Các ngài trả lời tôi ư? Tôi có nghe nhầm không nhỉ?

Xin hãy kiên nhẫn! Giữa màn khói mịt mù từ địa ngục bốc lên này,—

Mọi thứ vốn hay tự ngụy trang như thế,—tôi thậm chí chẳng thể nhìn rõ

Chính bàn tay mình đang giơ rộng trước mặt

Để nhận ra nó nữa. Trả lời các ngài ư? Vậy điều đó có nghĩa là

Phải kể lại lần thứ hai những gì tôi từng kể lần đầu

Cách đây sáu tháng: chính là tại nơi này đây, tôi tin là vậy,

Ngay trước mặt ba vị trong chính căn phòng này,

Tôi đã đứng và kể cho các ngài nghe: vậy mà giờ đây chẳng ai cười cợt,

Những kẻ mà lúc trước... không, thưa các bậc hiền triết kính mến, các ngài đã cười chứ,

Cười thì cũng xấp xỉ như cười, thứ mà trong giới quan tòa chúng ta gọi là

Tiếng cười—không phải sự suồng sã, chẳng có gì là bất lịch sự cả, thưa các ngài!

Chỉ là,—tôi nghĩ mình đã hiểu rõ tâm trạng ấy:

Đó là cái nhún vai vô tội, nụ cười mỉm có phép tắc,

Cây bút được làm bộ đưa đẩy theo cái bặm môi,

Tiếng cười khúc khích bị nén lại trong lòng bàn tay khum khum

Đang chà xát chân mày và ve vuốt chiếc mũi,

Khi tôi lần đầu kể câu chuyện của mình: ý các ngài lúc đó, các ngài biết đấy,

"Đồ ranh mãnh, mọi điều thế này chúng ta buộc phải tin thôi!

Ừ thì, hắn ta cũng chẳng thể nói khác đi được.

Chúng ta cũng từng trẻ tuổi mà,—thôi nào, còn có tội lỗi tày đình hơn cơ mà!

Cứ để hắn tìm cách tự gỡ rối một cách tao nhã đi,

Lăn xả bò ra khỏi vũng bùn mà đừng làm văng chút bùn nhơ nào,—

Những kẻ đạo mạo chúng ta khi ấy mới dám mạo hiểm chìa một ngón tay ra chứ!"

Và giờ đây các ngài lại ngồi nghiêm nghị, trợn tròn mắt kinh hoàng

Cứ như thể tôi là một bóng ma: lúc này thì lại là—"Bạn tôi ơi,

Hãy bình tĩnh lại!"—chuyện chẳng còn gì để cười nữa—

Hãy hiến kế cho Tòa án trong hoàn cảnh ngặt nghèo này,

Kể lại cho chúng tôi nghe một lần nữa!"—kể lại câu chuyện đó, thứ câu chuyện mà vì nó,

Tôi đã nhận được một hình phạt mang tính bông đùa,

Bị đày ra ngắm cảnh một chút ở chốn

[490]

Mà giờ đây, bỗng nhiên các ngài lại triệu tập tôi về đây

Để đón nhận tin tức từ chính đôi môi các ngài!

Chính ngài, Quan tòa Tommati, kẻ lúc trước cười cợt nhiều nhất,—

Rằng người phụ nữ mà tôi đã giúp trốn chạy khỏi gã chồng ả

Vào tám tháng trước, đã bị chính gã bắt lại

Vào ba ngày trước, nếu tôi đã hiểu đúng ý các ngài,—

(Vì tôi vốn không được phép xen vào,

Nhúng tay hay dính líu vào một chuyện chẳng phải của mình,

Bởi các ngài và luật pháp đã là những người bảo vệ dư sức

Cho kẻ vô tội rồi, chẳng cần đến sự giúp đỡ của một tên linh mục lém lỉnh nào)—

Và rằng gã đã tàn nhẫn sát hại ả theo đúng như thế,

Như ả đã tiên tri và như chính tôi đã tin tưởng,—

Và vì đã tiên tri và tin tưởng như vậy,

Cả hai chúng tôi đều bị trừng phạt theo một cách thật vui vẻ:

Thế nên, hãy kể lại câu chuyện đó một lần nữa! Để làm gì chứ?

Pompilia đang lịm dần đi trong lúc tôi cất lời đây!

Tại sao tiếng cười cợt lại chần chừ và chẳng thể nở nổi nụ cười nữa rồi?

Hỡi các bậc bề trên của tôi, có một cuốn sách cổ, các ngài nên nghiền ngẫm

Về những cuộc phiêu lưu kỳ lạ, vẫn còn nguyên tính thời sự,

Được nhồi nhét đầy trong đó. Các ngài có biết rằng đã từng có

Câu chuyện thế này: một đám đông những kẻ phương diện rộng

Đang giải trí, dõi theo một nhóm lính tì

Đang say sưa chơi một ván bài,—

Ban đầu họ cãi cọ, nhưng rồi nhanh chóng lao vào cuộc chơi,

Đổ xúc xắc,—trò tiêu khiển tuyệt vời nhất trên đời.

Thì thầm vào tai các ngài nhé,—giờ đây họ đang rút thăm,

Ừa, với cái điệu bộ kỳ quái và tiếng hò hét thô lỗ ấy,

Vì chiếc áo choàng của Một kẻ vừa bị sát hại cách đây một tiếng đồng hồ!

Tôi là một linh mục,—hãy nói về những gì tôi đã học được.

Pompilia có lẽ đang cạn kiệt dần sự sống,

Đang thều thào trút hơi thở cuối cùng của đời mình,

Vào phút giây này, khi tôi đang cất lời—chứ không phải lúc các ngài đang cười.

Thế nhưng, giờ đây khi đã tỉnh táo lại, các ngài còn đòi hỏi điều gì nữa

Để giải thích đây? Sự thật rành rành ra đó rồi!

Nó dường như lấp đầy cả vũ trụ này bằng tầm nhìn

Và âm thanh—từ bốn phương trời của trái đất này

Đang tự lặp lại chính nó, ít ra là trong nhận thức của tôi.

Nhưng có lẽ các ngài muốn nó được hạ thấp âm vực hơn một chút,—

Quá bao la, hoặc có lẽ nó đang vang dội quá cận kề bên tai các ngài;

Các ngài muốn lùi lại một bước chỉ để lĩnh hội nó rõ hơn chăng.

Vậy thì được thôi, hãy để tôi, một khối đá rỗng tuếch,

Ngưng tụ lại tiếng sóng biển và tiếng gió, hãy để tôi giải mã giúp các ngài

Mầu nhiệm của vụ mâu thuẫn chết người này. Lạy Chúa trên cao!

Thật là quá tầm thường, việc chuyển tải tiếng gầm thét của cơn bão

Vào một khe nứt nhỏ xíu của hòn đá!

Vụ việc này, cái vụ việc mà các ngài đã chứng kiến lúc nó khởi đầu—tại sao phần kết của nó

Lại khiến các ngài kinh ngạc? Tại sao sự kiện ấy cứ phải khắc sâu

Bài học mà chính chúng tôi, cả tôi và ả, đã tự học lấy

Ngay từ phút đầu của sự việc, và đã dạy lại cho các ngài, nhưng hoàn toàn vô ích?

Gã Guido này, kẻ mà từ cổ hắn, các ngài đã giật khỏi bàn tay đang siết chặt của tôi,

Liệu gã đàn ông này có đáng được dung túng, hay đáng sợ,

Được phép làm theo ý muốn, hay phải kiềm chế ý muốn của gã,

Trong mối quan hệ với Pompilia?—hãy nói đi!

Liệu có bất kỳ người đàn ông nào cần phải đứng ra can thiệp

—Ồ, dù đó là kẻ đến trước, dù hắn có xa lạ với công việc ấy

Như bản tính của một kẻ phù phiếm, một kẻ tự phụ, một tên ngốc suýt soát

Trở thành kẻ lừa đảo như, giả sử, một tên linh mục sợ hãi thế gian—

Liệu hắn có buộc phải dấn thân vào hiểm nguy, cứu lấy kẻ đang bị kết án,

Hay cứ đi tiếp, cất cao câu hát bâng quu và hái đóa hoa của mình,

Giữ lấy con đường thẳng tắp và mặc cho nạn nhân chết đi?

Tôi đã cho là vậy; còn các ngài thì quyết định ngược lại,

Chẳng hề thấy hiểm nguy nào, và do đó chẳng thấy có nhu cầu nào

Phải ngừng hát, buông đóa hoa, và rời khỏi con đường. Luật pháp,

Luật pháp đã tường tận và đang dõi theo, thế là đủ,

Chẳng cần đến sự nhúng tay của một tên linh mục, hiển nhiên đó chỉ là

Sự ngụy trang, một thủ đoạn quá đỗi rõ màng!

Thế là tôi, tên linh mục, kẻ tự phụ, gã phù phiếm và đồ ngốc,

Đã tự rúc vào góc tối của mình, chịu đựng sự quở trách ấy,

Tựa như một kẻ tội đồ, một con chó săn quá ư nhiệt tình

Bị đá văng về chuỗi vì trót lanh chanh; tôi đã nhường bước

Để các ngài nắm quyền, và để luật pháp trị vì tối cao:

Tôi đã phó mặc Pompilia cho sự canh chừng và bảo hộ của các ngài,

Và giờ đây các ngài lại chỉ tay về phía tôi—kia kìa, ả đang nằm đó!

Hỡi những con người kia, lần cuối cùng nhé, các ngài muốn gì ở tôi đây?

Phải chăng là—các ngài thừa nhận, coi như là, có một công dụng,

Một mối lợi nào đó khi sử dụng tôi?—rằng cuối cùng

Tôi có thể tưởng tượng ra cảnh mình đang giúp ích cho bộ luật uy nghiêm này chăng?

Rằng tôi được tự do chặn đứng cú đánh, khi con diều hâu tiếp theo lao xuống

Nhằm vào con bồ câu tiếp theo, mà không tổn hại mấy đến tiếng tăm tốt đẹp của mình?

Hay nhỡ đâu trát triệu tập này của các ngài, suy cho cùng,

Chỉ là một thủ tục để phóng thích đơn thuần, không hơn không kém,

Thứ hành động vặn ổ khóa và thả cho kẻ bị giam cầm được tự do?

Tôi đã trả giá đủ bằng bản thân mình ở Civita rồi,

Tôi đã được tự do—còn điều gì tôi phải bận tâm nữa đây?

