Amphitruon. Hỡi người bạn chung giường với Zeus, — trong chốn phàm trần này, ai mà không biết đến ta, Amphitruon người xứ Argos, con trai của Alkaios ngày trước, Như Alkaios là con của Perseus, còn ta — ta là Herakles? Nhà của ta chính là Thebai này, nơi mọc lên từ đất Những mầm sống của chủng tộc Gieo Hạt: Ares đã cứu lấy Một nhúm hạt giống ấy để ngày nay Thebai, do Kadmos xây dựng, Vẫn đầy ắp những dòng dõi cháu con. Từ những con người đó đã sinh ra Kreon, con trai của Menoikeus, Bậc vương giả của xứ sở này, — Kreon chính là người đã trở thành Cha của người phụ nữ này, Megara, Người mà khi đến thời điểm, toàn thể dân chúng Kadmeia Đã cất tiếng vang ngợi ca, cùng tiếng sáo hòa nhịp trong những khúc ca cưới, Trong lúc vị Herakles vĩ đại ấy đưa nàng Về chốn dâu con của mình. Nhưng rời khỏi Thebes — nơi ta Buộc phải ở lại — Megara này và những người thân tộc của nàng, Con trai ta lại có ước muốn Được sống ở Argos, công trình có những bức tường bao quanh, Thành phố của người Kuklop, nơi chính ta đang phải trốn chạy, Vì ta đã giết chết Elektruon. Nhằm tìm cách Làm dịu bớt những gian truân của ta và một lần nữa Được sinh sống trên chính mảnh đất của mình, để ta có thể trở về, Con trai ta phải trả một cái giá thật nặng nề cho Eurustheus ở nơi đó — Đó là đem ánh sáng chiếu rọi vào thế giới đầy ngột ngạt này! Hoặc là nó đã hứa hẹn điều đó, vì bị thúc đẩy bởi ngọn roi Của Heré, hoặc bởi vì định mệnh đã an bài như vậy. Những chiến công khác — ừ thì, nó đã vượt qua tất cả; Nhưng đối với chiến công cuối cùng này — tận chốn Tainaros, Ngay cửa khẩu của nó, nó đã hạ xuống vương quốc của Haides Để lôi ra ánh sáng con chó ba đầu Của Địa Ngục: từ nơi đó Herakles không bao giờ trở về nữa. Giờ đây, có một câu chuyện thuở xa xưa mà người Kadmeia vẫn truyền tụng, Về việc chồng của Dirké từng là một người tên Lukos, Cầm quyền cai trị thành phố bảy cổng này Trước khi vùng đất này được cai trị bởi cặp đôi tuấn mã trắng ngần, Là hai anh em sinh đôi Amphion và Zethos, con trai của Zeus. Đứa con trai của Lukos này — cũng mang tên giống như cha mình, Không phải người Kadmeia gốc mà là món quà từ Euboia, Đã đến và giết chết Kreon, xưng hùng xưng bá khắp xứ sở, Lợi dụng lúc thị trấn của chúng ta đang lâm vào cảnh loạn lạc. Đối với chúng ta, những kẻ có họ hàng với Kreon, mối quan hệ ấy Xem chừng lại trở thành tai họa tồi tệ nhất; Bởi vì, khi con trai ta đang ở tận chốn thẳm sâu của lòng đất, Con người dũng mãnh ấy, Lukos, vị chúa tể và là quốc vương, Giờ đây đang tìm cách giết hại những đứa con này của Herakles, Và giết cả người vợ của nó nữa — bằng cách ra tay sát hại như thế Hắn nghĩ rằng có thể xóa sạch tội ác giết người — rồi giết cả ta nữa, (Nếu như ta còn xứng đáng được coi là một con người — Một lão già vô tích sự,) và tất cả chỉ vì sợ rằng những đứa trẻ này, Khi lớn lên vào một ngày nào đó, sẽ đòi lại món nợ máu Và số phận của ông ngoại chúng. Vì thế nên ta, khi hắn để ta lại trong chốn thềm điện này, Làm người bảo hộ cho gia đình của lũ trẻ — bị bỏ lại khi con trai ta Phải trải qua nỗi kinh hoàng tột cùng nơi âm u của lòng đất — Ta, cùng với người mẹ của chúng, để những đứa con trai của nó không phải chết, Đang ngồi bên bệ thờ này của vị thần Zeus cứu rỗi, Nơi mà với vinh quang của ngọn giáo khải hoàn, nó đã dựng lên Khi chinh phục được — ôi, những người con dòng dõi cao quý của ta! — người Minuai. Tại đây chúng ta canh giữ vị trí của mình, hoàn toàn thiếu thốn Mọi thứ, từ thức uống, đồ ăn, cho đến y phục, nằm phơi mình trên nền đất trống Tựa lưng vào nhau: bị niêm phong cách ly khỏi nhà cửa và tổ ấm, Chúng ta ngồi đây trong sự bất lực cùng cực không một bóng trợ giúp. Bạn bè của chúng ta ư — à thì, ta thấy có những kẻ không phải là bạn thật sự! Còn số còn lại, dẫu là bạn thật, thì lại chẳng có phương tiện để giúp đỡ. Nghịch cảnh ở đời thường vận hành như vậy đấy: Mong sao chẳng có ai — không, Dù cho một nửa tâm can họ thực sự có ý tốt với ta — Lại phải nếm trải điều đó! Một cách thử thách bạn bè hoàn hảo làm sao!

Megara. Hỡi lão già từng san bằng thị trấn Taphian Một cách lừng lẫy, người đứng đầu quân đội Của những tráng sĩ mang giáo xứ Kadmeia — các vị thần thật biết cách đùa cợt con người làm sao! Riêng ta đây, thuở trước nào có thiếu thốn may mắn nơi người cha của mình, Ông từng được ca tụng là kẻ hùng mạnh một thời nhờ vào sự giàu có, Cùng quyền lực tối cao — thứ mà vì lòng khao khát nó, Những ngọn giáo dài đã vung lên nhắm vào bộ ngực ưu ái — Và ông cũng có những đứa con: rồi ông đã gả ta Cho con trai của ngươi, kết hợp gia thế của người với gia thế của Herakles Bằng chiếc giường cưới nổi tiếng xa gần. Và giờ đây tất cả những điều đó đã chết đi và bay vụt đi mất. Trong lúc ngươi và ta đang mòn mỏi chờ đợi cái chết, hỡi lão già, [661] Cả những đứa trẻ nhà Herakles này nữa, những con chim non của ta — Mà ta đang che chở dưới đôi cánh như loài chim đang ấp trứng. Nhưng hết đứa này đến đứa khác lại cất lời hỏi han. "Hỡi mẹ," một đứa kêu lên, "cha đã đi đâu mất trên khắp thế giới này rồi? Cha đang làm gì thế? Khi nào cha mới quay trở về?" Vì tuổi còn quá nhỏ dại chưa biết suy xét, chúng cứ tìm kiếm người cha của mình. Còn ta, ta đành gạt chúng đi, Kể cho chúng nghe những câu chuyện; và mỗi khi có tiếng cửa cọt kẹt, Tất cả lại ngạc nhiên tự hỏi "Có phải cha về không?" — rồi cùng nhau chạy ào tới Để ngã gối trước đôi chân của đấng sinh thành. Giờ thì, ngươi có hy vọng gì, có phương cách trốn chạy nào Để giúp chúng ta không? — bởi vì ta đang trông cậy Vào ngươi đấy, hỡi lão già, — vì chúng ta không thể lén lút rời khỏi Ranh giới của xứ sở này, và những tên lính canh, hùng mạnh hơn Cả chúng ta, đang túc trực ở các lối ra: và hy vọng an toàn Cũng chẳng còn lại nơi những người bạn nữa. Do đó, bất kể quyết định của ngươi là gì, Hãy truyền lại vì lợi ích chung của tất cả mọi người! Kẻo đây lại là thời điểm thích hợp để chết, Dù rằng thân phận yếu đuối, chúng ta vẫn cứ cố kéo dài sự sống.

Amph. Hỡi con gái, dù có cố gắng hết sức, ta cũng chẳng dễ gì Mà thốt ra được lời khuyên khi sự tình đã đến bước đường này.

Meg. Hay ngươi còn muốn chịu thêm đau khổ, hay là luyến tiếc sự sống đến thế?

Amph. Ta vừa vui hưởng cuộc sống, lại vừa ấp ủ cả những niềm hy vọng.

Meg. Ta cũng vậy; nhưng nuôi hy vọng hão huyền thì không đâu, hỡi lão già!

Amph. Trong sự trì hoãn của một tai họa đôi khi vẫn ẩn chứa phương thuốc chữa lành.

Meg. Nhưng khoảng thời gian ở giữa mới cay đắng làm sao, và nó cứ dằn vặt tâm can.

Amph. Ồ, biết đâu sẽ có một cơn gió thuận chiều thổi tới Đẩy lùi những tai họa hiện tại này khỏi ta và con, Hỡi con gái, và biết đâu con trai ta, người chồng của con, sẽ trở về! Nhưng hãy nín lặng! Và hãy lau khô những dòng lệ Đang tuôn trào trên mắt lũ trẻ, hãy dỗ dành chúng cho thật bình tĩnh, Đánh lừa chúng bằng những câu chuyện kể — dẫu đó là một sự đánh lừa đầy cay đắng! Bởi vì những nỗi muộn phiền của con người rồi cũng có lúc mỏi mệt; Những trận gió lốc đâu phải lúc nào cũng giữ nguyên sức mạnh, Và những kẻ hạnh phúc cũng chẳng giữ được niềm vui cho đến tận cuối đời: Vì vạn vật đều đổi thay — bản chất của chúng chia làm hai ngả; Và do đó, kẻ dũng cảm nhất chính là kẻ vẫn tiếp tục hy vọng, Hy vọng mãi mãi: buông xuôi tuyệt vọng chẳng khác nào kẻ hèn nhát.

Choros. Mái vòm che chở chốn này, Chiếc giường quen thuộc bao ngày ta qua, Dựa vào cây gậy làm đà, Để lời ca cất xót xa thiên nga, Tuổi già tóc bạc phơ pha — Tiếng lòng của kẻ thi ca giãi bày. Khúc ca than khóc giờ đây Chỉ còn là tiếng thở dài gió bay: Ta đây bóng dáng ngắt gày, Tựa đêm tối phủ đọa đày chiêm bao — Cùng lời run rẩy nghẹn ngào, Dẫu sao chăng nữa, dạt dào tình thiêng! Hỡi những đứa trẻ không cha của người cha bất hạnh, Hỡi lão già, và hỡi người mẹ chìm đắm trong tiếng rên siết nghẹn ngào — Chỉ có chúng ta ở trên trần thế này gánh chịu, Chứ tình yêu của ngươi chẳng thể vươn tới tận chốn âm ti bên dưới của Haides! — (Đừng vội suy sụp, hãy nhấc đôi chân và cẳng chân mỏi mệt Bước đi cho vững vàng, chớ đánh mất dũng khí — như một con ngựa Được ách vào xe mà sức nặng cứ dồn ngược lại phía nó Ngay tại đoạn đường đá gập ghềnh kết thúc cuộc hành trình! Hãy nắm lấy tay áo choàng, hay bất cứ thứ gì của người Nào đang bước đi lạng choạng, kiệt sức không còn vết chân! Hỡi những kẻ già nua, hãy nâng đỡ ta, người cũng đã già nua, Kẻ từng cùng ngươi chia ngọt sẻ bùi khi tuổi đời còn trẻ, Và khi những chiếc khiên cùng ngọn giáo lần đầu kết thân, Đã sát cánh bên ngươi và chứng tỏ mình chẳng phải dòng giống hèn kém Của quê hương trong những giờ phút vinh quang rực rỡ nhất.) — Hãy nhìn kìa, ánh mắt dữ tợn bốc cháy Nào khác chi người cha xưa ấy! Dẫu rằng bất hạnh chưa từng rời bỏ dòng giống này, Thì vẻ uy nghi của người cha vĩ đại vẫn chẳng hề phai nhạt! Hỡi Hellas! Ôi những chiến binh nào — những chiến binh nào Sẽ bị vùi dập trong những đứa trẻ này, để rồi một ngày kia ngươi tìm kiếm — tìm kiếm, và chỉ thấy một cõi hư không! Khoan đã! Vì ta thấy vị cai trị của vùng đất này, Lukos, đang bước qua cánh cổng cung điện.

Lukos. Cặp đôi nhà Herakles — cha và vợ của hắn — Nếu buộc phải làm, ta sẽ gặng hỏi: mà "buộc" thì sao chứ? Là chủ nhân của các ngươi — ta muốn hỏi gì mà chẳng được. Các ngươi còn định kéo dài sự sống đến tận bao giờ? Còn hy vọng gì, cứu trợ nào để khỏi phải chết? Phải chăng các ngươi tin rằng người cha của lũ trẻ này, kẻ đã chìm sâu Xuống Haides, sẽ quay trở về? Thật vượt quá mọi giới hạn, Khi các ngươi cứ chất chồng nỗi sầu khổ — Ngươi, kẻ đang gieo rắc khắp Hellas những lời khoác lác hão huyền Cứ như thể Zeus đã giúp ngươi sinh ra một người con là thần linh vậy; Và ngươi, kẻ từng kiêu hãnh tự xưng là vợ của người vĩ đại nhất chúng ta! Có gì gọi là kinh ngạc trong những chiến công của hắn, Nếu hắn thực sự khuất phục và tiêuναỡ con rắn nước đầm lầy Hay con quái vật Nemeian mà hắn đã bẫy được Và — theo lời hắn nói, đã giết chết bằng cách bóp cổ bằng tay không? Dùng những điều đó để đấu vật lại với ta sao? Những chiến tích ấy Liệu có cứu được lũ con của Herakles khỏi cái chết hay không — Những kẻ từng nhận được lời ca tụng vì lòng dũng cảm trong các cuộc chiến với dã thú, Dẫu bản chất thực sự chẳng có gì ngoài con số không tròn trĩnh? Một kẻ chẳng buồn giơ nổi chiếc khiên nặng bên tay trái, Chẳng phải hắn, cũng chẳng dám bén mảng đến tầm giáo! Hắn chỉ mang theo cung — Vũ khí đích thực của kẻ hèn nhát: bắn trước rồi bỏ chạy! Cung tên chẳng thể chứng minh một người là dũng cảm, Mà là kẻ biết giữ vững hàng ngũ — đứng trân trân không chớp mắt Trong làn mưa tên đang cày xới chiến trường — kẻ đó mới là dũng cảm. Hành động của ta không phải là vô liêm sỉ đâu, hỡi lão già! Mà là sự cẩn trọng thì đúng hơn: bởi ta thừa nhận chính ta đã giết Kreon, cha của người phụ nữ này, và đã chiếm lấy ngai vàng của ông. Ta hoàn toàn không muốn để lại những đứa trẻ này khi chúng lớn lên, [662] Thành những kẻ báo thù đòi nợ máu cho những gì ta đã làm.

Amph. Về phần Zeus đối với đứa con do chính ngài sinh ra, Hãy để Zeus bảo vệ điều đó! Còn về phần ta, chính ta Mới là kẻ phải bận tâm dùng lý lẽ để vạch trần Sự ngu ngốc của tên này, về Herakles, Người mà ta đang đứng lên bảo vệ! Bởi vì nghe ngươi thốt lên hai từ — Hèn nhát — áp đặt cho hắn, đó là điều không thể chịu nổi. Trước tiên, kẻ vô lại kia (vì ta coi việc gán ghép Sự nhát gan cho ngươi, hỡi Herakles, là những lời lẽ báng bổ xúc phạm nhất), Ta phải gột rửa điều đó khỏi ngươi, với các vị thần làm chứng. Ta viện dẫn sấm sét của Zeus, cùng bốn con ngựa chiến Mà chính ngài cũng từng là người đánh xe Khi ngài tiêu diệt bầy Người Khổng Lồ sinh ra từ lòng đất — (Không một mũi tên nào bay đi mà không trúng đích và cắm phập vào sườn) — Và cất lên khúc ca khải hoàn cùng với các vị thần. Chủng tộc Nhân Mã, bầy thú bốn chân ngạo m ngược đời — Hãy đến hỏi ở Pholoé đi, hỡi kẻ tồi tệ nhất trong số các vị vua, Xem họ sẽ chọn và xướng tên ai là người xuất sắc nhất, Nếu không phải là con trai ta, kẻ mà ngươi gọi là "kẻ giả vờ dũng cảm"! Nhưng Dirphus, thị trấn quê mẹ Abantid của ngươi, Hãy hỏi nơi đó xem, và ta nghĩ nó sẽ chẳng ngợi ca ngươi đâu! Bởi vì chẳng có lấy một chốn nào mà ở đó, sau khi lập được công trạng, Ngươi có thể dám gọi quê hương mình ra làm chứng cho sự xứng đáng của bản thân. Giờ thì, đến cả phát minh khôn ngoan nhường ấy là cung tên, Mà ngươi cũng dám chê bai: hãy nghe lời ta dạy bảo để trở nên khôn ngoan hơn đi! Một kẻ mang giáp trụ trên người chẳng qua chỉ là nô lệ của bộ giáp đó, Và khi lẫn lộn trong đám đông binh lính muốn tháo chạy, Hắn sẽ chết chỉ vì những kẻ bên cạnh đã mất hết tinh thần chiến đấu. Rồi nếu giáo gươm của hắn bị gãy, thì sẽ chẳng còn cách nào Để ngăn chặn cái chết — khi lớp hộ vệ thân thể duy nhất ấy, Cục cưng duy nhất của hắn, đã mất hút; trong khi đó, bất kể kẻ nào Có tay cung thiện nghệ — đây mới là ưu thế lớn nhất — Dù hắn đã bắn đi muôn vàn mũi tên, Thì vẫn còn đó những mũi tên khác để người cung thủ có thể bảo vệ Tay chân và cả mạng sống của mình, — đứng từ xa và xua đuổi Kẻ thù đang ngơ ngác nhìn theo trong vô vọng, Bị thương bởi mũi tên vô hình, trong khi chính hắn Chẳng hề phơi ngực đối đầu với kẻ thù ở hướng đối diện, Mà luôn ẩn nấp thật kỹ: đó chính là điểm then chốt Trong giao chiến — vừa sát thương kẻ thù, Lại vừa bảo toàn được tấm thân — trong khi kẻ thù chẳng thể với tới Như ngươi! Lời lẽ của ta và ngươi trái ngược nhau là vậy, Và trong việc phán xét sự thật, sự khác biệt giữa chúng ta là thế đấy. Còn những đứa trẻ này, tại sao ngươi lại tìm cách giết hại chúng? Chúng đã làm gì ngươi chứ? Chỉ có một điểm duy nhất Ta công nhận ngươi khôn ngoan — đó là khi bản thân đê tiện, Ngươi đâm ra sợ hãi dòng dõi của sự cao quý. Tuy vậy, điều này vẫn đè nặng lên chúng ta, Nếu chúng ta phải chết — chỉ vì sự sợ hãi trong lòng ngươi — Một cái chết mà đáng lẽ ngươi mới là kẻ phải chịu dưới tay chúng ta, Những kẻ bề trên của ngươi, nếu Zeus phán xét chúng ta một cách công minh. Cho nên nếu ngươi nhất mực muốn giữ vững ngai vương sê-ri, Thì chính ngươi — hãy để chúng ta rời khỏi xứ sở này, Như những kẻ lưu vong! Đừng làm gì bằng bạo lực, Kẻo chính ngươi cũng sẽ phải gieo mình vào bạo lực Khi ngọn gió của các vị thần tình cờ đổi chiều đối với ngươi!

Hỡi ôi, hỡi vùng đất Kadmos — vì chính ngươi Là kẻ mà ta muốn nhắm vào, để trút trọn những lời Nguyền rủa đáng đời — ngươi bảo vệ Herakles Và lũ trẻ của nó bằng cách nào vậy? Herakles, Người một thân một mình đối đầu với cả thế giới, chống lại Bọn Minuai, đã chiến đấu với chúng và để lại cho Thebes một con mắt Không bao giờ bị chói lòa nữa để ngẩng cao đầu đối mặt với tự do! Ta chẳng ngợi ca Hellas chút nào, và cũng chẳng đời nào Chịu giữ im lặng khi nghĩ rằng đối với con trai ta, kẻ hèn nhát trong số những kẻ hèn nhát — Chính là xứ sở đáng lẽ phải đem lửa, giáo mút, binh khí đến trao cho lũ trẻ — Để đổi lấy những vùng biển được bình yên, Và những chiến công làm sạch sạch xứ sở, cái giá cho lao nhọc của hắn. Nhưng lửa, giáo mút, binh khí — hỡi các con, cả Thebes Lẫn Hellas đều không có sẵn những thứ đó cho các con! Chính ta đây, Một người bạn già yếu, là kẻ mà các con trông cậy: giờ đây chẳng còn gì Ngoài những lời thì thầm của lưỡi, bởi vì sức lực Mà chúng ta từng có nay đã mất sạch, tuổi già khiến chân tay run rẩy Và sức mạnh chỉ còn là ngọn đèn trước gió! Ước gì ta còn trẻ trung, Vẫn nắm giữ uy quyền trên từng thớ thịt và gân cốt, Ta sẽ chộp lấy ngọn giáo đầu tiên vớ được, và nhuộm đỏ máu mái tóc vàng Của tên vô lại xấc láo này — Khiến hắn phải nhảy cẫng lên vượt qua biên giới Đại Tây Dương Nằm ngoài tầm với của cánh tay ta vì bản tính hèn nhát!

Cho. Chẳng phải những kẻ thực sự tốt đẹp luôn có sẵn điểm xuất phát Cho những lời nói có trọng lượng — dẫu họ chẳng phải những kẻ hay nói lắm sao?

Luk. Cứ thốt ra những lời cao ngạo để chống lại chúng ta đi! Còn ta, để đáp lại lời nói của ngươi, sẽ giáng cho ngươi những đòn trừng phạt xứng đáng.

Đi đi, một số tới Helikon, một số tới Parnasos, Và những khe núi ngoài đó! Ra lệnh cho phu phen đốn ngã Những thân cây sồi, và khi chúng được đưa vào bên trong Thành phố, hãy chất củi vây quanh bệ thờ, Rồi châm lửa, thiêu rụi thân thể của tất cả bọn chúng, Để qua đó chúng phải học được bài học rằng, chẳng có kẻ chết nào cai trị Được vùng đất này, mà chính là ta, qua những hành động như thế này! Còn về phần các ngươi, những lão già dám chống lại Những phán quyết của ta, các ngươi sẽ phải rên siết — không chỉ vì Lũ trẻ của Herakles, mà còn vì số phận Của chính gia tộc các ngươi nữa, khi gặp phải tai ương Bất ngờ nào đó: và các ngươi sẽ phải ghi nhớ rằng Các ngươi chỉ là nô lệ dưới một chế độ bạo tàn của ta!

