Một giáo sĩ Do Thái từng kể cho tôi nghe: Vào cái ngày được phép

Satan chỉ trích quy tắc của Chúa, hắn liền rời khỏi trần gian,

Đến thẳng chốn thiên đàng để thách thức muôn vàn thiên sứ.

"Lỗi lầm gì thế này?" "Ta tìm thấy điều này đáng trách:

Miền hạ giới có biết bao thứ tiếng ngôn khác biệt,

Thế nhưng tất cả lại đồng lòng cất chung một lời ca rằng:

'Địa ngục chẳng có sức mạnh nào sánh nổi những gì trần gian bày tỏ:

Cái Chết là đứa con mạnh mẽ nhất sinh ra từ Địa ngục, thế mà

Mạnh hơn cả Cái Chết chính là một Người Vợ Tệ, ta đều rõ.'

Nào có lạ gì nếu ta bực dọc và phẫn uất—

Bị tước đoạt mất quyền lợi, bởi ta chính là Cái Chết, và thuộc về ta

Danh hiệu Kẻ Mạnh Nhất? Loài người phải trả món nợ của Tự nhiên

Vì họ buộc phải thế theo đòi hỏi của ta; nhưng chắc chắn từ nay

Con người sẽ vui lòng từ chối việc trả nợ đó,

Miễn là các ông chồng có những người vợ tệ kết hợp lại

Để làm khó Cái Chết. Xin hãy phán xử giữa ta và bọn họ!"

"Chính ngươi sẽ phải tự phán xử. Hãy hạ phàm dưới hình hài

Một kẻ phàm nhân, kết hôn, rồi nếm trải từ bọt bèo cho đến cặn bã

Cái chén đắng cay ấy, đoạn xem ngươi có thể thoát khỏi

Việc kết luận cùng những kẻ khôn ngoan và sầu muộn rằng:

Sức mạnh của một Người Vợ Tệ đến cả bản thân Cái Chết cũng hoài công bắt chước!"

Cách Satan dấn bước vào cuộc lữ hành trần thế,

Tuân theo những lề thói của cõi trần,

Lấy vợ và làm một người chồng trọn vẹn từ tuổi trẻ đến lúc về già

Một cách can trường—tôi xin phép không kể ra, mà tiến bước

Qua nhiều năm tháng hôn nhân cho đến khi tôi chạm đến

Một ngày nọ khi mà—vừa đúng là hiện thân của khuôn mặt người cha,

Lại giống hệt cả giọng nói lẫn suy nghĩ và hành động,—kết quả của cuộc hôn nhân

Đã trưởng thành. "Ta buộc phải dạy

Con trai mình một nghề nghiệp: nhưng nghề nghiệp thì phải xứng với loại con trai ấy,

Cần phải cất công tìm kiếm. Nó mà làm một trang nam nhi ra trận ư?

Quá nhát gan! Một luật sư thì có thể giành lấy tiếng tăm—

Dù phải nhọc nhằn vất vả—cả hai điều đó đều

Vượt quá sức của kẻ lười biếng này. Hay là ngành Thần học chăng:

Không, đó là chén cơm manh áo của chính ta—điều đó hãy còn xa vời

Khỏi dòng dõi kém cỏi của ta lắm! Y học thì sao? Ha, ta sẽ thử xem

Liệu điều này có khả thi không. Trí khôn của ta để đâu rồi?

Ngủ quên ư?—bởi vì, giờ thì ta chợt nghĩ ra... À, phải rồi!

Lại đây, con trai ta! Ta đã nhắm trúng phóc

Một nghề nghiệp dành cho con rồi đây. Thầy thuốc—

Hãy nhìn xem, con đã được chỉ định! Phải, ta nhổ nước bọt

Vào mắt con, ban cho con một năng lực từ đó

Mặt mũi con sẽ chẳng chỉ nhận ra hình hài con người này mà ta đang mang,

Mà bằng đặc quyền—con mắt phàm trần của con sẽ chịu đựng được

Cả bản thể linh hồn của ta khi ta bước đi

Giữa cõi đời và bắt lấy con mồi đã định sẵn ở đó.

