Petrus Aponensis—hóa ra cũng là một bậc thầy phù thủy!
Khi cuộc phiêu lưu kỳ lạ ấy diễn ra, điều mà tôi định kể cho thính giả của mình nghe,
Hầu như chàng đã thử qua mọi nghề nghiệp—ngoài việc làm thầy thuốc,
Kiến trúc sư, nhà thiên văn học, nhà chiêm tinh học,—hoặc tệ hơn thế:
Bằng cách nào khác, như những cuốn sách cổ bảo đảm, mà hắn có thể,
Ngay lập tức, khắp trên thế giới, tỏ ra là kẻ xuất hiện nhanh nhạy nhất
Nơi có vương công cần chữa bệnh, có tháp cần xây cao bằng tháp Babel,
Có sao cần đặt tên hoặc điềm trời cần đọc,—vậy mà thù lao nhận được chỉ là một lời nguyền rủa?
—Lời nguyền: bởi khi một kẻ lang thang,—chân sưng vù, quần áo rách rưới trên đường,
Lúc là một thanh niên, lúc là một ông già, người Thức, người Ả Rập, người Do Thái hay người Digan,—
Đem ra mời chào người qua đường—Ồ, để lấy tiền công, có sá gì đâu?—
"Ta sẽ làm thầy thuốc, ta sẽ đóng vai thợ xây, ta sẽ đặt tên sao—đọc điềm trời!"
Ngay khi vương công được chữa lành, tháp được xây xong, và vận mệnh được đoán trước,
"Ngươi là ai vậy?" câu hỏi liền cất lên; và khi hắn đáp "Chính là Petrus,"
"Đúng như chúng ta đoán trước!" đám đông gào lên—"Một kẻ khốn đã bị kết tội
Từ lâu vì dám thông lực với quỷ dữ—thì ra đúng là ngươi!"
Thế là, họ nguyền rủa hắn không tiếc lời, đó là thù lao cho toàn bộ công sức của hắn,
Họ ra hiệu cho hắn—vương công vừa bình phục cũng làm thế—để tống cổ hắn ra khỏi sự hiện diện của họ:
Những kẻ theo đạo Babylon giật râu và xé áo hắn,
Đuổi hắn khỏi ngọn tháp mà chính hắn đã xây: trong khi đó, nếu hắn ngước nhìn các vì sao,
Thị trấn liền tru lên: "Hãy ném đá tên lang băm dám gọi ngôi sao Chó của chúng ta là Sirius!"
Vùng quê liền hét lớn: "Xéo đi kẻ vô lại dám tiên đoán rằng chúng ta chẳng có lấy một chút niềm vui
Dưới giàn nho và cây vả, vì năm nay đã trở nên cuồng loạn,
Chẳng trổ sinh bất kỳ loại hoa quả nào,—tất cả là tại hành tinh Hỏa!"
Ngay lập tức, chàng thanh niên ngày nào bỗng biến thành một lão già râu tóc bạc phơ,
Hoặc, tùy trường hợp, lớp tuổi già bạc tóc rụng xuống để lộ ra một thiếu niên.
Thị trấn và làng quê rên siết—vì mang ơn một tên phù thủy!
—Nguyền rủa—chưa hết, còn đá và đấm hắn—đó là phần thưởng thích đáng cho nỗi nhọc nhằn của hắn!
Biết ơn bằng lời nói hay hành động thì thật là uổng phí!
Chi bằng hãy đền ơn Giáo hội bằng cách la mỏi miệng, bủa vây, xiềng xích và phế bỏ
Kẻ mà với cái cớ phục vụ con người, lại đi phục vụ tận tụy
Kẻ thù lớn nhất của loài người: chắc chắn không phải của chúng ta, mà là của Satan—những gì hắn kiếm được là thuộc về y!"
Peter cười trừ và nhẫn nhục chịu đựng cách đối xử đê tiện nhường ấy:
Không hiểu sao, những cú đấm, cái đá và lời nguyền dường như đã được định sẵn cho những kẻ như hắn phải chịu đựng:
Phù hiệu của nhà tiên ngôn dưới thời các tín đồ Cơ Đốc, cũng giống như thời của người Do Thái,
Vẫn cứ là—ném đá: thế nên, hắn ngoan ngoãn nhận lấy tiền công rồi bỏ đi,
—Và lại thấy mình ẩn náu an toàn trong những khu phố cũ kỹ ấy,
Con hẻm tối tăm và khuất nẻo nhất của Padua,—chẳng hề hấn gì, hay nói đúng hơn là còn lỳ lợm hơn chút đỉnh:
"Tính toán cho kỹ," hắn tự nhủ, "chẳng mấy chốc ta sẽ gia nhập hàng ngũ các thánh tử đạo,
Bởi vì những kẻ tôn sùng học thức của ta đang nung nấu ý định thiêu sống ta."[10]
Thế nên, vào một buổi tối nọ, lần mò trở về con hẻm của mình,
Peter lê bước trong tình trạng bầm dập, rách tơi tả, thân xác đau nhức, tinh thần mệt mỏi,
Vừa mới trốn thoát khỏi Cairo nơi hắn hạ thủy một chiếc thuyền
Chẳng cần đến buồm, chèo, hay sự trợ giúp của gió hay thủy triều,
—Chỉ cần làn khói lửa để làm quay cuồng
Những bánh xe điên cuồng phóng bạn đi thật nhanh—Bắc, Nam, tới bất cứ nơi nào bạn muốn yêu cầu,—
Đó là—nếu lũ linh mục không xía mũi vào phá đám,
Đập nát cỗ máy của hắn và còn nện cho hắn một trận nên thân.
Khi hắn về đến nơi trọ, bước vào mà không gặp phải sự quấy rầy nào,
Cạnh hàng xóm sợ hãi, lũ trẻ con trốn chạy, rất ít kẻ gan dạ dám bám theo
Trong lúc đôi ngón tay vụng về của hắn lần mò ổ khóa và thử nghiệm
Lần nữa sức mạnh của chiếc chìa khóa kỳ lạ, đẩy tung cánh cửa nặng nề,—
Ai đó kéo tay áo hắn, cất tiếng: "Thưa Thầy, xin ngài tha lỗi!
[900]
Hãy ban cho con một lời, kẻ đang kiên nhẫn đợi ngài trong góc vòm cửa!
Lòng người thật cay đắng: xin ngài đừng đối xử cay đắng
Với con, kẻ đang hôn tà áo ngài, ôi Chúa tể của chốn phù thủy kỳ bí!