Cho. Hỡi giống loài sinh ra từ lòng đất — kẻ mà Ares đã gieo xuống Khi hắn tàn phá cái hàm tham lam của con rồng — Các ngươi có chịu nhấc những cây gậy lên, những chỗ dựa của bàn tay phải, Và nện cho tên vô đạo này vỡ đầu chảy máu không? Hắn, dẫu chẳng phải người Kadmeia, lại dám cai trị — kẻ khốn kiếp — [663] Lũ thanh niên yếu đuối của chúng ta: lại còn là một kẻ xâm nhập ngoại lai! Nhưng ít ra đối với ta, ngươi sẽ chẳng bao giờ được tận hưởng Ngai vị của mình lâu dài đâu; và cũng đừng hòng có được thành quả lao động của ta — Thứ đôi tay này đã nhọc nhằn làm ra! Nguyền rủa ngươi, Ngươi từ đâu đến thì hãy cút về đó mà giơ múa bạo tàn! Bởi vì chừng nào ta còn sống, ngươi sẽ chẳng thể tiêu diệt nổi Những đứa con của Herakles: hắn đâu có ẩn náu sâu dưới lòng đất Đến mức để mặc ngươi làm chúa tể của chúng! Nhưng chúng ta vẫn ghi khắc cả hai điều trong tâm trí — rằng ngươi, Kẻ tàn phá xứ sở, đang chiếm giữ xứ sở, Trong khi kẻ đã cứu rỗi nó lại mất sạch mọi quyền lợi. Ta đang xen vào chuyện bao đồng ư — vì ta phục vụ Những người bạn đã khuất khi họ cần đến sự phục vụ của bạn bè nhất? Hỡi bàn tay phải, mày khao khát xiết bao được chộp lấy ngọn giáo Và phục vụ cho ra trò! Chỉ vì sự yếu hèn mà ước muốn ấy lụi tàn, Nếu không ta đã ngăn chặn được kẻ gọi ta là nô lệ, Và hiên ngang thở phào ngay tại quê nhà ở Thebes, Nơi ngươi đang đắc thắng! — một thành phố đang hóa điên, Lâm bệnh vì nội loạn và chính quyền tồi tệ, Nếu không thì nó đã chẳng bao giờ rước ngươi về làm chủ!

Meg. Hỡi những người bạn già, ta ngợi ca các ngươi: bởi vì một cơn giận dữ chính đáng Vì bạn bè là điều vô cùng xứng đáng đối với một người bạn. Nhưng thôi nào! Vì lợi ích của chúng ta mà sinh lòng tức giận với vị chúa tể của các ngươi, Đừng để bản thân phải chịu tổn hại nào! Hãy nghe lời khuyên của ta, Amphitruon, nếu ta có vẻ nói đúng. Ồ phải, ta yêu những đứa con của mình chứ! Làm sao không yêu Những gì ta dứt ruột sinh ra, những gì ta đã nhọc nhằn nuôi nấng? Và phải chết — Ta cũng thấy buồn thương lắm; thế nhưng, đối đầu chống lại con đường đã định mệnh hóa, Ta coi kẻ đó là một sinh vật đáng thương; còn chúng ta, với tâm trạng khác, Vì đằng nào cũng phải chết, chúng ta cần phải đón nhận cái chết của mình Chứ không phải bị thiêu thành tro bụi, để cho kẻ thù được dịp cười cợt — Đối với ta, đó còn là tai họa tồi tệ hơn cả cái chết! Gia tộc chúng ta mang ơn Nhiều chiến công hiển hách, và giờ là lúc phải trả món nợ ấy. Bản thân ngươi xưa nay vẫn được người đời đánh giá rất cao Về những chiến trận bằng giáo gom, thế nên sẽ là điều không thể chịu đựng nổi Nếu ngươi phải chết một cái chết đầy hổ thẹn. Còn về người chồng vinh quang của ta, liệu anh ấy có cần đến Một nhân chứng để chứng minh rằng anh ấy sẽ không cứu lấy các con mình Nếu danh dự của chúng bị tổn hại hay sao? Vì dòng dõi cao quý Chẳng tài nào chịu đựng nổi sự đê tiện làm ra vì lợi ích của con cái, Chồng ta chắc chắn phải là tấm gương cho ta noi theo ở đây. Giờ thì hãy nhìn xem hy vọng của ngươi — ta đặt vào đó bao nhiêu phần! Ngươi nghĩ rằng con trai ngươi sẽ quay trở lại ánh sáng ư: Nhưng trong số những người đã chết, có ai từ Haides quay về chưa? Còn chúng ta, có lẽ chúng ta có thể xoa dịu tên này bằng lời nói chăng: Không bao giờ! Trong tất cả mọi kẻ thù, hãy tránh xa kẻ ngu ngốc! Còn với những kẻ khôn ngoan, dòng dõi gia giáo, hãy biết nhượng bộ họ! Có nói mềm nói ngọt thì sớm muộn ngươi cũng nhận được sự tôn trọng. Ta vốn đã nghĩ đến điều đó từ trước — rằng biết đâu Chúng ta có thể cầu xin tha mạng cho sự lưu vong của những đứa trẻ này; Nhưng ngay cả điều đó cũng thật buồn bã, khi bắt chúng Phải mang theo sự an toàn, ừ thì — cả nỗi cơ hàn đáng thương nữa! Bởi vì người ta vẫn nói rằng bộ mặt của chủ nhà đối với vị khách đang trốn chạy Chỉ dịu dàng được đúng một ngày mà thôi. Hãy cùng chúng ta dũng cảm đối mặt với cái chết, thứ đang chờ đón ngươi, dù ngươi có dám hay không! Chúng ta kêu gọi giá trị tổ tiên của ngươi, hỡi lão già! Bởi vì kẻ nào cố vượt qua những gì các vị thần đã định đoạt Thì kẻ đó chỉ tỏ ra cuồng nhiệt, nhưng là sự cuồng nhiệt đã hóa điên. Bởi vì những gì phải xảy ra — chẳng ai có thể biến nó thành không xảy ra được!

Cho. Giá như có ai đó, vào lúc đôi tay ta còn tráng kiện, Dám tỏ ý khinh miệt ngươi, hắn đã sớm phải câm lặng từ lâu. Kìa nhưng chúng ta nay đã chẳng còn là gì nữa; giờ là lúc để ngươi xem xét — Amphitruon, làm thế nào để đẩy lùi những định mệnh nghiệt ngã này!

Amph. Chẳng phải sự hèn nhát hay niềm khao khát sống Đã ngăn cản ta chết: mà ta đang tìm cách cứu lấy Những đứa con của con trai ta. Thật vô ích! Ta cứ bướng bỉnh đặt hy vọng Vào điều bất khả thi, xem ra là vậy. Kìa, cổ họng này đã sẵn sàng cho lưỡi gươm Đâm thủng, rạch đứt, hay lao mình xuống vực sâu! Nhưng xin nhà vua hãy ban cho chúng ta một ân huệ, chúng ta khẩn cầu! Hãy giết ta và người phụ nữ bất hạnh này trước Khi giết lũ trẻ, kẻo chúng ta phải chứng kiến cảnh tượng — một cảnh tượng vô đạo! — Chúng thét gào trút hơi thở cuối cùng, miệng không ngớt gọi tên Mẹ và ông nội của chúng! Bằng không, Cứ làm theo những gì trái tim ngươi muốn đi! Chẳng có cách nào Cứu vãn chúng ta khỏi cái chết, và chúng ta xin phó mặc.

Meg. Và ta cũng khẩn cầu: hãy ban thêm ân huệ này, Và dẫu ngươi chỉ là một kẻ đơn độc, hãy nhân đôi sự nhân từ đối với cả hai chúng ta! Hãy để ta được trang điểm cho người chết Đến với những đứa trẻ này! Hãy mở toang cánh cửa cung điện! Bởi vì giờ đây chúng ta đã bị nhốt ở bên ngoài. Ít ra từ đó chúng sẽ được chia sẻ Một phần của cải từng là của người cha chúng!

Luk. Mọi chuyện sẽ được y như vậy. Hãy tháo then cửa ra, ta ra lệnh Cho gia nhân của ta! Hãy bước vào và tự trang điểm cho mình đi! Ta chẳng tiếc gì những tấm áo choàng; nhưng khi các ngươi đã quấn chúng Quanh thân thể mình — việc trang điểm ấy hoàn tất — Thì ta sẽ quay lại và đưa các ngươi đến mộ phần.

Meg. Hỡi các con, hãy bước theo bước chân bất hạnh này, Bước chân của mẹ các nơi, trở về ngôi nhà tổ tiên, Nơi mà kẻ khác đang nắm quyền lực, là những chúa tể đích thực, Mặc dù cái tên hão huyền vẫn còn để lại cho chúng ta!

Amph. Hỡi Zeus, ta đã lấy ngươi làm bạn đời trong vô vọng, Ta đã gọi ngươi là cha của con trai ta trong vô vọng! Ngươi vốn chẳng hề thân thiện như vẻ bề ngoài của ngươi. Ta, một kẻ phàm trần bé nhỏ, còn vượt trội về phẩm hạnh hơn cả ngươi, Vị thần linh vĩ đại: bởi vì ta đã không phản bội Những đứa con của Herakles, trong khi ngươi — Lại đủ sự khôn ngoan để lén lút đột nhập Vào phòng khuê, chiếm lấy thứ không ai dâng hiến, Chiếm chỗ của người khác; và đến khi cần phải giúp đỡ Những người thân yêu của ngươi, thì lúc đó ngươi lại hoàn toàn thiếu vắng trí tuệ! Ngươi đúng là một vị thần ngốc nghếch hoặc sinh ra đã bất công.

Cho. Ngay cả một khúc khир thương, Phoibos cũng có thể cất lên Trong bài ca hòa cùng âm hưởng hân hoan Bất chấp nỗi buồn thương của nó: khi ngài lướt Chiếc mảy gảy bằng vàng trên phím đàn lia, Vị sứ giả của khúc nhạc du dương. Và ta đây cũng mang tâm nguyện cất lời ca, Bất chấp tai họa đang cận kề kề bên, Cất lên khúc ca vui mừng, trút trọn lời ngợi ca Đến con người ấy — lời đồn đại ngoài kia là gì nhỉ? — Dù cho — giờ đây đang chìm sâu trong cõi âm u u ám Dưới lòng đất — ngài thực sự là con trai của Zeus, Hay chỉ là dòng dõi phàm trần của riêng Amphitruon — Ta vẫn dệt vòng hoa ca tụng dâng ngài, phần thưởng xứng đáng cho những chiến công. Bởi vì, phải chăng người hùng của ta đã ngã xuống trong trận chiến? Những phẩm hạnh của các chiến công dũng cảm, trọn vẹn trong cái chết, Đó là những thứ cứu rỗi người đã khuất trong lời ca — chiếc vòng hoa vinh quang xứng đáng với họ!

[664] Đầu tiên, ngài biến khu rừng Của Zeus thành chốn hoang vu vắng lặng, Khi tiêu diệt con sư tử cư ngụ nơi đó; và ngài khoác tấm da vàng óng Ra sau lưng — chiếc đầu vàng của ngài Được che khuất bởi đầu con mãnh thú, tựa lưng vào nụ cười toe toét đầy kinh hãi ấy.

Chủng tộc Nhân Mã hoang dã lang thang trên núi non Đã bị ngài quét sạch bằng những mũi tên chết chóc ngay tại sào huyệt của chúng: Peneios đã biết điều đó, Với dòng nước xoáy đẹp đẽ, và cả những dải đồng cỏ Bị giẫm nạp tơi tả, cùng với Những chốn hoang tàn dưới chân núi Pelion, Và cho đến tận vùng cỏ xanh mướt của Homolé, từng khe núi Nơi mà lũ sinh vật hoang dã ấy, sau khi vơ vét đầy tay chiến lợi phẩm là cành thông, Thường phi nước đại như loài ngựa để tàn phá Cả vùng Thessaly, lũ quái thú đó.

Con hươu đốm có chiếc sừng vàng rực đã bị ngài hạ gục, Kẻ chuyên đi cướp bóc của những người nông dân: qua đó làm rạng danh Nữ thần, người với niềm kiêu hãnh của thợ săn Đang tàn phá bầy thú dọc theo vùng Oinoé.

Và sánh bước cùng nhau, ngài đã mang bầy ngựa chiến Về bắt chúng phải cúi đầu khuất phục trước chiếc hàm thiếc, từng con tuấn mã Từng nhai ngấu nghiến trong những chiếc máng đầy máu của Diomede Và không màng dây cương, lao mình ngấu nghiến dòng máu ấy Thay cho hạt lúa mạch, đầy hân hoan trước bữa tiệc hãi hùng — Bữa tiệc thịt người: chốn cung yến gớm ghiếc của bọn chúng ngày xưa!

Ngay khi vượt qua dòng chảy bạc của sông Hebros, Ngài đã hoàn thành chiến công ấy, nhọc nhằn lao tâm khổ tứ Vì bạo chúa xứ Mukenai; ừ và hơn thế nữa — Ngài đã băng qua bờ biển Melian Và bên những nguồn nước của sông Amauros, đã bắn hạ Con quái vật giáng họa cho lữ khách — Kuknos, kẻ ngụ ở Amphanaia: chẳng hề nổi danh Vì lòng tốt với khách khứa bao giờ!

Và tiếp theo, ngài tiến đến bên những thiếu nữ du dương Bên trong khu vườn Hesperian: đôi tay phải nhắm trúng Để hái những trái táo vàng từ những tán lá, Sau khi đã tiêu diệt con rồng có tấm lưng rực cháy như lửa đỏ, Kẻ tự mình uốn lượn quấn quanh không rời Để canh giữ thứ quả không thể chạm tới mà nó tự dệt nên.

Và ngài đã lặn mình xuống những rãnh nước sâu thẳm của đại dương Vị anh hùng ấy, mang lại sự bình yên cho nhân loại, Cho bất cứ chiếc thuyền nào chèo theo sau vết wakes của ngài.

Và ngay dưới giữa vòm trời, đôi tay ngài đã vươn lên Sánh vai cùng Atlas: và vì lòng dũng cảm, Ngài đã nâng đỡ những tòa lâu đài đầy sao của các vị thần.

Đồng thời, đoàn quân kỵ mã của những người Amazon Dọc theo vùng Maeotis nhiều sông ngòi, ngài đã tiến đánh Để chinh phục biển Euxin đầy sóng gió ngày nào, Sau khi tập hợp được một đội quân hùng hậu Gồm những người bạn từ Hellas, tất cả đều quyết chí chinh phục Chiếc áo choàng nạm vàng, cuộc săn lùng chiếc đai lưng đáng sợ ấy! Thế là Hellas thu được ân huệ man dã từ người thiếu nữ Và nay vẫn lưu giữ chiến tích ấy tại Mukenai — Hãy đến đó mà kinh ngạc, hỡi ai muốn thế!

Và con chó săn muôn ngàn đầu Gây ra bao vụ tàn sát, con rắn nước xứ Lerna Đã bị ngài thiêu rụi từng cái đầu một, và rắc xung quanh Những mũi tên tẩm độc — những mũi tên chẳng mấy chốc sẽ dập tắt Cơn thịnh nộ của chúng trong dòng máu của tên chăn gia súc ba thân Ở Erutheia. Ngài còn thực hiện vô số chuyến hành trình gian lao khác Vì vinh quang và hạnh phúc, Và cuối cùng, trong số những chiến công lao nhọc, ngài đã giương buồm đến Haides, nơi chẳng bao giờ cạn Những giọt nước mắt: và tại đó, người hùng bất hạnh, ngài hoàn toàn kết thúc Cuộc đời mình, và chẳng bao giờ trở lại nữa. Nhà cửa và tổ ấm giờ vắng bóng bạn bè, Và con đường đời của lũ trẻ dẫn chúng đi đâu, ta thấy rõ mồn một — Chẳng có bước chân nào quay đầu lại được, chẳng vị thần nào Ra tay cứu giúp, và chẳng có thứ luật lệ nào cứu vớt những kẻ lầm đường lạc lối! Mái chèo của Charon đánh dấu hồi kết cho cuộc đời chúng, Đang chờ đợi để chấm dứt tất cả. Hỡi đôi tay ngươi, hãy hướng về những mái nhà này! — Dù vắng mặt, chúng vẫn hướng về ngươi bằng tất cả tâm can! Nhưng giá như ta còn đang sống trong tuổi trẻ và sức mạnh, Vẫn còn vung ngọn giáo trong trận chiến, giá như sức lực sánh kịp ý chí Của những người đồng niên Kadmeia này, Thì họ — và cả ta nữa — khi chiến tranh bùng nổ, Đã đứng sát cánh bên những đứa trẻ này; nhưng ta đã bị tước đoạt Mất tuổi trẻ rồi, cô độc chẳng còn lại thiên tài phù hộ ấy nữa! Nhưng thôi im đi, dừng lại nào! Kìa bọn họ đang đến kìa — Khoác trên mình trang phục của người chết, từ trong ra ngoài — Những đứa trẻ ngày nào — giờ thật khó nhận ra — Của vị Herakles từng uy quyền một thủa! Và người vợ yêu dấu đang lê bước lết thết Quanh đôi chân mình, kéo theo lũ trẻ; Và người cha già của vị anh hùng đi sau cùng! Bất hạnh thay cho ta! Những giọt nước mắt chực trào — Sao ta chẳng tài nào kìm giữ nổi Những dòng suối già nua của đôi mắt này nữa!

Meg. Cứ là thế đi! Ai là tư tế, ai là kẻ sát sinh ở đây Dành cho những kẻ bất hạnh này, hay kẻ nào sẽ cướp đi hơi thở Của ta, kẻ khốn khổ? Kìa, hy sinh đã sẵn sàng — Để dẫn đến nơi Haides sinh sống! Hỡi các con, chúng ta đang bị dẫn đi — chẳng phải một đoàn xe đẹp đẽ gì Gồm những thây ma — già trẻ, mẹ con, lẫn lộn vào nhau! Ôi số phận buồn thảm của ta và những đứa con trai này Mà ta đang ngắm nhìn bằng đôi mắt này, lần cuối cùng! Chính ta đã mang nặng đẻ đau các con: nhưng để rồi cho kẻ thù Biến các con thành trò cười, Thành đề tài cho chúng chế giễu, thành vật liệu cho sự hủy diệt! Khốn khổ cho ta! Thật kỳ lạ làm sao, những hy vọng của ta đã bị đánh sập Khỏi những gì ta từng mong mỏi về các con ngày trước — Sự kỳ vọng xuất phát từ những lời của cha các con! Về phần ngươi, cha ngươi đã để dành Argos cho ngươi: Một ngày nào đó ngươi sẽ làm chủ nhà của Eurustheus, Và cai trị xứ Pelasgia nơi hoa trái tốt tươi; Và để làm chiếc áo choàng hoàng gia, ngài đã quấn quanh Đầu ngươi tấm da của con mãnh thú sư tử, [655] Thứ mà chính ngài từng mặc như một tấm giáp trụ. Và ngươi sẽ là Vua của Thebes — với vô vàn cỗ xe chiến mã ở đó! Những đồng bằng ấy ta đã dành phần — tất cả cho ngươi, Như thể ngươi đã nài nỉ xin chúng từ chính người đã sinh ra Ngươi, đứa con trai của ngài; và vào bàn tay phải của ngươi Ngài đã trao chiếc gậy bảo hộ của Daidalos — Một kẻ bảo hộ tồi tệ lại chính là món quà phản bội ngươi! Và ngài đã hứa ban cho ngươi Oichalia — nơi mà với những mũi tên bắn xa vợi ấy, Ngài từng tàn phá một cách tàn nhẫn; và thế là, vì các con có ba người, Ngài đã xây dựng các con với ba vương quốc Trở thành những pháo đài vững chắc, người cha của các con — đầy kiêu hãnh, Đoán trước từ sự nam tính của các con Trong thời thơ ấu, rằng tuổi trưởng thành sẽ ra sao. Về phần ta, ta đã và đang chọn lựa cho các con Những người vợ, xứng đôi vừa lứa với từng người — người này Từ Athens, người kia từ Sparté, người nọ từ Thebes — Để từ đó, khi đã kết đôi — như chiếc cáp neo tàu giữ vững con thuyền — Các con có thể nắm giữ một cuộc đời được các thần linh ban phước. Thế mà tất cả đã tiêu tan! Vận mệnh xoay vần và trao cho chúng ta — các con, những Nữ Thần Định Mệnh Thay vì những người vợ — còn ta, những giọt nước mắt thay cho nước tắm ngày cưới, Bất hạnh trong niềm hy vọng của mình! Và người cha Của cha các con — ông đang chuẩn bị bữa tiệc cưới Xứng tầm với Haides, kẻ đang đóng vai người cha lúc này — Một mối quan hệ cay đắng làm sao! Ôi ta biết làm sao đây — ai trước — Ai sau trong số các con mà ta sẽ ôm chặt vào lòng? Ta sẽ áp sát vào ai, áp miệng mình vào miệng người ấy? Ta sẽ nắm lấy ai và chẳng bao giờ buông tay? Làm sao ta có thể gom góp lại, như chú ong nâu cánh nhỏ, Những tiếng rên siết từ tất cả, và gom lại thành một, Rồi trả lại cho các con, một giọt nước mắt nghẹn ngào chồng chất! Hỡi người yêu dấu, nếu có chút âm thanh nào của con người Được nghe thấy nơi ngục tối của Haides, thì ta — ta đang nói với chàng đây! Cha của các con đang chết dần chết mòn kìa, và cả những đứa con trai nữa! Và cả ta cũng đang diệt vong, người từng được phàm nhân ca tụng Là có số sướng nhờ vào chàng! Hãy đến giúp họ đi! Hãy đến! Nhưng hãy đến đi! Dù chỉ là một chiếc bóng, hãy hiện ra trước mắt ta! Vì khi chàng đến, sự uy nghi ma quái của chàng sẽ là quá đủ, Bọn chúng vốn vô cùng hèn nhát khi có mặt chàng ở đây, Những kẻ đang giết hại các con chàng khi lưng chàng vừa quay đi!

Amph. Ồ con gái, hãy kêu gọi các thế lực âm phủ đến giúp đi! Nhưng ta thà ngước bàn tay lên thiên đàng, Cầu xin ngứu giúp nơi ngươi, hỡi Zeus, nếu như ý định của ngươi Là giúp đỡ những đứa trẻ này bằng bất cứ cách nào, Bởi vì chẳng mấy chốc ngươi sẽ chẳng còn chút giá trị nào nữa đâu! Thế mà ngươi đã được cất tiếng gọi hết lần này đến lần khác; ta nhọc nhằn Trong vô vọng: vì dường như chúng ta buộc phải chết.