Cảm ơn các ngài nhé! Vậy là tôi đã được phục hồi danh dự rồi đấy,

Một linh mục vô cùng đáng kính. Thế nhưng nàng—

Vẻ huy hoàng của cuộc sống, nét đẹp của trần gian,

Sự lộng lẫy của thiên đường,... này các ngài, chẳng lẽ không ai nhúc nhích sao?

Tôi nói điều gì khó hiểu lắm à? Sự huy hoàng, tôi nói thế,

Và vẻ đẹp, tôi nói thế, và sự lộng lẫy, tôi vẫn cứ nói thế,

Tôi, một linh mục được huấn luyện để sống suốt cả đời mình

Dựa vào vẻ đẹp và sự lộng lẫy, xuất phát duy nhất từ nguồn cội của chúng,

Chính là Chúa—đã nhận ra nguồn lương thực của mình nơi nàng,

Người mà các ngài bảo là đang lụi tàn nhanh chóng trong lúc chúng ta trò chuyện đây,

Pompilia! Việc tỏ lòng khoan dung với tôi thì có thể

Xóa bớt đi một cơn đau nào nơi hấp hối của nàng không? Nào, hãy cười đi chứ!

Cái nháy mắt đầy ý nhị dành cho gã thanh niên nóng tính

Kẻ để lộ tâm hồn qua những lời nói trong suốt,

Thứ tình yêu trần tục vốn là tội lỗi lại còn tai tiếng nữa chứ!

Có vẻ như giờ đây tất cả các ngài đều đã im lặng chấp thuận rồi:

Dường như vị tôn giả cao niên nhất, uy nghiêm nhất ở đây,

Ngay cả ngài Tommati đáng gờm, cũng đang ngồi đó

Với cái cệ xị xuống—đã hiểu được cách mà luật pháp có thể tiếp nhận

Những đóng góp như của tôi, từ trí óc, trái tim và đôi bàn tay,

Một cách tốt đẹp. Muộn màng còn hơn không, hỡi luật pháp ạ!

Các ngài chợt hiểu ra rằng phúc âm cũng có

Một tiếng nói ở đây, và rất có thể sẽ tuyên bố rằng

Việc tôi nỗ lực cứu lấy Pompilia là hoàn toàn phù hợp với phẩm giá linh mục của tôi, xứng đáng với Chúa Christ?

Vậy thì,

Các ngài đã sai rồi, các ngài thấy đấy: nhận ra điều đó thật tốt biết bao, dẫu có muộn màng:

Đó là tất cả những gì chúng ta có thể mong đợi ở con người, ở cõi đời này

Trước khi nấm mồ khép lại: điều tốt đẹp của con người chính là—nhận thức được sự tồi tệ của mình:

Mọi chuyện với chúng ta cũng sẽ như thế khi những trang sách được mở ra

Và chúng ta đứng trước vành móng ngựa vào Ngày Phán Xét.

[491]

Thế thì, tôi lại có ý định lên tiếng, thấy cần phải

Soi sáng lại ngọn bấc đã lụi tàn bằng thứ ánh sáng kinh hoàng này,

Đốt cháy cả tâm hồn mình để bày tỏ với các ngài sự thật.

Lần trước, khi tôi đứng đây để chịu phán xét, tôi đã nghe thấy

Đâu là bổn phận của một linh mục—phải nhọc nhằn nhổ cỏ lùng

Và làm sạch cỏ dại cho cánh đồng của phái Molinism; lần này, hãy để tôi

Làm cho các ngài nghe thấy, trong một hoàn cảnh như thế,

Một con người, dù mang phẩm phục linh mục hay dắt cày sau trâu,

Dù luôn tưởng nhớ đến Chúa Christ hay đang sải bước sát cánh

Cùng với... hắn tên là gì nhỉ, vị quyền lực kia,

Kẻ ra lệnh phải dũng cảm và giữ gìn danh dự cho trọn vẹn,

Chứ đừng để những lời răn dạy lặt vặt làm cho bận lòng?—

Con người ấy buộc phải hành động ra sao, dẫu hay dở thế nào đi nữa.

Trái đất này sẽ không sụp đổ chỉ vì một phán quyết sai lầm này đâu, không đâu!

Bởi vì các ngài và những kẻ giống như các ngài chắc chắn sẽ còn xuất hiện,

Những công việc mới chắc chắn sẽ nối tiếp—những thói hư tật xấu

Vẫn luôn cần phải có người đứng lên chống lại. Sẽ còn rất nhiều kẻ máu lạnh,

Rất nhiều kẻ xảo quyệt còn lên tiếng kêu gào,

Đòi các ngài phải đền bù bất công cho chúng—như thể khi chúng vừa tóm lấy

Con mồi, thì quả nhiên lại có kẻ lạ mặt chen vào,

Và thế là cú vồ báu bở ấy tiêu tan thành mây khói! Phần việc của tôi

Đã hoàn tất; khi thực hiện nó, tôi cũng đồng thời rời bỏ

Khỏi thế giới này. Tôi chẳng còn vướng bận gì với trần gian nữa.

Nhân danh Chúa, hãy để tôi tận dụng chút tàn tro cuối cùng

Của ngọn nến này để thắp lên tia lửa cuối cùng soi rọi sự thật

Dù chỉ trong khoảnh khắc, hãy để nó soi rọi Pompilia, người đã sống rất chân tình!

Không phải vì lợi ích của nàng, mà vì chính các ngài: nếu nàng đã chết,

Ồ, thưa các ngài, nàng chẳng thể được yêu thương bởi bất kỳ ai trong số các ngài

Dù là linh mục lớn hay nhỏ! Các vị thánh, muốn đem lại điều tốt lành cho chúng ta,

Xem chừng phải ở trên thiên đàng thì mới được, tôi hiểu ra là vậy:

Chúng ta chẳng bao giờ tìm thấy họ khi họ còn ở trần thế cả, ít ra là thế.

Vậy thì mong rằng lời cầu nguyện đầu tiên của nàng sắp tới sẽ dành cho các ngài—

Nàng đã làm điều tốt cho tôi...

Tất cả những chuyện này là sao chứ?

Kia kìa, tôi sinh ra, đã sống, và sẽ chết như một kẻ ngốc!

Đây là một sự khởi đầu thật ngớ ngẩn:—nó hoàn toàn có lý do

Để tô vẽ thêm cho chính lời dối trá của gã đàn ông kia,

Kẻ sát nhân—cố tình làm như thể tôi yêu vợ của hắn

Theo cái cách mà hắn gọi là tình yêu. Gã mới chính là kẻ ngốc trong chuyện này!

Chứ lị, nếu trong tôi có dính chút vết nhơ nào,

Tôi đã vớ lấy ngần ấy những mưu mô của kẻ tiểu nhân

Để che giấu nó đi, đặt một tay đè lên chỗ

Bị nghi ngờ là có vết nhơ có thể làm tiêu đời cả hai chúng tôi.

Hoặc không, không phải nàng!—thậm chí ngay cả khi có ai trong số các ngài

Dám nghĩ rằng tôi, giữa lúc đối mặt với cái chết, cái chết của nàng

Đang hiện hữu trong mắt, trong tai, trong bộ óc và trái tim tôi,

Lại đang nói dối—nếu ai đó dám nghĩ thế, cứ việc! Ý tôi muốn nói là,

Miễn là hắn dừng lại ở đó, ngăn không cho suy nghĩ vấy bẩn nàng—

Tấm linh hồn trắng như tuyết mà các thiên thần cũng phải e dè khi ôm lấy

Một cách thiếu dịu dàng. Thế nhưng, dẫu sao đi nữa, tôi biết rằng

Bản thân tôi cũng hoàn toàn vô nhiễm, và tôi đang phơi bày lồng ngực mình ra đây.

Các ngài không thể nghĩ rằng, dẫu đều là đàn ông cả, tất cả các ngài,

Rằng việc nghe thấy quá đột ngột về cái kết cục bi thảm của một linh hồn trắng ngần tuyệt diệu như thế,

Một linh hồn xuất thân từ một gã đàn ông và cũng là kẻ sát nhân gọi màu trắng là đen,

Lại không thể làm tôi rung chuyển, bấn loạn và tổn hại cho được. Thưa các ngài,

Nàng mới chỉ mười bảy tuổi!

Chà, các ngài mới khôn ngoan và sáng suốt làm sao!

Các ngài hoàn toàn có thể bịt miệng tôi ngay từ lúc khởi đầu:

Nhưng nhờ thế, sẽ chẳng có ai thèm lên tiếng thay cho nàng, chẳng có ai thực sự hiểu rõ.

Tôi đang nói những điều xằng bậy, và các ngài vẫn cứ dung thứ,

Tất cả các ngài đều thế. Đây chính là cái giá phải chịu khi phải giao thiệp

Với những trái tim thành thực: họ rất dễ lầm đường lạc lối,

Nhưng về cơ bản họ vẫn hướng về sự thật.

Các ngài là những tín đồ của Chúa Christ; bằng cách nào đó, chẳng có ai từng giật lấy

Dù chỉ một mảnh vải trên thân thể của Chúa,

Để mang theo rồi chế giễu, mà lại không, bất chấp cả ý muốn của bản thân,

Trở nên vĩ đại hơn và tốt đẹp hơn. Vâng,

Bây giờ tôi sẽ tiếp tục đây. Liệu nàng có cần hay không

Việc tôi giữ được sự bình tĩnh? Tôi sẽ giữ bình tĩnh như một vị tu sĩ đang ngâm nga

Ghi chép lại những trận chiến, động đất, nạn đói, dịch hạch,

Từ những trang da cừu vào biên sử của tu viện mình.

Không một lời nào lạc đề nữa nhé!

Tôi bắt đầu đây.

Vâng, tôi là một thành viên trong hội đoàn của các ngài và là một linh mục.

Đồng thời tôi còn là con trai thứ của dòng tộc

Xưa nhất hiện giờ, từng vĩ đại nhất, tại thành phố quê hương tôi

Arezzo, nơi tôi chẳng coi ai là ngang hàng ở đó—

(

[492]

Tôi cần mọi lý lẽ, mọi thứ vũ khí

Có vẻ hữu dụng—hãy dùng điều này làm lý do, cứ chờ đấy!)