Một khi đã được phong làm Bác sĩ—nào sự dốt nát nào có thể cản trở

Bước tiến khải hoàn của con? Hãy chuẩn đoán bệnh gút

Thành chứng đau bụng, và kê đơn chữa bằng phô mai thay vì phấn viết—

Chẳng hề gì! Tất cả đều như nhau: sự chữa lành sẽ tự khắc diễn ra

Và mang lại cho con sự giàu sang—những khoản thù lao được trả với tiếng gầm vang

Đầy rẫy lời cảm ơn lẫn lời ca tụng từ cả kẻ quyền quý lẫn gã thường dân

Chưa từng có ai trên cõi đời này được nghe tiếng kêu làm điếc tai đến thế.

'Làm sao có thể thế được?' Tại sao chứ, đó chính là tính hoài nghi của ta đấy! Chẳng mấy chốc

Sự thật sẽ làm con hư hỏng, chẳng mấy chốc con sẽ chẳng còn hoài nghi gì nữa!

Lý do tại sao ta ban cho con đặc ân

Nhận ra ta trong lúc ta bước đi

Một cách vô hình giữa loài người, vào buổi sáng, buổi trưa,

Và ban đêm, từ nhà này sang nhà khác, và—dù nhanh hay chậm—

Bắt lấy con mồi đã định của ta? Người ta gọi con

Đến để cứu giúp, giả sử vậy: hãy tuân theo tiếng gọi ấy! Cứ thế mà làm!

Bước vào, nhìn xung quanh! Cái Chết ở đâu? Hãy biết rằng—ta chính là kẻ đó,

Satan là kẻ gây ra mọi điều ác: chính ta là kẻ mang

Nỗi đau đến cho người bệnh dù ở bất kỳ mức độ nào.

Vậy thì, ta có mặt ở đó: cái liếc mắt đầu tiên của con

Sẽ tìm thấy ta—dù ở xa hay ở gần,

Khi ta tự do thực hiện những phép thuật của mình.

Ngay từ cái liếc mắt đầu tiên đơn thuần ấy, con sẽ hiểu được

Lý do tại sao khi ta ngước nhìn, hình bóng của ta trong căn phòng

Chẳng với lên cao hơn cánh cửa hay ô cửa sổ.

Dù nét mặt của bạn bè có bày tỏ nỗi sầu muộn đến đâu,

Khi cúi mình trên người bệnh,—dù chính bản thân người bệnh có nhụt chí đến đâu,—

Thì trong trường hợp đó Cái Chết không phải là số mệnh của người đang chịu bệnh.

Ngược lại, nếu bạn bè vui mừng vì xiềng xích của ta

Đã bị đứt lìa, nếu kẻ bị giam cầm đến lượt hắn

Cất tiếng reo hò 'Sự sống sẽ chiến thắng'? Hãy ngắt bỏ những chồi non dại khờ ấy

Của niềm hy vọng đang nhú lên, nếu chẳng may con nhận ra

Ta ở trên đầu—đầu của nạn nhân ta, hãy chắc chắn là thế!

Giờ thì đi đi! Điều này đã được dạy cho con, chẳng còn mấy thứ phải học nữa!"

Và hắn bước đi. Người ta nghe hắn hỏi một cách điềm tĩnh,

"Các anh gọi chứng bệnh này là gì? (Kia kìa, hắn đang ngó trộm,

Cha ta qua tấm màn che!) Thưa các ngài, cách chữa trị

Thì rõ ràng dễ hiểu như bảng chữ cái! Cứ ngâm những cánh hoa

Bạc hà âu trong rượu trắng nửa tiếng đồng hồ. Sumat!—Hãy nhìn xem, hắn ngủ say làm sao—

Cái đối tượng mà các ngài từng đoán là vượt quá khả năng

Của Galen để có thể cứu chữa!" Hoặc là, "Thế này là thế nào?