Thôi nào, những người anh em già nua — cuộc đời này thật ngắn ngủi! Dù nó ra sao đi nữa, hãy vui vẻ trải qua cuộc đời Từ ngày sang đêm, và đừng buồn phiền lấy một lần trong suốt quãng đời ấy! Bởi vì Thời Gian chẳng hề bận tâm đến những hy vọng của chúng ta — Để cứu vớt chúng — mà sau khi hoàn thành công việc của mình, hắn liền bay vụt đi. Hãy nhìn vào ta đây, từng được người đời ngợi ca kính trọng, Lập nên những chiến công hiển hách: để rồi khi định mệnh ập đến Đem ta đi, tựa chiếc lông hồng bay bổng lên bầu trời, Chỉ trong một ngày! Khi ấy sự giàu sang và vinh quang — chúng trung thành Với ai, ta chẳng tài nào biết nổi. Hỡi những người bạn, Vĩnh biệt nhé! Kẻ từng yêu thương các ngươi rất nhiều nhường ấy, Giờ đây là lần cuối cùng các bằng hữu được nhìn ngắm ta!

Meg. A! Hỡi cha, có phải ta đang nhìn thấy người thân yêu nhất của mình không? Hãy lên tiếng đi!

Amph. Chẳng khác gì con đâu, con gái ạ — cũng câm lặng như con!

Meg. Có phải đây là người mà ta nghe nói đang ở dưới lòng đất không?

Amph. Trừ phi ít nhất chúng ta đang nhìn thấy một giấc mơ giữa ban ngày!

Meg. Ta đang nói gì thế? Ta đang thấy những giấc mơ cuồng loạn nào vậy? Đây không ai khác chính là con trai của ngươi, hỡi lão già! Lại đây, các con! Hãy bám lấy tấm áo choàng của cha các con đi, Mau lên, nhanh chân lên, ôm chặt lấy người, vì đây chính là vị Zeus đích thực có thể cứu rỗi — và hiệu quả chẳng kém chút nào!

Her. Ôi, chào cung điện của ta, chào tiền sảnh mái ấm của ta, — Ta mới vui mừng làm sao khi nhìn thấy ngươi lúc trở về với ánh sáng! Ha, chuyện này có nghĩa là gì? Ta nhìn thấy những đứa con của mình Đang đứng trước ngôi nhà trong trang phục của người chết, Đội vòng hoa, và giữa một đám đông đàn ông, Cả người vợ hiền của ta — và cả người cha đang khóc lóc nữa, Bất kể điều bất hạnh nào đã xảy ra! Tốt hơn là ta hãy tiến lại Gần bọn chúng hơn để tìm hiểu mọi chuyện cho rõ ràng! Hỡi vợ, nỗi đau buồn mới mẻ nào đã bén mảng đến ngôi nhà của chúng ta vậy?

Meg. Hỡi người yêu dấu! Ánh sáng vừa rọi chiếu lên người cha lúc này! Có phải chàng đã về không? Có phải chàng đã được cứu và đang lao đến Vào vòng tay của những người bạn trong lúc cùng đường tuyệt lộ không?

Her. Em nói sao cơ? Hỡi cha! Rắc rối ở đây là gì vậy?

Meg. Chúng ta tiêu đời rồi! — nhưng chàng ơi, xin cha hãy tha thứ Nếu em là kẻ cướp lời những gì lẽ ra cha phải nói với chàng! Bởi vì dù sao đi nữa, bản tính phụ nữ dễ khơi gợi lòng thương hại hơn. Các con của em đã bị giết và em thì tan nát rồi!

Her. Apollon, những lời mở đầu mới gớm ghiếc làm sao!

Meg. Các anh em của em và cha già đều đã chết cả rồi.

Her. Em nói sao cơ? — đã làm gì chứ? — bởi nhát giáo từ đâu tới?

Meg. Lukos đã tiêu diệt họ — vị vua cao quý của xứ sở này!

Her. Đã chạm trán nhau trên chiến trường ư? hay do bệnh dịch của xứ sở?

Meg. Nội loạn: và hắn đang cai trị thành Thebes bảy cổng.

Her. Thế tại sao cha và em lại sinh lòng sợ hãi?

Meg. Hắn định giết cha của chàng, em, và các con chúng ta.

Her. Em nói sao cơ? Sợ hãi điều gì từ tình cảnh mồ côi chứ?

Meg. Sợ rằng một ngày nào đó chúng sẽ đòi lại món nợ cái chết của Kreon.

Her. Và tại sao lại trang hoàng cho lũ trẻ theo kiểu thây ma thế này?

Meg. Chúng ta đã mặc sẵn những lớp vải liệm của cái chết rồi.

Her. Và các người đã suýt chết vì bạo lực sao? Khốn khổ cho anh!

Meg. Bị bỏ mặc không bạn bè: và chúng ta nghe tin chàng đã chết.

Her. Và nỗi nhát gan ấy xuất phát từ đâu mà trùm lên các người?

[666] Meg. Những sứ giả của Eurustheus đã mang tin tức đó đến.

Her. Và tại sao các người lại rời bỏ nhà cửa và mái ấm của ta?

Meg. Bị ép buộc phải đi: cả cha của chàng nữa — bị lôi ra khỏi chính chiếc giường của ông!

Her. Và không một chút hổ thẹn khi lăng mạ một lão già sao?

Meg. Hổ thẹn ư, thật đấy! Hắn và sự Hổ thẹn vốn chẳng phải láng giềng gì của nhau!

Her. Và trong lúc anh vắng nhà, anh lại thiếu thốn bạn bè đến thế sao?

Meg. Bạn bè ư — liệu có kẻ nào là bạn của một kẻ bất hạnh hay không?

Her. Cuộc chiến Minuai mà ta từng gây dựng — chúng đã phỉ nhổ vào những điều đó sao?

Meg. Không bạn bè — một lần nữa em phải nói với chàng — chính là sự bất hạnh.

Her. Các người không định cởi bỏ những tấm vải liệm âm phủ khỏi mái tóc này Để nhìn ngắm lại ánh sáng, và tận hưởng bằng đôi mắt Sự chuyển biến ngọt ngào từ bóng tối âm ty sang ban ngày hay sao? Còn ta — vì giờ đây tay nghề của ta đang cần đến — Đầu tiên ta sẽ đi, san bằng những dinh thự Của những tên chúa tể mới nổi này; tiếp theo sẽ chặt đứt cái đầu Đầy nguyền rủa ấy và ném nó cho lũ chó lôi kéo đi. Rồi, những kẻ nào thuộc xứ Kadmeia mà ta tìm thấy Từng tỏ ra hèn nhát dẫu chúng mang ơn ta — Một số ta dự định sẽ xử lý bằng chiếc câu lạc bộ Nổi tiếng vì sự chinh phục này; còn với những mũi tên có cánh Ta sẽ rải xác những kẻ khác, lấp đầy dòng Ismenos Bằng những thây ma đẫm máu — dòng chảy trắng ngần của Dirké Sẽ bị nhuộm thành một màu đỏ thắm. Bởi vì, ta xin hỏi, ai Xứng đáng hơn để ta ra tay giúp đỡ ngoài vợ, con Và người cha già của mình? Vĩnh biệt nhé, những "Chiến Công" của ta! Ta đã nhọc nhằn vô ích: công việc thực sự của ta nằm ở đây! Nhiệm vụ của ta là chết để bảo vệ những con người này — Nếu như vì người cha của chúng mà chúng phải chịu chết. Hoặc làm sao chúng ta có thể gọi là dũng cảm khi chiến đấu Với rắn và sư tử, theo lệnh của Eurustheus, Nếu ta lại không thể nhọc nhằn gạt bỏ cái chết Khỏi những đứa con của chính mình? "Herakles Khải Hoàn" Chắc người đời sẽ chẳng còn gọi ta như trước nữa đâu! Điều đúng đắn là cha mẹ phải giúp đỡ Con cái, tuổi già, và người bạn đời chung chăn gối.

Amph. Đúng vậy, con trai! Nhiệm vụ của con là — hãy làm bạn với bạn Và làm kẻ thù với thù: tuy nhiên — chớ nên vội vàng hơn mức cần thiết!

Her. Tại sao chứ, thưa cha, có điều gì quá vội vàng ở đây đâu nào?

Meg. Rất nhiều kẻ nghèo khó — ra vẻ giàu có, Theo cách người ta vẫn nói — được nhà vua gọi là đảng phái. Bọn chúng đã gây bạo loạn, tàn phá Thebes để cướp bóc Hàng xóm của mình: bởi vì những gì chúng có ở nhà Đã tiêu xài sạch bách — bay biến đi vì thói lười biếng. Chúng thấy con đến gây rắc rối cho Thebes: khi đã thấy rồi, Hãy cẩn chừng kẻo khi gây dựng nên vô số kẻ thù, Con sẽ vấp ngã ở chốn mà con hoàn toàn không ngờ tới hiểm họa.

Her. Nếu toàn thể Thebes có thấy ta đi nữa, ta cũng chẳng bận tâm lấy một chút.

Nhưng khi nhìn thấy một loài chim nào đó Không nằm ở những vị trí may mắn, ta biết rằng một tai họa Đã giáng xuống ngôi nhà này: thế nên, một cách có chủ ý, Ta đã lén lút tìm đường vào xứ sở.

Amph. Và giờ đây, hãy tiến lên, cất lời chào ngọn lửa sưởi với lòng ca ngợi Và ngắm nhìn lại ngôi nhà của tổ tiên bằng đôi mắt của con! Vì chính hắn sẽ đến, lôi cổ vợ và các con con ra — Hành quyết — giết luôn cả ta nữa — tên vua này! Nhưng nếu con ở lại đây, mọi chuyện sẽ thành công mỹ mãn — Thắng lợi sẽ không bị mất đi bởi một bước đi sai lầm. Cho nên, thành phố của con Đừng làm xáo trộn vội, con trai, trước khi con làm cho mọi việc ở đây được đúng đắn!

Her. Con sẽ làm như vậy, vì cha nói rất đúng; ngôi nhà của con Hãy để con bước vào trước! Vì khi đã trở về đúng lúc Từ những chiều sâu không bóng mặt trời nơi ngụ ngự Của người vợ của Haides là Koré, để không xúc phạm Đến những vị thần dưới mái nhà mình, ta phải chào hỏi họ trước tiên!

Amph. Thế con thực sự đã đến thăm Haides đấy à, con trai?

Her. Vâng — và còn lôi cả con quái vật ba đầu của hắn ra ánh sáng nữa.

Amph. Con chiến đấu để thắng — hay nhờ món quà của Koré?

Her. Chiến đấu: thật may mắn cho ta khi được chiêm ngưỡng các Bí Lễ trước!

Amph. Và con quái vật ấy đang ở trong nhà của Eurustheus phải không?

Her. Rừng Chthonia, thành phố Hermion, đang giam giữ nó lúc này.

Amph. Eurustheus không biết con đã trở lại trần gian sao?

Her. Không: ta muốn đến trước để xem xét tình hình ở đây đã.

Amph. Nhưng sao con lại ở dưới lòng đất lâu đến thế?

Her. Ta dừng lại để đưa Theseus từ Haides lên.

Amph. Và cậu ta đâu? — đang rảo bước trên đồng bằng để về nhà à?

Her. Đã về Athens vui vẻ — kẻ trốn chạy khỏi Haides!

Nhưng mau lên, các con! Hãy theo cha vào nhà! Vào trong đó chắc chắn là một cuộc vào nhà tốt đẹp hơn nhiều So với việc bước ra ngoài đấy! Nào, hãy can đảm lên, Và đừng để đôi mắt cứ tuôn lệ mãi nữa! Và em nữa, hỡi người vợ, người của riêng anh, hãy lấy lại tâm hồn Đừng run sợ nữa! Tất cả các em, hãy buông những vạt áo của anh ra! Anh đâu có mọc cánh hay bay trốn bạn bè đâu!

A, — Vẫn chẳng chịu buông ra kìa, lũ trẻ cứ bám chặt lấy Vạt áo của anh! Chẳng lẽ các em thực sự đã đi trên lưỡi dao Sắc lẹm rồi sao? Thôi được, anh sẽ bồng bế chúng — Nhấc những chiếc thuyền con này lên bằng đôi tay, và kéo đi Y như một con tàu vậy. Nào! Đừng sợ anh trốn tránh Nhiệm vụ với các con; ở điểm này, con người vẫn là con người, Chẳng có gì khác biệt cả! Dù dở hay hay, họ đều yêu thương con cái Theo cùng một cách: họ chỉ khác nhau ở chỗ giàu nghèo — Người có kẻ không; nhưng hết thảy mọi người Đều chung tay tạo nên giống loài biết yêu thương con cái.

[667] Cho. Tuổi trẻ là gánh nặng dịu êm đối với ta; Nhưng tuổi già ngự trị trên đầu ta, nặng nề hơn Cả những vách đá của xứ Aitna, đè nặng và đè nặng mãi, Làm tối sầm mi mắt và ngăn chặn những tia nắng rọi qua.

Chẳng bao giờ ta màng đến sự giàu sang của một đế chế Á Châu, Hay cả một ngôi nhà toàn bằng vàng, để đánh đổi lấy tuổi trẻ, tuổi trẻ Chính là vẻ đẹp, bất kể các vị thần ban phát điều gì! Dù chúng ta vui mừng trong sự giàu có, hay lo lắng Vì nghèo đói — trong số những món quà của Thượng Đế, đó thực sự là điều đẹp đẽ nhất!

Nhưng ta căm ghét tuổi già mang theo tai họa và chết chóc! Hãy để nó chìm xuống đáy những con sóng dữ, Đừng bao giờ dám làm hoen ố ngọn tháp hay thành phố Nơi con người ngụ cư, mà hãy cứ bay bổng Bằng đôi cánh trên tầng không, lao vun vút, Lang thang khắp chốn — và đừng chần chừ!

Nhưng nếu các vị thần, xét theo bậc thang của con người, Lại có đủ trí tuệ và sự sáng suốt, họ sẽ mang đến cho Nhân loại một tuổi trẻ thứ hai, để làm dấu hiệu Cho phẩm hạnh của họ, mà bất cứ ai cũng có thể nhìn thấy, Nơi những kẻ mà mùa đông của cuộc đời bỗng chốc hóa thành mùa xuân. Bởi vì khi họ chết đi, một lần nữa dưới ánh mặt trời Họ sẽ vượt qua đường đua của cuộc đời thêm hai bận; Trong khi những kẻ tầm thường sẽ chỉ chạy suốt Quãng đời tồn tại của mình, chẳng hề có cuộc đời thứ hai nào bắt đầu, Và nhờ thế chúng ta có thể phân định rõ ràng kẻ xấu lẫn người tốt Chắc chắn như muôn vàn vì tinh tú trên bầu trời Được các thủy thủ đếm từng người một.

Nhưng giờ đây các vị thần chẳng có ranh giới rạch ròi nào Để giới hạn kẻ xứng đáng và định nghĩa kẻ đê tiện; Chỉ có một khoảng thời gian nhất định trôi qua, và thế là Mang lại cho con người nhiều sự giàu có hơn — chứ không phải sức trẻ dồi dào!

Thôi nào! Ta không thể dừng lại Việc hòa quyện với nhau — rượu hòa trong chén — Giữa các Nữ Thần Ân Huệ và các Nữ Thần Thơ Mú — Một cuộc hôn phối ngọt ngào nhất: một khi đã buông xuôi khỏi luật lệ của âm nhạc, Thì chẳng còn cuộc đời nào dành cho ta nữa! Mà hãy cứ ở đâu có bạt ngàn vòng hoa, chốn ấy nguyện mãi luôn là ta!

Và vẫn thế, một thi sĩ già nua, ta cất tiếng ca tụng Mnemosuné — Vẫn cất tiếng ca khúc khải hoàn ca ngợi Herakles, Đồng hành cùng cây đàn lia bảy dây làm bằng vỏ rùa Và cây sáo Libua, và cả chính vị thần Bromios nữa, Vị thần của nho giáo hòa nhịp cùng nhân loại!

Vẫn chưa đâu, chúng ta sẽ không kìm hãm bước tiến hân hoan của họ — Những Nữ Thần Thơ Mú, những đấng đã dẫn dắt ta bước vào điệu nhảy suốt bao lâu nay!

Một khúc thánh ca paian — mà những thiếu nữ xứ Delos thực sự, Đang dệt nên một nhịp điệu tuyệt mỹ ra vào Những cánh cổng đền thờ của ngài, hạt giống tốt lành của Latona; Và những khúc ca paian — ta cũng vậy, quanh những mái nhà này của ngươi, Từ đôi gò má xám xịt này, hỡi đức vua của ta, ta sẽ cất giọng vang lừng như thiên nga — Một khúc ca của kẻ già nua! Về ca khúc, nó khởi đầu thật hào hùng — "Ngài là con trai của Zeus!" thế nhưng, vinh quang dòng dõi ấy Vượt xa biết bao, khi trao cho con người những chiến công Là một cuộc đời phẳng lặng không gợn sóng, Sau khi đã tiêu diệt bấy nhiêu dã thú, những nỗi kinh hoàng của mặt đất.

Luk. Amphitruon đã từ trong nhà bước ra — thật đúng lúc! Bởi vì đã một khoảng thời gian khá lâu rồi kể từ khi các ngươi trang hoàng Thân thể mình bằng xiêm y của những kẻ chết.

Mau lên! Lũ trẻ và người vợ của Herakles — Hãy bảo chúng xuất hiện bên ngoài ngôi nhà này, hãy giữ đúng giao kèo Để đi chết, và chẳng cần phải giục giã gì ngoài chính lệnh của các ngươi!

Amph. Hỡi nhà vua! Ngươi đang ép uổng ta quá mức trong lúc ta đã đủ đau đớn, Và còn giáng xuống những lời lăng mạ — bên cạnh những người đã khuất của ta đây. Lẽ ra trong những chuyện thế này, dẫu ngươi có làm vua đi chăng nữa, Cũng nên tiết chế sự hăng hái bằng lòng ôn hòa. Vì ngươi Đã áp đặt lên chúng ta nhu cầu phải chết — Thì chúng ta buộc phải yêu lấy số phận của mình, tuân theo ý muốn của ngươi.

Luk. Megara đâu rồi? Những đứa cháu của Alkmené đâu?

Amph. Nàng ấy, ta nghĩ — theo như người ta phỏng đoán từ bên ngoài, —

Luk. Chà, cái sự phỏng đoán này — căn cứ vào đâu vậy?

Amph. — Đang ngồi cầu xin ở các bậc thềm bệ thờ linh thiêng, —

Luk. Thật hoài công vô ích khi cầu xin cứu lấy mạng sống!

Amph. — Và cất tiếng gọi người chồng đã khuất, cũng hoài công vô ích nốt!

Luk. Vì hắn có về đâu, và chẳng bao giờ đặt chân đến nữa.

Amph. Không bao giờ — ít nhất là nếu không có vị thần nào nâng hắn dậy.

Luk. Lại chỗ nàng ta, và dẫn nàng ra khỏi nhà đi!

Amph. Làm như thế chẳng khác nào ta nhúng tay vào vụ án mạng.

Luk. Chúng ta — vì ngươi có vẻ e dè trong trường hợp này — Gạt bỏ mọi nỗi sợ, chúng ta sẽ tự tay lôi lũ nhóc này ra, Cả người mẹ lẫn tất cả. Nào, đi theo ta, người của ta — Và hãy vui vẻ dọn sạch những gì cản trở công việc của chúng ta!

Amph. Ngươi — cứ đi đi! Cứ bước đến nơi bắt buộc phải đến! Còn những gì sót lại — Có lẽ sẽ liên quan đến kẻ khác đấy. Gieo nhân nào gặt quả nấy, Hãy chuẩn bị tinh thần để nhận lấy tai họa tương tự đi!

A, hỡi những người bạn già! Hắn đang sải bước thật oai vệ kìa! Trong cõi bẫy sập Của chiếc lưới, nơi những lưỡi gươm bật dậy, hắn sẽ bị tóm gọn — Tên đại bịp ôm mộng giết hại láng giềng! Ta cũng đi đây — ta phải tận mắt chứng kiến cái thây ma ngã xuống! Bởi vì hắn có những món quà ngọt ngào để ban tặng — một kẻ sắp chết, Kẻ thù của các ngươi, đang phải trả giá cho những việc ác hắn từng làm.

Cho. Những nỗi truân chuyên đã qua rồi! Vị vua từng hống hách một thời, Đang quay đầu hướng về Haides, cái đích của cuộc đời! Hỡi công lý, và bánh xe định mệnh đảo chiều của các vị thần!

Amph. Ngươi đã đến rồi, dẫu có hơi muộn màng, nơi cái chết trừng phạt tội ác — Những lời lăng mạ giáng xuống kẻ bề trên ngươi!

Cho. Niềm vui khiến dòng lệ này trào dâng! Lại một lần nữa Hiện về những chiến công do chính tay hắn thực hiện ngày trước, Thứ mà bản thân hắn chưa từng mơ tới có ngày mình cũng phải nếm trải — Đường đường là quốc vương của xứ sở! Nhưng thế đủ rồi, hỡi lão già! Vào trong nhà thôi, để xem tình hình ra sao — Liệu có ai đang gặp kết cục đúng như lòng ta mong ước không!

Luk. Ồ ta — ta chết mất!

Cho. Tiếng này trúng phóc nốt nhạc — khúc ca hợp ý ta làm sao, Vui nhộn làm sao trong ngôi nhà! Thần Chết đang cất lời ca nhịp nhàng! Nhà vua đang lên tiếng, rên rỉ khúc dạo đầu của vụ án mạng thật hoàn hảo!

Luk. Hỡi toàn thể vùng đất Kadmos! Ta bị giết bởi mưu kế gian ác rồi!

Cho. Ừ, vì ai là kẻ ra tay trước chứ? Trả đủ món nợ của ngươi đi, Đầu hàng đi! Hãy đền bù xứng đáng cho những việc đã làm! Ai là kẻ từng báng bổ các vị thần qua thói vô pháp vô thiên — Bản thân chỉ là phàm nhân, lại dám dâng trào ảo tưởng ngu ngốc Chống lại các đấng tối cao trên thiên đường — cứ như thể Các vị thần chẳng có chút quyền năng nào vậy? Hỡi những người bạn già, kẻ vô đạo ấy Không còn tồn tại trên đời nữa rồi! Ngôi nhà đã chìm vào tĩnh lặng. Nào chúng ta hãy cùng hòa mình vào ca vũ! Bởi vì những kẻ ta yêu quý, Những kẻ ta gửi gắm ước mong, mong sao họ sẽ có một cuộc sống tốt lành!

[668] Vũ khúc, vũ khúc cùng yến tiệc Khắp dọc chiều dài Thebes thiêng liêng, Đang vẫy gọi! Vì những đổi thay bất tận Từ giọt lệ sang tiếng cười, từ cũ sang mới, Những khúc ca hân hoan của chúng ta đang mang lại, đang mang lại!