Tôi bước chân vào Giáo hội không phải vì

Miếng bánh mì kiếm được ở nơi đó. Tổ tiên chúng tôi xuất thân từ Fiesole,

Nơi vẫn còn vang danh tổ phụ của chúng tôi là Capo-in-Sacco:

Khi Florence tàn phá Fiesole, dòng tộc chúng tôi

Đã di cư đến thành phố chiến thắng ấy, và ở đó

Đã hưng thịnh—điều đó được minh chứng bởi cung điện và tháp ngà của chúng tôi,

Nằm ở khu Old Mercato—chuyện này đã từ rất nhiều năm trước,

Tròn bốn trăm năm—không, thiếu đúng mười bốn năm nữa.

Huy hiệu của gia tộc chúng tôi chính là huy hiệu của Fiesole,

Chiếc khiên được chia làm bốn phần với hai màu trắng và đỏ: dòng họ Salviati

Chỉ là một nhánh của chúng tôi mà thôi, chẳng hơn gì thế.

Đó có phải là sự trợ giúp lớn lao cho Giáo hội không? Nhưng tuyệt vời hơn nữa—

Không đơn thuần vì lợi ích về mặt thế tục

Của dòng tộc, mà tôi được đề cử làm linh mục;

Mà bởi vì có một bậc danh nhân, người mới qua đời chưa lâu,

Vẫn được tôn kính và trông mong như một vị thánh

Tại Arezzo, nơi ngài từng làm giám mục,

Cách đây sáu thập kỷ: ngài đã dốc đến từng xu cuối cùng

Trong khoản thu nhập giám mục của mình để giúp đỡ người nghèo,

Và thường tự mình chăm sóc những người hoạn nạn và ốm đau,

Chân trần, vì đức tính khiêm nhường sâu sắc của ngài.

Chính ngài—khi Đại công tước Ferdinand

Thề rằng sẽ san bằng thành phố của chúng tôi, cày nát nơi đó

Rồi rắc muối lên, bởi vì người dân Aretines chúng tôi

Đã thắt một sợi thừng quanh cổ, để lôi

Bức tượng của cha ngài ra khỏi bệ đá

Chỉ vì lòng căm thù—ngài đã dùng những lời cầu nguyện và nước mắt

Để xoa dịu Đại công tước và cứu lấy thành phố.

Đó chính là bác của ông nội tôi. Các ngài thấy đấy,

Chính vì ngài mà tôi có một quyền lợi chính đáng

Để bước vào chức vụ tương tự, một vị giám mục trong trứng nước,

Thế rồi, tôi lớn lên trong bộ phẩm phục, tập tẹ nói năng trong nhà trường,

Đã được định hướng, từ thủa còn thơ ấu gần như,

Về cái tâm thế đúng đắn của một linh mục; cho đến khi thời gian trôi qua

Và mang đến ngày tôi phải đọc những lời khấn nguyện,

Tuyên bố từ bỏ thế gian, và gánh vác trách nhiệm

Trở thành linh mục để rời bỏ giai đoạn thử thách—như thể nhảy vọt

Qua gờ đá để bước sang một cuộc đời khác,

Trong khi bấy lâu nay ta vẫn đang tung tăng bước đi dọc theo mép vực

Phía trên dòng nước bạc. Chỉ là đọc một lời khấn!

Tôi khựng lại trong nỗi kinh hoàng. "Làm sao cái thể xác hèn mọn nhất này

Lại dám cam kết giữ gìn lời khấn ấy cho trọn vẹn bất khả xâm phạm,

Huống chi là thân xác tôi? Ta tự biết mình quá đỗi yếu đuối,

Thật không xứng đáng! Hãy chọn một người đàn ông khác xứng đáng hơn, mạnh mẽ hơn!"

Và chính vị Giám mục đã mỉm cười và bịt miệng tôi lại

Ngay giữa lúc tôi đang phản đối. "Không đủ năng lực ư?

Lại dao động lương tâm à? Cậu thanh niên ngây thơ này!

Hãy quét sạch những đám mây mù và vứt bỏ những sự do dự ngớ ngẩn ấy đi!

Ta sẽ làm cho con thấy có một cách hiểu dễ dàng hơn

Để thực hiện lời khấn đó thay vì cứ khăng khăng bám lấy câu chữ

Thô kệch cứng nhắc ban đầu. Hãy chú ý điều làm cho mọi thứ trở nên suôn sẻ,

Thậm chí nó còn là niềm an ủi cho chính ta nữa đấy!

Người Do Thái, những kẻ buộc phải thốt lên trong hội đường của họ

Vào những dịp nào đó cái tên thánh thiện của Chúa,

Một điều mà sự mê tín của họ vẫn thường e dè,

Phát âm thật to danh hiệu bất khả xâm phạm tối cao ấy,—

Làm thế nào mà sự khôn ngoan của họ cứu rỗi họ được? Bằng cách này;

Họ thay thế bằng một tổ hợp âm thanh khác,

Trộn lẫn các phụ nguyên âm lại với nhau—làm sao mà

Ta biết được cơ chứ?—để rồi từ cái âm cũ ấy mọc lên hẳn

Một từ hoàn toàn mới mang ý nghĩa chính xác là thế—

Và họ mỉm cười lướt qua cái chỗ hiểm nghèo đó.

Giuseppe Maria Caponsacchi của ta ơi,

Chẳng ai cần con trong thời buổi muộn màng này

Phải chống đỡ Giáo hội bằng cách gãy cả xương sống—

Theo cái cách thức cần thiết một thuở nào đó, chúng ta đều biết,

Khi triều đại Diocletian hoành hành và những kẻ giống như hắn xuất hiện.

Công việc xây dựng những trụ chống đỡ đó đã được hoàn thành

Bởi các vị thánh tử đạo và những người tuyên xưng đức tin: hãy để nó yên đấy,

Đừng thêm một viên gạch nào, mà ở đâu con nhìn thấy một khe nứt,

Hãy nhét vào đó một nhánh thường xuân hoặc trồng một gốc hồng

Sao cho nó có thể bù đắp và làm tôn lên vẻ đẹp của công trình ấy!

Chúng ta được hưởng lợi hệt như thể con là vị tử đạo

Chịu đựng nhiều đau đớn nhất, và con sẽ chứng tỏ mình xứng tầm

Với kẻ tuyên xưng đức tin tàn bạo nhất từng có,

Nếu con hiên ngang bước đến và chiếm lấy vị trí của mình

Nơi máu của họ thấm đẫm, xương của họ vẫn còn rải rác trên mặt đất,

Và cất tiếng kêu 'Hãy chú ý đây, ta đây, một kẻ trẻ trung tự do

Và có máu mặt ở đời này, xin từ bỏ thế gian,

Xin dấn thân vào chốn này, không phải với một thế giới trẻ trung vui vẻ

Mà với Giáo hội vĩ đại cổ kính: giữa hai lựa chọn, nàng đã quyến rũ ta!'

Từ bỏ thế gian ư? Không, hãy giữ lấy nó và dâng cho chúng ta!

Hãy để chúng ta có được con, và tự hào về những gì con mang lại.

Chúng ta cần những tinh hoa của trái đất để rèn giuyện,

Chứ không phải thứ rác rưởi ngoài lề, què quặt, điếc lác và mù lòa

[493]

Về cả thể xác lẫn tâm hồn. Ở đó có những viên đá cuội vụn

Chẳng thích hợp cho mặt tiền của tòa nhà, chỉ là thứ vật liệu để nhét

Vào khoảng trống phía sau nhằm che mưa chắn gió;

Còn ở đó có đá minh châu dành cho vị trí trang trọng. Ôi chao!

Thánh Phaolô chắc hẳn đã có đủ rồi, và còn thừa thãi nữa là đằng khác, về

Những tên đầy tớ rách rưới bỏ trốn Onesimus:

Ngài muốn bàn tay phải đeo nhẫn có con dấu

Của Vua Agrippa cơ, để mà bắt tay và sai khiến.

Ta đang giam giữ một học giả uyên bác trong tu viện,

Được khóa kín cửa nẻo cẩn thận, bắt ngày đêm dùi mài kinh sử

Để chứng minh cho Fénelon thấy hắn là một kẻ ngốc đến nhường nào,

Trong một cuốn sách mà ta hứa sẽ ra mắt thế giới Thiên Chúa giáo vào mùa xuân tới.

Chà, nếu gã hề đó thèm thuồng món thịt đến thế,

Ví như cánh chim sơn ca vào thứ Sáu tuần tới hoặc bất cứ ngày nào,

Hay thứ trò tiêu khiển nào khác ngoài việc bắt những con rận trên người hắn,

Ta hứa sẽ cho hắn một trận đòn nên thân.

Còn con, một con người hoàn toàn được nhào nặn từ một chất liệu khác—

Con có vâng lời ta không? Hãy chuyên tâm

Mài giũa thứ tài năng ưu việt mà con đang sở hữu

Về việc làm thơ thẩn madrigal—(ai đã mách ta thế nhỉ? À!)

Hãy viết ngay một khúc ca Adoniad theo phong cách của Marino

Với dòng máu rần rật chảy râm ran, chỗ này chỗ khác,

Để ta có thể thì thầm với quý cô nọ rằng, 'Hắn là người của chúng ta đấy!' "

Thế là tôi trở thành linh mục: những điều kiện đó đã thay đổi tất cả,

Tôi thấy mình đủ tốt cho vị trí ấy, và cũng chẳng bị lừa gạt gì; ngẩng cao đầu sống tiếp quãng đời còn lại.

Giờ thì các ngài đã hiểu tại sao trước kia tôi có thể

Là một kẻ phù phiếm và tự phụ, nhưng khi đã là linh mục, tôi không hề nuốt lời

Dù chỉ một chút, để rồi khiến các ngài không tin tôi lúc này.

Tôi cần các ngài phải biết rõ sự thật về tôi. Vậy thì,

Tôi đã sống theo đúng những gì được quy định,

—Tôi tuân thủ mọi nguyên tắc, vừa đọc sách kinh cầu nguyện

Vừa làm thơ, luôn có mặt đúng giờ

Tại nhà thờ Pieve, và vô cùng siêng năng tại cái vị trí

Nơi sắc đẹp và thời trang ngự trị. Tôi phất lên trông thấy,

Lên chức Phó tế, Kinh sĩ, trở thành nhân vật có thẩm quyền

Về những ván bài tarocs tinh tế và là trọng tài

Cho kích thước của những chiếc quạt cầm tay: trong suốt thời gian ấy

Tôi chẳng bỏ lỡ bất kỳ gợi ý nào

Đầy nhân ái dành cho một cậu học trò đầy hứa hẹn,—chẳng hạn như:

"Dành ít sự chú ý cho Nữ bá tước lúc này đi nhé,

Cô con gái ấy; chính mẹ cô ta mới là kẻ nắm quyền lực tối cao,

Chúng ta đều biết là ở đâu, và biết cách xen vào vài lời: hãy đến bày tỏ

Lòng kính trọng vào sáng mai sau lễ ban thánh thể!