Phù thủy—con xin gọi thế, dẫu chẳng màng tới dăm ba chuyện tầm phào,
Con chẳng tin lời đám phàm phu khi chúng ba hoa về phép thuật của Peter,
Cho rằng nghệ thuật của ngài gây ra bão tố, làm hại mùa màng và gia súc,
Cản trở gà đẻ trứng và sâu nhả tơ,
Cưỡi trên lưng dê đực, có lúc lại phi lên chổi bay:
Trong khi cái giá mà ngài phải trả cho việc này (do đó biến điều bi thảm thành hài hước)
Chính là—ngài không được phép uống—sợ hãi như ngày phán xét—
Dẫu chỉ một giọt thức ăn tầm thường mà con người vẫn dùng—đó chính là sữa!
Hãy kể những câu chuyện đó cho người Padua nghe đi! Xin đừng tưởng con là kẻ đần độn đến thế!
Con không sinh ra và lớn lên từ những vùng đất u tối này đâu!
Con đến từ một nơi mà bầu trời không một gợn mây có màu sắc
Sống động hơn, mặt trời tròn và lớn hơn, bầu không khí tựa hương thơm,—trong khi ở trần gian—
Thứ mà các ngón tay chúng ta hái lượm thay cho cỏ,
Hóa ra lại chính là cây moly đích thực! Âm thanh và cảnh sắc nơi ấy giúp tai nghe, mắt thấy,
Cho đến khi tâm hồn trở nên thần thánh: tóm lại,—ngài đang đối mặt với một kẻ không hề ngu ngốc
Làm xấu mặt Hy Lạp—nơi đã sinh ra hắn—bởi sự bất tài!
Xin hãy nhìn vào tròng mắt con có những ký tự huyền bí—
Đó chính là tên của con! Và hãy chú ý đến tai con—ốc tai hình con thiên nga, biểu tượng của con!
Bản chất của con là thiên nga sinh ra để bay lượn tự do
Khắp đất trời để tìm kiếm tri thức—thức ăn cho những lời ca.
Nghệ thuật bị từ chối trước kẻ phàm phu! Lũ ngỗng béo lên nhờ lúa mạch,
Thiên nga cần thức ăn thanh tao, chẳng hề muốn giống như chúng—
Bay cao tìm kiếm Apollo—được vinh dự đàm đạo
Giống như cách mà Thưa Thầy, ngài ban cho con—và con sẽ không giữ ngài lâu đâu.
Xin cho phép con học cách cất tiếng ca—đó là điều chú thiên nga của ngài đang khẩn khoản cầu xin:
Thưa Thầy, người nắm giữ bí mật, xin đừng từ chối một kẻ van xin như thế!
Tất cả những gì con xin là—hãy ban phước cho hoài bão trong sáng nhất của con!
Hãy cho phép con làm cho đồng loại của mình trở nên khôn ngoan, tự do và hạnh phúc! Bằng cách nào?
Chính là bằng cách biến con—giống như ngài đối với con—thành hình mẫu của họ!
Lũ ngỗng có suy nghĩ của loài ngỗng: hãy để một chú thiên nga làm thầy chúng trước, rồi sau đó làm phụ tá,
Hãy để chú ta truyền bá những tư tưởng thiên nga vào từng cái đầu rỗng tuếch ấy,—
Lũ ngỗng chẳng mấy chốc sẽ trở thành thiên nga, và con người sẽ trở thành những gì con đang có!
Đó mới là thứ phép thuật duy nhất—giá như lũ ngu ngốc có được sự minh mẫn,
Liệu chúng có thể thấu suốt và đi xuyên qua lớp vỏ cứng cáp để đến với bản chất rắn rỏi bên trong!
Hãy dạy con thứ phép thuật chân chính ấy—ngay lúc này, không chậm trễ!
Hãy dạy con nghệ thuật khiến kẻ ngu ngốc phải phục tùng người có trí tuệ!
Phép thuật chính là sức mạnh mà những kẻ có trí tuệ như chúng ta nên thực hành,
Lôi kéo kẻ ngu ngốc trở thành tôi tớ ngoan ngoãn của mình—từ nay về sau vâng lời, chẳng bao giờ mơ tưởng—
Trong khi chúng làm theo mệnh lệnh của chúng ta vì nghĩ rằng sẽ đạt được lợi lộc—thực chất là
Những gì chúng nhọc công đổ mồ hôi để giành lấy hóa ra là giả dối: sự thật nằm ở phía sau!
Hãy nhìn xem! Ngài hình thành nên một công trình—giả sử như một dinh thự
Xứng tầm với sự kiêu hãnh và niềm vui của quân vương: đây là sự thật—một ý tưởng đã nung nấu trong ngài,
Thôi thúc ngài mở rộng một khái niệm chật hẹp nào đó,
Đem năng lực của mình ra thử thách, hoàn thành sứ mệnh của tự nhiên.
Đầu tiên ngài mê hoặc chính nhà vua: hắn tưởng tượng rằng
Chính hắn đã nghĩ ra kế hoạch mà ngài thực hiện như thể do hắn truyền cảm hứng:
Rồi đến lượt hắn sai khiến những kẻ tiểu tiểu tốt
Đầu tắt mặt tối cho đến khi công trình của ngài sừng sững hiện ra—đúng mọi điều ngài muốn!
Chẳng mấy chốc nhà vua hiện nguyên hình là một kẻ ngốc nghếch:
Chẳng mấy chốc đám đông ô hợp rời bỏ công việc, nhận tiền công ngày rồi biến mất:
Chẳng mấy chốc chiếc bóng bay từng căng phồng nay bị châm thủng, trở nên teo tóp và gầy guộc—
"Ai là kẻ đã thổi phồng nó?" chúng ta tự hỏi, "ai là người sở hữu lá phổi khổng lồ ấy?"
Petri en pulmones! Con người có vong ân bội nghĩa thì sao chứ?
Cứ để họ làm thế—miễn là họ dừng lại ở việc đóng đinh câu rút—đánh đập, nguyền rủa và trục xuất!
Sức mạnh của Peter hiển hiện rõ ràng: tiếng ngợi ca của con người—âm thanh ồn ào ấy
Chói tai chẳng khác gì lời trách móc đối với đôi tai vốn chỉ quen với ngôn từ của các thiên thần.
Phải, từ khi thế giới này tồn tại, vẫn luôn có những
Bậc thầy phù thủy nắm giữ bí mật—chỉ cần đứng yên, dán mắt
Vào kẻ phàm phu ngốc nghếch: ngay lập tức hắn được thu nạp
Làm lính, làm học trò, làm đầy tớ, làm nô lệ—danh xưng nào chẳng quan trọng!