Hắn đã đi qua và khuất dạng, vị quốc vương quyền uy! Và vị vua già đang trị vì, đã trở về — Ồ, thật diệu kỳ thay! Từ bến bờ Acherontian trở lại!

Sự xuất hiện của hy vọng, vượt xa mọi giới hạn của tưởng tượng! Đối với các vị thần, các vị thần, tội ác là điều họ bận tâm, Và họ dõi theo phẩm hạnh của chúng ta, thừa nhận rõ ràng Rằng vàng bạc và sự thịnh vượng đẩy con người Vào cơn cuồng loạn — những kẻ đánh xe kéo theo Sức mạnh-không-có-công-lý bám theo sau: ai có thể đối mặt Với sự xoay chiều của vận mệnh mà thời gian chuẩn bị, mà không khiếp sợ?

— Kẻ nào né tránh luật lệ và trong thói vô pháp vô thiên Mà tìm thấy niềm vui — kẻ ấy đã tự đập vỡ niềm tin của mình — Chiếc xe chiến, sự giàu sang bị kéo đi — giờ đang đen đúa ngập trong bụi trần!

Hỡi Ismenos, hãy khoác lên mình vòng hoa chiến thắng! Hãy bùng nổ trong điệu nhảy, hỡi những con đường, chiếc giường bóng bẩy Của thành phố bảy cổng! Hỡi Dirké, nàng Với dòng nước hiền hòa, cùng tất cả các tỷ muội của xứ Asopiad, Hãy rời bỏ dòng suối của cha các ngươi, tham gia vào lễ hội Của Herakles, hòa chung một dàn đồng ca của các nữ thần, hãy cất vang tiếng khải hoàn!

Hỡi vách đá râm mát của Puthios và từng mái ấm Của các Nữ Thần Thơ Mú xứ Helikon, các ngươi sẽ tiến đến Cùng tiếng hò reo vui sướng giáp mặt những bức tường của ta, thành phố của ta Nơi chứng kiến ánh sáng chào đời của dòng giống Sparta ấy, những thủ lĩnh "Gieo Hạt" Mang những chiếc khiên bằng đồng, mà đoàn quân của họ Cùng với cháu con đang làm tươi mới lại vùng đất của chúng ta, Thắp lên một ngọn lửa linh thiêng cho Thebes!

Hỡi sự hòa quyện của lễ cưới thiêng liêng — Chiếc giường của kẻ mang thân phàm trần và Zeus, vị thần từng nằm cạnh Nàng tiên nữ thuộc dòng dõi của Perseus!

Vì câu chuyện lứa đôi từ thuở xa xưa ấy Nay đã trở nên đáng tin cậy, vượt ngoài mong đợi đối với ta, hỡi Zeus! Và thời gian đã biến màn đêm thành ánh sáng rực rỡ, Và làm bùng cháy ngọn lửa chân lý của uy quyền Herakles — Uy quyền của người trỗi dậy từ chiếc lều bằng đất, rời khỏi Nơi ở của Plouton, khe núi cung điện âm u, Ngươi chính là chúa tể mà tự nhiên đã ban tặng cho ta — chứ không phải Thứ đê tiện sinh ra và lớn lên nơi kẻ đó — vị vua của ta, kẻ được định đoạt bởi số phận!

— Sự đê tiện đã phơi bày trần trụi trước mắt tất cả những ai giờ đây đang chứng kiến Cuộc đối đầu giữa gươm với gươm trong trận chiến — Nếu đối với các vị thần, Công Lý và Sự Thật Vẫn còn làm họ hài lòng, vẫn xứng đáng nhận chiếc vòng nguyệt quế vinh quang.

Kinh hoàng thay! Phải chăng chúng ta đang bước vào cùng một cơn hoảng loạn tột độ, Hỡi những người bạn già? — một bóng ma đang hiện ra trước mắt ta kìa Hiển hiện rõ mồn một trên mái nhà của cung điện!

Hãy chạy trốn, chạy trốn đi, Đôi chân mỏi mệt hãy mau cất bước! Và rời thật xa khỏi Thứ đang ngự trên mái nhà kia — to lớn và gớm ghiếc!

Hỡi Paian, đức vua! Xin hãy là vị cứu tinh chở che ta khỏi sinh vật đầy thảm họa này!

Iris. Can đảm lên, hỡi các cụ già! Trông thấy đây — đứa con của Đêm — Sự Điên Cuồng, và ta đây, nữ tì của các vị thần, Iris: vì chúng ta đến thành phố của các ngươi, không phải để làm dịch lệ — Mà gây chiến chống lại ngôi nhà của duy nhất một con người Được sinh ra từ Zeus và từ Alkmené, theo lời người ta nói.

Giờ đây, cho đến khi hắn chấm dứt những nhọc nhằn đắng cay, Định mệnh đã bảo vệ hắn an toàn, và cha hắn là Zeus Cũng chưa từng để chúng ta làm tổn thương hắn, dù là Heré hay chính ta.

Nhưng, từ khi hắn đã vượt qua những thử thách của Eurustheus, Heré muốn trút thêm máu mới lên người hắn — Bằng cách giết hại các con của hắn: ta cũng muốn điều đó.

Nào, hãy tập hợp trái tim chai sạn không mảy may xót thương, Hỡi trinh nữ chưa chồng của Đêm đen! Hãy lùa tới, kéo lê Sự Điên Cuồng đến với con người ở đây — những cơn cuồng loạn xoáy sâu Đầy ắp tội ác sát hại con cái, trong lúc đôi chân hắn đang nhảy múa hân hoan!

Hãy buông lỏng sợi cáp đẫm máu dài tận cùng! Để rồi — khi hắn đã đẩy trôi qua dòng phì nhiêu Acherousian, Bằng chính đôi bàn tay tự sát của mình, Vòng hoa con trai xinh đẹp của hắn — hắn có thể biết được Đầu tiên là cơn giận dữ của Heré, nó có ý nghĩa gì đối với hắn, Và sau đó là học lấy sự phẫn nộ của ta. Các vị thần quả thực vô cùng đê tiện Và những chuyện phàm trần thật quá ư to lớn, nếu để hắn thoát tội!

Madness. Chắc chắn rằng, từ người cha dòng dõi cao quý và cả người mẹ nữa Ta đã cất tiếng khóc chào đời, với dòng máu mang bản chất của Đêm và Thiên Đàng; Nhưng vinh quang của ta ở đây — là không hề ghen tị với những kẻ làm điều thiện! Và ta cũng chẳng hề yêu thích những cuộc đột kích chống lại những người bạn của con người.

Vì thế, ta muốn thuyết phục — trước khi ta thấy Các người vấp ngã, cả ngươi và Heré! Hãy tin lời ta!

Con người này, kẻ mà ngôi nhà của hắn đang được các ngươi lùa ta tới, Không hề vô danh trên mặt đất này hay giữa chốn thần linh; Bởi vì sau khi đã khuất phục vùng đất hoang vu và đại dương bão tố, Chính hắn là kẻ duy nhất vực dậy những quyền lợi đang lụi tàn Của các vị thần — vốn đã tàn lụi bởi bàn tay của những kẻ vô đạo.

Đừng khơi gợi thêm trò tai quái to lớn nào nữa, đó là lời khuyên của ta!

Iris. Đừng bận tâm đến những kế hoạch đầy sai lầm của Heré!

Mad. Ta đang chuyển bước chân từ sai lầm sang không tì vết đấy chứ!

Iris. Vợ của Zeus đâu có phái ngươi đến đây để cư xử khôn ngoan!

Mad. Hỡi mặt trời, ta xin lôi ngươi làm chứng — làm điều mà ta vô cùng ghét bỏ!

Nhưng vì thực sự ta phải phục vụ Heré và ngươi

[669] Và nhanh chóng bám sát gót các ngươi, vèo một cái, như bầy chó săn đuổi theo thợ săn,

— Ta sẽ đi! Và dẫu cho đại dương, khi nó gầm thét với những con sóng cuồn cuộn dữ dội đến đâu,

Hay động đất, không, hoặc cả tia chớp giận dữ đang thét gào nỗi đau sinh nở của thiên đường,

Cũng chẳng thể che lấp mặt đất nhanh bằng ta, khi ta lao vút một cú nhảy vào trong lồng ngực của Herakles!

Và ta sẽ làm nhà cửa tung tóe, làm dinh thự đổ nát,

Sau khi đã làm cho lũ trẻ ngã gục xuống trước tiên —

Và kẻ vừa hạ gục chúng sẽ chẳng hề hay biết rằng

Chính hắn đã sinh ra từng đứa con vừa gánh chịu đòn chí mạng ấy,

Cho đến khi sự Điên Cuồng mà ta đây mang lại buông tha cho hắn!

Hỡi ôi, nhìn kìa, hắn đã bắt đầu lắc đầu — hắn sắp rời khỏi vạch xuất phát rồi!

Chẳng thốt một lời, khi hắn đảo đôi tròng mắt đáng sợ, bị giật tung khỏi hốc mắt trong cuộc đua kinh hoàng!

Và nhịp thở của hắn không còn được kìm chế và điều hòa như một con bò đực chuẩn bị húc,

Và hắn gầm lên rợn người gọi các Keres, những đứa con gái của Tartaros.

Phải, và chẳng mấy chốc ta sẽ khiến ngươi nhảy múa trong cơn điên loạn, thổi sáo cho ngươi mất sạch trí khôn vì sợ hãi!

Thế nên, hãy nhấc đôi chân lừng danh ấy lên, hỡi Iris, hãy hành quân về Olumpos và bỏ mặc ta ở đây!

Ta và những kẻ thuộc hạ, những kẻ giờ đang hợp lực, mang hình hài khủng khiếp mà không phàm nhân nào nhìn thấy,

Và giờ sắp sửa bước qua, từ bên ngoài, để tiến sâu vào bên trong mái ấm của Herakles!

Cho. Otototoi, — tiếng rên siết! Bông hoa của ngươi đã bị cắt đứt,

Hỡi dòng dõi của Zeus, hỡi Thành Phố!

Hỡi Hellas bất hạnh, ngươi đang nhẫn tâm vứt bỏ (thật đáng thương thay!)

Kẻ từng mang lại mọi điều tốt đẹp cho ngươi,

Vứt bỏ hắn — tiêu diệt hắn trong một cơn điên loạn

Mà tiếng sáo đang rập rờn nhảy múa tiễn đưa đến cái chết!

Kia nàng ta đang đi, trên cỗ xe chiến — những tiếng rên siết, bầy đàn của nàng —

Và quất roi thúc giục bầy ngựa, cứ như thể đang trôi dạt

Đến tận cõi diệt vong, con Gorgon của Đêm tối, Sự Điên Cuồng, nàng là kẻ mà ánh mắt

Biến con người thành đá! Với những tiếng rít gào biết bao

Trăm chiếc đầu rắn đang ngẩng cao, món thừa kế trên mái tóc nàng!

Nhanh chóng làm sao vị thần đã xoay vần vận mệnh: qua bàn tay người cha,

Nhanh chóng làm sao những đứa con mà hắn từng cứu rỗi sẽ điêu linh!

Ôi ta thật khốn khổ làm sao! Hỡi Zeus! Đứa con trai của ngươi —

Bản thân không con — chẳng mấy chốc sự báo thù, đói khát cuồng loạn,

Khao khát sự trừng phạt, sẽ giáng xuống thấp nhường nào —

Chất đầy muôn vàn nỗi thống khổ!

Hỡi những mái vòm cung điện! Xung quanh các khoảng sân của các ngươi,

Một vũ điệu bắt đầu hoàn toàn không mang chút niềm vui nào

Bởi tiếng trống tympanon và gậy thyrsos được giơ cao

Từ đám cuồng hoan của thần Bromios!

Hỡi những mái nhà! Và vũ điệu vẫn tiếp diễn

Vì dòng máu, không phải thứ máu từ chùm nho tuôn trào

Của tiệc rượu Dionusian!

Hãy bung phá, hãy chạy trốn đi, hỡi lũ trẻ! Thật chí tử điều này —

Thật chí tử khúc ca đang được tấu lên, ta dám chắc!

Phải, vì hắn đang mở cuộc săn lùng lũ trẻ —

Sự Điên Cuồng sẽ chẳng bao giờ dẫn dắt tiệc cuồng hoan của mình

Mà không để lại dấu tích nào trong chốn tổ ấm!

Ai ai, vì tội ác này!

Ai ai, lão già — ta rên siết biết bao

Cho người cha, và chẳng phải chỉ riêng người cha!

Và người từng là vú em của lũ trẻ — thật ít ỏi làm sao

Món hời khi chúng từng sinh ra trên đời này!

Nhìn kìa! Nhìn kìa!

Cơn cuồng phong đang lắc lư tứ phía

Ngôi nhà — mái nhà sụp đổ hoàn toàn!

Ha, ha! Ngươi đang làm gì thế, hỡi con trai của Zeus?

Một thảm họa từ Tartaros đã xổng chuồng,

Thứ mà Pallas từng giáng xuống đầu gã Titan thuở nào,

Ngươi đang trút xuống những mái nhà của mình, tan nát mái vòm vỡ nát tường!

Messenger. Hỡi những thân thể trắng phau vì tuổi tác! —

Cho. Tiếng thét gì thế, với ta —

Ngươi đang gọi ai vậy?

Mes. Có một lời nguyền rủa ở trong nhà!

Cho. Ta chẳng cần nhà tiên tri đâu: một mình ngươi là đủ!

Mes. Lũ trẻ đã chết cả rồi!

Cho. Ai ai!

Mes. Hãy rên siết đi! Vì tiếng rên siết

Rất hợp với chủ đề này! Thật khủng khiếp cái chết của lũ trẻ,

Chẳng ai có thể kể ra nỗi đau nào tồi tệ hơn những gì chúng ta đã gánh chịu!

Cho. Làm sao ngươi khiến cho lời nguyền rủa đó — lời nguyền rủa, nguyên nhân của tiếng rên siết

Do người cha giáng xuống lũ con, trở nên rõ ràng được?

Hãy kể xem bằng cách nào chúng bị ném từ trên trời xuống

Chống lại ngôi nhà — những thảm họa này; và thuật lại

Số phận bất hạnh của lũ trẻ, hỡi Sứ Giả!

Mes. Các nạn nhân đang đứng trước ngọn lửa sưởi của Zeus

Như một nghi lễ chuộc tội cho gia đình: bởi vì vị vua

Của xứ sở, Herakles đã tiêu diệt và tống cổ

Khỏi ngôi nhà; và một dàn đồng ca xinh đẹp

Gồm những cậu bé đang đứng cạnh cha chúng, và cả người vợ nữa.

Và giờ đây chiếc giỏ đựng đã được rước đi

Vòng quanh bệ thờ theo hình vòng tròn, và chúng ta đã sử dụng

Những lời lẽ thiêng liêng được thánh hiến. Con trai của Alkmené —

Ngay lúc hắn chuẩn bị cầm trên tay phải

Ngọn đuốc để nhúng vào

Làn nước thanh tẩy — liền khựng lại chết sững;

Và, trong lúc người cha hãy còn chần chừ, lũ trẻ

Đã hướng đôi mắt nhìn về phía hắn. Nhưng bản thân hắn

Đã chẳng còn là chính mình nữa: đánh mất trong những cái đảo mắt liên hồi;

Đôi mắt lồi thừ ra — từ tận gốc rễ của chúng — đỏ ngầu như máu!

Bọt mép trào ra hai bên má có bộ râu rậm rạp của hắn,

Và hắn cất lời — kèm theo một tràng cười dại dột của kẻ điên —

"Cha! Tại sao phải tế lễ, trước khi con tiêu diệt

Eurustheus? Tại sao phải tốn gấp đôi ngọn lửa tinh tuyền,

Và gấp đôi sự nhọc nhằn, khi mà con được phép

Chấm dứt mọi chuyện ở đây chỉ bằng một nhát quét tay gọn ghẽ?

Rồi sau đó, — khi con mang cái đầu của Eurustheus đến đây, —

Lúc đó đối với những kẻ vừa chết này, hãy rửa tay một lần cho tất cả!

Giờ thì — hãy vứt bỏ những chén rượu cúng đi, ném giỏ đựng xuống đất!

Kẻ nào đưa cung tên cho ta, kẻ nào đưa câu lạc bộ của ta đây?

Ta đi đến Mukenai đó! Người ta phải đối đầu với

Xà beng và cuốc chim, sao cho — những viên đá chìm sâu ấy

Mà lũ Kuklop đã đẽo gọt bằng cuốc chim và dây dọi màu đỏ,

Ta, bằng lưỡi thép uốn cong của mình, có thể san bằng cả thị trấn!"

Nói đoạn, hắn bước đi và — dù chẳng có cỗ xe nào —

Lại khẳng định rằng mình đang có một cỗ xe! trèo lên bệ xe,

Và quất roi, hệt như đang cầm roi trong tay thật vậy!

Và đám gia nhân cười phá lên theo hai ngả — tiếng cười lẫn trong nỗi kinh hoàng;

Và một người nói, khi họ chạm trán ánh mắt của nhau,

"Chủ nhân đang chơi trò đùa của trẻ con sao? Hay ngài ấy hóa điên rồi?"

Nhưng hắn trèo vút lên, chạy dọc theo mái nhà,

Và thả mình xuống khu vực dành cho đàn ông, khẳng định rằng

Hắn đã đến thành phố Nisos, trong khi hắn mới chỉ bước

Vào bên trong ngôi nhà của chính mình! rồi ngả lưng

Xuống sàn nhà, coi như chiếc giường, và như thể đã đến nơi thực sự,

Tự mình dùng bữa tối; trải qua một khoảnh khắc ngắn ngủi,

Rồi nói rằng mình đang băng qua những vùng rừng rậm

Của xứ Isthmos; ngay lập tức cởi bỏ

Những chiếc khuy áo giáp, và bắt đầu một cuộc đấu với

— Không một ai cả! Và tự tuyên bố mình là kẻ chiến thắng —

Hắn tự mình làm lấy — sau khi cất tiếng gọi để nghe

— Chẳng có một tiếng đáp nào! Rồi, nếu bạn tin lời hắn,

Hét lớn một cách ghê rợn chống lại Eurustheus,

Rằng hắn đang ở Mukenai. Nhưng người cha của hắn đã tóm lấy

Bàn tay lực lưỡng ấy và cất lời với hắn thế này:

"Hỡi con trai, điều gì đang giày vò con thế? Trò này là thế nào?

Phải chăng một cơn khát máu nào đó, sinh ra từ những xác chết mà con vừa định đoạt,

Đã khiến con nhảy múa đến say khướt rồi sao?" Nhưng hắn — tóm lấy cha mình đang lùi lại,

Cha của Eurustheus, kẻ đang sợ hãi chạm lấy

Bàn tay hắn như một kẻ cầu xin — liền đẩy ông ra,

Chuẩn bị ống tên, và giương cung nhắm thẳng vào

Các con mình — cứ nghĩ rằng đó là những đứa con của Eurustheus

Mà hắn định giết. Chúng, khiếp vía vì sợ hãi,

Chạy tán loạn khắp nơi — đứa này chui vào tà áo

Của người mẹ tội nghiệp — đứa kia nấp dưới bóng râm

Của chiếc cột nhà — và đứa khác nữa, tựa như chú chim non,

Co ro sát chân bệ thờ. Người mẹ thét lên,

[670] "Cha ơi — người đang làm gì thế — giết các con của mình sao?" Cứ thế

Lão cha già và đám gia nhân thét gào.

Nhưng hắn, vòng qua phía trước, khi đứa trẻ chạy vòng quanh

Cái cột nhà — bàn chân hắn tạo ra một đường quay tròn

Khủng khiếp của chiếc bàn tiện! — đứng đối diện,

Đâm thủng gan! Và đứa trẻ ngã ngửa ra

Làm nhuốm máu những phiến đá, trút hơi thở cuối cùng.

Nhưng hắn hét lớn "Chiến Thắng!" và khoe khoang rằng:

"Thế đấy, cái ổ chim non này của Eurustheus — đã chết —

Ngã xuống dưới tay ta, trả món nợ thù hận của người cha!"

Rồi hắn giương cung nhắm vào một đứa khác đang co ro

Ngay chân bệ thờ — kẻ mà hắn tưởng đã bỏ sót —

Và giờ đứa trẻ chặn hắn lại, ngã rạp xuống đầu gối cha,

Ngửa đôi tay ôm lấy bộ râu và gò má của ngài.

"Cha yêu dấu ơi!" nó kêu lên, "cha ơi, đừng giết con!

Con là của cha — con trai của cha: chứ không phải con của Eurustheus

Mà cha đang giết đâu!" Nhưng hắn, đảo tròn đôi mắt hoang dại

Của con Gorgon — khi đứa trẻ đứng quá gần

Để có thể bắn cung chí mạng — bắt chước dáng điệu của người thợ rèn

Đang nện trên khối sắt nung đỏ — giơ cao tay qua đầu

Vung chiếc câu lạc bộ, giáng thẳng xuống mái tóc vàng của đứa trẻ

Làm vỡ toác hộp sọ. Sau khi tóm được đứa thứ hai này —

Hắn bước đi, định giết luôn đứa thứ ba, xem như một vật tế lễ

Của cả hắn và cặp vợ chồng kia; nhưng trước đó, ngay tại đây,

Người mẹ bất hạnh đã vội chộp lấy đứa trẻ,

Bồng nó chạy vào trong nhà và cài then cửa lại.

Rồi hắn, cứ như đang thi công công trình của lũ Kuklop,

Đào bới, nhấc tung cửa ra, giật phăng cả khung cửa,

Hạ gục vợ và con bằng chính mũi tên ấy.

Và sau khi xong việc, hắn lao vào định giết luôn lão già; p> Nhưng có một vị thần xuất hiện, theo như chúng ta những kẻ chứng kiến có cảm giác —

Một bức tượng — Pallas với chiếc mũ đội có chỏm lông vũ,

Đang vung ngọn giáo — và ném một hòn đá đập thẳng vào

Ngực Herakles, chặn đứng cơn cuồng sát của hắn,

Và đưa hắn chìm vào giấc ngủ an lành. Hắn ngã sụp xuống đất —

Lưng đập vào cột nhà —

Cái cột mà do mái nhà sụp xuống,

Đã gãy làm đôi, nằm ngay chân bệ thờ.

Và chúng ta, những kẻ vừa thoát chân khỏi những cuộc trốn chạy tứ phía,

Cùng với lão già, đã thắt chặt những sợi dây thừng

Thành nút thắt quanh cột nhà, để khi hắn

Tỉnh giấc sau cơn mê, sẽ không thể đi gây thêm

Hết tội ác này chồng chất tội ác khác. Và hắn chìm sâu vào giấc ngủ, kẻ khốn khổ ơi,

Chẳng có chút ân huệ nào từ thần linh cả! Vì hắn đã sát hại

Cả con cái lẫn người vợ của mình. Về phần ta, ta chẳng biết

Còn phàm nhân nào phải gánh chịu nhiều đau khổ hơn thế nữa.