Hãy hủy bỏ cái lời hứa liều lĩnh đòi giảng đạo vào Tuần Thánh đi!

Chẳng lẽ cậu không nhận ra vị Tổng giám mục cứ gầm gừ

Và khịt mũi mỗi khi có ai đó buồn bã thông báo với Ngài rằng

Chẳng có nổi một linh mục nào dám đụng đến chủ đề của ngày lễ

Kể từ sau màn thể hiện tài tình của chính Ngài (ha, ha!)

Cách đây năm năm—khi có kẻ nào đó đã giúp đỡ

Và chỉnh sửa đôi chút câu cú vào lúc cần thiết

(Hê, hê!)—và có kẻ nào đó đang giúp cậu đấy, con trai ta!

Thế nên, đừng có tỏ ra quá mức không thể thiếu

Ở nhà thờ Pieve nữa, hãy ngồi lỏng cái ghế của mình ra, đừng có bám trụ lấy nó

Như một vật cố định bằng cách ngày hai buổi sáng chiều có mặt!

Arezzo chỉ là một chốn dung thân nằm giữa trạm đường tới Rome—

Rome mới là bến cảng cuối cùng—hãy nhắm thẳng hướng cảng mà đi,

Kéo căng buồm, quất mạnh tay chèo! Và hành lý mang theo của cậu phải là

Một dáng vẻ tao nhã, phong thái lịch thiệp, sự thông minh

Ứng biến theo ý muốn, và sự khéo léo thấm đượm trong từng lỗ chân lông!

Ta đã cử gã cục mịch học thức của chúng ta, Huynh đệ Clout,

Và Cha Slouch, bức tượng đài sùng đạo của chúng ta,

Đến Rome để thử vận may diện kiến Đức Hồng Y.

[493]

Họ đã lệt bệt kéo nhau đến đó, tay lăm lăm tràng hạt và sách kinh,

Và cho đến tận bây giờ, đó vẫn là câu chuyện trà dư tửu hậu của bao người

Về việc cả hai đã sụp lạy thế nào, cầu xin ban phước trên những cái đầu cúi gằm

Cùng những chiếc trọc lóc lan rộng ra ngoài giới hạn của vòng cạo tóc linh mục,

Mà chưa từng một mảy may mơ tưởng, hai gã khờ mộng mơ ấy ơi,

Rằng chẳng có gì khiến Đức Hồng Y xiêu lòng nhiều cho bằng—

Khác xa với cái vẻ kính cẩn trang nghiêm kia—

Những cái đầu gật gù, ánh mắt lấp lánh, cùng nụ cười kín đáo đầy ẩn ý

Trước những bài giảng kín đáo bằng tiếng Latinh

Mà một vị phu nhân nọ đã lĩnh hội được ngần ấy thứ, chúng ta đều biết là ở đâu.

Chà, lạy Chúa Bacchus, cậu nên khẩn cầu ngài chỉ dạy cho những khoảng lặng

Trong các cặp câu thơ ai điếu, những khoảng ngắt quãng

Chỉ cho phép nhà thơ Catullus sử dụng mà thôi! Thế đấy!

Giờ thì hãy đi làm nhiệm vụ đi: nhanh chân lên, hãy 'bẻ đầu Priscian'

Bằng cách đọc kinh phụng vụ trong ngày—chẳng còn cách nào khác.

Cậu có sẵn tập thơ của Ovid trong túi để xoa dịu nỗi đau đó mà;

Lời Amen nằm ở tận cùng của mọi thứ: rồi sau đó hãy đến dùng bữa tối với ta!"

Chà, sau ba hoặc bốn năm sống cuộc đời như thế,

Trong khi vẫn đang theo đuổi ơn gọi của mình, một đêm nọ tôi

Đã có mặt tại nhà hát

Cùng với một vị Kinh sĩ đồng nghiệp, với tâm trạng và tinh thần

Hoàn toàn phù hợp với khung cảnh nơi đó, dù có thấy thú vị hay không:

Thì bấy giờ tôi thấy bước vào, đứng lại, và ngồi xuống

Một vị phu nhân, còn trẻ, cao ráo, xinh đẹp, lạ lùng và u buồn.

Cảm giác ấy tựa như khi xưa, trong nhà thờ lớn của chúng ta,

Khi tôi đang ngáp ngắn ngáp dài qua bài ca buổi sớm,

Tôi nhìn thấy những kẻ phu khuân vác một cỗ nặng nề bước lên,

Đặt nó lên bàn thờ lớn, giật phăng đi

Một hai tấm ván, và để lại vật bên trong

Cao ngất và cô độc: và kìa, đến lần tôi ngước nhìn lên tiếp theo,

Nơi đó đã hiện diện bức tranh của Rafael! Tôi vẫn đang đứng ngẩn ngơ trân trân,

Thì—"Không, ta sẽ bắt nàng phải nhìn lại cậu đấy"—

Kinh sĩ Conti lên tiếng; và dứt lời, ngài bèn ném

Một gói kẹo bọc giấy vào lòng nàng,

Rồi lẩn tránh và trong chớp mắt đã đứng sau lưng tôi

Gật đầu cười qua bờ vai tôi. Thế rồi nàng quay đầu lại,

Nhìn về phía chúng tôi, nở nụ cười u buồn, xinh đẹp và lạ lùng ấy.

"Nàng không xinh đẹp sao? Đó là người em họ mới của tôi đấy," ngài bảo:

"Gã đàn phòng đang rình rập trong góc tối của lô ghế kia

Là Guido, con ngựa chứng già: ả là vợ hắn,

Kết hôn từ ba năm nay: ngài Bá tước đang hậm hực thế nào kìa!

Hắn chẳng mang được mấy từ Rome về ngoài trừ

Những thói khoác lác, hống hách. Một khuôn mặt khả ái,

Và—người ta đồn thế—một túi đầy vàng

Khi nào hắn xỏ xiên cho cả bố mẹ vợ chết hẳn.

Tôi chẳng hay ho gì lui tới đó, bởi vì căn phòng thì lạnh lẽo

Còn cà phê thì nhạt nhẽo. Tôi đã bị một vố hồi đầu

Lúc đến chào hỏi theo phép lịch sự: tôi nhận thấy họ nép mình

—Hai cái bóng ma của gia đình đang sợ sệt—sát rạt

Vào một góc, áp sát nhau như con chuột nấp trong lồng mèo:

Kể từ dạo đó, tôi ở lỳ trong nhà luôn.

Kia kìa, gã Guido, đen đúa, ti tiện và thấp bé,

Đang quắc mắt lườm chúng ta—xin ngài hãy hướng ánh mắt của mình

Vào đôi chân thon thả của cô ả lẳng lơ đằng kia

Xem như một cách đổi gió đi! Tôi thật ngốc

Khi ném chỗ kẹo ngọt ấy. Cẩn thận đấy, vì tình yêu của Chúa!

Ngày mai tôi sẽ đến làm hòa, thậm chí bịa ra vài lời nói dối,

Xem thử có cách nào đưa ngài đến đó được không."

Đêm đó và ngày hôm sau, ánh nhìn ấy vẫn đeo bám mãi,

Khắc sâu vào tâm trí tôi như tia nắng xuyên qua đôi mắt nhắm nghiền,

Và nụ cười u buồn, xinh đẹp, lạ lùng ấy chẳng thay đổi dù chỉ một lần.

Đến giờ kinh chiều, Conti ghé người tựa vào ghế của tôi

Ở hàng ghế ca đoàn,—vừa đọc vừa hát—"In ex-cel-sis—

Mọi chuyện đều vô ích; tôi đã cúi gom cúi góp thật thấp,

Nhưng hắn thấy anh đang trân trân nhìn—quia sub—không thèm ngả nghiêng

Để làm quen gần gũi hơn với anh; chúng ta sẽ chẳng coi hắn

Là Hercules đâu—gã đó sẽ liếm sạch giày của anh

Nếu anh và vài vị có thế lực

Biết cách thuần hóa hắn một cách khôn ngoan—nhưng ngặt nỗi còn có người vợ:

Hãy tha cho ả đi, vì dù sao hắn cũng đang đánh đập ả rồi,

Ả đang tan nát cõi lòng nhanh lắm rồi đấy jam tu—

Thế nên, hãy khôn ngoan lên và làm hòa

Với cô nàng lẳng lơ đằng kia đi—in secula

Secu-lo-o-o-o-rum. À, anh chàng ranh mãnh này! Ai mà chẳng biết

Ả đại phu nhân nào đang bị làm cho ghen lẫy cơ chứ: một chọi một,

Cứ chơi đi, và thắng cả hai luôn!"

Thưa các ngài, chưa hết tuần đó,

Tôi đã nhìn và tự nhủ lòng mình: "Cô nàng lẳng lơ kia giấu nanh vuốt

Có thể làm con chó thấy ghê tởm,—còn vị đại phu nhân kia lại tỏ ra cay cú

Có thể khiến con mèo phát rồ: thật là một công việc kém cỏi

Khi cứ ngồi đếm ngón tay chờ cho đến lúc tập thơ được trao vòng nguyệt quế.

Tôi nghi ngờ không biết nhà thơ Marino thực sự

Có tài năng hơn Dante hay không nữa.

Giải trí hơn nhiều nếu cất bước tản bộ vào lúc chiều tà

Trong thánh đường Duomo,—nhìn ngắm tia nắng cuối ngày ở bên ngoài

Biến đổi, tựa như vạt áo của chính Chúa,

Thành phép màu lấp lánh ngọc ngà của những ô cửa sổ vòm cung nhọn ấy,—

Còn hơn là đến ăn thịt chim chiền chiện của Tổng giám mục,

Và tiêu hóa những trò đùa của ngài. May mắn thay Mùa Chay đã cận kề:

Ai thích tìm kiếm sẽ thấy tôi ngồi ở sạp của mình

Tại nhà thờ Pieve, kiên định ít nhất với niềm tin này—

Sẽ không bao giờ viết thêm bất kỳ khúc đoản ca nào nữa."