Tất cả chỉ qua ảo ảnh; và thứ luôn mang vẻ như là lợi lộc—
Tình yêu hay tiền tài—đã biện minh cho sự tuân lệnh đối với lời phán truyền của bề trên:
Công việc hoàn thành—cung điện mọc lên từ mặt đất đến tận trần vòm—
[901]
Có gì lạ đâu nếu những kẻ thợ xây đánh hơi thấy trò lừa đảo suốt người thời gian ấy?
Cứ để họ ném đá, đánh đập, giã nhuyễn ngài trong cối đá đi!
Có hề gì với một kẻ tìm kiếm phần thưởng mang bản chất hoàn toàn khác?
Ngài đã ghi danh mình vào hàng ngũ những bậc hiền triết cùng loại với ngài,
—Michael ở Constantinople, Hans ở Halberstadt!
Hơn thế nữa, dẫu ngài có vô danh đi chăng nữa, ngài vẫn mang trong mình niềm tin
Chính ngài và chỉ có ngài—cái tên gọi có nghĩa lý gì đâu?—
Trên thực tế đã thống trị thế giới, dù cách ngài thống trị có là câu chuyện hư cấu
Thích hợp cho lũ ngốc: thứ phép thuật của sự khôn ngoan chân chính thì ngài—nếu có bất kỳ ai từng sở hữu—đã nắm giữ nó trong tay!
Nhưng có lẽ ngài sẽ hỏi tôi rằng, "Vì mỗi kẻ vô học
Trong lúc hưởng lợi từ thứ phép thuật đó lại quay sang bức hại vị ân nhân,
Ta còn mong đợi điều gì ngoài việc—một khi ta làm cho thiên hạ biết tiếng
Ngươi giống như Michael, Hans và Peter—lại thêm một kẻ vô ơn nữa ra đời?
Nếu dân gian hóa ra lại tệ bạc như thế, bất kể bổng lộc có là gì đi nữa,
Kiếm được từ lòng nhân ái của ta—và kết án ta ở tù, xiềng xích, tra tấn, hoặc
Thậm chí là đem thiêu sống—ngươi sẽ cảm thấy biết ơn đến nhường nào
Khi đã thâu tóm được bí quyết và sánh ngang với—bậc thầy của mình trước đó?"
Đó chính là điểm mà tôi đang chờ đợi ngài! Xin hãy lùi lại một chút và ngẫm xem!
Thiên hạ đồn đại về ngài điều gì nếu không phải là điều này—dẫu mang tính hoang đường,
Nhưng xét theo nghĩa bóng thì lại hoàn toàn phù hợp với ngài—
Rằng,—mặc dù các yếu tố tự nhiên tuân theo cái gật đầu và nháy mắt của ngài,
Thảo mộc héo khô hay đơm hoa chỉ tùy thuộc vào nụ cười hay tiếng thở dài của ngài,
Trong khi cái cau mày của ngài khiến trái đất rung chuyển trong màn khói mù mịt của khí quyển,
Tóm lại, dẫu trong tự nhiên chẳng có gì cưỡng lại mệnh lệnh của ngài,
Thế mà vẫn có một thứ chất tầm thường dám chế nhạo ngài—đó là ngài không được phép uống sữa!
Đó chỉ là ngôn ngữ ẩn dụ! Xin hãy nghe lời giải thích của tôi!
Tiếng tăm đi kèm sự sợ hãi, và sự thù hận đi kèm lòng kính trọng, nghệ thuật của ngài mang lại những thứ ấy thật nhiều.
Tất cả chỉ là bánh mì khô hằng ngày: thứ gì làm ẩm phần ăn ấy?
Chính là tình yêu, giọt sữa làm ngọt ngào bữa ăn của con người—thay vì thế, ngài lại thiếu nó:
Tôi chính là kẻ, vì không sợ ngài, nên có thể yêu ngài.
Tình yêu sinh ra từ trái tim chứ không phải từ trí tuệ, de corde natus haud de mente;
Hãy chạm vào trái tim tôi và tình yêu sẽ thuộc về ngài, chắc chắn như ánh sáng chiếu rọi trên cao kia
Mặt trời ban ngày và ngôi sao ban đêm dù trái đất này có sụp đổ đi chăng nữa!
Từng bước một ngài nâng tôi lên—từng nụ hôn tôi tôn kính
Bàn tay nào ngoài bàn tay thân yêu của ngài là trợ thủ của tôi, luôn chuẩn xác theo từng thôi thúc mới
Khi tôi tiếp cận mục tiêu của mình? Chú chim ưng non vừa phá vỡ vỏ trứng
Rất cần một cú đẩy bằng đôi cánh của chim cha mẹ để rời khỏi mép tổ trên vách đá:
Nhưng một khi đã bay lượn tự do giữa bầu trời,
Trong lúc mỗi nỗ lực hướng về mặt trời khiến máu lưu thông mạnh mẽ hơn qua từng thớ thịt,
Chắc chắn chim bố mẹ sẽ cảm thấy, khi chúng cùng nhau bay vút lên trong niềm vui sướng,
Mọi nhọc nhằn đều được đền đáp xứng đáng khi tình yêu thực hiện trọn vẹn lời hứa của mình!"
Lúc bấy giờ, nét mặt u sầu của Peter bỗng rạng rỡ lên đôi chút,
Nở một nụ cười nhợt nhạt như thể sự ngờ vực lâu đời đang dần tan chảy.
Khuôn mặt ấy chậm rãi phá vỡ sự im lặng. "Chà, ai mà biết được?" ông cất lời. "Phàm nhân—dù chuyện gì
Có xảy ra đi nữa—vẫn mãi là những kẻ bị trò lừa của hy vọng đánh lừa rằng vận may vẫn còn ở phía trước.
Nhiều học giả tìm đến ta, hứa hẹn những đỉnh cao và kỳ quan:
Ta đứng đây để làm chứng cho việc họ đứng ra can thiệp giữa ta và những kẻ cào cấu ta!
Bánh mì khô—đó là thứ ta kiếm được: thật sự nếu không có nó thì ta đã chết đói rồi:
Nhưng sữa thì chẳng có lấy một giọt! Nào, hãy xáo lại bộ bài một lần nữa!"
Trước lời hứa hẹn ngầm chứa trong câu nói ấy, người lạ mặt của chúng ta—
Còn có thể làm gì khác ngoài việc vòng tay ôm chầm lấy Peter trong niềm vui sướng tột cùng?
"Khoan đã! Ta sắp nghẹt thở rồi!" nhà phù thủy gầm gừ. "Ta còn phải đóng vai con chó
Giữ chỗ trong máng cỏ nữa hay sao? Lại đây nào, chú bê con của ta, và hãy ăn đi!