Cho. Từng có một vụ án mạng mà xứ Argolis

Vẫn còn lưu giữ trong ký ức, vang danh khắp Hellas,

Vào thời điểm đó, là vụ thảm sát lớn nhất và lừng lẫy nhất:

Vụ những người con gái của Danaos ra tay sát hại chồng.

Đó quả thực là một vụ án mạng kinh hoàng! Nhưng vụ này

Thậm chí còn vượt qua cả nó, đã phóng thẳng đến cái đích cuối cùng.

Ta cũng có thể kể về một vụ án mạng khác được thực hiện

Nhắm vào đứa con trai bất hạnh của vị thần sinh ra từ Zeus, —

Đứa con trai duy nhất của Proknè, —

Hay đúng hơn là một vật tế lễ dâng lên các Nữ Thần Thơ Mú,

Những đấng luôn ca tụng Itus, đứa con duy nhất của nàng!

Còn ngươi, người cha của ba đứa con — ôi ngọn lửa đang thiêu rụi! —

Trong một bi kịch bạo tàn duy nhất, ngươi đã khiến tất cả chúng phải bỏ mạng!

Và bi kịch bạo tàn này —

Tiếng rên siết nào, hay khúc ai ca, hay khúc khóc người chết,

Hay điệu múa đồng ca của Haides mà ta nên thúc giục

Nữ Thần Thơ Mú cất lên để tưởng niệm đây?

Ôi đau đớn thay! Ôi nhìn kìa!

Cánh cửa cung điện đã phơi bày rộng mở,

Trải dài về cả hai phía, từng nếp gấp vĩ đại ngổn ngang!

Khốn khổ cho ta! Những đứa trẻ kìa, hãy nhìn xem,

Nằm bất động, một nhóm người bất hạnh, ngay trước mặt người cha — chính là hắn,

Kẻ vô cùng bất hạnh, đang chìm vào giấc ngủ

Sau vụ thảm sát các con trai mình, một giấc ngủ kinh hoàng!

Và xiềng xích kìa, quấn quanh tứ phía —

Búi dây thừng, những mối buộc và dây chằng, những thứ đó

Đang siết chặt quanh thân thể của Herakles

Cố định vào những trụ đá của ngôi nhà!

Nhưng — hệt như chú chim non đang than khóc

[671] Vì những đứa con lông lá còn non nớt bị một bàn tay thô bạo cướp mất —

Hãy nhìn kìa, sau một hành trình đắng cay đã vượt qua,

Lão già — đã quá muộn màng — cuối cùng cũng có mặt ở đây rồi!

Amph. Lặng im nào, lặng im nào, hỡi những người già xứ Kadmeia!

Các ngươi không chịu để con trai ta, đang chìm đắm

Nơi kia, được trượt khỏi những muộn phiền trong giấc ngủ hay sao?

Cho. Còn ngươi, hỡi lão già, ta đang rên rỉ, khóc than cho ngươi,

Và cả lũ trẻ, và cả cái đầu kia — từng quen thuộc

Với những vòng hoa và những khúc ca paian biết nhường nào!

Amph. Ra xa chút nữa! Đừng đấm ngực,

Đừng cất tiếng khóc than, đừng đánh thức

Kẻ đang say ngủ — cứ để hắn ngủ say, thế là tốt nhất!

Cho. Ôi chao — một vụ tàn sát kinh hoàng làm sao!

Amph. Kìm lại — kìm lại!

Các ngươi sẽ chuốc lấy sự diệt vong cho ta đấy!

Cho. Nào giống như nước đâu,

Vết máu từ lòng đất sẽ trào dâng trở lại!

Amph. Ta có bảo các ngươi hạ thấp tiếng thở đi không, trong vô vọng —

Hỡi những bậc trưởng lão? Hãy than khóc với âm lượng dịu dàng hơn!

Kẻo hắn tỉnh giấc, bứt đứt mọi xiềng xích,

Và vùi dập thành phố trong sự tàn phá — đập nát

Cha và nhà cửa thành tro bụi!

Cho. Ta không thể kìm lòng được — ta không thể kìm lòng được!

Amph. Suỵt! Để ta lắng nghe nhịp thở của nó: kìa!

Ta sẽ áp sát tai mình vào.

Cho. Sao thế, hắn ngủ rồi chứ?

Amph. Vờn — ngủ rồi! Một nỗi kinh hoàng của giấc ngủ đang giữ chặt

Con người vừa chất chồng

Cái chết nối tiếp cái chết, khi hắn bắn hạ chúng

Giữa tiếng dây cung kêu leng keng.

Cho. Hãy than khóc —

Amph. Cứ thế đi!

Cho. — Số phận của những đứa trẻ —

Amph. Nỗi đau gấp bội!

Cho. — Hỡi lão già, số phận đứa con trai của ngươi!

Amph. Suỵt, suỵt! Thôi đi!

Hắn đang cựa quậy rồi!

Hắn sắp vùng dậy rồi!

Chạy đi! Ta phải lẩn trốn

Và che giấu thân thể mình,

Trước khi hắn tỉnh giấc,

Vào tận sâu trong ngôi nhà!

Cho. Can đảm lên! Nữ Thần Đêm

Vẫn duy trì quyền lực của mình

Trên đôi mi mắt của con trai ngươi kìa, bị niêm phong khỏi tầm nhìn!

Amph. Nhìn kìa, nhìn kìa! Phải rời bỏ ánh sáng

Và, khốn khổ cho ta, chịu đựng thêm một thảm họa cuối cùng,

Ta không hề tránh né; nhưng nếu hắn giết

Chính ta, người cha của nó, và mưu tính

Vượt qua cả những nỗi khốn khổ hiện tại

Một thảm họa thậm chí còn rợn tóc gáy hơn nữa —

Và ám ảnh hắn, ngoài những thứ ở đây

Vốn từng yêu quý, giờ lại quay sang căm ghét hắn,

Liệu hắn có kèm theo vụ án mạng của ta, trở thành những nữ thần Báo Thù tồi tệ nhất không?

Cho. Lúc đó chính là lúc để chết, đối với ngươi,

Khi sẵn sàng trừng phạt đến tận cùng

Những kẻ thù của người vợ

Đã sát hại các anh em của nàng! Thật sung sướng biết bao, khép lại cuộc đời,

Cùng với dân Taphioi bên dưới,

Và san bằng thị trấn của chúng

Nằm cuộn tròn bên dòng sóng vỗ của biển khơi!

Amph. Đêm nay — hãy trốn chạy!

Rời khỏi ngôi nhà này, rút lui thôi, hỡi những người già!

Hãy tự cứu lấy mình khỏi tầm mắt của kẻ cuồng loạn!

Hắn đang chồm dậy thẳng người rồi kìa: và sau đó,

Tội ác chồng chất tội ác,

Hắn sẽ cuồng hoan trong biển máu khắp thành phố của các ngươi!

Cho. Hỡi Zeus, sao ngươi lại dành một sự căm ghét vô bờ bến đến thế,

Đem lòng ghét bỏ con trai mình, để nó chìm nghỉm trong biển khơi đau khổ này?

Her. A —

Ta vẫn còn thở — nhìn thấy những gì mình nên thấy —

Bầu trời, và mặt đất, và cả những tia nắng mặt trời này!

Nhưng rồi — một cơn sóng lừng và sự u mê kỳ lạ nào của giác quan

Đã khiến ta rơi vào thế này đây! Và những hơi thở nóng hổi đang trào ra —

Bốc khói lên ngùn ngụt, chứ không phải nhịp thở đều đặn từ lồng ngực.

Hãy nhìn xem nào! Tại sao, bị trói buộc — neo đậu như một con tàu, —

Quanh bộ ngực trẻ trung và cánh tay trẻ trung của ta, vào khối

Đá chạm khắc bị gãy làm đôi này, ta lại

Ngồi đây, nghỉ ngơi giữa chốn lân cận của những thây ma?

Rải rác trên mặt đất là những mũi tên có cánh, cùng cây cung

Từng sát cánh bên ta như người anh em đồng đội, được cầm trên tay, —

Đã bảo vệ sườn ta, và nhận lấy sự bảo vệ từ ta!

Ta không thể nào quay trở lại Haides — hai lần

Bắt đầu cuộc đua của Eurustheus rồi kết thúc nó từ dưới đó được?

Nhưng ta chẳng nhìn thấy tảng đá của Sisuphos,

Cũng chẳng thấy Plouton, hay người thiếu nữ mang quyền trượng của Demeter!

Chắc chắn ta đã mất trí rồi! Ta đang ở đâu thế này?

Này ai kia! Có người bạn nào của ta ở gần hay ở xa —

Ai đó hãy chữa lành cho sự hoang mang này của ta đi!

Bởi vì chẳng có thứ quen thuộc nào mà ta có thể nhận ra.

Amph. Hỡi những người bạn già, ta có nên đến gần những nỗi thống khổ này không?

Cho. Vâng, và hãy để cả ta nữa — đừng bỏ mặc những bất hạnh của các ngươi!

Her. Cha ơi, sao cha lại khóc, và che khuất

Đôi mắt của mình, đứng xa lánh người con trai yêu dấu thế này?

Amph. Hỡi con trai! — vì lâm vào cảnh khốn cùng, con chính là máu thịt của ta!

Her. Phải chăng con đang gặp trắc trở gì đó, khiến những giọt nước mắt phải tuôn rơi?

Amph. Trắc trở — đủ để khiến bất kỳ vị thần nào chứng kiến cũng phải rên siết!

Her. Đó là lời khoác lác thực sự đấy! Dẫu vậy, cha vẫn chưa nói rõ tai họa gì.

Amph. Vì chính con tự nhìn thấy — nếu trí óc con đã tỉnh táo trở lại.

Her. Ái chà! Gợi ý đầy ẩn ý đó quay trở lại có ý gì thế?

Amph. Thì, ta đang dò xem — liệu con đã lành lặn và minh mẫn chưa!

Her. Hãy nói xem cha có gán ghép điều kỳ quái nào cho cuộc đời ta không!

Amph. Nếu con không còn bị cái men say của Haides hành hạ nữa — ta sẽ nói!

Her. Ta chẳng nhớ có cơn say tâm hồn nào cả.

Amph. Ta có nên cởi trói cho con trai ta không, hỡi các cụ già, hay sao đây?

Her. Và kẻ nào đã trói ta, hãy nói xem! — không phải việc đó do tay ta làm chứ!

Amph. Hãy ghi nhớ chừng ấy bất hạnh thôi — còn lại hãy bỏ qua!

[672] Her. Thôi đủ rồi! Từ sự im lặng, ta chẳng học được gì và cũng chẳng muốn biết gì.

Amph. Hỡi Zeus, ngài có chứng kiến công việc của Heré được ngai vàng đặt ở đây không?

Her. Nhưng ta đã phải gánh chịu điều gì thù địch từ nữ thần ấy sao?

Amph. Hãy quên nữ thần ấy đi — hãy tự chôn vùi tội lỗi của chính mình đi!

Her. Tiêu đời rồi! Nỗi đau buồn mà cha sắp nói ra là gì vậy?

Amph. Hãy nhìn kìa! Hãy nhìn đống đổ nát của lũ trẻ con ở đây đi!

Her. Hỡi tôi! Ta đang chiêm ngưỡng cảnh tượng thảm hại gì thế này?

Amph. Cuộc chiến không công bằng, con trai ạ, chính là cuộc chiến con đã giáng xuống

Chính những đứa con của mình!

Her. Cuộc chiến nào? Ai đã giết chúng?

Amph. Con và cây cung của con, cùng vị thần nào đã gây ra chuyện đó.

Her. Nói gì thế? Con đã làm gì? Người cha mang tin dữ!

Amph. — Hóa điên! Con đang đòi hỏi một lời giải thích cay đắng đấy!

Her. Và ta cũng là kẻ sát hại người vợ của mình sao?

Amph. Mọi chuyện ở đây chỉ là công việc của một bàn tay — chính là con!

Her. Ai ai — những tiếng rên siết bao trùm lấy ta — một đám mây mù!

Amph. Chính vì những hành động này mà ta mới khóc thương cho số phận của con!

Her. Có phải ta đã đập phá ngôi nhà của mình hay nhảy múa tàn phá nó?

Amph. Ta chỉ biết một điều duy nhất — mọi thứ đối với con đều là bi kịch!

Her. Nhưng cơn điên đã chộp lấy ta ở đâu, hủy diệt ta ở đâu?

Amph. Khi con rửa tay ở ngọn lửa bệ thờ.

Her. Hỡi tôi! Tại sao lúc này ta còn giữ lại mạng sống —

Được chứng minh là kẻ sát nhân của những người thân yêu nhất, của các con ta?

Chẳng lẽ ta không nên lao mình xuống vực thẳm của mỏm đá,

Hay đâm lưỡi gươm xuyên qua ngực và mọi thứ, để trở thành

Kẻ trả thù máu cho các con mình? Hoặc, thiêu rụi thân xác này

Bằng lửa, để qua đó rũ bỏ

Sự ô nhục đang chờ đợi ta ở cõi đời này?

Chà, nhưng mà — một kẻ cản trở cái chết mà ta đang nhắm tới,

Theseus, người bạn và người thân của ta, đã đến đây rồi!

Đôi mắt sẽ đổ dồn vào ta! Tội ác sát hại con cái của ta

Sẽ hiện rõ mồn một trước những người bạn vô cùng yêu quý!

Ôi ta phải làm sao đây? Nơi nào, cất cánh bay đi

Hay lẩn trốn dưới lòng đất, ta mới tìm ra được

Sự cô độc khỏi nỗi khốn cùng này?

Ta sẽ kéo màn đêm trùm lên cái đầu đang che kín của mình!

Hãy để kẻ khốn khổ này bằng lòng với lời nguyền rủa

Về máu me của hắn: ta sẽ không làm vấy bẩn những kẻ vô tội!

Theseus. Ta đến — cùng những người khác đang chờ đợi bên cạnh

Dòng chảy Asopos, lực lượng thanh niên vũ trang Athens —

Mang theo con trai ngươi, hỡi lão già, người đồng hành chiến đấu bằng giáo!

Bởi vì một tiếng đồn đã đến tai thành phố của người Erechtheidai

Rằng, sau khi chiếm đoạt ngai vàng của vương quốc này,

Lukos đang chuẩn bị một cuộc chiến bạo lực nhắm vào các ngươi.

Thế nên, để đền đáp ơn nghĩa — Herakles ngày trước

Đã cứu ta dưới âm phủ — ta đã đến, hỡi lão già,

Nếu ngươi cần bất cứ điều gì từ tay ta hay từ bạn bè ta.

Có chuyện gì ở đây thế? Tại sao lại có quá nhiều xác chết trên mặt đất thế này?

Phải chăng ta đến muộn — đến quá trễ

Cho một thảm họa mới hơn? Ai đã giết những đứa trẻ này?

Vợ của ai đây, người phụ nữ mà ta đang nhìn thấy kia?

Hỡi các con trai, ít nhất đừng đứng trong tầm với của ngọn giáo!

Ta đang tình cờ vướng vào một thảm họa nào đó không phải chiến tranh rồi!

Amph. Hỡi người đang cai trị ngọn núi trồng ô liu! —

Thes. Sao ngươi lại chào ta bằng lời mở đầu đầy tang tóc thế?

Amph. Chúng ta đã gánh chịu những đau khổ khủng khiếp từ các vị thần.

Thes. Lũ trẻ này — chúng là ai, mà ngươi đang khóc thương?

Amph. Hắn đã sinh ra chúng, đúng vậy, con trai bất hạnh của ta!

Sinh ra, nhưng đã giết chúng — dám ra tay sát hại chúng đẫm máu.

Thes. Đừng thốt lên điều kinh hoàng đó!

Amph. Ước gì ta có thể vâng lời cậu!

Thes. Hỡi người mang tin dữ!

Amph. Chúng ta tiêu đời rồi —

Tiêu đời — đã bay vụt khỏi sự sống!

Thes. Ngươi đang nói gì thế?

Hắn đã làm gì?

Amph. Lầm đường lạc lối qua một cơn điên loạn,

Hắn đã làm tất cả, bằng những mũi tên tẩm thứ độc

Của con Hudra trăm đầu.

Thes. Đó là mối thù của Heré!

Nhưng ai đây trong số những người đã chết, hỡi lão già?

Amph. Là con cháu của ta, của ta — kẻ bị đọa đày bởi nhọc nhằn,

Từng cùng các vị thần tiến đến đồng bằng Phlegruia,

Và mang khiên chiến đấu trong cuộc chiến tiêu diệt người khổng lồ!

Thes. Ôi — đau đớn thay! Con người nào sinh ra lại mang số phận bất hạnh đến thế!

Amph. Cậu không thể tìm ra một phàm nhân nào khác

Mệt mỏi vì nhọc nhằn, kiệt quệ hơn bởi những cuộc lang thang.

Thes. Và tại sao hắn lại che khuất cái đầu buồn rầu trong lớp áo choàng?

Amph. Không dám đối mặt với ánh mắt của cậu, sự thân thiện

Và tình thân của cậu — lẫn máu của lũ trẻ xung quanh!

Thes. Nhưng ta đến để gặp kẻ từng chia sẻ nỗi đau với ta mà!

Hãy mở tấm vải che mặt hắn ra!

Amph. Hỡi con trai, hãy gạt khỏi đôi mắt của con

Tấm vải choàng, hãy ném nó đi, hãy phơi bày gương mặt trước ánh mặt trời!

Sức nặng của nỗi buồn đang tranh đấu ngang ngửa với những giọt nước mắt trong con.

Ta khẩn cầu con, sà vào gò má

Và đầu gối cùng đôi tay con, và tuôn rơi giọt nước mắt tuổi già này!

Hỡi con trai, hãy buông bỏ cơn thịnh nộ dữ tợn của loài sư tử,

Bởi vì con đang dẫn mình đến một con đường đẫm máu, bất kính,

Nếu con vẫn quyết tâm

Tiếp tục chất chồng tai họa lên tai họa, hỡi con ta!

Thes. Hãy để ta lên tiếng! Ngươi, kẻ đang ngồi đó — nỗi đau đang ngồi đó —

Ta kêu gọi ngươi hãy cho bạn bè thấy ánh mắt của mình!

Bởi vì chẳng có màn đêm nào mang lớp mây đen kịt đến mức

Có thể che giấu sự khốn khổ tuyệt đối của ngươi.

[673] Tại sao, vẫy vẫy tay, ngươi lại ra hiệu cho ta rằng — án mạng đã được thực hiện?

Sợ rằng sự ô nhiễm sẽ giáng xuống ta từ lời nói của ngươi ư?

Ta chẳng màng gì đến việc — ít nhất là cùng ngươi — gặp hoạ lây:

Bởi vì ta từng có niềm vui! Rồi — tâm hồn vươn lên —

Khi chính ngươi cứu mạng ta khỏi cõi chết trở về với ánh sáng!

Lòng biết ơn của bạn bè mà nếm trải tuổi già, ta căm ghét,

Và kẻ thích chung hưởng khi mọi chuyện tốt đẹp,

Nhưng cùng giương buồm với bạn bè trong hoạn nạn thì — không!

Hãy đứng dậy, cởi bỏ cái đầu bất hạnh của ngươi ra!

Hãy nhìn chúng ta! Bọi phàm nhân thuộc dòng giống chính trực

Đều gánh chịu những gì các vị thần giáng xuống, ít nhất là vậy, và chẳng hề nao núng.

Her. Theseus, cậu đã thấy trận chiến này — giữa các con trai ta và ta — chưa?

Thes. Ta đã nghe kể, và giờ ta nhìn thấy những tai họa mà ngươi ra hiệu.

Her. Tại sao lúc đó cậu lại phơi bày cái đầu của ta trước ánh mặt trời?

Thes. Tại sao ư? Phàm nhân đâu mang lại dịch lệ cho bất cứ điều gì thuộc về thần thánh!

Her. Hãy trốn đi, hỡi kẻ bất hạnh, khỏi tội ác đầy ô uế này của ta!

Thes. Chẳng có dịch lệ báo thù nào bay từ bạn sang bạn cả.

Her. Ta khen ngợi cậu! Nhưng ta từng cứu cậu — đó là sự thật.

Thes. Và ta, người từng nhận ơn khi ấy, giờ đau xót cho ngươi.

Her. — Kẻ đáng thương hại — kẻ sát nhân của các con mình!

Thes. Ta thương tiếc cho ngươi, trong hoàn cảnh đảo điên này.

Her. Cậu đã tìm thấy những kẻ khác còn lâm vào nỗi đau lớn hơn chưa?

Thes. Ngươi, từ mặt đất, chạm đến tận trời xanh, một nỗi thống khổ khổng lồ!

Her. Theo đó, ta đã chuẩn bị sẵn sàng để chết.

Thes. Ngươi nghĩ những lời đe dọa của ngươi có ý nghĩa gì với các vị thần sao?

Her. Thần linh tự làm theo ý họ: ta trả lại cho thần linh những gì tương xứng với họ.

Thes. Câm miệng lại đi, kẻo những lời lớn lao mang lại thảm họa lớn hơn!

Her. Ta đã tràn ngập những tai họa rồi — chẳng còn chỗ mà chứa thêm nữa!

Thes. Ngươi sẽ làm — điều gì đây? Định hướng về đâu trong cơn cuồng nộ?

Her. Chết đi, ta đi xuống lòng đất nơi ta từng xuất phát.

Thes. Ngươi đã thốt ra những lời lẽ của — kẻ bất chấp trước tiên!

Her. Trong khi cậu, đứng ngoài vùng đau khổ, lại đang giáo huấn ta.

Thes. Con người kiên cường thế mà Herakles lại nói thế ư —?

Her. Không phải kẻ kiên cường đến thế: giới hạn đã vượt qua rồi!

Thes. — Trụ cột của nhân loại, và người bạn lớn lao của họ?

Her. Bọn họ chẳng ích gì cho ta: mà Heré mới là kẻ cai trị.

Thes. Hellas cấm ngươi chết một cách ngu ngốc.

Her. Nhưng hãy nghe đây, ta dùng lý lẽ để chống lại

Những lời dạy của cậu thế nào! Ta sẽ phơi bày cho cậu thấy

Cuộc đời ta — quá khứ, hiện tại — như một thứ không thể sống nổi.

Đầu tiên, ta được sinh ra bởi con người này, kẻ từng giết

Người cha già của mẹ mình, và bị vấy bẩn bởi điều đó,

Đã cưới Alkmené, nàng là người sinh ra ta.

Giờ đây, khi nền móng của một gia đình

Không được đặt đúng chỗ, thì những gì tiếp theo ắt phải sụp đổ;

Và Zeus, bất kể Zeus là ai, đã tạo ra ta làm kẻ thù

Của Heré (xin cậu đừng phật ý, hỡi lão già!