Sao lại gọi người giúp đỡ chậm trễ thế? Những đám mây đen đang vần vũ

Đầy điềm gở đấy, thưa các ngài! (Chẳng có gì bất ổn cả:

Hắn chỉ đang đứng ở cuối giường mà thôi.) Dẫu vậy, cơn giông bão

Vẫn có thể trôi qua mà không gây hại—tôi đoan chắc là chẳng nhờ vào những kẻ lang băm

Như các ngài đâu, thưa các bậc bề trên! Các ngài quả thực làm được

Cả phép lạ cơ đấy? Hỡi những kẻ nửa mùa, hãy đứng dạt sang một bên!

Máu, dù có lạnh đến đâu, cũng trở nên ấm áp trước sự dốt nát!"

Lời khoác lác ấy đã được chứng minh là đúng đắn bởi kết quả,

To tát hết mức có thể: dù có dùng thuốc hay cứ để mặc

Không thuốc men, bệnh nhân rốt cuộc vẫn sống chứ không hề chết.

Lòng biết ơn của người thừa kế thật lớn lao, khi suýt chút nữa đã mất đi

Tất cả những gì hắn trân quý trên thế gian này: nụ cười thật ngọt ngào

Của những đối thủ đang bối rối: "Chữa bệnh ư?—phải gọi là ăn cắp

Từ tay Tự nhiên bất chấp cả Nghệ thuật—hãy gọi công việc làm ăn nhanh gọn sống chết mặc bay này

Là như thế! Các anh đã làm được nhiều, nhưng

Tôi còn làm được nhiều hơn thế: thiên hạ đâu thể chờ đợi lâu lắc được!"

Nhưng nếu trường hợp thay đổi thì sao? Nếu như—"Triệu chứng chẳng đến nỗi

Phải khiến chúng tôi phải nhờ cậy đến

Tay nghề của ngài đâu, thưa Bác sĩ! Tuy nhiên, vì chỉ cần bắt mạch

Một cái, nếm thử hơi thở một chút, mà lại có toàn bộ sức mạnh

Như sự nghiên cứu lâu la được đòi hỏi

Bởi những người khác,—truy tìm nguồn gốc của căn bệnh

Một cách trực giác,—chúng tôi xin phép được hỏi không chút áy náy rằng

Từ cái mụn nhọt này, ngài dự đoán điều gì?"

"Cái Chết!" là câu trả lời, khi hắn nhìn thấy và gọi tên

Kẻ đang ngả người cạnh đầu người bệnh. "Các ông gửi người

Đến cầu cứu tôi quá muộn rồi. Tôi chỉ dám mạnh dạn

Nhờ vào sự cho phép của Tự nhiên, và tôi phải cúi đầu trước Định mệnh!

Hơn nữa, các ông còn có các đối thủ của tôi: hãy vung tiền ra mà thết đãi!

Sự sống sẽ trôi đi một cách thoải mái và nhanh chóng làm sao

Khi được nuông chiều bởi biết bao sự chăm sóc!

Cách đây một ngày, một giờ đồng hồ, may ra kỹ nghệ của tôi

Đã có thể làm được chút ít công cán. Vì các ông đã tự mình

Chọn cách—đặt xe trước con ngựa—

Thì thưa các ngài, kẻ đào huyệt càng sớm cuốc đất

Cho mộ phần bệnh nhân của các ông bao nhiêu thì càng tốt bấy nhiêu! Các ông cứ trợn mắt lên nhìn

—Thiển cận làm sao, dẫu cho trên giá sách của các ông đầy ắp những sách vở uyên bác!