Nào... ngươi không đợi lời cầu nguyện trước bữa ăn sao?" Nhưng đột nhiên làn khói trắng ngà
Đặc quánh như con rắn, cuồn cuộn bay lên—hương thơm ngày càng ngọt ngào hơn
Cho đến khi chạm đến mũi chàng thanh niên và dường như hút cả tâm trí
Lẫn linh hồn khỏi bộ não qua đường mũi: vờ như thật vậy!
Ngay sau đó chàng thanh niên dụi mắt. "Mình đang ở đâu thế này?
Quá nhiều rắc rối với sách vở! Chắc là trò mơ mộng vẩn vơ nào đó vừa mới mang lại chút giải trí.
Peter vừa lải nhải điều gì thế nhỉ? Thật tình, trán mình đẫm mồ hôi lạnh rồi đây!
Đầu mình đau như búa bổ, tim đập thình thịch thế này! Lẽ nào mình đã ngất xỉu?
Ồ, mình đã đọc bài diễn văn của mình—chắp vá từ tác phẩm của Plato,
Tống vào đầu ông ta những triết lý về 'Cái Thiện và Cái Đẹp', thề rằng—thề có Thần Chó của Ai Cập—rằng mình đang chọn
Con đường của Plato để phục vụ con người! Mấy giờ rồi nhỉ? Đúng tám giờ!
Bây giờ về nhà thôi, và từ ngày mai mặc kệ Plato thích mơ mộng gì thì mơ!"
Peter nắm giữ bí mật! Cái Thiện và Cái Đẹp vốn là sản phẩm
[902]
(Như ông ta đã nói) được tạo ra từ Cái Xấu và Cái Ác: cái này phải làm tiền đề cho cái kia.
Cũng giống như chất độc biến thành thuốc chữa bệnh, luồn lách qua các ống dẫn kỳ lạ khác nhau
Mà các y bác sĩ gọi tên, và cuối cùng phát huy tác dụng một cách an toàn và đã được cải biến.
Ngươi muốn dẹp bỏ chất độc, chữa bệnh bằng những món ăn ngon lành
Dành cho những kẻ khỏe mạnh và bình thường ư? Ngươi chỉ tốn công vô ích với những thứ vớ vẩn đó mà thôi!
Thạch tín mới là thứ tiếp thêm sức mạnh cho đôi mắt mệt mỏi,
Thuốc phiện mới làm cho bộ não trở lại bình thường—sau khi bị tàn phá bởi lo âu và phiền muộn.
Sao nào, ông ta vẫn an toàn trong nhà chứ?—hẳn là muốn trốn thoát—không còn nghi ngờ gì nữa
Cảm ơn, vì ta nợ lời cảm ơn và nhiều hơn thế nữa, và có ý định trả ơn vào thời điểm thích hợp.
Việc cấp bách nhất bây giờ là—sau một đêm suy ngẫm,
Hỡi Peter, những lời dạy của ngài!—phải nhanh chóng đưa vào thực hành những điều đó.
Để ta xem nào! Kẻ khôn ngoan, trước hết là kẻ coi thường sự giàu sang:
Nhưng để coi thường chúng thì trước tiên phải có được chúng: chẳng ai tin vào việc ông ta cho phép
Vàng nằm đó mà không thèm nhặt: kẻ nào nhặt lên, rồi lại ném
Vàng đi—đang triết lý hóa: chẳng ai tranh cãi về quyền làm điều đó của ông ta.
Cũng vậy với danh vọng ở đời: chính bằng cách từ bỏ nó,
Ông ta chứng minh một cách không thể chối cãi rằng mình hoàn toàn có thể giữ lại chiếc vương miện đã bị vứt bỏ.
Sulla tạo ra dấu ấn khi từ bỏ chức độc tài:
Những kẻ ngốc nghếch ca ngợi đời sống ẩn dật ư? 'Nho còn xanh lắm,' chúng ta cười nhạo.
Cũng vậy—nhưng tại sao lại tiếp tục kể lể nhỉ? Mọi thứ thật hỗn loạn
Ở đây: đầu óc tôi đang xoay mòng mòng với đống tri thức. Chẳng mấy chốc kẻ đã dạy dỗ tôi sẽ được đền đáp xứng đáng!
Lũ người Hy Lạp tỏ ra vô ơn ư? Các người đang lăng mạ chúng ta đấy phả không?
Khi bài học của ngài đơm hoa kết trái lần đầu tiên, hỡi Peter—cứ chờ mà xem!"
Lời nói đi đôi với việc làm; chưa qua một năm ngắn ngủi,
Tên công tử bột—gã ngốc từng bị ông đem ra làm trò cười—giờ đây lại là kẻ phải tấu hài cho hắn nghe mà chẳng lấy tiền:
Gã keo kiệt—tên tích trữ của cải, kẻ bấy lâu nay thui thủi một mình trong tuổi già lú lẫn—
Giờ đây đã tìm được một người bạn biết trân trọng và cung kính:
Mụ mụ trát phấn dán vá, mụ phù thủy Jezebel—đã lấy lại được,
Thật kỳ lạ làm sao, khả năng thu hút, nhận được những lời tán tỉnh cho đến khi mụ thét lên Jam satis!
Gã công tử bột được nịnh hót. Gã keo kiệt được kết thân, mụ phù thủy được chiều chuộng—
Chẳng một ai bị bỏ quên, ngoại trừ Chúa—chẳng mấy chốc hắn đã đạt được mục đích của mình.
Khi hắn đang thảnh thơi nghỉ ngơi vào một buổi sáng trong căn biệt thự của mình,
(Của hồi môn là của mụ phù thủy) ước tính (khoản thừa kế của gã keo kiệt) số tiền vàng trong rương,
Ngẫm nghĩ xem một lời khen của kẻ ngốc (lời của gã công tử bột) có thể lấp đầy
Vòng tròn xã hội bằng những lời ca tụng hắn như thế nào, đưa hắn lên hàng nhân vật nổi bật ra sao,
Ngay lúc ấy—"Có một người bạn cũ rất muốn được diện kiến Điện hạ!"
Ở đó đứng Peter, gầy như bộ xương khô và bù nhìn rơm, viết rành rành hai chữ Triết-gia
Trên khuôn mặt hằn sâu nỗi buồn—vì vàng úa và khô khốc,
Tựa như miếng da cừu thuộc—với một cặp mắt—ánh lên tia hy vọng yếu ớt.
"Ta đã đưa ra lời khuyên đúng đắn chứ? Cậu học trò thân yêu của ta, theo đó,
Đã phát đạt lớn lao phải không? Chắc chắn rồi, ta tìm thấy cậu đúng vào thời điểm này,
Khi bàn tay cậu có thể kéo ta ra khỏi điệu nhảy chiến tranh điên cuồng
Mà bọn dã nhân đang giăng ra xung quanh thầy của chúng—đã gục ngã nhưng chưa chết.
