo buộc theo đúng thủ tục,

Yêu cầu pháp luật phân xử, giao nấp

Những kẻ bị cáo buộc cho Quan trấn thủ địa phương.

(Ôi đứa con sinh ra từ cái thai chuột nhắt của quả núi trả thù ấy!)

Và thế là hắn quay về chốn của mình

Sau cú tung đòn hụt—theo cách của mèo hoang.

Những kẻ bị bắt giữ được áp giải về Rome;

Cuộc điều tra tiếp nối ngay tại tòa án ở đây—

Tính từ lúc đó cho đến nay mới chỉ có tám tháng tròn.

Guido giữ mình khuất tầm mắt và an toàn ở nhà:

Đại giáo chủ, người anh trai Paolo, đóng vai trò đắc lực nhất

Trong những lời lẽ khi hành động không còn chỗ đứng, chen chân

Lại gần chiếc mũ hồng y nhất, đóng vai phó tướng xuất sắc nhất,

Thế là, biện hộ, đại diện cho Guido

Tại tòa án sắp tới sẽ xét xử chính Guido—hơn thế nữa,

Tòa án cũng đã tiếp nhận—như tôi đã nói với ngài, thưa Ngài—

Lời khai của cặp vợ chồng kia, rằng trò lừa đảo

Đã xảy ra trong việc sinh nở đứa trẻ, vốn chẳng phải con ruột của họ.

Đó chỉ là khúc dạo đầu; đây mới là màn một của vở kịch:

Mà chúng ta đang chờ đợi hồi kết, màn hạ màn của tất cả.

Chà, kết quả là một chút vết nhơ

Dành cho những kẻ bị cáo buộc—còn cách nào khác chứ?

Vết nhơ, nhưng đi kèm với ánh sáng không thể chối cãi.

Mỗi bên đều có màn tự vệ chớp nhoáng: Pompilia trước tiên—

"Địa ngục đã được tạo ra cho tôi, kẻ chẳng làm điều gì sai trái:

Tôi chỉ có thể thoát khỏi địa ngục bằng một con đường duy nhất

Là chộp lấy bàn tay duy nhất chìa ra cho tôi, thế là

Tôi đã chộp lấy nó và nhờ đó bước lên thiên đường:

Nếu điều đó là sai trái, các người muốn làm gì tôi thì tùy!"

Rồi Caponsacchi với một cái phất tay uy nghiêm

Đầy kiêu hãnh như thể tâm hồn hắn đang xua đuổi sự đê tiện—

"Nếu với tư cách là một người đàn ông, thì huống hồ chi với tư cách là một linh mục

Tôi tự thấy mình bị ràng buộc phải cứu giúp sự ngây thơ yếu đuối:

Nếu danh tiếng trần thế của tôi có tan thành mây khói,

Vốn chỉ là một chiếc bong bóng xà phòng, thì cứ để nó vỡ tan đi:

Những lời quở trách tôi có thể chịu đựng dẫu không phải là kẻ đáng trách.

Nhưng trước hết hãy dùng lý trí của các người, hãy xem liệu kẻ ác được chứng minh,

Kẻ đã tra tấn người phụ nữ theo cách đó, liệu có phải

Đã vừa giăng bẫy vừa đặt mồi nhử

Phía trên cái hố sẽ chôn vùi cả thể xác lẫn linh hồn không!

Sự thật của hắn chỉ toàn là dối trá: những bức thư của hắn mới là sự thật—

Một sự thẩm thấu mang đậm hương vị của chính bản thân hắn!

Còn về những hoang tưởng—dù là... bạn đang nói gì thế?

Rằng người phụ nữ yêu tôi, liệu tôi có yêu cô ấy

Theo nghĩa cấm đoán như các người suy đoán,—

Nếu giữa lúc ánh dương sự thật rực rỡ ban trưa chiếu đỉnh đầu,

Con mắt không chớp của Chúa đang tỉnh thức, tường tận,

Các người cứ khăng khăng phải bới móc và lần theo nguồn gốc

Của từng tia sáng lạc loài xuyên qua màn đêm,

Đến tận mặt trời của đêm đen chính là Lucifer,—

Cứ việc làm thế, vào thời điểm khác, ở nơi khác,

Không phải bây giờ hay ở đây! Chỉ cần biết rằng từ đầu đến cuối

Tôi chưa từng chạm vào môi cô ấy hay cô ấy chạm vào tay tôi,

Và cả hai chúng tôi chưa từng nghĩ dù chỉ một ý nghĩ, huống hồ là

Thốt lên một lời mà Đức Mẹ không thể nghe thấy.