Chúc các ngài ở lại mạnh giỏi, những kẻ vụng về!" Tôi có cần phải tuyên bố

Rằng cái tên và tiếng tăm nào, sự giàu có nào đã đền bù xứng đáng cho

Phòng khám của Bác sĩ không? Chưa từng có nơi nào trên đời

Xuất hiện một bậc thầy tài ba như thế, ngày ngày chứng thực

Cho từng lời tiên đoán mới! Ồ, hắn nào có giống

Mấy tên đần độn cứ lấn cấn với sự do dự của chúng, rào đón

Bằng những lời ngụy biện, chứ chẳng bao giờ chịu thốt ra một cách thẳng thắn và rành mạch

Điều gì mang tính quyết định! Nếu hắn nói "Tôi cứu

Bệnh nhân," thì bệnh nhân ấy được cứu sống: nếu hắn phán "Cái Chết sẽ là

Phần đời của hắn," thì các ông có thể coi như hắn đã chết. Thật hiên ngang làm sao,

Hãy ngắm vị đáng kính của chúng ta, không có đối thủ

Trên khắp xứ sở, ngự trị trên khung cửa

Của ngôi đền Vinh quang được dát chữ vàng dành cho

Machaon tái thế! Thế rồi, chuyện xảy ra là,

Đột nhiên, khi Hoàng đế

Bị lâm trọng bệnh, tôi chẳng cần phải kể lại

Xem có sự trợ giúp của vị Bác sĩ nào khác được tìm kiếm

Để đến và ngay lập tức chữa cho vị Hoàng tử khỏi bệnh hay không.

"Hắn sẽ thưởng cho ngươi xứng đáng với tư cách một vị quân chủ.

Căn bệnh không có gì là quan trọng lắm; nhưng ngặt nỗi

Ngài ấy rất mực bám lấy sự sống và kêu lên như thể một kẻ mất trí

Vì ngươi—người mà từ một thần dân bình thường,

Có thể mong đợi được thăng quan tiến chức,—thậm chí, may ra còn đeo

Một chiếc huy chương khắc chân dung ngài,—với điều kiện muôn thuở là

Sự hồi phục hoàn toàn đã được hoàn tất. Nào!

Hãy diện kiến ngài đi!" Hắn vừa mới bước qua

Ngưỡng cửa căn phòng thì liền khựng lại, nhận thức được

Ai đang đứng gác ở phía đầu giường. Mọi thứ tiêu tùng rồi.

"Tâu Bệ hạ, nghệ thuật của thần chẳng cứu vãn được gì: ngài đang đến gần đích,

Và chấm dứt cuộc đua bằng cách buông xuôi hồn lìa khỏi xác."

"Sao cơ?" vị quân chủ hét lên: "Những cái tên trong danh sách của ngươi

Về một nửa thần dân của ta được cứu sống nhờ tay nghề của ngươi—

Già trẻ, lớn bé, giàu nghèo—chen chúc vai kề vai

Thế mà lại không có chỗ cho ta ư? Ta nhất định phải được cứu!

Bằng lý do nào khác mà ta lại là bậc chí tôn thiên hạ chứ?

Hãy thêm ta vào số đó và cứ nhận thù lao cho phỉ dạ

Vàng bạc—điều đó không có gì phải bàn cãi

Giữa chúng ta cả: hãy cứu ta, như ngươi có thể và buộc phải làm,—

Vàng bạc, cho đến khi túi áo choàng của ngươi rách toạc ra vì sức nặng!"

Điều này đã làm Bác sĩ động lòng. "Quả thực là một cú đánh chí mạng,

Thưa Phụ vương, ngài sẽ không thể đỡ nổi đâu! Chẳng lẽ con từng dám

Cầu xin ngài từ bỏ bữa ăn bụi bặm

—Loài người vốn là thức ăn cho loài rắn—khi con thấy người ta chuẩn bị

Phần ăn hằng ngày cho ngài ư? Chưa bao giờ! Chỉ lần này thôi,

Xin hãy rời khỏi đầu ngài ấy,—hãy để mạng sống của ngài ấy được dung tha!"

Tiếng thì thầm đáp lại tiếng thì thầm bằng một giọng cộc cằn:

"Đồ ngốc, ta phải có con mồi của mình: ta chẳng nhích đi dù chỉ một inch

Khỏi chỗ mà ngươi thấy ta đang ẩn mình thế này đây."