Padua muốn thiêu sống ta: hãy ngăn chặn chúng lại, để ta có thể kéo dài
Phần đời còn lại—dẫu tàn tạ—được ẩn giấu trong một nơi trú ẩn an toàn phía sau lưng cậu!
Ta đang nằm rạp ở đây: mau lên, hãy giúp ta dẫu chỉ bằng một ngón tay
Kẻo ta lại tìm được chốn an toàn đích thực—bên dưới một tấm bia mộ!"
Chỗ ở, miếng ăn thức uống, cùng với—thỉnh thoảng—một đồng xu
—Tiền bố thí cho kẻ nào còn nghèo khổ hơn nữa, nếu có kẻ như thế, đó là tất cả những gì ta xin.
Hãy coi ta như kẻ ăn mày của cậu—thậm chí, nếu cậu thấy phù hợp,
Chỉ là một tên đầy tớ đơn thuần—niềm khao khát nghỉ ngơi của ta lớn lao đến thế đấy!
Vâng, từ sự giàu có của cậu, Peter chỉ xin một chút bố thí nhỏ nhoi
—Được phép sưởi ấm đôi bàn tay lạnh giá trước ngọn lửa mà cậu đang sưởi!
Dẫu món nợ của cậu có lớn gấp đôi, hãy ban cho ơn huệ này—sự miễn giảm
Mà ông ta tuyên bố là nghĩa vụ: chính bản thân cậu mới là kẻ phải mang nợ!"
"Được ngài kính trọng Tôn sư—liệu có thể như thế sao, sự đối xử mà
Kiến thức phải nhận lấy, khi mà phép thuật rõ ràng chẳng thể bảo vệ nổi ngài?
Thật kỳ lạ! Bởi vì, ngay khi ngài bước vào—điều mà chiến tích nổi tiếng kia hàm ý,
Tôi đang suy nghĩ say sưa về nó—về lý do tại sao ngài lại dựng lên công trình ấy, niềm tự hào của Padua.
Chẳng phải vì sự kiêu hãnh của con người, không phải vì niềm vui của con người mà ngài lén lút
Dựng lên nó, mà là để tạo ra ngai vàng thống trị giúp thế giới này chẳng mấy chốc sẽ được quét sạch
(Thế giới hạnh phúc) khỏi thứ lũ lượt đang tàn nhẫn
[903]
Ngược đãi ngài—và đang cản trở tôi, điều đó khiến tôi đau lòng nhất.
Bởi vì nếu lan truyền tin đồn rằng ngài giờ đây là cận thần của tôi,
Làm sao tôi có thể bảo vệ ngài—thậm chí tự bảo vệ mình trước đám đông hỗn tạp? —
Hãy đợi cho đến khi đám đông, hiện đang là chủ nhân, dù muốn hay không cũng phải trở thành
Những kẻ hầu người hạ đúng nghĩa của chúng: khi đó lòng biết ơn mới có cơ hội phát huy tối đa!
Chắc chắn trải nghiệm này cho thấy sự bất hợp lý nhường nào
Khi những bộ óc như tôi lại phải mục ruỗng trong sự nhàn rỗi và sung túc. Lũ ngỗng cứ việc cạc cạc,
Ăn cho đẫy bụng, và bám trụ mặt đất: còn bầy thiên nga thì sớm muộn gì cũng rời bỏ
Thức ăn trần thế—cũng như tôi rất muốn làm thế, chú thiên nga của ngài, nếu được dạy cho cách thức.
Xin hãy dạy tôi cách thống trị con người, bắt họ phải quy phục theo ý muốn của tôi!
Tất nhiên là hoàn toàn vì lợi ích của họ—hãy truyền thụ cho tôi một bí quyết xứng đáng để đền đáp,
Bởi vì cuộc sống đích thực chính là—phần thưởng! Kho báu của Tantalus
Ngoài ra chẳng có gì khác, nó sẽ tan biến và không để lại chút dấu vết nào.
Hãy đợi một chút, đừng vội đòi trả công quá sớm!
Sự nôn nóng quá mức sẽ làm hỏng việc của ngài. Cảm ơn ngài! Vì—ngay khi tôi đang nói đây—tôi đang gạt bỏ
Sự lười biếng và những ham muốn hão huyền, để học cách—nhanh chóng và chắc chắn—
Phép thuật điều khiển vương trượng, đội vương miện và nắm giữ quả cầu quyền lực như thế nào!
Lại đi mất rồi—sao chứ, ông ta biến đi đâu mất rồi? Quả thật, ông ta đi thật chóng vánh!
Những lời dạy của Peter đã bắt đầu phát huy tác dụng, hòa quyện men vào khối bột của tôi rồi!
Phải, chúng ta buộc phải đeo găng tay nếu muốn hái hoa hồng—phải cởi bỏ
Bộ y phục bằng lụa nếu muốn trèo lên cây và hái trái của nó.
Tại sao lại có gai nhọn, vỏ sần sùi? Là để bảo vệ nguyên vẹn
Cả hai phần thưởng! Chúng ta tự kết vòng hoa cho mình, chúng ta vươn lên từ mặt đất để dự tiệc trên thiên đường,
Chính vì sự tồn tại của những thứ mà trước đây chúng ta từng đánh giá
Là chướng ngại vật nhưng nay, được dạy dỗ tốt hơn, chúng ta xem đó là những trợ thủ đắc lực.
Thật dại dột khi tôi từng quay lưng đầy ghê tởm với đồng loại của mình!
Những hố sâu dốt nát—cần phải lấp đầy, và những đống định kiến—cần phải san bằng—
Đám đông mặc đủ thứ trang phục sặc sỡ, người da trắng, da đen và da vàng—
Đó quả là một nhiệm vụ vô vọng khi muốn kỷ luật cả một đạo quân như thế!
Giờ thì tôi đã thấy sai lầm của mình. Những thói hư tật xấu đóng vai trò giống như các đức tính
—Không chỉ vì chúng bảo vệ—những chiếc gai nhọn—bông hồng mà chúng ta vừa vặt lấy,
Không chỉ vì chúng cào cấu, cọ xát—lớp vỏ sần sùi—qua lớp bùn đất dưới giày
Mà đôi chân trần bám chặt vào thân cây, trong khi chúng ta đang kiêu hãnh với đôi bốt cao đến nửa vầng trăng.
Không, mục tiêu của tôi cao cả hơn, vị tha hơn nhiều!
Con người sẽ giữ lại những gì từng có vẻ cản trở họ, vì hóa ra đó lại là sự trợ giúp đắc lực nhất,
Dẫn đến việc xác định cái đầu nào là cái đầu xuất sắc nhất,
Nếu người ta muốn tôn vinh thân thể mình, cai trị các chi của nó—vốn dĩ vô kỷ luật nếu không có sự điều khiển.