Các người có thắc mắc thế, tôi xin trả lời thế."

Rồi tòa án phải đưa ra quyết định, và đã cất lời.

"Đây là một câu chuyện hóc búa, phải, một câu chuyện

Khó tin, nhưng không phải bất khả thi:

Ai có thể đứng về tuyệt đối cho bất kỳ bên nào?

Một con đường trung dung vẫn may mắn rộng mở.

Nơi đây một vết nhơ đã bất ngờ xuất hiện giữa khoảng trống xã hội,—

Dù là do sự ân sủng, yếu đuối hay sai lầm,

Không thành vấn đề, bệnh phong đã chạm đến tà áo chúng ta

Và những kẻ ô uế như chúng ta buộc phải được gột rửa.

Kìa là một người vợ nghỉ phép trốn nhà,

Một linh mục bị bắt quả tang trốn học khỏi giáo hội,

Hơn thế nữa lại còn hóa trang: cả hai đều viện dẫn

Đủ lời bào chữa để ngăn chặn ngọn roi đang giơ cao của chúng ta

Vốn dĩ có thể giáng xuống nặng nề. Mặt khác,

Kìa là một người chồng, vâng và là một nhân vật có tiếng tăm,

Đến đây phàn nàn, đòi lại công lý

Hệt như thể hắn là hình mẫu của sự xứng đáng—

Trong khi những lời cáo buộc chết tiệt kia đang lườm nguýt,

Ngăn cản chúng ta trao cho hắn sự công lý mà hắn tìm kiếm.

Hãy để sự ôn hòa của chúng ta được biết đến bởi tất cả mọi người!

Chẳng thưởng cho ai nhưng đền bù cho tất cả,

Làm tổn thương tất cả mọi phía nhưng chẳng hại ai cả,

Chồng, vợ, linh mục, không một ai thoát khỏi trọn vẹn,

Tuy nhiên linh mục, vợ, chồng đều tự hào với cái đầu nguyên vẹn

Nhờ việc áp dụng loại dầu tuyệt vời của chúng ta:

Sao cho, dù sự thật có thế nào đi nữa, cuối cùng,

Chúng ta không bỏ lỡ công lý theo một cách nào đó.

Trước hết, hãy để người chồng nuốt trôi cục tức dù thế nào đi nữa,

Vợ hắn sẽ không được trả về cho hắn, không—

Cũng chẳng bị đóng dấu bêu rếu, đánh roi hay nhốt lồng, mà chỉ được giao phó

Vào một tu viện và sự yên bình mà cô hằng khao khát;

Nhờ thế hắn thoát khỏi gánh nặng gia đình:

Còn điều gì tốt đẹp hơn thế có thể xảy ra với một người đàn ông?

Tiếp theo, hãy để vị linh mục lui về—vô sự, không hổ thẹn.

Không bị trừng phạt vì tội phạm tội,

Mà bị đày ải (không phải bỏ tù đâu nhé, các ngài!)

Được cử đi ba năm để thanh lọc tuổi trẻ của mình

Tại Civita, một chặng dừng chân trên đường về Rome:

Hãy để cuộc đời hắn ở đó gột rửa đi phần cặn bã cuối cùng

Và thôi mang màu sắc mập mờ này. Vụ án đã được phán quyết:

Tất cả các bên có thể lui về, hy vọng rằng đều mãn nguyện."

Đó là cách làm việc của Rome, con đường truyền thống của pháp luật;

Nó dẫn đến đâu mới là điều còn lại phải kể.

Vị linh mục đi đến nơi đày ải của mình,

Người vợ vào tu viện của cô, người anh Paolo

Trở về vòng tay của người em Guido mang theo tin tức

Và thêm điều này nữa—cáo buộc của hắn đã bị phản tố;

Nhà Comparini, cặp đôi căm thù cũ của hắn,

Giờ đây đã tràn đầy sinh khí, cảnh giác và đầy nọc độc—

Đã bắn phát súng thứ hai vào chỗ mũi tên thứ nhất đang găm chặt,

Và tiếp nối vụ kiện của hồi môn đang treo lơ lửng

Bằng một thủ tục nhằm giải thoát người vợ

Khỏi phần ràng buộc hôn nhân vốn ngăn cản

Sự trốn chạy khi Guido siết chặt ốc vít quá đà

Lên da thịt máu huyết của vợ hắn, theo quyền hạn của người chồng.