Bởi vì cha, thay vì Zeus, ta coi ngài là cha của ta)

Và, trong khi ta vẫn còn bú mớm, những con rắn ghê rợn

Đã được nữ thần ấy thả vào trong những chiếc khăn tã của ta —

Con mụ vợ chung giường với Zeus ấy! — để tiêu diệt ta.

Nhưng khi ta đạt được tuổi thanh xuân của thể xác,

Những nhọc nhằn ta phải chịu đựng — cần gì phải kể lại?

Con sư tử nào, hay quái vật ba thân nào,

Tuphon hay những người khổng lồ, hay bầy đàn bốn chân

Của cuộc chiến Nhân Mã, mà ta chưa từng tiêu diệt?

Và con chó săn ấy, mọc đầy những cái đầu

Nối tiếp nhau mọc lên hai lần, con Hudra, sau khi bị ta tiêu diệt —

Ta đã trải qua vô vàn những nhọc nhằn khác

Trong một đàn đông đúc, và đặt chân đến cõi người chết

Để hộ tống, theo lệnh của Eurustheus, lên ánh sáng

Con chó ba đầu và là kẻ gác cổng của Haides.

Nhưng rồi ta — kẻ khốn nạn — đã dám làm cái chiến công cuối cùng này — nhìn kìa!

Giết chết các con trai, trùm đỉnh ngôi nhà của mình bằng tai họa,

Ta đã rơi vào bước đường cùng thế đấy! Cả thành Thebes thân yêu

Ta cũng chẳng dám ở lại — và giả sử ta cứ ở lại?

Vào đền thờ hay lễ hội nào của bạn bè

Mà ta dám bước chân tới? Lời nguyền rủa của ta khó lòng dám chào hỏi ai!

Ta có nên tìm đến Argos không? Làm sao được, khi đã trốn chạy khỏi nhà?

Nhưng nói đi — ta vội vã chạy đến một thành phố khác!

Và ở đó họ nhìn ta với ánh mắt dè chừng, như một kẻ khét tiếng —

Bị kìm kẹp bởi những lời châm chọc sắc bén dưới ổ khóa và chìa —

"Chẳng phải đây là kẻ đó sao, con trai của Zeus, kẻ từng sát hại

Con cái và vợ mình? Hãy để hắn cút đi mà thối rữa nơi khác!"

Đối với bất kỳ ai từng nổi danh là hạnh phúc một thời,

Những biến cố đảo điên là một điều nặng nề; nhưng với kẻ nào

Mà cái ác đã là người quen cũ, thì chẳng có tổn thương nào

Đáng để kể ra nữa, hắn và sự khốn khổ là một cặp sinh đôi.

Đến mức độ thảm họa này ta nghĩ mình sẽ phải tới:

Bởi vì mặt đất sẽ cất tiếng cấm đoán ta

Chạm chân xuống đất, và đại dương — cấm xuyên qua sóng nước,

Những nguồn suối — cấm uống, và ta sẽ sắm trọn

Vai trò của Ixion, bị xiềng xích và gắn trên bánh xe!

Và tuyệt vời nhất sẽ là, nếu ta có thể né tránh

Ánh mắt của dù chỉ một người trong số những người Hellenes đó — những kẻ

Từng sống cùng ta, đầy sung túc và giàu sang!

Tại sao ta lại phải sống tiếp? Lợi lộc gì thu được

Từ một cuộc đời vô tích sự, tồi tệ mà ta đang gánh chịu?

Tóm lại, hãy để người vợ dũng mãnh của Zeus cứ nhảy múa ca hát,

Dậm chân, ngón nghề sandal chính hiệu của Zeus xứ Olumpos!

Bất cứ điều gì bà ta muốn, điều đó sẽ thành hiện thực —

Con người đứng đầu của Hellas bị đặt lên bệ phóng,

Bị hất tung lên, vượt qua, và quăng quật xuống dưới! Ai lại đi cầu nguyện

Cho một nữ thần như thế? — kẻ vì hằn học với Zeus

Bởi ngài yêu một người phụ nữ, lại đi tàn phá ta —

Kẻ yêu mến Hellas, hoàn toàn vô tội trước sai lầm đó!

Thes. Sự tranh chấp này chẳng xuất phát từ vị thần nào khác

Ngoài vợ của Zeus; hãy hiểu cho đúng, cũng như

Tại sao, không phải một cái chết nào — mà ngươi đang suy tính lúc này —

[674] Ta muốn thuyết phục ngươi, mà là hãy kiên cường chịu đựng những nỗi đau của mình!

Chẳng có, chẳng có phàm nhân nào khoác lác về một số phận hoàn toàn tinh khôi,

Và cả các vị thần — nếu những lời dạy của các nhà thơ không phải là sai lầm.

Chẳng phải họ đã từng kết hôn trái với luật pháp

Với nhau hay sao? Chẳng phải vì quyền lực,

Họ đã đóng gông xiềng các bậc sinh thành đó sao? Thế nhưng họ vẫn ngự trị,

Tất cả bọn họ, trên đỉnh Olumpos, ngẩng cao đầu,

Mặc cho họ là những kẻ tội đồ khét tiếng!

Ngươi sẽ nói gì đây, nếu ngươi, mang thân phàm trần,

Lại phản ứng một cách nổi giận trước số phận mà chính các vị thần cũng phải chịu đựng?

Hãy rời khỏi Thebes lúc này, vâng lời pháp luật,

Và đi theo ta đến thành trì của Pallas!

Ở đó, khi đôi bàn tay ngươi được thanh tẩy khỏi vết nhơ,

Ta sẽ cho ngươi nhà cửa, và của cải chia đôi.

Những món quà mà ta nhận được từ những người dân

Vì đã cứu mười bốn đứa trẻ, khi ta tiêu diệt

Con bò mộng Knosian, ta cũng sẽ trao lại cho ngươi.

Và ở khắp mọi nơi trên vùng đất này đều có những mảnh đất

Được giao phó cho ta: những nơi này, mang chính tên của ngươi,

Từ nay về sau sẽ được gọi bởi mọi người — là của ngươi,

Trong suốt phần đời còn lại; nhưng khi ngươi chết, khi bị ràng buộc với Haides,

Toàn thể Athens sẽ tôn vinh con người đáng kính ấy

Bằng những lễ tế, và những đống đá cẩm thạch khổng lồ:

Bởi vì đó là chiếc vương miện công bằng mà người Hellenes ban tặng

Cho những con người của họ — vinh quang, nếu họ giúp đỡ những kẻ dũng cảm!

Và ta đền ơn này cho ngươi vì ân huệ của ngươi

Đã cứu mạng ta, nay khi ngươi bị tước đoạt bạn bè —

Bởi vì, khi các vị thần ban vinh quang, bạn bè có thể bỏ đi:

Vì sự giúp đỡ của một vị thần là quá đủ, nếu ngài muốn.

Her. Ôi chao, những lời nói này thật xa lạ làm sao với những nỗi đau của ta!

Ta chẳng hề mường tượng ra việc các vị thần yêu thích những chiếc giường vô pháp,

Cũng chẳng tin rằng họ dùng xiềng xích trói tay lẫn nhau,

Ta chưa bao giờ cho điều đó là đáng tin cậy cả;

Và ta cũng sẽ không bị thuyết phục — rằng một kẻ sinh ra lại là

Chúa tể của đồng loại mình! Bởi vì Thượng Đế chẳng cần đến

— Nếu ngài thực sự là Thượng Đế — bất cứ thứ gì trên đời.

Đó chỉ là những quan niệm đáng thương hại của các nhà thơ!

Nhưng đây là điều ta đã suy ngẫm, dẫu đang chìm trong bão tố đau thương —

"Hãy cẩn thận kẻo ngươi bị buộc tội là hèn nhát

Bằng cách nào đó khi từ bỏ ánh sáng ban ngày như thế này!"

Bởi vì kẻ nào không thể đứng vững để chống lại

Chính những bất hạnh này, thì cũng chẳng thể chống lại

Mũi tên của một phàm nhân đơn thuần, đối lập cái chết bằng sức mạnh.

Thế nên ta sẽ đi đến thành phố của cậu

Và nhận lấy ân huệ từ muôn vàn món quà của cậu.

Được rồi! Ta đã nếm trải muôn vàn nhọc nhằn

Thực sự thế đấy — chưa từng lùi bước trước một lần nào,

Cũng chưa từng để những giọt nước mắt này tuôn rơi khỏi mắt ta!

Và chưa bao giờ nghĩ rằng mọi chuyện lại đi đến bước đường này —

Rằng từ đôi mắt mình, ta lại rơi lệ! Thôi được!

Hiện tại, có vẻ như người ta phải cúi đầu trước định mệnh.

Đành vậy đi! Hỡi lão già, ngươi thấy cảnh lưu vong của ta chứ —

Cũng thấy cả ta nữa — kẻ sát nhân của các con mình!

Những đứa trẻ này, ngươi hãy đem chôn cất chúng, và trang hoàng cho người chết,

Tôn vinh chúng bằng những giọt nước mắt của ngươi — vì luật pháp

Không cho phép ta làm điều đó! Hãy áp chúng vào ngực, Tựa đầu chúng vào vòng tay của người mẹ,

— Khôi phục lại cộng đồng đáng buồn ấy

Mà ta, kẻ bất hạnh, đã đánh sập thành con số không —

Không phải do ý muốn của ta! Và, khi lòng đất chôn vùi người chết,

Hãy sống tại thành phố này! — thật buồn bã, nhưng dẫu sao đi nữa,

Hãy ép tâm hồn mình gánh chịu nỗi đau cùng với ta!

Hỡi các con, kẻ đã sinh thành và ban cho các con sự sống —

Chính là cha của các con — đã hủy diệt các con! Các con chẳng thu được gì

Từ những chiến công tuyệt vời ấy mà ta đã cất công xây dựng cho các con,

Bằng chính nỗ lực tột cùng để giành lấy vinh quang

Mà trao tặng cho các con — món quà tuyệt diệu của tình cha!

Và em nữa, hỡi người vợ tội nghiệp của anh, anh đã tàn phá em.

Không đáp đền tương xứng, như lúc em giữ gìn

Giường cưới của chúng ta bất khả xâm phạm — những quãng thời gian cô độc kéo dài trong nhà

Bị rút cạn đến tận cùng giọt cặn bên trong ngôi nhà anh! Ôi chao, vợ anh, các con anh —

Và — hỡi chính bản thân ta, ta đã bị lay động một cách thảm hại làm sao,

Giờ đây bị tháo ách khỏi cả con lẫn vợ!

Ôi, cay đắng làm sao những nụ hôn ngọt ngào ấy giờ đây —

Và cay đắng làm sao mối giao tình của những vũ khí này!

Bởi vì ta đang phân vân không biết mình nên giữ lại

Hay vứt bỏ những mũi tên này, những thứ sẽ cứ mãi vang lên

Những lời thế này, khi chúng va vào mạn sườn ta —

"Chính chúng ta đây — ngươi đã dùng để tàn sát vợ và con cái!

Chính chúng ta đây — những kẻ hủy diệt con cái — ngươi vẫn khăng khăng giữ lại bên mình!"

A, ta có nên ôm chúng trong vòng tay mình không nhỉ? Phải nói

Lý do gì đây? Tuy nhiên, trần trụi không có những mũi tên

Mà ta từng dùng để lập nên những chiến công hiển hách nhất khắp Hellas,

Khi ngã mình dưới chân kẻ thù,

Liệu ta có nên chết một cách hèn hạ không? Không! Việc từ bỏ

Những món vũ khí này tuyệt đối không được xảy ra — từng là bạn đồng hành,

Chúng ta buộc phải tuân thủ giao kèo trong nỗi buồn thương!

Chỉ trong một việc duy nhất, hãy hợp tác với ta,

Người bạn đau khổ của ngươi, Theseus! Hãy đi cùng cậu ấy

Đến Argos, và cùng nhau sắp xếp

Cái giá xứng đáng cho ta khi mang Con Chó đến đó!

Hỡi vùng đất Kadmos, toàn thể người dân Thebes,

Hãy cắt bỏ mái tóc của các ngươi, cất lên một tiếng khóc than vang dội,

Hãy đến ngôi mộ của các con ta và, trong cùng một khúc ca,

Hãy khóc thương cho tất cả chúng ta — những người đã khuất của ta và chính ta —

Bởi vì tất cả đều đã bị tiêu diệt và mất sạch,

Bị quật ngã bởi một nhát định mệnh duy nhất của Heré!

Thes. Hãy đứng dậy khỏi những người đã khuất của ngươi đi! Khóc lóc thế là đủ rồi,

Người bạn tội nghiệp!

Her. Ta không thể: vì tứ chi của ta đã tê cứng rồi.

Thes. Phải: ngay cả những người tráng kiện thế này cũng bị định mệnh quật ngã!

Her. Đau đớn thay!

Nơi này ta có thể hóa thành một hòn đá, và chẳng màng đến nỗi đau nào nữa!

Thes. Thôi đi! Hãy đưa tay cho người bạn đồng hành thân thiện lúc này nào!

Her. Không, nhưng ta sẽ bôi máu lên áo choàng của cậu đấy!

Thes. Cứ vắt kiệt và đừng tiếc giọt nào! Ta nhận tất cả!

Her. Mất đi những đứa con trai, ta có cậu như con trai của mình vậy!

Thes. Hãy quàng tay lên cổ ta! Chính ta sẽ dẫn đường.

[675] Her. Những kẻ đồng hành thân thiết — dẫu cõi lòng đều tan nát!

Hỡi cha! Chúng ta rất cần một người bạn như thế này!

Amph. Quả thật, vùng đất sinh ra cậu ấy sở hữu những người con ưu tú!

Her. Hãy quay người ta lại, Theseus — để ngắm nhìn các con ta!

Thes. Gì cơ? Việc có được bùa yêu thương đó sẽ làm dịu đi ư?

Her. Ta muốn thế; và để áp sát ngực cha ta.

Amph. Đây này, hỡi con trai! Vì con đang tìm kiếm điều mà ta yêu quý nhất mà!

Thes. Thật kỳ lạ! Chẳng còn chút ký ức nào về những nhọc nhằn của ngươi sao?

Her. Tất cả những thứ đó còn kém xa những thứ này, những nỗi đau mà ta đã chịu đựng!

Thes. Kẻ nào nhìn thấy ngươi yếu đuối như đàn bà — sẽ chẳng ngợi ca đâu!

Her. Ta sống cúi mình trước cậu ư? Chắc không phải vậy ngày trước rồi!

Thes. Quá ư cúi mình! "Herakles Lừng Danh" — anh ta đâu rồi?

Her. Đang chìm giữa những nỗi thống khổ, còn cậu lúc ấy ra sao?

Thes. Về phần dũng khí — ta kém nhất trong nhân loại!

Her. Sao cậu lại nói thế, khi ta đang thu mình lại vì khốn khổ đến mức không còn gì?

Thes. Tiến lên nào!

Her. Vĩnh biệt, cha già!

Amph. Cả con nữa, con trai!

Her. Hãy chôn cất lũ trẻ theo như ta dặn dò!

Amph. Còn ta —

Ai sẽ là kẻ chôn cất ta bây giờ, hỡi con ta?

Her. Chính là ta!

Amph. Khi nào, con sẽ đến?

Her. Khi nhiệm vụ của cha hoàn tất.

Amph. Bằng cách nào?

Her. Ta sẽ cho người cáng cha từ Thebes

Đến Athens. Còn hãy mang vào trong lũ trẻ, những kẻ mà mặt đất

Đang phải oằn mình gánh nặng! Bản thân ta — người cùng với những sự ô nhục này

Đã vứt bỏ ngôi nhà của mình — một xác tàu tan nát,

Ta đi theo — bị Theseus kéo lê — trên con đường của mình;

Và kẻ nào thà chọn sự giàu sang và sức mạnh

Hơn là những người bạn tốt, kẻ đó hoàn toàn suy nghĩ dại dột!

Cho. Và chúng ta ra đi, mang theo nỗi buồn trong tim,

Những tiếng nấc nghẹn ngào cùng dòng lệ tuôn trào;

Người bạn vĩ đại nhất trong số những người bạn xưa của chúng ta

Chúng ta đã mất đi mãi mãi về sau!

Khi sự im lặng kéo dài chấm dứt — "Người bạn tốt nhất của chúng ta —

Đã mất, người bạn tốt nhất của chúng ta!" ông lẩm bẩm trong tư lự.

Rồi, "Lachares nhà điêu khắc"

"Ông ta đã phạm tội hay không phạm tội? 'Tội ác tươm tướp!'

Các bậc trưởng lão của chúng ta rùng mình, 'Pallas đáng lẽ phải được mặc áo:

Hắn lại tạc bà ấy khỏa thân.' 'Nhưng đẹp đẽ hơn chứ!'

Thế hệ trẻ đáp lại: 'Sự khôn ngoan được tạo ra

Vì tình yêu chứ không phải nỗi sợ!' Và bức tượng đứng đó,

Thu hút ánh nhìn mà nghệ thuật nghiêm ngặt hơn chối từ.

Hơn nữa, Pallas cầm sấm sét trên tay,

Thế nhưng vẫn chưa giáng sét đánh chết người nghệ sĩ ấy suốt từ đó đến nay.

Pheidias và Aischulos? Euripides

Và Lachares? Nhưng tuổi trẻ cứ muốn làm theo ý mình!

Người từng trải đáng lẽ phải già dặn như trẻ trung —

Trẻ trung như già nua. Ta cũng có tuổi trẻ khi cần.

Có rất nhiều điều để nói về việc lột bỏ lớp áo của sự khôn ngoan!

"Và ai là 'người bạn tốt nhất'? Ngươi chơi trò kottabos;

Đây là mốt chơi mới nhất. Lấy một quả cầu

Với những lỗ thủng ở khoảng cách thích hợp,

Thông qua lỗ trên cùng, một cú ném khéo léo

Đưa rượu từ chén, xuyên qua đường sạch sẽ, từ bên ngoài

Đến nơi, giữa lòng rỗng, một hình nhân nhỏ

Được treo lơ lửng luôn lúc lắc với cái đầu ngẩng cao

Ngay bên dưới bất kỳ cái lỗ nào ở trên đỉnh

Khi ngươi làm quả cầu quay tròn: đúng tâm, hắn nhận được

Luôn lời chúc phúc này của làn nước bắn tung tóe.

Một quả cầu kiểu dáng khác đặt hắn cố định:

Trong số tất cả các lối ra, hắn chỉ đối mặt với một lối duy nhất,

Và chỉ khi cái lỗ đó — và hiếm hoi lắm mới có cơ hội —

Hướng lên trên, thì hắn mới hướng đầu lên theo:

Hắn không thể quay mọi hướng theo quả cầu xoay tròn.

Bên trong quả cầu cuộc đời này — tất cả mọi đối tượng, giác quan

Và tâm hồn nhận thức — Euripides lơ lửng cố định,

Nhận lấy tri thức qua một khe hở duy nhất

Của Điều Cao Cả và Điều Đúng Đắn: với gương mặt hướng về những điều đó

Hắn chờ đợi dòng rượu từ đó trước khi hành động,

Làm việc trên thế giới và viết một vở bi kịch.

Khi cái lỗ đó tình cờ xoay đến điểm ấy,

Rượu tri thức nhỏ giọt vào, chờ đợi gặp gỡ phần thưởng.

Nhưng, đều đặn theo vòng quay, Điều Thấp Hèn và Sai Trái —

Khi những thứ đó tận hưởng độ cao của khoảnh khắc,

Đôi gót chân của hắn lại nằm ngay chỗ cái đầu của hắn nên ở!

Chẳng có tri thức nào theo cách đó cả! Ta có thể di động —

Phản ứng nhanh chóng với sự dịch chuyển nhỏ nhất của quả cầu,

Đối mặt với Điều Thấp Hèn và Sai Trái và Yếu Đuối và tất cả phần còn lại,

Và vẫn uống lấy tri thức, đẫm đìa rượu qua mỗi bước quay,

— Được ưu ái bình đẳng bởi các mặt đối lập của chúng.

Điều Nhỏ Mọn và Cái Ác tồn tại, là những thứ tự nhiên:

Thế thì hãy để ta nhận biết chúng, và trở nên vĩ đại gấp đôi

Kẻ chỉ biết đến một khía cạnh duy nhất của cuộc đời!

Bằng cách đó, ta sẽ chứng tỏ mình 'người bạn tốt nhất của con người' gấp đôi,

Nếu ta phản ánh toàn bộ sự thật — Cái Ác, được nhận thức

Trong khi hắn nhắm mắt trước mọi thứ trừ Đức Hạnh ở đó.

Con người được tạo nên từ cả hai: và cả hai phải có ích

Cho ai đó: nếu không cho hắn, thì cho ta.

Trong khi đó, đối với Nhân Vật Thứ Ba tưởng tượng của các ngươi,

Kẻ — được đặt vị trí (bởi những cơ chế vượt ngoài phỏng đoán của ta)

Sao cho tiếp nhận mọi mặt cùng một lúc,

Chứ không phải lần lượt — có thể hòa giải

Điều Cao Cả và Điều Thấp Hèn trong thơ bi-hài kịch, —

Hắn sẽ được ca tụng là vượt trội hơn cả hai chúng ta

Khi được sinh ra — ở Quần Đảo Thiếc! Trong lúc đó, ở đây,

Tại Athens rực rỡ, ta tranh chấp tuyên bố đó,

Tự gọi mình là 'người bạn tốt nhất' của Iostephanos,

Kẻ đã đi con đường của riêng mình, làm việc theo những gì ta nhận thức

Là sự sắp đặt, bám sát khả năng ban đầu của mình!

"Bởi vì, hãy lắng nghe! Chẳng có thất bại nào bóp nghẹt trái tim,

Giống như sự thất bại của gã nhà thơ liều lĩnh khi hắn — chẳng hề thất bại

Bằng cách sáng tác tồi, — Zeus hoặc tạo ra

Hoặc hủy diệt một con người, thế nên — hãy cứ làm việc đó thật vui vẻ!

Nhưng khi — được tạo thành con người — gần giống như ta — được trang bị

Cho những thành tựu thế này thế nọ — hắn liều lĩnh rẽ

Khỏi con đường thẳng, nhắm đến việc cướp đoạt chiến công

Từ — kẻ được chỉ định sinh ra dành cho việc đó, —

Quạ rỉa xác hắn! — ở Quần Đảo Kassiterides của các ngươi ư?

Làm một nửa công việc của mình, để mặc công việc của ta không ai chạm tới,

Đó mới là thất bại! Ta đang đứng đây, vẹn nguyên trái tim,

Không phải một Thamuris!

"Nghĩ lại thì, Thamuris!