Ngựa ngu ngốc cứ trợn tròn mắt nhìn, do tầm nhìn hạn hẹp
Nên nó tưởng con người là một con quái vật, liền để cho người đó cưỡi lên, rồi phóng đi với tốc độ gấp đôi
Khoảng cách mà một con ngựa không người cưỡi có thể phi nước đại,—vừa phi vừa mơ mộng—giấc mơ chốn Thiên đàng Elysium!
—Mơ mộng rằng người dẫn đường lùn tịt của nó là một người khổng lồ—như lời mấy tay nài ngựa kể cho chúng ta nghe."
Tóm lại, phép thuật đã phát huy tác dụng như thế, hắn nhanh chóng thoát khỏi mọi vướng bận:
Tim và óc không còn cảm thấy những mũi nhêm từng được coi là cắn rứt lương tâm—
Từ nay đôi chân hắn được tự do—Per Bacco, chúng đã nhảy múa
Vui mừng làm sao qua những chướng ngại vật từng ngáng đường hắn trước đây!
Chính trị nay đã trở thành phần thưởng—một nhà cố vấn khéo léo như thế,
Kẻ đưa ra gợi ý đúng lúc, với sự nhạy bén nhân lên gấp ba gấp bốn lần
Công trạng trong từng chính sách—chưa từng có vị Hoàng đế nào
Lại có được một bề tôi là nhà chính trị, là người bạn, và còn hơn thế nữa!
Khi hắn, đi qua đi lại suốt một buổi trưa trong căn phòng riêng của mình
—Buổi họp hội đồng đã kết thúc, mỗi ý kiến (do hắn gợi ý) đã bùng cháy thành ngọn lửa, được các đồng sự nhiệt liệt vỗ tay tán thưởng,
Những nước đi chính trị được ca ngợi bằng câu "Salomo si nôsset!"
("Nếu vua Solomon biết được điều này!"—đó là diệu kế của hắn)—mỗi ván cược may mắn đều trúng to,
Trong lúc vừa đi lại, hắn vừa tự ôm lấy mình vì mãn nguyện,
Cốc—tiếng gõ cửa vang lên. "Sao cơ, Hoàng đế ư? Chẳng phải ai khác có thể tước đoạt
Của ta sự khuây khỏa xứng đáng này theo cách đó đâu. Vì đó là sự sắp đặt của định mệnh,—
Xin mời vào, Bệ hạ Chủ nhân của tôi! Ha, Peter, ngài ở đây ư? Teneor vix!"
“À, thưa Ngài, dẫu vậy, xin hãy kiềm chế, đừng nổi giận!
Ngài thì cao sang lừng lẫy, tôi thì hèn mạt thấp kém, khoảng cách giữa chúng ta thật rộng lớn biết bao!
Tuy vậy, ngài hẳn là—hơn bao giờ hết—đang đánh giá rất cao
Bí mật của tội nghiệp Peter, vì nó đã nâng ngài lên vị trí này.
Xin hãy ban cho tôi ơn huệ mà trước đây ngài từng do dự!
Mười năm đằng đẵng hành trình của ngài đã tiến bước—một chuỗi chiến thắng liên tiếp—(dù cuộc đời ngắn ngủi)—hactēnus,
Trong khi tôi thì cứ trượt dài thảm hại xuống mãi
Cho đến khi đâm sầm vào cánh cửa của Thần Chết, ranh giới cuối cùng Nec Ultra Plus.
Cách đây vài năm—khoảng chừng mười năm—kể từ khi tôi tìm kiếm nơi nương náu,
Khẩn khoản xin một xó xỉnh trong toàn bộ dinh cơ của ngài, một chút tiện nghi giữa bao của cải ngổn ngang.
Giờ đây ngài đã vươn lên vượt xa những thứ đó: vàng so với đồng thau thế nào
Thì quyền lực—như ngài từng lý luận—cũng quan trọng hơn sự giàu sang chừng ấy.
Ngài đang có thừa quyền lực trong tay: xin hãy rủ lòng thương cho tôi một chốn nương thân!
Chuyện xin một phòng ở lúc này là không thể bàn tới: hãy tìm cho tôi một thành trì—một pháo đài nào đó—
Một góc khuất kín đáo, nơi mà con quái vật mù lòa điếc lác khổng lồ
[904]
Của đám đông ngoài kia không thể với tới, để tôi có thể cứu v lấy linh hồn mình trong âm thầm!
Phải, vì tôi đã nhúng chàm quá sâu vào chuyện bùa phép!
—Đã đánh mất thế giới, và e rằng đã giành được một nơi chốn nào đó mà tôi rất ngại phải miêu tả!
Dẫu vậy, nếu sự cầu nguyện và ăn chay có thể thuần hóa được lòng kiêu hãnh vốn được nuông chiều từ lâu,
Biết đâu sự dung thứ vẫn còn dành cho tôi: sự hối cải bao giờ cũng không quá muộn.
Làm sao tôi có thể cải tà quy chính khi bị vây quanh bởi những kẻ nguyền rủa và hành hung?
Xin hãy cứu vớt chiếc que củi này khỏi đám cháy! Một khi đã rời đi, tôi xin lấy danh dự Kinh Thánh mà thề rằng,
Chẳng bao giờ nữa—chừng nào ngọn đèn đời yếu ớt này còn chập chờn—
Không, dù chỉ một lần tôi làm phiền ngài, mà sẽ lặng thầm gánh chịu số phận của mình!"
“Khoan đã, thưa Vị thần hộ mệnh, bậc Tiên tri không bao giờ sai sót của ta!
Thật kỳ lạ! Ngài có đoán được rằng—khi ngài vừa ngó đầu vào—tôi đang suy ngẫm về điều gì không?
Cả tôi và ngài đều có chung quan điểm khi ưu tiên
Quyền lực hơn sự giàu sang, nhưng—vấn đề là ở chỗ này—loại quyền lực nào mới đáng nói, tôi hỏi ngài?
Cai trị con người là chuyện tầm thường, dễ dàng và hèn hạ:
Hãy vứt bỏ lương tâm đi, ngay lập tức ngài sẽ có trong tay đám đông ngu ngốc sẵn sàng tuân lệnh.
Nhưng kẻ nào nắm giữ chiếc gậy mục tử, kẻ đó có thể vứt bỏ chiếc búa chiến tranh:
Đó mới là thứ quyền lực mà tôi thèm khát lúc này; sự thống trị của tâm hồn đối với những tâm hồn—mới là sứ mệnh của tôi!