Thế là, tuần tiếp theo, vị mạnh thường quân của tôi đã cất lời cụt lủn,

Với sắc thái hoàn toàn khác, "Này cậu thanh niên, có đời nào lại là sự thật

Rằng sau tất cả những lời hứa hẹn về một tương lai đơm hoa kết trái,

Cậu lại lánh mặt không đến gặp Nữ bá tước dù trẻ hay già

Mà lại trốn học đi lang thang ở nhà thờ suốt cả ngày trời?

Cậu đang định theo phái Molinist đấy phỏng?" Tôi đáp lại một cách nhanh gọn:

"Thưa ngài, nhỡ đâu tôi lại chuyển sang theo đạo Thiên Chúa thì sao? Rất có thể chứ.

Sự thật là, tâm trí tôi đang cảm thấy bất an,

Bị bao vây và thúc ép mạnh mẽ bởi một số tư tưởng mới mẻ.

Thành phố Arezzo này của ngài là một thế giới quá chật hẹp;

Ở đó có một Giáo hoàng kỳ lạ—người ta đồn rằng, ngài là một vị linh mục biết suy tư.

Rome là bến cảng, như ngài vẫn nói: tôi sẽ đi Rome.

Tôi sẽ sống một mình giữa chốn đông người, người ta vẫn thế mà,

Và nhìn thấu vào tận đáy lòng mình một chút." "Mùa Chay

Đã kết thúc,"—tôi bảo với những người bạn của mình,—"tôi sẽ đi Rome."

[494]

Một buổi tối nọ, tôi đang ngồi trầm ngâm

Bên cuốn 'Tổng luận Thần học' được mở ra, xung quanh bị bao phủ trong bóng tối

Của thời điểm chạng vạng giữa tháng Ba, ngẫm nghĩ xem cuộc đời mình

Đã chao đảo đến thế nào dưới chân tôi—quả thực đã đứt đoạn

Và phơi bày khoảng trống giữa thực tại và điều lẽ ra phải thế,

Và linh hồn có thể trượt ngã xuống vực thẳm nào,

Bỏ lại khát vọng ở đây, thành tựu ở kia,

Do thiếu đi quyền năng tối cao để kết nối hai cực đoan ấy—

Hơn thế nữa, tôi còn suy nghĩ... ồ, nếu các ngài muốn, tôi đã nghĩ về việc

Tôi hoàn toàn bị tách rời khỏi nàng biết bao,

Một linh mục sống độc thân, với người vợ u buồn và kỳ lạ

Của gã Guido—chỉ lấy đó làm một ví dụ cho đúng chuyện,

Không gì hơn thế—rằng tôi có cả một kho tàng sức mạnh

Đang gặm nhấm cõi lòng mình, thứ đang khao khát được sử dụng,

Và nàng, có lẽ, đang cần đến sự giúp đỡ của một ngón tay—

Thế nhưng lại chẳng có cách nào trên thế giới rộng lớn này

Để tôi vươn tay ra và qua đó giải tỏa cho chính mình,—

Cách mà khi trang sách của cuốn 'Tổng luận' đang rao giảng hay ho nhất,

Nụ cười của nàng cứ bừng sáng từ trong đó, tựa như đang nhạo báng

Sự tĩnh lặng mà chúng ta chẳng thể phá vỡ dẫu chỉ bằng một lời nói,—

Thì có tiếng gõ cộc cộc bên ngoài cửa phòng,

Và tiếng thì thầm đáp lại khi tôi bảo kẻ gõ cửa hãy lên tiếng cho rõ ràng,

Và, vâng lệnh theo lời triệu tập của tôi, cuối cùng

Một bóng hình bí ẩn đeo mặt nạ trùm kín mít đã lướt vào,

Nhẹ nhàng đặt một lá thư lên cuốn sách đang mở,

Rồi đứng đó với hai tay khoanh lại và dáng điệu đoan trang,

Đưa tay chỉ như để đếm từng phút trôi qua.

Tôi cầm lấy lá thư, đọc được nội dung

Rằng người phụ nữ mà tôi vừa ném kẹo ngọt cho hôm trước,

Đang có một trái tim ấm áp muốn trao tặng lại cho tôi,

Và nàng đã trao nó—đã yêu tôi và thú nhận điều đó như thế,

Đồng thời giục tôi hãy trực tiếp cất lời cảm ơn,

Bằng cách đến vào đêm ấy tại một phía của ngôi nhà

Nơi có chiếc hiên nhỏ nhô ra nhìn xuống một con phố

Cụt và hoang vắng, chứ không phải con phố ở mặt tiền:

Bởi vì chồng nàng, cái tên gắt gỏng khó ưa ấy, đang vắng nhà,

Đang ở biệt thự của hắn tại Vittiano.

"Thế còn cô?"—tôi hỏi:

"Cô là ai thế?" "Tôi là loại hầu gái của Bá tước Guido—

Hầu hết chúng tôi đều kiêm nhiệm hai chức năng trong ngôi nhà của hắn.

Tất cả chúng tôi đều căm ghét hắn, phu nhân phải chịu đựng rất nhiều đau khổ,

Việc chúng tôi bày tỏ lòng trắc ẩn và chìa tay giúp đỡ là điều phải lẽ,

Nhất là khi sự lựa chọn của nàng đã nhắm rất chuẩn xác.

Tôi có thể mang câu trả lời gì về để an ủi ngọt ngào cho

Pompilia đây?"

Lúc đó tôi cầm bút lên và viết:

"Đừng có nhắc đến chuyện này nữa! Rằng cô xinh đẹp, tôi thừa biết:

Nhưng tâm trí tôi giờ đây đang bận tâm đến những chuyện khác.

Ngày trước tôi đã chẳng cư xử vô cảm như thế đâu.

Điều gì đã khiến cô—có ai được phép hỏi không nhỉ—

Lại đi kết hôn với gã chồng gớm ghiếc của mình cơ chứ? Đó là một sai lầm,

Và giờ thì cô đang nếm trải trái đắng của nó rồi đấy. Vĩnh biệt."

"Xong nhé!" tôi mỉm cười khi ả giật lấy bức thư rồi biến mất—

"Xong nhé, cứ để cho gã ác nhân ghen tuông đó—chính là Guido,

Kẻ có tâm địa hèn hạ đang nhe răng cười qua trò bịp bợm minh bạch này,—

Bị cản trở đến thế, bị tước đoạt mất mục đích của hắn đi!

Hắn sẽ có biết bao sự mãn nguyện biết mấy, hỡi tên tiểu nhân,

Nếu tôi đá ngã lăn quay sứ giả của hắn xuống cầu thang,

Trói gô lại giữa sự hỗn láo của ả,

Và làm cho trái tim hắn được thảnh thơi biết bao! Không đâu, sự thật không phải thế!

Đây là câu trả lời sẽ khiến hắn phải xoay sở và vặn vẹo

Theo ý thích, phải ngửi ngửi cho đến khi đại脑 mụ mẫm đi,

Giống như con gấu khi nó tìm thấy chiếc găng tay tẩm nước hoa

Làm nó bối rối—có hình dáng bàn tay nhưng chẳng phải tay,

Mang thứ mùi hương khác hẳn với cái móng vuốt bẩn thỉu của chính nó!

Tháng trước, chắc chắn tôi đã chọn cách đóng vai kẻ ngốc,

Chấp nhận lời mời giả mạo, giữ đúng

Cuộc hẹn giả vờ, giấu cây gậy dưới áo choàng,

Chuẩn bị sẵn sàng để lôi cổ kẻ đặt hẹn ra khỏi cửa sổ

Từ chỗ ẩn nấp của hắn phía sau tấm áo choàng của ả thiếu phụ nửa là sứ giả

Nửa là tình nhân này, kẻ đang đóng giả làm người vợ.

Trò đùa đó từng có lúc có vẻ là một trò tiêu khiển được phép:

Còn bây giờ, tôi chẳng có tâm trạng nào cả."

Sáng hôm sau, người đưa tin lại quay trở lại,

Trên tay cầm theo bức thư thứ hai.

"Anh thật nhẫn tâm, hỡi Thyrsis, và Myrtilla đang rên rỉ

Vì bị bỏ bê nhưng vẫn tôn thờ anh, đang khẩn khoản

Cầu xin sự rủ lòng thương: tại sao anh lại không dám đến chứ?

Sự đức hạnh ấy thật hiếm có đối với tuổi trẻ của anh:

Anh chắc chắn phải yêu một ai đó khác, tôi nghe đồn là thế,

Con gái của vị Nam tước hay vợ của ông Biện lý,

Hoặc cả hai—đều như nhau cả thôi, anh có muốn coi tôi là người thứ ba

Để tôi mang ơn nhặt nhạnh những vụn bánh rơi trên bàn

Mà không hề ganh tị với kẻ đang yến tiệc ở đó không. Thề có Chúa, tôi đỏ mặt tía tai đây!

Nhưng nếu tôi bất chấp mọi lề lối, ắt phải có lý do xác đáng chứ.

Có phải anh đã quyết tâm một lòng một dạ đi Rome rồi không?

Tôi đang rất khốn khổ ở đây, một con quái vật đang hành hạ tôi:

Hãy đưa tôi đi cùng với! Hãy đến và nói rằng anh đồng ý đi!

Hãy sắp xếp ngay tối nay đi! Đừng viết thư nữa!

Tôi vẫn luôn đứng ở cửa sổ căn phòng mình

Nhìn ra mái hiên, vào lúc lễ chiều Ave. Hãy đến đi!"

Tôi gặng hỏi—lật hé một nửa chiếc mặt nạ của người phụ nữ

Để nụ cười của ả được buông lơi. "Thế, cô đã đưa lá thư của tôi

Cho phu nhân vui tính ấy chưa?" "Ả đã dùng môi hôn sạch lớp sáp

Và nhét phần giấy chưa bị hôn

Vào ngực áo để mang đi đốt: nhưng vui tính á, không đâu!

Ả đã khóc suốt cả đêm khi chiều tàn không mang người bạn nào đến,

Chỉ có một mình với bức thư tàn nhẫn áp ngực áo;

Giống như chim sơn ca Philomel, với cái gai đâm vào ngực cũng thế,

Vẫn cất tiếng hát..." "Viết bức thư thứ hai này à?" "Đúng thế đấy!"

"Thế thì ả có thể lén nhìn ra ngoài vào giờ kinh chiều không?"—"Chúng ta phải gánh chịu

Nguy cơ gì từ phía người chồng chứ?"—"À—chẳng có nguy cơ gì sất!