Lòng nhiệt thành, xin thưa, vì 'người bạn tốt nhất' Euripides

Đã cho phép ngươi quan sát vinh dự dành cho

Đối thủ lớn tuổi của hắn, trong bức tranh Poikilé của chúng ta chưa?

Ngươi không biết à? Một lần và duy nhất một lần, bước lên sân khấu,

Cất tiếng hát và gảy đàn lia bằng chính thân mình, khi còn trẻ trẻ,

Sophokles của chúng ta — tuổi trẻ, vẻ đẹp, được dâng hiến

Cho Thamuris, kẻ đã đặt tên cho vở bi kịch.

Giọng hát của cậu ta yếu ớt; gương mặt, chân tay và cây đàn lia,

Những thứ đó rất đáng được bảo tồn: Thamuris vẫn đứng đó

Hoàn hảo như nghệ thuật hội họa giúp ích trong trường hợp như thế.

Ít nhất ngươi cũng biết câu chuyện đó, vì 'người bạn tốt nhất' đã làm giàu cho

Vở 'Rhesos' của hắn từ kho tàng của Nhà Thơ Mù;

Nên hãy mau đến xem tác phẩm đó, và ghi khắc trong lòng

Điều đã đánh gục ta khi ta ngắm nhìn tác phẩm ấy!

Ở đây đứng một nhà thơ bị trừng phạt vì sự tranh chấp liều lĩnh

Với Các Thế Lực vượt quá tầm vóc của hắn, những kẻ nhìn thấy bằng tầm nhìn

Vượt xa tầm mắt hắn, và hát theo

Một khúc ca mà hắn buộc phải dám mô phỏng!

Hỡi nhà thơ, hãy cứ là chính con người mình chứ đừng bắt chước Nữ Thần Thơ Mú!

"Nhưng — hãy cho ta mượn cây đàn psalterion! Không, chỉ một lần này thôi —

Một lần hãy để bàn tay ta rơi vào nơi bàn tay người kia từng đặt!

Ta nhìn thấy nó, hệt như ta là Sophokles vậy,

Cảnh bình minh và ngọn lửa bùng cháy của phương đông!"

Và rồi hắn hát — những lời này có khác gì đâu?

Thamuris đang hành quân — đàn lia và khúc ca xứ Thrace —

giải thích trước tiên, tồi tệ nhất trong số những nỗi đau từng có,

Đàn lia và khúc ca được định sẵn, hỡi giới thi sĩ ơi!)

Thamuris từ Oichalia, được thết tiệc ở đó

Bởi vị vua Eurytos muộn màng, giờ đang trên đường

Đến Dorion tại thời điểm bình minh rộng mở và trọc lóc

Của Núi Pangaios (quặng mỏ cuộn trong lòng đất

Lấp lánh dưới bước chân hắn) — hành quân đầy vui tươi

Và hân hoan, băng qua xứ Thessaly, đến nơi, khoác áo choàng và đội vòng hoa,

Từ chiến thắng này sang chiến thắng khác, giữa những tia sáng

Của buổi sớm mai — đến, nhìn thấy và nhận ra chốn

Được giao phó cho nỗi đau tồi tệ nhất của hắn, ngày hôm đó.

Balura — hạnh phúc hơn khi cái tên ấy chưa từng tồn tại —

Đón gặp hắn, nhưng chẳng hề đe dọa; trượt sang một bên,

Dòng sông ngoan ngoãn, để theo đuổi số phận của mình

Là xoa dịu thung lũng — hãy nói là, một cụm dân cư đông đúc rộng lớn,

Được đắp bờ vì sự bình yên, hoặc sự tiết kiệm biết ơn dòng thủy triều.

Thamuris, đang hành quân, cười lớn "Từng bọt nước"

(Khi gợn sóng lấp lánh chạy đua ngang qua hắn)

"Đang nhạo báng những đám mây trôi chậm chạp hơn trên vòm trời xanh!"

Bởi vì mùa thu chính là mùa: sắc đỏ của bầu trời

Nắm giữ ấn tín quyết định của mặt trời vào buổi sáng

Để đánh tan những màn sương mù, ra lệnh cho chúng bùng cháy và lụi tàn.

Buổi sáng nắm giữ quyền uy khi, từng cái một,

Tất cả những vẻ lộng lẫy tự bày biện dọc theo tuyến đường

Từ điểm tận cùng của mặt đất đến nơi cận kề thiên đường bắt đầu.

Có cây nào bị tàn phá không? Nó mỉm cười gắn kết

Với sắc vàng, một cuả lá giòn tan, được giơ cao uy quyền lúc này,

Dụ dỗ sương giá thứ vừa tấn công.

Có cây cối khô héo nào không, một nhánh cây còi cọc nào,

Một cành ké lông cừu bị gió chôm chỉa,

Một loại cỏ dại mà bước chân giẫm đạp của Pan sẽ khước từ?

Mỗi thứ, với vinh quang và sự ngất ngây quấn quýt

Xung quanh nó, đã hòa vào dòng chảy của gió và ánh sáng

Và sức mạnh: thế giới hòa chung một tâm trạng hân hoan.

Đừng nói loài chim bay! Chúng gác lại quyền lợi của mình —

Bơi lội, cuồng hoan tiến về phía trước trong chuyển động của vạn vật.

Đừng nói niềm vui của bã thú tung mình! Đó là sự trốn chạy —

Làm sao các sinh vật có thể nhảy vọt, khi chẳng có đôi cánh nâng lên?

Sự đồng điệu mục đích của mặt đất là thế, sự dễ dàng

Của những tưởng tượng đã thành hiện thực của mặt đất là thế, —

Đến mức những thứ gần và xa dường như chạm vào nhau

Trong niềm hân hoan của khoảnh khắc — đến mức sự hoán đổi

Chức năng, giữa xa và gần, dường như chẳng có gì là quá đáng;

Và giả sử cái cây bám rễ vươn mình bay lượn

Với đặc quyền của loài rắn, trong khi loài côn trùng khao khát

Tỏa sáng cố định như bông hoa mà nó không phải vậy — sẽ chẳng có gì kỳ lạ —

Chẳng khác nào ngọn cây dập dờn biến thành

Âm nhạc thực sự, tự cất tiếng hát vút lên cao;

Hoặc nếu ngọn gió, nữ ca sĩ đầy nhiệt huyết, kiếm được

Quyền năng bay vút lên mang hình hài của một dạng thức

Mịn màng dịu êm hoàn toàn phù hợp để bầu bạn với mây trời,

Và, đầy hạnh phúc, một lần chạm vào vẻ đẹp đã được săn đuổi bấy lâu.

Thamuris, đang hành quân, không để tuột mất bất kỳ tưởng tượng nào

[677] Sinh ra từ sự ngất ngây rực lửa; đàn lia và khúc ca

Thuộc về hắn, để gảy bằng tay và cất từ đôi môi —

Vô song được ghi chép lại, kể từ khi danh sách kéo dài

Của các nhà thơ (theo Homeros) được tự do đứng

Trên bệ đá giữa đám đông đền thờ của các Nữ Thần Thơ Mú,

Một dịch vụ bằng tượng, đội vòng nguyệt quế, tay cầm đàn lia,

(Ừ, vì chúng ta nhìn thấy họ) — Thamuris xứ Thrace

Trỗi dậy chiếm vị trí hàng đầu trong ban nhạc.

Thế nên tia sáng ban mai làm phong phú thêm gương mặt hắn,

Nếu nó mang lại cái lạnh lẽo leo lét, thì lại bùng lên ngọn lửa

Từ luồng kiêu hãnh bừng bừng; hắn nhìn thấy, hắn nhận ra chốn ấy.

Cơn gió nào đến cùng tất cả những nhịp điệu từ đồng bằng,

Đồi, thung lũng, và khu rừng hoang sơ gồ ghề đan xen ấy?

Pha trộn những thứ đó thành một giai điệu hoàn hảo,

Nó chạm đến hắn, âm nhạc; nhưng tiếng bùng nổ của chính hắn

Về sự chiến thắng đã khép lại câu chuyện,

Và thứ vốn chỉ là âm nhạc thuần túy lúc đầu nay đã trở thành khúc ca.

"Hãy làm Parnassos của ta, hỡi ngọn núi Pangaios!

Và hãy quay đầu đi, dòng sông chưa từng có tên họ!

Ngươi sẽ nổi danh sánh ngang với nguồn suối danh tiếng của Pieria!

Tại đây ta chờ đợi kết thúc của sự ồn ào này:

Ai chiến thắng — nhà thơ của Trái Đất hay Nữ Thần Thơ Mú Thiên Thường." ...

Nhưng khúc ca vỡ vụn thành tiếng cười. "Hãy kể phần còn lại,

Hỡi ai có thể! Ta chưa từng khinh miệt cuộc sống đời thường,

Cũng chẳng khoác lác cây đàn lia của mình sánh ngang Nữ Thần Thơ Mú

Người cất tiếng hát cho các vị thần, chứ không phải cho con người! Theo đó,

Ta sẽ không trang hoàng tiền sảnh của nữ thần —

Cẩm thạch câm lặng, đôi mắt mù lòa và bộ não lụi tàn,

Cầm lỏng lẻo trên tay một cây đàn lia sáng ngời nhưng đã vỡ!

— Không phải Thamuris mà là Aristophanes!

"Thế đấy! Ta đã hát sự mãn nguyện trở lại với chính mình,

Và khơi mào chủ đề cho một vở kịch bên cạnh đó.

Buổi biểu diễn tiếp theo của ta sẽ làm hài lòng cả hai người.

Có phải 'Khúc Dạo Đầu Trận Chiến' đã xé xác 'người bạn tốt nhất' quá tay không?

Thế thì 'Trận Chiến Chính' hãy là bài ca tiếp theo của ta, đỉnh cao của sự công bằng!

Chủ đề của nó — Cuộc Tranh Đoạt Vương Miện Bi Kịch.

Ừ, các ngươi sẽ chẳng nghe ai khác ngoài Aischulos

Đưa ra luật lệ của Bi Kịch, và chứng minh

Rằng 'người bạn tốt nhất' là một kẻ đi lạc — không một lời chê bai nào bị từ chối

Cho những công lao muôn màu của hắn, đừng sợ —

Cũng chẳng còn lời nào bàn về trò đùa cũ! Cái chết bảo vệ tất cả!

Lời khuyên nhủ đanh thép có hiệu quả đúng mực của nó.

Ồ, các ngươi đã thốt ra những lời đầy sức nặng, hãy tin là vậy!

Những lời sẽ mang lại trái ngọt trĩu cành, vào năm sau,

Trong phán quyết, chính thống, hợp pháp.

Hãy để chính Bacchos chủ trì tận nơi! Ừ —

Bởi vì đang râm ran bàn tán về những vở 'Bacchantes' đó

Mà lời đồn quy cho những người vĩ đại đã khuất của các ngươi

Như là nỗ lực cuối cùng: đúng là sự kỳ diệu

Mà những người vĩ đại đã khuất để lại, để quật ngã những kẻ còn sống!

— Cho đến khi chúng ta làm quen với định mệnh của mình

Và thấy rằng, dẫu định mệnh tồi tệ nhất đã qua, chúng ta — vẫn y nguyên, vẫn sống sót

Biết đâu để tôn vinh vị thần bảo hộ nhiều hơn,

Khai mạc một năm lễ hội phù hợp hơn.

Giờ đây khi màn mây đã rách, bầu trời cười tươi sắc xanh,

Trái Đất đâm chồi nảy lộc sức trẻ! Athens đang thở phào!

Sau khoảng trống mùa đông dài hai mươi sáu năm

Bị tước khỏi cuộc đời — cơn điên chiến tranh, một giấc ngất lịm kéo dài,

Thành phố bừng tỉnh: Arginousai mang lại niềm vui lớn!

Chúng ta đã tống khứ Kallikratidas;

Một lần nữa Sparté sẽ cầu xin các điều khoản — ai mà biết được?

Nhượng lại Dekeleia, theo lời đồn đại:

Những điều khoản mà Athens, khi tâm trí đã bình tâm trở lại,

Chấp nhận — nàng chẳng còn cách nào khác! Hòa bình được tuyên bố,

Liệu những nhọc nhằn lâu nay của ta đã đơm hoa kết trái hay chưa?

Trò hề thô tục đã nhe răng cười vô ích bao lần?

Thế là đủ — nó chỉ đơn giản là cứu các ngươi. Hỡi những kẻ được cứu, hãy ca ngợi

Vẻ đẹp của Theoria và sự trù phú của Opora!

Cũng đừng, khi Hòa Bình hiện thực hóa hạnh phúc đã hứa,

Mà quên đi Gã Hói, hỡi sự Đố Kỵ! nhưng hãy cứ phát nổ đi

Khi ly rượu chuyền tay, và thức ăn ngập tràn,

Những khoanh thịt thỏ, với món chim đa đa nướng hiếm hoi!

Hãy thú nhận rằng tiếng sáo, điệu nhảy, dáng điệu của ta đã phục vụ

Một mục đích: những bữa ăn nhậu tưng bừng, chè chén, đều có ích của chúng!

Hãy nói xem liệu Nữ Thần Thơ Mú nhẹ nhàng, Đầu ngón tay hồng,

Hay Bàn Tay Nặng Nề của 'người bạn tốt nhất', Melpomené,

Đã chạm vào đàn lia đúng mục đích, đóng vai Amphion,

Và xây dựng Athens vươn tới tận bầu trời một lần nữa!

Vĩnh biệt nhé, cặp đôi dũng cảm! Năm tới, hãy chào đón ta!"

Chắc chắn rồi, trong những gì hắn nói tối hôm ấy, hắn rất chân thành!

Một câu chuyện hắn nhắc đến, dù là thêu dệt hay sự thật,

Cũng không phải là không có khả năng thích ứng.

Người ta vẫn kể rằng — Laïs người Corinth một lần nọ

Tình cờ nhìn thấy Euripides (đang rảo bước

Sáng tác trong một khu vườn, cuốn sổ tay bảng sáp

Ở tay trái, với chiếc bút trâm đính kèm sẵn sàng) —

"Hãy trả lời em," nàng mở lời, "hỡi Nhà Thơ — câu này!

Chàng có ý gì khi viết trong vở kịch của mình,

Đi mà thắt cổ đi, hỡi kẻ làm chuyện dơ bẩn kia?" Chết sững,

Euripides, trước lời nói táo bạo —

"Thế đấy," hắn đáp, "chính bản thân cô là người

Mà ta tưởng tượng là rất hợp với những chuyện dơ bẩn đấy!"

Nàng cười cợt đáp trả câu thơ của chính hắn

"Thơ bẩn là gì — nếu kẻ làm ra nó không nghĩ đó là bẩn?"

Chắc chắn hắn có thể nghĩ như vậy. "Vĩnh biệt," chúng ta nói.

Và hắn đã đi mất, hòa vào sắc xám buổi sớm,

Vạch hồng và vàng ở hướng đông. Phải chăng chúng ta đã mơ?

Liệu mười hai tiếng nghèo nàn có chứa nổi cuộc tranh luận này

Mà chúng ta biến từ thứ phù du thành vĩnh cửu,

Như đều đặn ở mỗi buổi hoàng hôn buông cánh buồm,

[678] Sự trì hoãn của mái chèo, sự khuất phục trước sức mạnh biển cả,

Ta vẫn ghi nhớ, còn các ngươi đều đặn khắc sâu

Ký ức, với phong cách nhanh chóng đúng giờ,

Vào — một trang giấy lạnh lùng tĩnh lặng nào!

Bằng cách đó tâm hồn thoát khỏi

Sự hùng biện bị giam cầm: bằng cách đó những lời thuần túy —

— Ôi ước gì thể xác vô tri có thể ở lại! Nhưng không:

Thay đổi này nối tiếp thay đổi khác cho đến khi — ai có thể nhận ra

Thứ gì đã phục vụ tâm hồn, giữa đống tro tàn bụi bặm?

Năng lượng nào của Aristophanes

Đang thổi bùng đống đổ nát mà Balaustion cứu vớt để trưng bày?

Tro tàn hãy làm bằng chứng cho thấy ngọn lửa — cùng khói —

Suốt đêm dài vẫn thắp sáng rực rỡ! Nhưng buổi sáng buộc phải dâng lên.

Nhà thơ — ta sẽ nói — đã bị thiêu rụi và, trống rỗng,

Đống tro tàn này đã âm ỉ cháy, giờ đã trắng muốt và lạnh ngắt.

Không đâu, hỡi Euthukles! Vì điều tuyệt vời nhất, dẫu là của ta,

Vẫn chưa đến! Hãy viết tiếp, viết mãi, đừng sai một từ nào!

Hãy thêm vào trước tiên — hắn đã đi rồi, nếu sự vui vẻ cũng ra đi theo,

Thì một phần tâm trạng trang nghiêm hơn, thứ từng hòa quyện và làm hỏng nó,

Cũng đã ra đi tương tự. Tầm nhìn phạm vi hẹp

Có sự an ủi khiêm nhường này: chẳng có những tai họa nào

Chúng ta sợ hãi, hay những niềm vui chúng ta dám mong đợi,

Lại thực hiện được như lời hứa. Mỗi tâm hồn gieo một hạt giống —

Euripides và Aristophanes;

Hạt giống đơm hoa kết quả, khó lòng kịp trong cuộc đời ngắn ngủi của chúng ta;

Nhưng nó nảy mầm — biết đâu đủ để phán xét —

Vào năm sau?

Trong khi đó, năm sau đã mang lại mùa gặt!

Bởi vì, năm sau đã đến, và không đi mất, mà vẫn đang hiện hữu,

Vẫn đang hiện hữu trong lúc bạn và tôi đang giương buồm đến Rhodes

Nơi sắp sửa chạm tới! — và mùa gặt đã mang lại,

Kinh hoàng như mùa gặt rồng sát nhân!

Sophokles đã từ giã cõi đời trước khi bình minh ló dạng,

Hạnh phúc như mọi khi; dẫu cho người đời đầy tang tóc

Tán dương — khi chỉ có tâm hồn mới có thể chiến thắng lúc này,

Và Iophon đã đưa lên sân khấu vở kịch của người cha —

Đội vương miện cho khúc ca tuyệt đỉnh nơi Oidipous

Dám thực hiện cuộc hạ sơn giữa động đất sấm sét,

Và đôi bàn tay của Theseus suýt chút nữa chẳng tài nào bảo vệ nổi

Đôi mắt khỏi khung cảnh kinh hoàng, khi khu rừng của họ tống khứ

Những sinh vật đáng sợ của nó, trong lúc mỗi người con gái ngã sụp xuống đất.

Rồi Aristophanes, nối gót ngay sau đó,

Cũng đầy khải hoàn, tiếp nối với vở "Những Chú Ếch":

Được công chiếu vào lễ Lenaia tiếp theo — ba tháng trước —

Trận Chiến Chính đã hứa hẹn, trung thành, tự do phóng khoác!

Hệt như thể nhà thơ, được nạp đầy thứ nước ép Thasian

(Chính hắn thề — loại rượu chinh phục mọi loại

Vì khả năng lưu lại lâu trong đầu) có thể cố định

Từ đó về sau bất kỳ đối tượng nào trong sự thật của nó,

Thông qua đôi mắt được tắm đẫm bởi làn sương thuần túy xứ Castalia,

Chứ không bỏ lỡ phương tiện mượn sẵn — giọt rượu vang

Nhuộm mọi thứ thành sắc đỏ thẫm đúng điệu

Khi sự vui nhộn hóa thành chế nhạo, sự khiển trách mang sắc thái

Của sự ác ý!

Tất cả đều là Aristophanes:

Ở đó vinh quang bùng cháy, ở đó sự hổ thẹn bắn ra những vệt đen!

Ừ, Bacchos đã thực sự bước ra, Vị Thần Bi Kịch

Bằng xương bằng thịt! Và khi bị kéo lê qua bùn nhơ một cách thích đáng —

Đã nói dối, ăn cắp vặt, đóng vai trò ngốc nghếch, chứng tỏ mình hèn nhát, ném cho

Lũ trẻ liều thuốc tục tĩu vừa vặn của chúng,

Và cuối cùng nhận lấy một trận đòn nhừ tử đến tận đáy lòng,

Ngay tại lễ hội của chính hắn, trong nhà hát của chính hắn

(— Ôi, đừng sợ! Đó là môn thể thao được thánh hiến,

Truyền thống chính xác, được bảo đảm hoàn toàn không hề

Xúc phạm đến gu thẩm mỹ được giáo dục — thực ra,

Là điều thiết yếu đối với tự do của Athens,

Nếu người khách lạ tội nghiệp có thể hiểu nổi!) thế thì, khi ấy —

Hắn được tuyên bố là kẻ hiếm hoi đủ phẩm chất

Để đánh giá tác phẩm, điều chỉnh các yêu cầu về giá trị,

Của Aischulos (về người mà, trong một tâm trạng khác,

Nhà thơ đầy cảm kích này lại vui vẻ

Nói rằng, "Hắn hoàn toàn là một cục cứng nhắc và đặc quánh

Của miếng thịt gáy lợn!") — và của Kẻ Nhiều Chuyện

Kẻ, "uốn éo câu chữ như len," đã chiếm đoạt ngai vị của hắn

Trong vương quốc của Plouton: "tên đại bịp, kẻ nói dối, gã vô lại

Sống bằng cách hốt những thức ăn thừa cúng bái ở bệ thờ,"

— Ai lại không nhận ra Euripides chứ?

Rồi cuộc tranh giành quyền lực tối cao diễn ra —

Được nhồi nhét đầy ắp thiên tài, sự dí dỏm và niềm vui cùng trò hề.

Chẳng có chút ác ý quá đà nào làm hỏng món ăn

Tổng hợp đủ loại đó — bởi vì các Đạo Sĩ đã so tài với Những Chú Ếch

Về mặt thơ ca, chẳng có nữ thần Siren nào hát hay đến thế! —

Cho đến khi, bị ép buộc vào phục vụ (làm sao có thể thiếu

Phaps-Elaphion và những bước chân tung tăng tự do?)

Nữ Thần Thơ Mú của Euripides đã khuất đã cất bước nhảy múa tự nhiên,

Khua những mảnh ngói vỡ của nàng, phơi bày quá rõ ràng

Cách thức những tác phẩm trẻ con như "Herakles" chào đời!

Cuối cùng, Bacchos — thành thật chối bỏ trí tuệ

Có khả năng theo kịp những lập luận tinh tế hơn —

Đã thú nhận rằng bản thân rất bị lay động bởi ba sự thật chính:

Đầu tiên — nếu ngươi chèn câu "Mất bình dầu rồi"

Vào chỗ nghỉ của câu thơ, ngươi sẽ làm rối tung ý nghĩa lên, —

Dù đó có là Khúc Bi Thán cho Marathon đi chăng nữa!

Tiếp theo, nếu ngươi cân nhắc hai câu thơ, từ "xe chiến" —

Sẽ nặng ký hơn từ "cây gậy" — trong mỗi dòng thơ chật ních!