“Nhưng ngài phản bác rằng, ‘Ngài đang nắm giữ nó rồi đấy thôi, người dùng ảo ảnh
Để khoác lên những lời dối trá tấm áo của sự thật, ngụy trang cho sự ngu ngốc bằng vỏ bọc của lý trí:
Linh hồn ngài tác động lên linh hồn họ, chắc chắn rồi, khi đám đông hò hét,
Rồi giữ im lặng, lúc thì đánh nhau lúc lại vuốt ve, bị rót vào tai những lời đường mật qua đầu óc.’
Có thể lắm chứ! Nhưng dẫu sao thì hành động ấy vẫn mang tính trần tục,
Thô tục hơn mức mà một khẩu vị đang thèm khát manna—lại cảm thấy buồn nôn trước đậu Hà Lan—có thể chịu đựng:
Quyền lực chi phối con người thông qua những nhu cầu vật chất: tại sao người ta phải hạ mình
Thống trị bằng những hy vọng và nỗi sợ hãi đê tiện—nhận lại một tiếng rên rỉ cho mọi công sức bỏ ra?
Không, nếu con người phải ca ngợi tôi, hãy để họ ca ngợi cho đúng mục đích!
Nếu chúng ta muốn lay chuyển thế giới, thì không phải trái đất mà chính thiên đường mới là điểm tựa của chúng ta—pou sto!
Đó là cách tôi tìm cách lay chuyển nó: Thưa Thầy, tại sao ngài cứ xen vào—
Cản trở tôi tiến sát đến bậc thang cao nhất của chiếc thang danh vọng?
Nghệ thuật cai trị quốc gia chính là bậc thềm tôi đang bước lên: khi được giáo hội nâng bước
Lên đến nơi bàn chân tôi có thể chạm vào bậc cao nhất mà định mệnh cho phép—
Đến lúc đó hãy đòi hỏi ơn huệ. Sẽ không có lời bào chữa nào
Được buông ra để trốn tránh với ngài đâu: tôi sẽ trả đủ món nợ của mình, từng xu một!
Này, lũ đầy tớ bên ngoài kia! Hãy đưa vị đáng kính này xuống lầu!
Không cần tiễn biệt đâu, anh bạn Paul—không, Peter—tên của ngài là gì nhỉ, hình như tôi nhớ không nhầm?
Nào, ông ta rất khiêm tốn đấy chứ: kẻ khác có lẽ đã hậm hực bỏ đi rồi—với cái vẻ kiêu kỳ
Mà những kẻ cầu cạnh hay thể hiện khi chúng ta tiễn họ ra về.
Tôi có chạm vào bộ quần áo rách rưới của ông ta không? Chắc chắn ông ta vẫn giữ khoảng cách:
Tuy vậy, bằng cách nào đó, vẫn có một thứ gì đó truyền từ ông ta sang tôi—dù phép màu ấy nằm ở đâu đi nữa—
Thứ gì đó truyền cảm hứng cho tâm hồn tôi—Ồ, chắc chắn là nhờ sự trợ giúp
Của Peter rồi!—dù sao đi nữa, ông ta đáng giá bao nhiêu thì cứ nhận bấy nhiêu!"
Chính linh hồn tôi lúc này mới đang bay cao! Bay cao bằng cách nào? Bằng cách bò trườn!
Tôi sẽ đến Roma, đặt quyền lực tối cao thế tục phủ phục dưới chân Roma!
‘Đôi tay’ (tôi sẽ nói thế) ‘từng thành thạo trong việc lôi kéo, giật cục
Con người theo ý muốn của tôi—nay xin cúi đầu ôm lấy đôi chân!’
Phải, chính vị Hoàng đế cũng từng siết chặt đôi tay ấy trong sự nhiệt thành!
Giờ đây—chúng chỉ khẩn cầu được làm tôi tớ cho Roma, chẳng màng đến việc tốn kém dù chỉ một xu nhỏ.
Là đứa con được Roma nhận nuôi—chẳng có khúc xương, thớ thịt, dây thần kinh hay
Gân cốt nào trong tôi mà tôi không dốc sức vắt kiệt, dù có phải thở hắt ra hơi cuối cùng!"
Khi hắn đứng ngạo nghễ vào một buổi chiều—(hắn đã đi ngựa khắp Roma—một cuộc diễu hành vô tiền khoáng hậu!—tuyên bố chiếm giữ đền Lateran với tư cách Giáo hoàng mới)—
Và nghĩ ngợi: "Mọi thứ đã đạt được rồi! Giáo hoàng! Ai có thể từng
Mơ rằng mình sẽ tiến xa đến thế khi, khoảng mười năm về trước,
Tôi ôm ấp lòng sùng đạo, chuyển từ linh mục lên giám mục,
Đạt được chiếc mũ Hồng y, hối lộ Mật nghị Hồng y, giành được hai phần ba số phiếu, nhìn thấy chiếc lồng của mình mở ra,
Và bước ra—trở thành người mà Roma đang ca tụng! Ồ, nếu có một cửa hàng điều ước,
Sẽ chẳng có thêm điều ước nào được tôi mua nữa—tôi là chúa tể của mọi vật dưới trần gian này!"
Ha—kẻ nào dám bén mảng đến lúc này—vạch tấm thảm che tường bước vào?
Sao cơ, lão Peter lại ở đây, vào lúc thế này, trước sự hiện diện thế này?
Satan cử cái gai này quay lại chỉ để làm khó dễ cho
Ta, kẻ vừa mới bước lên nhậm chức—chẳng cần đến ngươi chút nào!
Thật tình, chính bản thân ta cũng đã chạm ngõ tuổi già, nhưng trông ngươi thì chẳng khác nào Tithonus!
Liệu có ích gì khi tìm kiếm ở ngươi món quà duy nhất còn lại—sự trẻ hóa?
Chà, vì xác thịt vốn là cỏ rác mà thời gian thế nào cũng sẽ vung liềm cắt gọt,
Hãy nói những gì ngươi muốn nói rồi xéo đi cho khuất mắt, đừng làm trò lẳng nhẳng nữa!"
Peter ngập ngừng—ho khan vài tiếng để mở đầu bài trích đoạn—
“Thưa Đức Thánh Cha, sự giúp đỡ của ngài đến muộn màng quá: tuổi chín mươi thì chết đi cũng chẳng có gì đáng tiếc.
Padua ơi, hãy xây giàn thiêu cho tội nghiệp Peter đi, xếp chồng từng khúc củi lên nào,
Cứ việc thiêu rụi đi—ta đã sống trọn cuộc đời mình rồi! Dẫu vậy, đây mới là nỗi cay đắng trong cái chết—
[905]
Ta mang trong mình niềm tự hào của một tác giả: ta muốn cuốn sách của mình được lưu truyền mãi với thời gian!