Chẳng còn phòng thủ nữa, cô quay sang tấn công,

Giờ đây đòi ly hôn từ bàn ăn cho đến giường ngủ, tóm lại là:

Viện dẫn những đòn tàn ác vi tế đó,

Cuộc bao vây chậm rãi chắc chắn giáng lên thể xác và tâm hồn cô,

Rằng, nếu được chứng minh—và các bằng chứng có vẻ xuất hiện dày đặc và nhanh chóng,—

Sẽ giành lại được cả sự tự do lẫn của hồi môn

Ngay cả khi vụ kiện đầu tiên để họ lọt vào tay hắn:

Nhà Comparini đã thúc giục thay cho người vợ như thế.

Guido chẳng giành được chút lợi lộc nào trong số những điều tốt đẹp

Mà hắn đã tóm lấy bằng kế hoạch đáng tin cậy của mình

Về vụ trốn chạy và truy đuổi cùng những thứ khác: vụ kiện

Tưởng đã nguội lạnh nay lại được thổi bùng thành ngọn lửa mới,

Khoản phụ trợ này đến để tiếp sức với ngọn lửa dữ dội hơn,

Trong khi hắn lại tự rước về cho mình một tai ương hoàn toàn mới—

Thấy bộ mặt thế gian nở một nụ cười toe toét khắp nơi

Về câu chuyện hay nhất nhì trong Trăm Truyện Vui

Về việc một tay thư ký trẻ trung lanh lợi đã mưu mô

Đưa đi một người vợ suốt ngày buồn chán,

Và chữa khỏi bệnh u sầu cho nàng chỉ trong nháy mắt:

Và về việc người chồng, đóng vai thần Vulcan,

Được Mặt Trời mách nước, vội vã truy đuổi

Để tóm lấy đôi tình nhân, rồi hấp tấp đuổi kịp,

Quăng lưới ra, rồi gọi các vị thần đến để chứng kiến

Những kẻ phạm tội trong sự trơ trẽn ngập tràn sắc hồng—

Khiến thần Mercury phải thốt lên, "Ước gì ta là Mars!"

Ôi thật là hiếm có, và cũng hư hỏng chẳng kém gì nhau!

Tóm lại, sự dũng cảm và khôn ngoan của người vợ—màn thể hiện

Sự thượng võ và tháo vát của vị linh mục,—sau cùng nhưng không kém phần quan trọng,

Người chồng—kẻ chưa từng nhe ra dù chỉ một chiếc răng,

Dù tiếng sủa từng hứa hẹn sẽ cắn xé; nhưng lại lủi thủi

Trở về chuồng, cụp đuôi giữa hai chân, có thể nói là như thế,—

Tất cả những điều đó thật khó mà nuốt trôi và tiêu hóa.

Đó là cách quỷ sứ trả công cho bề tôi của hắn, đồng thau đổi vàng ròng.

Nhưng đó là ở Arezzo: còn ở Rome đây

Dũng mãnh Paolo vẫn kiên cường chống lại tất cả—

Chiến đấu đến cùng, chẳng hổ thẹn với chính mình

Hay với Guido hoặc dòng tộc mà hắn đang gánh vác

Tựa như một cây cột trụ, không bằng cơ bắp mà bằng trí tuệ.

Hắn rành rành Rome, biết phải vận hành những cỗ xe nào;

Móc nối những kẻ có thế lực, tiếp cận tận tai

Vị hồng y quyền lực, chen chân

Đến tận chỗ Đức Giáo Hoàng già—vượt qua cả giới hạn phép tắc,—

Van xin ngài hãy trực tiếp nhúng tay vào giải quyết

Nằm ngoài thẩm quyền của tòa án thông thường.

Nhưng thời thế đã thay đổi và đám cháu chắt đã lỗi thời

Và sự sủng ái đã lỗi mốt: Đức Giáo Hoàng

Đã phán rằng, "Hãy trả cho Caesar những gì thuộc về Caesar!"