"A," người bệnh rên rỉ, "nhìn ánh mắt của ngươi là ta đoán được

Vàng bạc chẳng thể cám dỗ nổi ngươi: thế còn danh vọng thì sao,

Liệu chúng có linh nghiệm hơn chăng? Ta chẳng tiếc gì với kẻ

Cứu lấy mạng sống của ta. Chỉ cần giữ cho đầu ta không bị

Đám mây đang bò quanh nó bao trùm—ta sẽ chia sẻ

Đế quốc của ta cho ngươi! Không chịu ư? Vậy thì còn gì ngoài—tình yêu?

Tình yêu có quyến rũ được ngươi không? Thế thì, hãy lấy làm vợ

Đứa con gái độc nhất của ta, đẹp đến mức không thể tin nổi!

Hãy cứu ta—ngày mai hôn lễ sẽ được cử hành!"

"Cha ơi, cha nghe thấy ngài ấy nói rồi đấy! Dù chỉ là một chút hoãn binh ngắn ngủi

Cũng là tất cả những gì con cầu xin: ngài hãy đi ngay bây giờ rồi hãy quay lại

Vào ngày hôm sau, tùy ý ngài muốn: hãy tôn trọng nỗi buồn

Mà con sẽ phải gánh chịu nếu đứa con đầu lòng của ngài cầu xin mà không thành!"

"Đồ ngốc, ta phải có con mồi của ta!" đó là tất cả những gì hắn nhận được

Làm câu trả lời. Nhưng một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu hắn.

"Ta hiểu rồi! Tâu Bệ hạ, hình như vừa có một ngôi sao băng vụt qua

Bầu trời khi nãy và vô hiệu hóa

Ảnh hưởng lành mạnh của thần Jove: ngay dưới cái vết nhơ ấy

Là chỗ ngài đang nằm đấy: thật may là ta đã đoán trước được

Nguyên nhân của thất bại! Mấy tên kia, hãy quay đầu giường lại mau!"

"Khoan đã!" vị quân chủ rên rỉ, "Ta sắp bị lật nhào đến nơi rồi—

Xóc nảy cả lên—gót chân ta bị nhấc bổng lên chỗ mà khi nãy

Đầu ta đang nằm—chắc chắn là ta vừa bị quay ngoắt đi mất rồi!

Bây giờ thì ngươi nói sao, hỡi Bác sĩ?" Chẳng có lời nào được hắn thốt ra,

Tại sao ư? Chỉ với một cú nhảy thoăn thoắt, gã Quỷ sứ đã di chuyển

Từ cuối giường trở lại gối đầu,—như trước đây,

Vẫn nắm quyền chủ động. Bác sĩ đứng ngây người chết lặng

Hồi lâu, đoạn lẩm bẩm trong lòng: "Ta vẫn còn

Một lần thử cuối cùng. Thật hổ thẹn

Cho trái tim sắt đá của ngươi! Có phải ta đang khẩn nài

Ân huệ cỏn con này nhân danh sự thương xót vô ích

Dành cho kẻ sắp chết đâu? Ta đang biện hộ cho

Chính cái sự nghiệp mà ngươi vô cùng ái mộ: mục đích của ta

Rất ư xứng đáng với người đã tạo ra ta! Tại sao ta lại muốn thành công?

Đơn giản là vì qua sự thành công đó ta có thể thúc đẩy

Sự phát triển những đức tính cưng chiều của ngươi—sự kiêu ngạo và lòng tham.

Nhưng mặc thây những ân huệ của ngươi đi!—quỷ tha ma bắt ngươi đi! Từ nay

Ta xin đem sức mình phục vụ cho bên kia chiến tuyến.

Không còn thời gian để chần chừ nữa: hắn đang hấp hối rồi.

Thế nên,—để không bỏ sót một phương kế cuối cùng nào,—

Hỡi ai đó, hãy chạy mau về nhà tôi!

Mang cái gậy khúc khuỷu thường ngày hay dùng ra đây,

Cái thứ mang lại biết bao lợi lộc cho nhà chiêm tinh—lẽ nào ta lại

Từ chối sự giúp đỡ của nó, chiếc gậy thần kỳ của Jacob?