Nhìn xem, ta đã giấu nó trong ngực áo để sưởi ấm giữa những tà áo rách rưới bợt bạt này!
Hãy cứu lấy nó—hãy nói cho thế hệ mai sau biết rằng Bậc thầy của ngài chẳng có đối thủ!
Món nợ của kẻ sĩ đã được trả sòng phẳng, xin nguyện lấy tiếng ‘Cảm ơn’ làm hơi thở cuối cùng!”
“Phí lời, cái bọc nhàu nát hôi hám này—những dòng nguệch ngoạc điên rồ
Bôi chi chít lên cả tá da cừu! Tên của mớ hỗn độn này là gì đây?
Ha—‘Conciliator Differentiarum’—
Người và sách cứ việc cùng nhau ra tro, thế giới chẳng mất mát gì đâu!
Khoan đã—còn gì nữa đây? Một chuyên luận—hả, ‘De Speciebus
Ceremonialis Ma-gi-æ?’ Chắc là ta đang mơ rồi! Biến đi, cút ngay,
Hỡi tên phù thủy—nhanh chóng tránh xa ta ra! Vô ích thôi khi ngươi cứ quỳ sụp ôm lấy đầu gối ta, hôn hít
Bàn tay đang đeo chiếc nhẫn của Thánh Phêrô hay đôi chân mang hình Thánh Giá!”
“Cứu tôi với! Lão phù thủy già bám chặt lấy tôi như con bạch tuộc vậy!
A, ngài đang đứng dậy rồi đấy—bốc khói, bực dọc, cau mày, nếu tôi đọc được nét mặt của ngài!
Cứ cau mày đi, ai thèm quan tâm chứ? Chúng ta là Giáo hoàng—một khi đã làm Giáo hoàng, ngươi chẳng thể phế truất được chúng ta đâu!
Tốt lắm—ngài đang nặn ra một nụ cười kìa: khá hơn rồi đấy! Vẫn còn sung sức lắm phải không?
Bỗng nhiên trẻ lại ư? Nhưng sự việc quá rõ ràng rồi! Đồ ngốc—
Ta ở đây dây dưa với quỷ dữ, thế mà lại biết Ngôn từ—có sức mạnh khuất phục mọi sinh linh
Dưới đất, trên trời, và nơi địa ngục. Apage, Sathanas
Dicam verbum Salomonis—” “dicite!” Khi ấy—vù một cái!—
Điều gì đã thay đổi? Kẻ lạ mặt dụi dụi đôi mắt của mình:
Ở đó gương mặt của Peter đang mỉm cười quay lại nhìn hắn qua bờ vai một thoáng,
Khi cánh cửa đen sập lại, rầm một tiếng! “Thế là hắn thoát được một trận đòn roi rồi đấy!”
({Một cậu bé nãy giờ nấp nghe lén cuộc trò chuyện đã thốt lên như thế.})
“Đó là cách người ta cảm ơn những tay phù thủy khi họ chúc phúc cho thiên hạ đấy!
Anh bị làm sao thế? Là một người đàn ông hẳn hoi mà lại nhát gan đến vậy sao?
Này ngài ngoại quốc, trông ngài chẳng khác nào một kẻ ngốc!” “Idmen, idmen!”
Gã người Hy Lạp rên rỉ. “Ôi Peter, cuối cùng thì tôi cũng phân biệt được phô mai khác với phấn vẽ chỗ nào rồi!”
Peter đã sống trọn cuộc đời mình, bị đe dọa nhưng chưa từng là một tử đạo,
Tự biết rõ mình là một nhân vật vĩ đại—sự thấu hiểu ấy là phần thưởng duy nhất cho ông,
Để lại cho đời một cuốn sách dày cộp—người ta chỉ hiểu lầm một phần
Khi họ gọi đó là một tác phẩm Scientiæ Com-pen-di-um đích thực:
“Admirationem incutit” họ chua chát
Mỉm cười, khi vội vã khép lại tập sách dày mà chính bản thân tôi từng được thúc giục
Mở ra một lần: nhưng tình yêu—thứ sữa của cuộc đời mà ngày này qua ngày khác,
Lũ ngốc cứ húp lấy húp để—Ôi Peter, hương vị tình yêu của ông vẫn còn ở tương lai!
Hỡi anh bạn người Hy Lạp, tham vọng của anh liệu có chung số phận thất bại?
Đúng là tôi chẳng tìm thấy ghi chép nào cho thấy anh từng mặc áo choàng tím, tay cầm rìu và bó gậy lictor,
Hay đóng vai một vị giáo hoàng đối lập nào đó: tuy vậy, bạn tôi ơi, đừng vội thoái chí, anh chắc chắn
Sẽ đạt được phần thưởng trên đời này đúng lúc chỉ với hai thứ quà tặng ấy!
Sự thông minh không bị lương tâm kiềm chế—nếu anh lục lọi
Cuốn sách của Peter, anh sẽ chẳng tìm thấy bùa chú quyền năng nào sánh được với chúng để thống trị quần chúng;
Và tôi cũng chẳng thiếu ví dụ để dẫn chứng, nếu như tôi không phải bận rộn
Giải quyết những công việc khác. Thôi anh cứ đi đi, anh sẽ phất lên thôi! Bài thơ của tôi đến đây là hết.
Khi Tiberius—vẫn chưa lên ngôi Hoàng đế—đi qua những vùng đất này,
Ngang qua Padua, ông đã thỉnh ý Tiên tri Geryon của Padua
(Vị thần ba đầu, thông thái gấp ba lần) chỉ để gỡ rối
Những khúc mắc nhất định trong tương lai của mình. "Hãy ném những viên xí ngầu bằng vàng
Xuống Abano," nó đáp: "thả chúng vào đài phun nước ở đó,
Hãy chú ý xem các mặt xúc xắc hiện ra tổng số điểm là bao nhiêu!" Và cho đến nay chúng ta vẫn thấy từng con xúc xắc, chính xác là con xúc xắc ấy,
Nổi lên qua làn nước trong vắt,—đọc được toàn bộ câu chuyện ở đó

Nơi Suetonius đã kể lại—với lần tung ra điểm số cao nhất của chúng.
Dẫu những viên xúc xắc tưởng tượng đầy ngẫu hứng mà tôi vừa tung ra không hiện lên mặt "Venus":
Tuy nhiên—vì tình yêu dành cho vùng đất thân thương mà tôi thường xuyên quay về trong những giấc mơ—
Tôi đã—ồ, không phải hát! mà là ngâm nga (như một thói quen
Có phần lười biếng của tôi giữa chúng ta)—câu chuyện truyền thuyết này. Bài ngâm nga đó là gì?
[Xem hình phóng lớn]
[Nghe]
[906]