Còn về lời phản tố của nhà Comparini,

Ngài đáp trả lại bằng một lời phản tố khác,

Khiến Guido đòi ly hôn—nhờ sự trợ giúp cho đến lúc đó

Bởi kết quả của phiên tòa: vì cớ gì phải trừng phạt

Dù nhẹ nhàng đến đâu nếu không phải vì có tội

Dù là nhỏ nhặt nhất?—và một hạt cát cũng đủ gây ra

Cả một ngọn núi tội lỗi theo cách này.

Thế là hắn đang thu gom sức mạnh từ mọi phía

Và ngày càng trở nên đe dọa hơn—thì

Vào một khoảnh khắc kinh hoàng, cú giáng ập đến

Đánh sập hàng rào của Paolo, chấm dứt màn múa

Kiếm và đưa máy chém Mannaia lên sân khấu.

Năm tháng đã trôi qua kể từ ngày Pompilia trốn chạy,

Những tháng ngày trôi qua trong bình yên giữa các nữ tu dòng Chuyển đổi:

Điều này—vốn là, có vẻ như, vì lợi ích của Guido

Là duy nhất, thứ mà niềm kiêu hãnh có thể gọi là sự giam cầm

Và viện dẫn như một chiến tích đạt được, với bạn bè ở quê nhà,—

Điều này đương nhiên nằm dưới chi phí của Guido:

Hắn có thể càu nhàu nhưng chi phí ăn chay niệm Phật,

Những lời cầu nguyện, những bài giảng, còn ai ngoài hắn phải gánh vác chi phí chứ?

Thế là, Paolo thả trôi, với tư cách đại diện, từng xu một

Tựa như máu trong tim, cho đến khi—có chuyện gì thế này? Thông báo gì thế này?

Chính tu viện đưa ra lời thỉnh cầu đầy nhã nhặn

Rằng, vì sức khỏe của Pompilia đang nhanh chóng suy kiệt,

Cô ấy có thể được phép đi kết hợp việc chữa trị

Tâm hồn với chữa trị thể xác, bồi bổ trí óc

Cùng với đôi tay gầy gò và đôi mắt trũng sâu

Đang thèm khát bầu không khí trong lành bên ngoài bức tường tu viện,

Chẳng hạn ở một ngôi nhà thân thiện nào đó—và nơi nào phù hợp hơn

Một biệt thự nào đó dọc theo con đường Via Pauline,

Nơi tình cờ đang dung chứa Pietro và vợ ông ta,

Những người giám hộ tự nhiên? "Ồ, và thay đổi sự chăm sóc

Thì đồng thời cũng thay đổi chi phí, Pietro sẽ thay phiên trả tiền,

Và giảm bớt gánh nặng cho Guido! Và rồi,

Biệt thự hay tu viện, hai cái tên cho một sự việc,

Khoảng thời gian lưu trú luôn đồng nghĩa với sự giam cầm,

Domus pro carcere—chúng ta không hề nới lỏng,

Không hề nhượng bộ: Paolo trả lời sao đây?"

Còn bạn,

Bạn sẽ trả lời sao? Mọi thứ đều suôn sẻ và tốt đẹp đến thế,

Đến cả sự cáo già của Paul cũng chẳng đánh hơi thấy chút hiểm họa nào trên đời.

Hắn cho phép việc chuyển giao, chứng kiến nó được thực hiện

Và, hai tháng sau, gặt hái thành quả từ việc đó,

Khi phải ngồi xuống, vắt óc suy nghĩ và tìm kiếm

Cung cách ngôn từ nào phù hợp nhất để thông báo

Cho Guido của chúng ta biết rằng nhờ ơn phước quan phòng

Một người con trai và người thừa kế, một đứa trẻ đã ra đời cho hắn

Tại ngôi nhà vườn—hãy đi báo tin cho những người bạn đồng cảm đi!

Vâng, đó chính là đặc ân của Pompilia:

Cô, khi trốn chạy, đã mang thai được một tháng,

Dù tự cô biết hay không biết, cả hai trường hợp đều

Dùng để giải thích (như các y gia nói)

Sự vội vã kỳ lạ và đầy nhiệt huyết

Của một thiếu nữ bị đánh thức thành bản năng làm mẹ

Thứ làm thay đổi thể xác lẫn tâm hồn theo quy luật tự nhiên.