Hắn còn ngu ngốc hơn cả ghen tuông nữa cơ. À—

Đó có phải là lý do không? Chà, gã đang vắng nhà mà!

Hơn nữa, nỗi sợ hãi lớn nhất của hắn chính là người bạn của anh,

Vị Kinh sĩ béo mập Conti. Hắn sợ gã đó lắm,

[495]

Làm sao hắn dám mơ tưởng đến anh chứ? Tôi nói thật với anh đấy:

Hắn đến biệt thự ở Vittiano—đó chính là

Khoảng thời gian nhựa xuân dâng trào trong thân nho—

Và qua đêm ở đó. Rồi vợ hắn lại chỉ là một đứa trẻ:

Chẳng lẽ hắn nghĩ một đứa trẻ có thể qua mặt được hắn ư? Chỉ là một đứa trẻ thôi:

Nhưng lại trổ mã phổng phao, một món ngon cho bất kỳ vị công tước nào.

Đừng có đôi co kỳ kèo mãi với những món ngon vật lạ như thế nữa, hãy đến đi!"

Tôi viết: "Mọi lời nài nỉ của cô đều là vô ích.

Tôi là một linh mục: và cô là một người đã có chồng,

Dù cho chồng cô có là thứ thú vật đi chăng nữa.

Nói chung là tôi có những sự ngẩy ngẩy e dè. Tuy nhiên, nếu cô thực sự có hành động

Ra hiệu ở cửa sổ... nhưng thôi, tốt nhất là hãy sống cho ngoan ngoãn đi!

Tâm trí tôi đang đặt ở nơi khác." "Mang cái đó đi trả ả!"

"—Lại để cho cái sự ti tiện đản tiện tột cùng ấy, kẻ lừa đảo và tên chỉ điểm,

Loại đê tiện đến tận xương tủy ấy, biến trái tim hắn

Thành thức ăn cho chính hắn, lại một lần nữa nếm trải con giòi của địa ngục!

Hãy để hắn đứng canh chừng trong run rẩy—ừ đấy,

Và hãy để cái thứ lai tạp này, kẻ lẳng lơ của hắn

Và tên đầy tớ của những lời nói dối—một sự tằn tiện khôn ngoan—

Được trả công bằng những cái ôm ấp cho thứ tiền đồng rỉ sét,

Hãy để ả ta về báo cáo và khiến hắn phải khúc khích cười trước việc

Sự kiên định của tôi cuối cùng đã sụp đổ,

Và rồi sẽ phải sầm mặt thất vọng vào lúc thích hợp!

—Cứ thế trêu ngươi và làm cho tức tối hết lần này đến lần khác,

Cho đến khi cả hai lao vào cắn xé lẫn nhau giống như

Hai con nhện chết đói, trong khi con mồi hằng ao ước,

Cứ dạo chơi chán chê rồi cuối cùng buông tha cho cái lưới và cả hai bọn chúng!"

Và cứ thế những bức thư cứ dồn dập bay tới tấp

Suốt khoảng một tháng, có thể nói thế—tôi vẫn đụng phải

Con rắn lục trơn tru xảo quyệt đó ở mọi ngã đường, uốn lượn sát dưới chân tôi.

Tôi bị chặn lại trên phố, được ra hiệu trong nhà thờ,

Một mảnh giấy nhỏ được nhét ở thềm cửa, những dòng chữ nghệch ngoạc

Kẹp giữa trang này với trang khác của cuốn sách cầu nguyện ngay chỗ tôi ngồi.

Một vật nhàu nát thậm chí còn rơi ngay trước chân tôi,

Được đẩy qua khe cửa chớp, phía trên lan can ban điên,

Vào một ban ngày nọ khi tôi đi ngang qua chính cái cửa sổ đó.

Và từ những góc khuất, người đưa tin vẫn luôn nhòm ngó ngước lên,

Với điệu bộ và câu hỏi quen thuộc đến phát ngấy,

"Vẫn cứng đầu lắm ư, trái tim bằng đá chứ chẳng phải bằng thịt?

Chẳng có gì để chữa lành vết thương, xoa dịu nỗi đau đớn tột cùng

Của chú cừu non ngọt ngào nhất từng trót yêu một con gấu ư?"

Và câu trả lời duy nhất của tôi vẫn giữ nguyên một giọng điệu

"Hãy xéo đi chỗ khác, hỡi mụ đàn bà cám dỗ! Hãy để một linh mục đọc sách, cầu nguyện,

Đừng có quấy rầy bởi những lời lẽ vẩn vơ, những ảo tưởng không dành cho ngài ấy!

Đến cuối cùng, các người sẽ đạt được điều mình muốn và hủy hoại đời tôi cho mà xem!"

Một ngày nọ, có sự thay đổi: tôi đọc được những dòng này:

"Anh chẳng đạt được gì từ sự rụt rè nhút nhát đâu.

Cuối cùng chồng tôi cũng đã phát hiện ra tình yêu của tôi,

Nhận ra rằng anh họ Conti chỉ là tấm bình phong che đậy,

Còn anh mới chính là con mồi mà hắn nhắm đến, hỡi chàng khờ béo tốt tội nghiệp!

Chồng tôi là một kẻ thù vô cùng đáng gờm,

Sẽ bất chấp thủ đoạn để tiêu hủy anh. Hãy đứng lên

Chuẩn bị sẵn sàng đi, hoặc tốt hơn hết là chạy trốn cho đến khi tới Rome!

Tôi đã từng bảo anh đến thăm tôi, khi mà nơi chốn đầu tiên

Mà bạo chúa của tôi có thể hoài nghi đến,

Hoặc thèm muốn tìm kiếm anh lại là... thôi khỏi nói là ở đâu đi.

Nhưng giờ thì mọi thứ đã thay đổi: hơn nữa, mùa màng ở biệt thự

Đã qua rồi,—chẳng cần đến con mắt của người chủ nhà soi mói nữa.

Dù thế nào đi nữa, tôi van anh, hãy tránh xa

Cái cửa sổ ra! Rất có thể hắn đang canh chừng ở đó đấy."

Tôi viết—"Cô làm cho lòng dũng cảm của tôi tăng lên, hoặc khơi dậy

Sự tò mò của tôi, một kẻ phàm trần vốn chẳng hơn ai.

Hãy bảo hắn rằng hắn sở hữu cung điện, chứ không phải con phố

Bên dưới—nơi đó là của hắn, của cô và của cả tôi nữa như nhau,

Nếu chiều nay tôi nổi hứng muốn dạo bước trên con đường ấy,

Guido sẽ gặp phải hai rắc rối, đầu tiên là nổi cơn lôi đình

Và sau đó là làm thế nào để nguôi giận trở lại.

Tuy nhiên, hãy cẩn thận đấy: hẹn gặp lúc lễ chiều Ave!"

Hỡi các vị quan tòa

Khi tôi đứng đây để chịu chất vấn và đi đến đoạn này

Của câu chuyện,—hãy tra cứu lại ghi chép rồi xem và nói xem

Liệu có ai đó đã không chen ngang với một nụ cười

Và một nụ cười mỉm mai mỉa mai rằng, "Và xin thưa tại sao lại tự tin đến thế

Rằng người chồng, hơn bất cứ ai, chứ không phải người vợ,

Lại đi bịa đặt ra những chuyện này—nhỡ đâu người phụ nữ yêu thật thì sao?

Nhỡ đâu chính nàng là người viết những bức thư đó thì sao?"

Thưa vị học giả kính mến,

Tôi đã nói với các ngài rằng có một bức tranh trong nhà thờ của chúng tôi.

Chà, nếu một tên gác cửa mặt mày bặm trợn lấm lét bước đến

Mang theo cho tôi, tựa như một vết bẩn nhơ nhớp trên đầu cây giáo của hắn,

Một con bọ cạp bị đâm xuyên qua, mặc cho con bò sát quằn quại,

Rồi nói rằng, "Hãy nhìn xem một kỳ tác do bàn chất Rafael tạo ra—

Chất nọc độc này đã rỉ ra từ miệng Đức Mẹ đấy!"

Tôi sẽ đáp lại rằng, "Đúng hơn là, linh hồn của ngươi

Đã rỉ ra từ cái thân xác của ngươi, vật nào ra vật nấy,

Theo cái đường rãnh chứa đầy phân chuồng ấy!"

[496]

Tuy nhiên, dẫu vậy đi nữa,

Tôi đã phát ngấy cái lời dối trá đen tối đeo bám dai dẳng này

Cứ bị nhét vào mặt ở mọi ngã đường; mầm mống dịch hạch này

Dù sao đi nữa cũng đã ở quá gần bức tranh rồi:

Người ta phải làm dịch vụ cho Đức Mẹ, bằng cách bắt những tên hề

Phải dọn sạch đống phân rác của chúng ra khỏi phòng thánh.

"Ta sẽ đến bên cửa sổ, theo đúng lời rêu rao khiêu khích của hắn," tôi tự nhủ:

"Phải rồi, kẻ mà tình yêu dễ dãi chẳng tài nào quyến rũ được,

Thì nay lại bị quyến rũ bởi mồi nhử phiêu lưu mới mẻ này,—hắn nghĩ thế.

Dù cho vị phu nhân bị giam cầm có đứng cách xa đi nữa,

Thì ở đó chúng vẫn sẽ mai phục, với những cái đầu nhạy bén,

Họ hàng, thân thích và Bá tước tập hợp lại để cắn gót chân ta.

Chẳng có mụ mẹ hay tên anh em độc ác nào trong cái ổ rắng rết ấy

Được phép chuồn đi mà không nhận lấy một bài học bầm dập thích đáng!"

Thế là tôi đi: băng qua con phố này đến con phố khác: "Đến ngã rẽ phố tiếp theo,

Tôi sẽ đứng dưới ban công, nhìn lên phía trên,

Cỗ cửa sổ mai phục tối thui. Sau đó, thay vì

Tiếng gảy đàn dạo khúc đầu êm ái

Và tiếng húng hắng thanh họng để mở đường cho lời ca cuối cùng,"—

Tôi đã bắt đầu mỉm cười thầm—"hắn sẽ được nghe

'Hãy chui ra khỏi cái lỗ mà ngươi đang ẩn nấp, ra mặt đi nào,

Hỡi Bá tước Guido Franceschini, hãy tự thân lộ diện đi!

Hãy nghe xem một người đàn ông nghĩ gì về một thứ như ngươi,

Và sau đó, hãy hứng chịu thứ chất nhơ bẩn này vào thẳng mặt ngươi!'"