Và — cuối cùng, sự thật tồi tệ nhất trong tất cả! trong cuộc thi đấu

Nhà thơ trẻ tuổi đã dám ứng khẩu

Lời ngợi ca ít rõ ràng hơn về — Triphales?

(Không, cái đó dùng được khi chúng ta lăng mạ gã thanh niên đó!)

Pheidippides — (cái đó cũng chẳng phù hợp lúc này!)

Rồi — Alkibiades, niềm hy vọng của thành phố chúng ta,

Vì thời thế đổi thay và chúng ta là những nhà Hài Kịch cũng nên đổi thay theo!

Ba sự thật chính đó, được cân nhắc kỹ lưỡng, đã kéo phán quyết xuống,

Đưa ra kết cục dứt khoát cho gã khốn —

"Số phận xứng đáng," dàn đồng ca Đạo Sĩ khôn ngoan nhắc nhở,

"Cho việc ngồi lê đôi mách, nóiuyên thuyên với Sokrates,

Mà bỏ bê âm nhạc cùng mọi thứ hỗ trợ bi kịch!"

— Tất cả khép lại bằng điều ước "Mong sao chúng ta sớm

[679] Chấm dứt một số nỗi buồn, và chiến tranh, điều tồi tệ nhất trong số đó!"

— Bởi vì, điếc đặc trước tiếng gọi kiên trì của Hài Kịch,

Chiến tranh vẫn tiếp tục hoành hành, vẫn có nguy cơ tiếp tục hoành hành. Vô ích

Thay khi Sparté kêu lên một lần nữa, "Nhưng hãy ban cho chúng tôi Hòa Bình,

Chúng tôi sẽ trả lại Dekeleia cho các người!" Kleophon quá ư khôn ngoan

Để để lọt lưới, cho ra là thế,

Kẻ thù — hơn nữa lại đang ở hơi thở cuối cùng!

Thế là, Aristophanes giành được giải thưởng

Và thế là Athens cảm thấy mình có một người bạn

Tốt hơn nhiều so với "người bạn tốt nhất" đã mất năm ngoái;

Và thế là, danh tiếng của vở "Những Chú Ếch" lớn đến mức khi quay vòng lại

Năm nay, những chú Ếch đó lại kêu vang vui vẻ

Tại Lễ Hội lớn, vào tháng Elaphebolion.

Chỉ có điều — tai họa Aigispotamoi đã xảy ra!

Và, giữa lúc tiếng ếch kêu vui nhộn,

Đột ngột, Vua Cò nghiêm khắc giáng đòn phầm phập

Xuống cư dân vô tư lự của đầm lầy!

Lysandros người Sparta đã sà xuống chớp nhoáng,

Chấm dứt Athens, chèo chống vùng vịnh linh thiêng của nàng

Bằng những mái chèo mang trở về một trăm chiến thuyền trireme

Bị bắt làm tù binh!

Và lời đầu tiên của kẻ chiến thắng

Chính là "Hạ gãy những Bức Tường Thành Dài ấy xuống, niềm tự hào của Peiraios!

Hãy tự mình tiêu diệt, phá hủy các thành lũy của các người đi! Hòa Bình chẳng cần gì đến chúng cả!"

Và "Chúng tôi tuân lệnh" họ rùng mình trong giấc mộng.

Nhưng, ngay trong sắc lệnh áp đặt chớp nhoáng tiếp theo —

Dân chủ không còn nữa!

Từ nay về sau chính là chế độ đầu sỏ như bọn ta

Muốn chỉ định cho các ngươi!" — lúc đó những kẻ mộng du

Bị nỗi kinh hoàng đâm thủng mới bừng tỉnh; chúng trợn tròn mắt

Nhìn vị thuyền trưởng bán-helot và thủy thủ đoàn của hắn

— Người Sparta, "những kẻ quen để tóc dài,

Nhịn ăn, ở dơ, và chỉ biết — Sokrat hóa"

Với khẩu hiệu "Hãy giẫm đạp lên Themistokles!"

Thế nên, đúng như thông lệ với vô vàn nỗi khốn khổ,

Đầu óc quay cuồng, đôi tay từ chối làm việc, trái tim

Chìm xuống khi chúng đứng chết trân trong sự tê liệt. "Phá sập các Bức Tường?

Tàn phá Peiraios? — trong khi Pallas của chúng ta đã vũ trang

Để can thiệp? — Herakles được báo tin,

Và Theseus đang vội vã chạy đến? San bằng những Bức Tường Dài xuống ư?"

Trong ba ngày chúng đứng đó, trân trân nhìn — còn cứng hơn cả những bức tường của chúng.

Đúng lúc đó, dù ai có ngủ được thì Lysandros cũng đã thức giấc:

Nhìn thấy sự quỵ lụy của kẻ thù

Triệt để và tuyệt đối vượt ngoài sức tưởng tượng,

Vượt qua cả hy vọng của sự hận thù. Ta phỏng đoán rằng

Hắn có lẽ cũng nhìn thấy tan biến trong làn khói

Những nỗi sợ hãi nhất định, sinh ra từ lời tiên tri của Bakis,

Và không còn bận tâm lo lắng rằng các vị thần

Và các người anh hùng — ngọn lửa, phải bùng cháy rực rỡ, bảo vệ mặt đất

Nơi mà lúc bình minh tỉnh táo, nằm phơi thây như xác chết

Athens bất lực, kẻ từng thống trị

Nữ hoàng của Hellas — giờ là món chiến lợi phẩm nô lệ của Sparta!

Còn hiểm họa nào rình rập trong những tứ chi rã rời ấy nữa?

Điều gì có thể làm lay chuyển sự cẩn trọng của hắn? Tại sao lại

Phải phá hủy đúng cái Peiraios?

"Khoan đã!" hắn ra lệnh:

"Lại phá vỡ lời hứa nữa sao? Đúng bản chất rồi,

Hỡi người Athens! Cả quá khứ, hiện tại, và tương lai, —

Lũ lật lọng và dối trá! Chẳng một hòn đá nào được di dời,

Chẳng có công cụ nào được áp dụng, thế mà thời hạn ba ngày đã

Hết hạn! Sự kiên nhẫn không kéo dài lâu đến thế.

Bằng cách phá vỡ lời hứa, các người phá vỡ các điều khoản hòa bình —

Được soạn thảo quá ư nhẹ nhàng cho sự dối trá, sự lật lọng!

Tất cả phải được xem xét lại — lỗi là ở các người!"

Nói đoạn, hắn triệu tập một hội đồng các đồng minh.

Sự phẫn nộ bị dồn nén đã dùng đến đặc quyền của nó, —

Bùng nổ ở đoạn kết: đây là kết quả được tổng kết.

"Bởi vì chúng ta muốn báo thù không phải một sai lầm thoáng qua

Mà là sự ngạo mạn vĩnh cửu,

Sự xâm lược, — sự ngu ngốc mà không thảm họa nào sửa chữa nổi,

Sự kiêu hãnh mà không sự đảo điên nào dạy cho sự khiêm nhường,

Bởi vì quá rõ ràng mọi sự trừng phạt,

Phù hợp với tội ác ít cứng đầu hơn,

Đều có thể né tránh bởi sự dối trá, sự lật lọng —

Kinh nghiệm chứng minh đúng bản chất người Athens, —

Thế nên, cần thiết chúng ta phải đào sâu tận gốc rễ

Của cái ác; đừng chặt thân cũng đừng cắt cành.

Hãy ngước nhìn lên, nhìn xung quanh và thấy, ở mọi phía,

Thứ gì đã nuôi dưỡng cái cây xơ xác thành thứ quả độc hại!

Chúng ta, những kẻ sống trong lều tranh (như họ chế nhạo) chứ không phải nhà cửa,

Xây dựng lúa kho làm đền thờ, trân trọng những tượng đài bằng bùn,

Chẳng cho kẻ lạ mặt chế nhạo thấy gì ngoài — con người, —

Người Sparta phải chịu sự lăng mạ từ người Athens đơn giản

Bởi vì họ khoe khoang có Akropolis để leo lên,

Và Propulaia để bước vào,

Xuyên qua một mê cung điên rồ của sự ngạo mạn bằng cẩm thạch

Giống như các người thấy — giống như thế, đừng để ai thấy thêm nữa!

Hãy xóa bỏ sự xa hoa đáng ghét ấy!

Đừng để lại một hòn đá nào trên hòn đá khác, hãy san bằng

Athens đến tận nền đá! Hãy để đồi núi và đồng bằng

Trở thành một vùng hoang vu, một đồng cỏ xanh mướt

Nơi cừu có thể lang thang, dê gặm cỏ buông thõng

Từ những vách đá vô định hình từng là những chiếc cột! Để cuối cùng

Hòa bình sẽ ngự trị ở đó, và thế là quá đủ hòa bình."

Ngay sau đó, một tiếng hò reo tán thành "Hãy ban phát sự hòa bình đó đi!"

Khi đó một Người Phokis đã bước lên — ôi trái tim!

Bước lên — khi không có tia chớp nào của Zeus xé toạc bầu trời,

Không có con chim điềm báo nào từ Pallas xua đuổi đám đông,

Bước lên — khi lập luận thuần túy của con người chẳng thể chặn nổi

Dù chỉ một rìa bọt của cơn thịnh nộ đang dâng trào dữ dội,

Làm chùng lại làn sóng căm hờn đã vượt qua hàng rào —

Ai là Người Phokis đã bước lên và ném

Một bông hoa vào lối tiến bước của bàn chân hung ác đó,

Thứ mà — định dừng lại ư? — không, đã giẫm nát cả cuộc tấn công bằng gươm!

Liệu có phải chính Cậu đã chặn Sparté lại bằng khúc hát —

"Hỡi con gái của Agamemnon, chủ nhân cũ của tôi,

Elektra, ở trong cung điện, từng là khách viếng thăm

Đến ngôi nhà nông thôn nghèo nàn của cô, giờ tôi đến đây?"

Ừ, đối mặt với sự cuồng nộ của sự trả thù, và lòng ham muốn

Của sự căm hờn, và sự ác ý rên rỉ đòi thỏa mãn

Cơn đói trên con mồi kiêu ngạo, giờ đang quỵ lụy —

Ngay giữa những gương mặt gớm ghiếc đó — phương sách cuối cùng,

Cậu đã ném bông hoa hợp xướng đó, hỡi Euthukles của tôi!

Và nhìn kìa, như xuyên qua một lỗ kim nhỏ,

Nếu gió xen vào chỉ một lần, ào ạt

Toàn bộ thời tiết cuồng nộ lao vào, xé tan thành từng mảnh

Chiếc buồm yếu ớt giương chống lại cơn bão bên ngoài —

Sức mạnh của vở kịch khải hoàn đó đã tuôn tràn vào,

Và quét sạch kẻ thù tụ tập!

Vở kịch khải hoàn, nơi nhà thơ của chúng ta lần đầu tiên

Dám hạ thấp sự vĩ đại của Hai Vị Bi Kịch

Xuống mức độ cuộc sống đời thường của chúng ta,

Sát với nhịp đập của trái tim đời thường chúng ta.

Elektra ư? Đó chính là Athens, sự băng giá của Sparta

Đã tan chảy trước, trong lúc bức chân dung buồn bã đó kêu gọi —

Người phụ nữ dòng dõi Agamemnon, bị mất tích vì lỗi lầm

Của chính người thân mình, bị tusng cổ khỏi nhà cửa và tổ ấm,

Bị tước đoạt toàn bộ di sản dũng cảm,

Được ban của hồi môn khiêm nhường đúng với thân phận vợ của một người chăn gia súc,

Kẻ chung sống trong căn lều của anh ta, mặc những bộ rách rưới,

Kẻ thực hiện kiên nhẫn những công việc vặt vãnh nhất,

Thế nhưng vẫn ghi khắc trong lòng, suốt khoảng thời gian đó, vinh quang quá khứ

Khi cô từng bước đi là cưng chiều của Mukenai, được yêu quý

Vượt lên trên Orestes đối với Vua của Các Vua!

Thế nên, bởi vì người Hy Lạp là người Hy Lạp, dẫu thuộc dòng dõi Sparta,

Và trái tim vẫn là trái tim, dẫu nằm trong ngực Lysandros,

Và thơ ca chính là sức mạnh, và Euthukles

Đã có niềm tin vào đó để, ngay giữa mặt, ném thẳng thứ đó —

Đột ngột, sự băng giá tan chảy! Kẻ thù tụ tập,

Oằn mình và dao động với sự thân thiện kỳ lạ,

Đã kêu lên, "Hãy tôn kính Elektra!" — kêu lên, "Hãy kiềm chế

Giống như người Chăn Gia Súc trinh bạch kia, đừng cả gan vi phạm

Sự linh thiêng của nghịch cảnh đó! Hãy để nguyên

Athens!"

Ghi khắc kết cục của câu chuyện đó trong lòng,

Biết đâu, và cách thức — khi hắn, người Chăn Gia Súc trinh bạch,

Chẳng cần phải lo sợ bất kỳ sự gián đoạn giấc ngủ bình yên nào —

Vào đúng lúc, một người lạ, tối tăm, cải trang,

Gõ cửa: với cái nhìn dò xét, ghi chú sắc bén,

Nhận ra nhanh chóng, xuyên qua lớp trang phục nghèo nàn và sự thiếu tôn trọng,

Nữ vương bị tàn phá! Ờ, tiến thẳng lên, sự nắm bắt

Của sự trừng phạt hướng dẫn đang phụ trách

Tác giả của sự phẫn nộ! Trong lúc một tay,

Tay của Elektra, kéo cánh cửa phía sau, đã cài then

Vào định mệnh — tay kia gồng lên, chuẩn bị đẩy

Nữ hoàng nạn nhân, nếu cô ta có sự chần chừ đầy sợ hãi

Trước vũng máu uốn lượn đang rỉ ra

Từ bóng tối nơi, cách đó một bước chân,

Phía trên Aigisthos đã ngã xuống, đang chờ đợi đòn giáng

Khủng khiếp của Orestes!

Klutaimnestra, khôn ngoan

Lần này, đã kiềm chế; Elektra giữ vững lập trường của mình;

Athens đã được cứu nhờ Euripides,

Nhờ Euthukles, nhờ — hơn bao giờ hết — ta,

Balaustion, ta, người mang đóa Hoa lựu dại,

Đã cảm nhận trái ngọt của mình chiến thắng, và tàn phai đầy kiêu hãnh như thế!

Nhưng ngày hôm sau, theo thói quen của những tâm trí không mấy rộng lượng,

Kẻ Sparta, bất ngờ bị tóm vì một ân huệ,

Trở nên tỉnh táo đột ngột trước sự ghê rợn của nó,

Và tiếc rẻ, vào lúc bình minh, món quà dễ dãi giữa nửa đêm;

Hắn hằn học phải đền bù cái giá của nó

Bằng sự gia tăng sự khắt khe tương xứng, như loài chó chộp lấy

Bất cứ thứ gì con chó còn sót lại để nhượng bộ như con người.

Biển động, khi thủy triều dâng, có lẽ liếm láp,

Êm đềm đường bờ đất chạm đến như để nghỉ ngơi —

Nằm lười biếng trong mọi sự thống trị không bị chất vấn;

Nhưng khi rút nước, khi buộc phải thế, đầy cản trở và miễn cưỡng,

Biển bấu víu vào cát bỏ lại một cách chật vật.

Thế nên, Lysandros khắc nghiệt — bị trói buộc chỉ có thể giáng

Hình phạt nhỏ hơn duy nhất — đã lên tiếng gay gắt,

Như có ý định làm cay đắng sự tàn phá bằng sự khinh miệt.

"Bản thân Athens hãy được cứu vớt đi, nhờ vào cây Đàn Lia!

Nếu Bi Kịch rút lui sự hiện diện của mình — nhanh chóng,

Nếu Hài Kịch thay thế cô ta — còn gì công bằng hơn?

Hãy để Hài Kịch làm nhiệm vụ, nhảy nhót tung tăng,

Nhảy múa rời khỏi sân khấu những hòn đá bất kham này,

Những Bức Tường Dài, những thành lũy Peiraian! Hãy chặt và nâng lên,

Đục khoét, nghiền nát thành bụi bẩn từng sự phòng thủ thân yêu!

Không phải đến khúc Kommos — eleleleleu

Với bộ ngực bị đấm thình thịch, như đàn Bi Kịch thích hơn —

Mà Hài Kịch sẽ thổi sáo, và cất tiếng gáy

Vào cuối điệu kordax — điệu nhảy vỗ tay nhịp nhàng!

Hãy tập hợp những cô gái thổi sáo đó — rác rưởi từng nịnh bợ tai

Bằng tiếng huýt sáo và làm mãn nhãn bằng những bước nhảy vọt,

Trong lúc chúng ta những người Lakonia ăn tối với canh đen hoặc gặm nhấm

Nhím biển, vỏ ốc và tất cả, không bị châm chích — lũ thô lỗ!

Hãy ra lệnh cho họ dẫn đầu bước đi, giữ nhịp đều đặn

Cho cuốc xẻng và cuốc chim, cho đến khi nằm đổ nát

Niềm kiêu hãnh của Athens thành bột mịn!"

Đã làm xong vào ngày hôm đó —

Ngày thứ mười sáu nổi danh của tháng Munuchion!

Ngày mà Hellas chiến đấu tại Salamis,

Chính là ngày Euripides ra đời,

Những cô gái thổi sáo đó — với Phaps-Elaphion dẫn đầu —

Đã thổi hay nhất, đã nhảy múa tồi nhất, trong lúc

Sparta kéo sập những bức tường, tàn phá rộng khắp các công trình,

Quật ngã từng mô đất phòng thủ nhỏ nhoi nhất,

Và thế là Sức Mạnh, Athens, đã lụi tàn!

Chúng ta không muốn chứng kiến sự lụi tàn của nó! Trước khi ta biết

Kết cục của các cuộc họp bàn của họ — co ro cúm núm

Và được che kín bởi tấm vải peplos của mình — ta đã hình dung,

Bất chấp đôi mắt nhắm nghiền, đôi tai bịt kín — chỉ bằng cách đếm

Số nhịp đập của trái tim, tính thời gian chậm chạp, —

Số mệnh của Athens đã được ký kết và biểu thị

Trong cuộc họp đó — ừ, nhưng biết rằng có một người đang canh chừng

Kẻ sẽ dám làm và thực hiện, không hề chùn bước chút nào

Nhiệm vụ được phép của người khách lạ — thốt lên lời

Được phép cho Người Phokis! Chẳng còn gì sót lại

Ngoài việc giục giã khởi hành, trốn chạy những cảnh tượng và âm thanh,

Những sự hân hoan gớm ghiếc, những tiếng khóc than đáng khinh,

Và tiến đến vùng đất khác, thiên đường mới, bằng đường biển

Thứ mà bằng cách nào đó luôn thúc giục người ta "trốn chạy sự tuyệt vọng."

Sự giúp đỡ đã dâng tràn như lòng mong ước; bên bờ bến cảng,

Lão thủy thủ già đã bày tỏ sự tôn kính

Đối với người từng cứu con tàu của mình, vẫn còn chịu được thời tiết

Như khi với mũi tàu được trang hoàng rực rỡ ngợi ca

Cảng biển hiếu khách và đẩy ra khơi.

"Hãy hộ tống Balaustion trở lại Rhodes, vì lợi ích

Của nàng và Euripides!" ông bật cười.

Rhodes, chẳng phải sẽ ở đó sao, hỡi Euthukles của em,

Cho đến khi rắc rối ngắn ngủi của một đời người kết thúc,

Sự cô độc đó — mà hai người làm cho nó trở nên đông đúc biết bao! —

Rằng cho thức ăn, ký ức về quá khứ là đủ,

Biết đâu, những sự mong đợi — hy vọng dâng trào đến thế —

Về một tương lai vĩ đại nào đó mà chúng ta, từng quen thuộc

Với những ai đã dạy dỗ như thế, nên chào đón và tiếp đãi?

Hắn đang nằm đó trong thung lũng nhỏ, nơi có những tiếng cười

Và tiếng rên rỉ xung quanh bởi những dòng suối huyền bí đó,

Đang sôi sục và đóng băng, giống như tình yêu và lòng căm thù

Đã giúp đỡ hoặc làm hại hắn suốt hành trình trần thế của mình.

Chúng hòa quyện vào Arethousa bên nấm mồ của hắn.

Suối nước ấm áp, hỡi lữ khách, hãy nhúng đôi tay của ngươi vào,

Làm bừng sáng trán ngươi với dòng nước đó! Sự sống căm ghét cái lạnh buốt đen tối!

Ta đã gửi những tấm bảng sáp, cây đàn psalterion, đi

Để thưởng cho Sicily; vị bạo chúa ở đó

Đã trao tặng chúng một cách đáng giá trong đền thờ của Phoibos.

Một bài viết khắc vàng kể rằng — "Ta cũng yêu mến

Nhà thơ, kẻ coi Athens Tự Do là rẻ mạt —

Vua Dionusios, giống như Archelaos!"

Và hãy xem liệu Philemon trẻ tuổi — chắc chắn một ngày nào đó

Sẽ làm những dịch vụ tốt và được yêu mến chính mình —

Liệu cậu ta có viết một vạn vật dâng cúng hay không!

"Xin ban cho, quả thật, những người vĩ đại đã khuất của chúng ta, dẫu sao đi nữa,

Vẫn giữ lại giác quan của họ, như một số người khôn ngoan vẫn nói,

Ta sẽ tự thắt cổ mình — để được nhìn thấy Euripides!"

Đừng đụng tay vào, Philemon! Đừng có dại dột tự thắt cổ mình,

Mà hãy viết những vở kịch thượng thặng, nhọc nhằn cho cuộc đời đúng đắn,

Và chết ở tuổi già tốt đẹp như cách những con người vĩ đại vẫn làm —

Giữ cho bản thân mình, với ý nghĩ vĩ đại đó, được ấm áp suốt thời gian ấy —

Rằng ngài ấy thực sự đang sống, Philemon! Ừ, chắc chắn nhất rồi!

"Hắn đang sống!" hãy lắng nghe — những con sóng nói, những cơn gió hát lên điều đó,

Và kìa ngọn núi có thành trì của Rhodes đang dám thách thức

Cú lao đầu từ trời xuống biển, tách biệt

Vịnh phía bắc khỏi phía nam — mỗi bên được bảo vệ sự bình yên, rằng khách

Có thể bước vào một cách vui vẻ, bất kể gió thổi hướng nào —

Được bao quanh bởi những con sóng vỗ cuồn cuộn, chẳng theo tiếng kêu nào khác!

Tất cả cùng hòa chung một điệu đồng ca — từ khóa mà

Họ cất lên là gì? — hãy lắng nghe! "Không có thần linh nào cả, không có thần linh nào cả!

Vinh quang thuộc về Thượng Đế — Đấng cứu rỗi Euripides!"