Tâu Bệ hạ, xin ngài hãy cứ dũng cảm đừng vội chết

Cho đến khi vật này tới nơi! Không ai được phép cười cợt!

Dù vẻ bề ngoài có xù xì thô ráp, tôi từng thấy

Vật dụng ấy làm nên những phép màu, khiến lớp trấu bay

Dày đặc tơi bời khỏi hạt lúa—ý tôi là,

Ví von như vậy, nó đập nát một bó lúa loài người

Hệt như cây gậy đập lúa. Đi lấy nó mau! Hoặc là—nói nhỏ với

Riêng anh và tôi một câu thế này thôi, bạn ạ!—hãy về bảo

Mẹ tôi, người mà anh sẽ gặp ở đó, hãy mang chiếc gậy ấy

Đến đây bằng chính thân mình bà—chính thân mình bà đấy, nhớ nhé!" Gã tiểu đồng lao vút đi

Đầy nhiệt thành thực hiện mệnh lệnh. Xảo quyệt và mưu mẹo

Vốn là món ăn thức uống của Satan: và hắn toét miệng cười

—Còn biết làm gì khác được?—trước một cái cớ mang tính chính trị quá mức

Cho thất bại của hắn: chiếc gậy của Jacob chắc gì đã đảo ngược được

Sắc lệnh vững như bàn thạch của Định mệnh! Và khi hắn càng lúc càng đến gần

Kẻ đang oằn mình trong cơn hấp hối, hơi thở của hắn tựa cơn giông

Đông cứng đến tận xương tủy, trong khi ánh mắt lóe lên thiêu đốt

Cả ý thức trong đại não, càng lúc càng áp sát

Con mồi của mình, thì bỗng xuất hiện ngay tại cửa

—Ai vào đây ngoài mụ Vợ Tệ của hắn chứ? Chỉ một liều thuốc duy nhất ấy,

Một hạt, một chút xíu thành phần của thứ thuốc ấy,

Cũng đã đủ trị hắn. Hắn chồm dậy ngay lập tức. Một câu nói, quá ư thô tục

Không xứng để làm bẩn môi tôi,—và thế là xuyên qua trần nhà,

Bằng cách nào đó, gã Chồng đã biến mất. "Rằng một cơn giông bão đã tan

Chúng ta biết chắc chắn qua mùi lưu huỳnh thoang thoảng!

Hoan hô Bác sĩ! Nào có ai am hiểu

Tất cả những bí mật của Mẹ Tự nhiên như ông ấy để mà kê chiếc gậy

Đúng lúc đúng chỗ đến thế? Hãy tôn vinh ông ấy là bậc thầy

Đứng đầu trong số các thầy thuốc!" "Chắc chắn là ta đã uống phải

Tiên dược rồi," vị hoàng tử mỉm cười,—"đã giành lại được

Quãng đời thứ hai. Bác sĩ kính mến, ngài đã hối lộ

Cái Chết thế nào để hắn tha cho tôi, điều đó không quan trọng nữa: ngài đã giành được

Con gái tôi cùng của hồi môn của nó rồi. Cái Chết, tôi từng nghe nói,

Vẫn là quyền lực mạnh mẽ nhất ngự trị trên cõi đời này,

Ngoại trừ một Người Vợ Tệ!" Trước câu nói đó, Bác sĩ

Nào có phàn nàn gì, thế nên ông từ chối cả tiền thù lao

—Chẳng cần của hồi môn, cũng chẳng cần vợ tệ!

"Các anh cho rằng câu chuyện này thật nhảm nhí

Hư cấu ư?"—vị giáo sĩ nói thêm: "Đúng là bộ luật Talmud của chúng tôi

Tự hào có nhiều câu chuyện tương tự: thế nhưng—các bậc trưởng bối của chúng ta có lầm lẫn không

Khi cho rằng trong đó có chứa chút nước, chứ không phải toàn bùn đất?"

Tôi kể lại nó, y như cách vị giáo sĩ đã kể cho tôi nghe.