Thế nên khi chim bồ câu mái sinh sản, những khao khát kỳ lạ trỗi dậy

Tìm kiếm chốn trú ẩn vô danh bên những bờ biển chưa từng mơ tới

Và có một nhịp đập dòng máu trỗi dậy trong tim nó

Để chiến đấu dẫu có phải, dẫu chỉ bằng những nhịp vỗ cánh,

Vì bầy lông cừu hay chùm lông thú, dẫu cho diều hâu

Có tranh giành chiến lợi phẩm—nó còn chưa rõ lý do vì sao.

Dù thế nào đi nữa, tin tức đã đến tai Guido như thế.

"Tôi sẽ rời khỏi Rome trước khi anh đến

Để thực hiện bước đi cuối cùng," Paolo viết.

Thế là chiếc tời của cỗ máy ép rượu mang tên căm thù,

Kiêu ngạo, thất vọng, bất mãn và tham lam,

Đã thực hiện vòng quay cuối cùng vắt kiệt sự trả thù nguyên chất

Kèm theo một bong bóng sáng rực rỡ nổi trên vành mép bên cạnh—

Bởi sự ra đời của người thừa kế, hắn lập tức được đảm bảo

Về chiến lợi phẩm chính, toàn bộ số tiền đang tranh chấp:

Của hồi môn của Pompilia có thể quay về với cô

Hoặc ở lại với hắn tùy theo sự bất chợt của pháp luật,—

Nhưng giờ đây—giờ đây—thứ thuộc về Pietro sẽ thuộc về cô,

Thứ thuộc về cô sẽ mãi thuộc về cô—nếu thuộc về cô,

Thế thì—ồ, không phải của chồng cô, mà là—của người thừa kế của cô!

Người thừa kế đó cũng là con của hắn, cuối cùng mọi thứ đều thuộc về hắn

Bằng con đường này hay con đường khác, vì chúng hội tụ lại.

Trước đây, giả sử hắn đẩy Pietro ra khỏi thế giới—

Dòng chảy tiền bạc sẽ bị chặn lại, bạn thấy đấy,

Khi Pompilia được chứng minh không phải con của Pietro:

Hoặc giả để Pompilia phải tắt thở,

Lại một lần nữa dòng chảy tiền bạc bị chặn lại,

Guido sắp bị tước đoạt quyền lợi với tư cách là người chồng—

Vụ kiện mới đe dọa như thế;—giờ đây, cơ hội,

Giờ đây, khoảnh khắc huy hoàng! Hãy quét sạch trái đất này,

Làm sạch ngôi nhà, chỉ cần ba kẻ ấy biến mất,

Một đứa trẻ vẫn ở lại, người lưu giữ tất cả,

Để Guido có thể tận hưởng những gì thuộc về mình,

Khắc phục mọi tổn thất bằng một cú đòn chí mạng,

Xóa sạch quá khứ, mọi chuyện đã làm mọi chuyện chưa làm,

Thổi phồng hiện tại tốt đẹp thành tuyệt vời nhất cho đến mãi mãi,

Chết đi để bước vào cuộc đời mới, hãy để máu rửa tội cho nó!

Thế là, giữa sắc xanh của một tia chớp lưu huỳnh bất ngờ,

Cả lý do tại sao có một bước chân phải đi ở Rome,

Và lý do tại sao hắn không nên gặp Paolo ở đó,

Hắn đã nhìn thấy—những ngóc ngách đến tận cùng tâm can địa ngục—

Và chọn con đường thẳng tắp đến đó thật nhanh chóng và chắc chắn.