Những lời đó còn đang sống động trên môi tôi, tôi bước qua

Thêm một ngã rẽ nữa—và ngay tại ô cửa sổ đó đã đứng sẵn,

Được khung trong chiều dài hình vuông tối sẫm, với chiếc đèn trên tay,

Chính là Pompilia; vẫn với cái dáng vẻ cao lớn, trang nghiêm, u buồn ấy

Hệt như tượng Đức Mẹ Sầu Bi

Đang đứng giữa chập choạng hoàng hôn trên bàn thờ mà tôi quen thuộc,

Bị bỏ lại một mình với một tia trăng trong ô cửa.

Trước khi tôi kịp quỳ xuống—

Để tự nhủ rằng nàng hoàn toàn bằng xương bằng thịt—

Nàng đã liếc nhìn một cái rồi biến mất.

Tôi tự nhủ—"Quả đúng là thế:

Đúng là nàng rồi, chúng đã đặt nàng đứng ở đó để canh chừng—

Được bố trí để ngắm nhìn một đám cưới nào đó đi ngang qua,

Với cái cớ hợp lý là nàng phải ban phước cho cô dâu,

Hoặc đợi một đám tang nào đó có bạn bè tiễn đưa đi qua,

Và cầu nguyện sự bình yên cho cái xác đang đòi hỏi quyền lợi của nó.

Nàng chẳng bao giờ mảy may mơ rằng chúng đang lợi dụng nàng làm cái bẫy,

Và giờ thì chúng thu lại mồi nhử khi nó đã hoàn thành nhiệm vụ.

Làm tốt lắm, hỡi gã chồng tồi tệ, kẻ sẽ phải lãnh hậu quả tồi tệ hơn!"

Và trên môi tôi lại chực chờ câu nói—"Cút ra đây đi,

Guido!" Thế nhưng ngay khoảnh khắc đó nàng lại xuất hiện trở lại;

Nhưng lần này, là ở trên ban công ngay phía trên đầu tôi,

Cân xứng đến mức sát ngay đỉnh đầu tôi, nàng suýt chạm vào

Đầu tôi nếu nàng cúi xuống; và quả nhiên nàng đã cúi xuống,

Trong khi tôi đứng bất động như tượng đá, toàn thân đều là mắt, toàn thân đều là tai.

Nàng bắt đầu cất lời—"Anh đã gửi cho tôi những bức thư, thưa ngài:

Tôi chẳng đọc bức nào cả, tôi không biết đọc cũng chẳng biết viết;

Nhưng người phụ nữ mà anh trao thư cho, một mụ đàn bà ở đây,

Một kẻ trong số những kẻ mà tôi đang rơi vào tầm kiểm soát của chúng,

Đã phần nào giải thích nghĩa của chúng; tôi nghĩ, tôi buộc

Phải lắng nghe trong lúc ả đang nhồi nhét vào đầu tôi rằng

Anh, một linh mục, lại dám yêu tôi, một người đã có chồng,

Khao khát sống hoặc chết theo lệnh của tôi,

({ả cứ bắt tôi phải nghe dù tôi muốn hay không})

Chỉ vì anh đã nhìn thấy khuôn mặt tôi đúng một lần duy nhất.

Chắc chắn ả không nói đúng ý mà anh muốn;

Sự tồi tệ như thế sẽ mang lại cái chết cho cả hai chúng ta:

Nhưng một tình yêu chân chính tốt đẹp giờ đây sẽ giúp ích cho tôi rất nhiều—

Tôi tự nhủ với bản thân rằng, có thể anh có ý tốt và chân thành.

Anh đang đề nghị với tôi, hình như tôi hiểu là vậy,

Bởi vì tôi đang nghèo túng và chết đói,

Rất nhiều tiền bạc, trong khi chỉ một đồng xu cũng có thể cứu mạng tôi.

Chiếc chén thánh bằng bạc trên khăn bàn thờ

Không phải của anh để cho đi mà cũng chẳng phải của tôi để nhận lấy;

Nhưng tôi có thể lấy một mẩu bánh mì từ đó,

Vì tôi đang chết đói, rồi trả lại phần còn lại,

Mà không gây ra chút tổn hại nào: hoàn cảnh của tôi chính xác là thế.

Tôi đang ở trong hoàn cảnh ngặt nghèo đó, tôi không dám từ chối

Sự giúp đỡ vừa đủ để không mang lại

Tội trộm cắp cho cả anh lẫn tôi;

Nhưng tuyệt đối không nhận thêm dù chỉ một hạt bụi hỗ trợ thừa thãi nào.

Tôi nghĩ, nếu anh để cho tôi giãi bày hoàn cảnh của mình,

Cho dù anh có từng sốt sắng đến mức phát cuồng ở đây đi nữa,

Không phải là con người tỉnh táo bình thường của anh, thì giờ đây anh phải trở nên lành mạnh lại—

Chỉ quan tâm đến việc ban phát những gì tôi có thể nhận mà thôi.

Việc chỉ có một mình anh trên thế giới rộng lớn này,

Dù chưa từng biết đến tôi qua suy nghĩ, lời nói hay hành động nào,

Lại hoàn toàn không do ai xúi giục ngoại trừ trái tim của chính anh,

Lại cất công đến đề nghị giúp đỡ lúc này—điều đó thật kỳ lạ

Trừ phi toàn bộ cuộc đời tôi vốn đã quá đỗi kỳ lạ: kỳ lạ ở chỗ

Chính người chồng mà tôi chưa từng làm điều gì có lỗi

Lại căm ghét và hãm hại tôi. Vì chính linh hồn của hắn,

Xin hãy ngăn chặn hành động tồi tệ đó lại! Nhưng còn có điều gì đó lớn lao hơn nữa,

Và đó mới là điều kỳ lạ nhất: chuyện đó rốt cuộc lại xảy ra

Vì lợi ích của tôi nữa, mặc dù không phải của tôi,

—Đây là một câu đố—vì lợi ích của một thứ gì đó

Thậm chí còn mơ hồ đối với chính tôi hơn là đối với anh,

Và dẫu vậy nó vẫn chắc chắn như việc tôi đang thở—

Rằng tôi rất thiết tha được sống, chứ không muốn chết—ồ không, tuyệt đối không muốn chết!

[497]

Hoàn cảnh của tôi là thế này, tôi đã từng sống hạnh phúc

Ở Rome cùng với hai bác Comparini đáng kính đó, những người được gọi

Là cha mẹ của tôi; để rồi đột ngột

Tôi nhận ra mình đã trở thành vợ của Bá tước Guido:

Kẻ mà khi ấy, chẳng thèm chần chừ lấy một khoảnh khắc, đã biến đổi

Thành một cơn cuồng phong lửa giận, nếu như trước đó hắn chỉ là

Một con người bằng xương bằng thịt: khuôn mặt hắn hắt lửa vào mặt tôi,

Hắn đặt lên người tôi một bàn tay thiêu rụi mọi sự bình yên,

Mọi niềm vui, mọi niềm hy vọng, và cuối cùng quét sạch mọi sự sợ hãi đi,

Nhúng cành cây của sự sống, vốn từng rất tươi đẹp thuở nào,

Vào ngọn lửa thiêu rụi cả lá lẫn chồi non,

Thiêu rụi không chỉ cuộc sống hiện tại mà cả quá khứ,

Thứ mà anh có thể nghĩ rằng đã nằm an toàn ngoài tầm với của hắn.

Thế nhưng hắn vẫn với tới được, bởi vì cặp đôi yêu dấu ấy,

Cha tôi một thời, mẹ tôi suốt ngần ấy năm,

Những người yêu thương tôi nhường ấy, giờ lại bảo rằng tôi đã mơ một giấc mơ

Và giục tôi tỉnh dậy, từ nay về sau tôi không phải là con của họ nữa,

Chưa bao giờ là đứa con trong suốt khoảng thời gian ấy cả.

Anh có hiểu không? Tôi thì không thể: thế mà sự thật là vậy.

Tôi cũng nói thế về anh, người đang đề nghị giúp đỡ:

Tôi không thể hiểu điều gì đang thôi thúc tâm hồn anh,

Tôi chỉ đơn thuần buộc phải nhìn nhận rằng mọi chuyện là thế,

Và thêm một điều kỳ lạ tuyệt diệu nữa thôi.

Họ đã đến đây cùng tôi, hai người thân yêu ấy, vẫn duy trì

Mọi tình yêu thương thuở trước, cho đến khi chồng tôi, cho đến khi

Người nhà của hắn ở đây tra tấn họ đến mức họ phải bỏ trốn.

Và giờ đây, có phải vì tôi đang ngày càng hòa quyện về da thịt

Và tinh thần với kẻ tra tấn họ, nên họ, vì từ bỏ hắn, mà cũng phải hắt hủi luôn cả tôi?

Nếu tôi được Chúa ban ân huệ có một đứa con,

Liệu có khi nào tôi dám chối bỏ việc Chúa đã ban ân huệ cho mình như thế không?

Thế nên, vì chồng tôi căm ghét tôi, tôi sẽ chẳng phạm

Bất kỳ điều luật nào đang ngự trị trong ngôi nhà ngập tràn căm hận này,

Bằng cách sử dụng—để cho phát huy tác dụng chừng nào

Mức độ căm hận giúp che chở tôi khỏi toàn bộ sự căm hận ấy

Vốn sẽ tước đoạt mạng sống mà tôi đang khát khao và buộc phải có—

Cũng giống như tôi nhận từ tình yêu dư thừa của anh

Đủ để cứu lấy mạng sống của mình, đó là tất cả những gì tôi cần.

Đức Tổng giám mục đã nói sát hại tôi là tội ác:

Việc tôi rời bỏ Guido cũng là một dạng cái chết

Nhưng không phạm tội—một cái chết lớn hơn, hắn phải chịu trách nhiệm.

Giờ hãy lắng nghe xem cái chết cho hắn và sự sống cho anh

Mà tôi mong muốn được đền đáp và nợ nần là gì. Hãy đưa tôi đi Rome!

Anh sẽ đi Rome, người đầy tớ đã cho tôi hay điều đó.