Hắn lao đến Vittiano, tìm thấy bốn gã trai quê

Bọn côn đồ do chính hắn gây dựng, với một đốm lửa le lói trong đống bùn

Đóng vai trò là linh hồn, đó là việc ngước nhìn lên hắn

Hoặc bất cứ thứ gì được gọi là Franceschini xem đó là sự sống, cái chết,

Thiên đường, địa ngục—chúa tể tối cao, tập hợp bọn chúng lại,

Diễn thuyết, trang bị, hướng dẫn, in sâu từng cục đất

Bằng dấu ấn ý chí của hắn; rồi lên ngựa, thúc giục cựa,

Và thế là cả năm tên đã đặt chân đến Rome

Vào đúng Đêm Giáng Sinh, và lập tức thấy mình

Được an vị trong sự trống trải và hoang vắng

Do Paolo để lại, kẻ chu đáo ấy,

Người giữ đúng lời hứa, đã biến mất ngay lập tức

Hệt như để nhường sân khấu. Trọn vẹn một tuần lễ

Guido đã dành ra để nghiên cứu vai diễn của mình,

Rồi diễn tròn vai mà chẳng hề sợ thất bại. Một tiếng,

Tiếng chuông năm tháng vang lên trong đó các giờ chính là ngày,

Và giai điệu vang lên từ những chiếc bánh xe nhỏ bé

"Bình an dưới thế và ơn lành cho loài người": nhưng tiếng thứ hai,

Cùng chiếc chuông ấy tiếp tục, và khi màn đêm buông xuống,

Năm gã ác ma lần mò tìm đường bằng ngón tay

Băng qua thành phố qua những lối tắt mù mịt và ngã rẽ đen tối

Đến ngôi nhà vườn ngoại ô cô độc nhỏ bé; gõ cửa—

"Ai ở bên ngoài thế?" một giọng quen thuộc cất lên.

"Một người bạn của Caponsacchi mang tới cho bạn bè

Một bức thư."

Đó chính là phép thử, những kẻ bào chữa nói:

Vâng, và là một phép thử dứt khoát, tôi xin trả lời.

Cái gì? Liệu cái tên đó có mang lại chút hơi hướng tội lỗi hay hương vị

Của sự sợ hãi cùng với nó, bất cứ thứ gì làm lu mờ niềm vui hiện tại

Bằng ký ức về nỗi buồn vừa mới chấm dứt,—

Cô ấy, hạnh phúc trong vòng tay cha mẹ cuối cùng,

Cùng niềm phước lành mới mẻ của đứa con hai tuần tuổi,—

Làm sao sự xướng tên cái tên đó lại có thể lay động người vợ?

Hay, như những lời vu khổng khác lan truyền,

Liệu Caponsacchi có phải là vị khách hiếm hoi

Vào những đêm ngày nơi bến cảng an toàn dụ dỗ,

Thì chiếc mồi nhử nào có trong cái tên đó để mở toang cánh cửa?

Lời hứa về một bức thư? Những vị khách lén lút

Có những mật khẩu bí mật, lối vào riêng tư:

Bản thân người đàn ông đó hoàn toàn có thể đã ở bên trong

Và toàn bộ âm mưu đã bị phá hỏng chỉ bởi một từ.

Không: nhưng vì Guido biết rõ, không ai rõ bằng hắn,

Rằng người đàn ông đó chưa từng quay lại Rome kể từ đó

Cũng chẳng nhìn thấy khuôn mặt người vợ hơn là mặt tiền biệt thự,

Nên không thể có mặt ở gần để cảnh báo hay cứu rỗi,—

Vì lý do đó, hắn đã chọn con đường chắc chắn này để đi đến hồi kết.

"Vào đi," Violante vui vẻ cất lời,

Kéo then cửa: cái chết đó là phát súng đầu tiên,

Đâm xuyên qua người. Pietro, ngay sát gót bà,

Cất lên tiếng hét—"Hãy cho tôi được xưng tội!

Chỉ xin ban cho quyền xưng tội!" Thép lạnh là câu trả lời.

Rồi đến lượt Pompilia.

Rồi bọn chúng trốn thoát.

Tiếng động của cuộc thảm sát đã đánh động vùng lân cận.

Bọn chúng đã quên mất đúng một điều duy nhất

Cứu mạng trong hoàn cảnh đó, chính là tấm vé, cụ thể là,

Thứ cung cấp ngựa trạm cho du khách sử dụng:

Thế là, tất cả đều đi bộ, tuyệt vọng trong bóng tối

Loạng choạng như những kẻ say xỉn dọc theo con đường lớn,

Hoàn thành quãng đường hai mươi dặm đáng kinh ngạc

Hướng về nhà, và đã đến rất gần Baccano,

Cuối cùng vấp ngã, điếc, câm, mù lòa vì chiến tích đó,

Vào một trang trại và, thành một đống xác chết, ngủ say ở đó

Cho đến khi những kẻ truy đuổi sát gót dấu vết

Đã tóm lấy bọn chúng, đẫm máu từ đầu đến gót chân,

Và giải chúng đến nhà tù nơi chúng đang nằm.

Cặp vợ chồng già đã được đặt trong nhà thờ từ hai ngày trước,

Và người vợ vẫn đang sống nhờ phép màu.

Toàn bộ câu chuyện đã được kể hết.

Bạn hầu như chẳng cần phải hỏi Bá tước Guido nói gì,

Vì chắc chắn hắn phải nói gì đó. "Tôi nhận trách nhiệm hành động đó—"

(Hắn không thể làm khác được—nhưng—) "Tôi tuyên bố hành động đó

Là chính đáng và không thể tránh khỏi—vì chẳng còn con đường nào khác

Được để lại cho tôi, ngoài cách tước đoạt sinh mạng này,

Để bảo vệ danh dự của tôi vốn cao hơn mạng sống.

Tôi đã thực thi các quyền hạn của một người chồng." Câu trả lời cho điều đó

Cũng nhanh chóng không kém—"Chẳng có lỗi lầm nào

Ở bất kỳ ai trong số ba người để mà trừng phạt theo cách đó:

Cũng chẳng có ở người vợ, kẻ đã giữ trọn vẹn đức tin với anh,

Cũng chẳng ở các bậc sinh thành, những kẻ chính anh đã lừa phỉnh trước,

Cướp bóc và ngược đãi, rồi tống cổ ra khỏi cửa.

Anh đã gây oan ức và họ phải chịu đựng oan ức; lỗi là ở anh.

Tiếp theo, giả sử sự chịu đựng đã vượt quá giới hạn

Và biến thành sự phẫn nộ cần được khắc phục,—

Nào, hãy đặt ra trường hợp phi lý bất khả thi một lần cho suốt—

Anh hoàn toàn vô can trước mọi cáo buộc

Và họ đáng trách ở nơi anh đổ mọi tội lỗi lên đầu,

Tuy nhiên, cớ sao lại vi phạm pháp luật?

Chính anh đã chọn việc để pháp luật tự tiến hành,

Trừng phạt cái sai, hoặc chứng minh sự trừng phạt không phải quyền của anh;

Cớ sao, chỉ khi chiếc cân trong tay pháp luật

Lệnh khệnh chống lại anh và nghiêng về phía

Của bên kia, anh mới bày tỏ sự phản kháng,

Từ bỏ quyền phán quyết, bay vút ra khỏi tòa

Và gào lên 'Danh dự bị tổn thương gươm giáo phải giải quyết'?

Aha, và thế là giữa mỗi vụ kiện

Thử thách tại các tòa án—và anh có tới ba vụ đang diễn ra

Kèm theo cả đơn kháng cáo gửi thẳng lên Đức Giáo Hoàng,—

Cái gì, anh có thể thay đổi xoành xoạch và tự giành lại công lý cho mình,

Để mặc pháp luật lê lết chậm chạp theo cách nó muốn sao?"

Thế thì quá sức tiện lợi một cách đầy cám dỗ rồi, thưa Bá tước!

Người ta sẽ vẫn luôn có một phương án dự trữ sẵn

Có thể với tới tên tội nhân già dặn và an toàn nhất, bạn thấy đấy!

Danh dự của người ta ư? Liệu nó có bị tổn thương duy nhất

Từ sự phẫn nộ cực đoan không? Tôi, kẻ chẳng có vợ,

Nhưng vẫn nhạy cảm ở một mức độ nào đó

Giống như Guido—buộc phải khám phá ra sự tổn thương ở nơi khác

Thứ, một phần đã được dàn xếp trong những ngày qua,

Có thể sinh lời bùng phát trở lại vào lúc này,

Cần được chữa trị từ chính đôi tay chớp nhoáng của tôi.

Lời dối trá từng bị quy trách nhiệm cho tôi,

Khi anh phản đối điều khoản trong khế ước của tôi,—

Vụ trộm cắp được coi như đã bị cáo buộc, người ta có thể nói thế,

Khi anh, đồng thừa kế trong một di chúc, đã loại trừ, thưa ngài,

Việc tôi quản lý tài sản,

—Aha, anh có nghĩ pháp luật đã giải quyết xong những điều đó không?

Danh dự của tôi đã bị chạm đến và sẽ gieo rắc cái chết khắp nơi!

Thưa Bá tước, làm thế thì quá tiện lợi, tôi xin nhắc lại!

Nếu bất kỳ bộ luật nào là bắt buộc đối với tất cả chúng ta,

Thì anh chính là kẻ thù của tất cả: hãy cút ngay ra khỏi đây

Khỏi ánh sáng và bầu không khí chung cùng sự sống của loài người!