Hãy đưa tôi đi theo cách anh mang theo một con chó, tôi nghĩ thế,

Bị bỏ rơi không chủ cho người lạ ngược đãi:

Hãy đưa tôi về nhà theo cách ấy—hãy bỏ tôi lại trong ngôi nhà

Nơi có cha và mẹ tôi đang ở; và chẳng mấy chốc

Họ sẽ nhận ra và gọi tôi bằng chính tên mình,

Đứa con gái của họ một lần nữa, vì tôi vẫn là con của họ, bất chấp việc

Giờ đây họ đã quên tôi, đó là điều tồi tệ nhất trong giấc mơ—

Và cách duy nhất để chấm dứt những giấc mơ là đập tan chúng, đứng dậy,

Bước đi, cất bước: vậy thì hãy giúp tôi đứng dậy, bước đi, và cất bước!

Quan cai tỉnh đã nói kẻ mạnh phải giúp đỡ kẻ yếu:

Anh biết những người phụ nữ mạnh mẽ nhất cũng yếu ớt đến nhường nào.

Làm sao tôi có thể tự mình tìm được đường tới đó chứ?

Thậm chí tôi còn chẳng thể cất tiếng gọi, làm cho họ nghe thấy—

Hệt như trong những giấc mơ: tôi đã thử và kiểm chứng thực tế đó rồi.

Tôi đã kể câu chuyện này và nhiều hơn thế nữa cho những nhân vật quyền cao chức trọng,

Đức Tổng giám mục và ngài Quan cai tỉnh: họ chỉ mỉm cười.

'Hãy ngậm miệng lại đi, người đẹp!'—rồi chẳng mấy chốc họ lại cau mày,

'Biến đi cho khuất mắt chúng tao!'

Tôi đã đi trong sự tuyệt vọng của mình đến gặp một vị linh mục già,

Chỉ là một tu sĩ, không phải nhân vật lớn lao gì như hai vị kia,

Nhưng là một người tốt, vị tu sĩ dòng Augustinian, người ta gọi ngài là

Romano—ngài đã nghe tôi xưng tội từ hai tháng trước:

Ngài kính sợ Chúa, vậy cớ sao ngài phải sợ thế gian?

Và khi ngài gặng hỏi duyên cớ nào đưa đẩy

Tôi rơi vào hiểm họa phạm tội—

Tuyệt vọng trước mọi sự giúp đỡ từ ơn trên—

'Bởi vì, dẫu chồng con có hành hạ con đi nữa,' ngài nói,

'Đó là chuyện quá đỗi bình thường, những người vợ có thể chết

Hoặc sống, nhưng không bao giờ phạm tội nặng đến mức này—'

Thế rồi tôi kể—điều mà tôi sẽ chẳng bao giờ kể cho anh nghe—

Rằng tồi tệ hơn cả sự căm ghét của chồng, tôi còn phải gánh chịu

Tình yêu—thứ gạ gẫm đổi trác sự ô nhục được gọi là tình yêu—

Của em chồng tôi—tên linh mục trẻ ranh vô công rỗi nghề trong nhà

Và ở đó chẳng gặp ai ngoài ác quỷ. 'Chuyện này thật nghiêm trọng—

Vâng, chúng ta phải can thiệp: ta khuyên con, hãy viết thư

Cho những người từng là cha mẹ con ngày trước,

Về những hiểm nguy ở nơi này, bảo họ đến đón con đi!'

'Nhưng,' tôi nói, 'nếu tôi không biết đọc cũng chẳng biết viết thì sao?'

Thế rồi ngài rủ lòng thương và hứa hẹn 'Ta sẽ viết thư.'

Nếu ngài ấy thực sự đã làm thế—thì sao chứ, họ đã câm lặng hoặc đã chết:

Hoặc là họ không tin vào câu chuyện đó,

Hoặc là, mải đắm chìm hoàn toàn trong niềm vui sướng của bản thân

Vì sự trốn chạy ấy, họ chẳng màng đến việc ai đó đang kêu gào, vẫn

Nằm gọn trong móng vuốt của ác quỷ. Dù thế nào đi nữa, chẳng có một lời hồi âm nào đến cả.

Mọi sự hoang đường và kinh hoàng đó

Dường như gắn liền với việc mơ mộng, và chỉ được chữa khỏi bằng một cách duy nhất,—

Hãy đánh thức tôi dậy đi! Bức thư tôi nhận được sáng nay,

Nói rằng—nếu người phụ nữ đó thực sự nói đúng ý anh—

'Anh sẵn sàng chết vì tôi:' giờ thì tôi có thể tin điều đó rồi:

Bởi vì bây giờ giấc mơ đã bắt đầu liên lụy đến cả chính anh.

Trước hết, anh có vẻ là kẻ xấu xa chứ không hề tốt đẹp,

Khi viết cho tôi những bức thư đó: anh đã xông vào

Tựa như một tên trộm đối với tôi. Sáng nay, trong hoàn cảnh ngặt nghèo,

Tôi đã tự nhủ, hãy cầu xin tên trộm!

[498]

Xem thử hắn có chút bản chất lương thiện nào trong người không!

Biết đâu một tên trộm lại có thể cứu tôi khỏi kẻ sát nhân.

Chính một tên trộm đã thốt lên lời tử tế cuối cùng với Chúa Christ:

Chúa Christ đã đón nhận sự tử tế đó và tha thứ cho tội trộm cắp:

Và thế là tôi đã chuẩn bị những gì mình vừa nói đây.

Nhưng giờ đây, khi anh đang đứng đó và tôi được nhìn thấy mặt anh,

Dẫu anh chưa từng thốt ra một lời nào—thì này, tôi biết,

Ở đây cũng chỉ là chuyện mộng mị, cũng là ảo tưởng mà thôi,

Và rằng chưa có lúc nào, anh, con người đang đứng với ánh mắt kia,

Lại từng có ý định làm điều sai quấy với tôi,

Và do đó cũng chẳng hề viết những bức thư như thế. Điều đó là giả dối,

Và anh là kẻ chân thành, vẫn luôn chân thành, và sẽ mãi chân thành.

Đi Rome thôi—khi nào thì anh đưa tôi đến đó?

Mỗi phút trôi qua đều là lằn ranh sinh tử. Khi nào?—tôi hỏi anh đấy."

Tôi đáp lời—"Sẽ là khi nào có thể.

Tôi sẽ rời khỏi đây và làm theo ý cô, tìm kiếm

Phương tiện đi lại an toàn và nhanh chóng, rồi sau đó

Sẽ quay lại và đưa cô đến với những người thân ở Rome.

Cần phải có xe ngựa, tiền bạc và những thứ khác nữa,—

Một ngày làm việc cho đến giờ này ngày mai.

Làm sao tôi có thể gặp cô và đảm bảo cuộc trốn chạy đây?"

Nàng đáp lại—"Hãy đi qua đây, vào giờ này ngày mai.

Nếu tôi đứng ở cửa sổ mở, thì tốt rồi:

Nếu tôi vắng mặt, hãy thả một chiếc khăn tay xuống

Và cứ đi qua! Tôi sẽ nhìn thấy từ chỗ mình canh chừng,

Và biết rằng mọi việc đã hoàn tất. Hãy quay lại vào tối hôm sau,

Và hôm sau nữa, cứ thế cho đến khi chúng ta có thể gặp và trò chuyện!"

"Vào giờ này ngày mai tôi sẽ đi qua," tôi nói.

Nàng đã rút lui vào trong.

Đây là một điểm nữa

Mà tôi muốn các ngài dừng lại để suy ngẫm. Khi tôi kể đến đoạn này,

Ai đó đã thấu đáo nói rằng, "Ít ra thì ở đây người ta đã tìm thấy

Lòng tin của anh vào sự lầm lạc—anh đã nhận thức được rằng

Tinh thần của những bức thư, phần nào đó,

Vốn dĩ là của người phụ nữ, dẫu cho thể xác có thể được

Cung cấp bởi Guido: giả sử rằng, chính gã đã ngụy tạo ra tất cả chúng!

Ở đây có một sự thật không bị ngụy tạo—chính nàng đã sai người tìm anh,

Tự nguyện lựa chọn anh để giúp đỡ,

—Điều mà người ta gọi là, yêu anh: Guido đã thấu hiểu tâm can nàng,

Biểu hiện nó ra thành lời để trấn an thế giới

Rằng vụ việc hoàn toàn đúng như những gì hắn đoán trước: hắn viết,

Còn nàng cất tiếng."

Thưa các ngài, sự so sánh đầu tiên đó vẫn còn nguyên giá trị,—

Rằng cái sự dối trá về con bọ cạp được nở ra, tôi xin nói rằng,

Chẳng ở đâu trên thế giới này ngoài cái miệng của Đức Mẹ cả.

Hãy tiếp tục! Giả sử rằng, mưu chước dối trá đó đã phá sản, thì vào tối hôm sau

Bức tranh Đức Mẹ lại giơ cánh tay được tô vẽ của mình lên,

Cố định khuôn mặt mà Rafael đã cúi ngắm nhìn Chúa Hài Đồng

Chiếu thẳng vào mặt tôi khi tôi quỳ sụp xuống chân Người:

Một phép lạ quá đỗi rõ ràng và hiển hiện như thế,

Liệu có chứng minh được rằng câu chuyện bịp bợm ban đầu là sự thật không?

Pompilia đã cất lời, và tôi ngay lập tức tiếp nhận,

Chấp nhận sự thật của chính mình, phép lạ của riêng tôi

Tự chuẩn y và tự giải thích—nàng đã chọn

Đến triệu tập tôi và tỏ bày sự lựa chọn của mình.

Sau đó—ồ! Tôi chỉ liếc qua một thoáng

Về một hình thù đám mây xấu xí nào đó, một mảnh giẻ rách yêu tinh

Của khói địa ngục đang vội vã lướt qua vầng trăng lộng lẫy

Bấy giờ không còn dung thứ cho bất kỳ bóng tối nào nữa,

Và nhìn thấu qua cái thứ đang cố gắng mạo nhận

Là sự thật vững chắc, chứ không phải một lời dối trá trống rỗng:

"Thế là, hắn không chỉ ngụy tạo những lời nói cho nàng

Mà còn bị tạo cả lời nói cho tôi, làm ra những bức thư mà hắn gọi là của tôi:

Thứ tôi gửi đi, hắn giữ lại, dùng những thứ này thay thế,

Tất cả đều thông qua mụ sứ giả kiêm tình nhân kia! Hệt như cách tôi

Nhận ra ả, bằng sức mạnh của sự thật,

Thì nàng, bằng tâm hồn trong suốt như pha lê, cũng nhận ra tôi,

Chưa từng nhầm lẫn các dấu hiệu. Đủ lắm rồi—

Hãy để bóng ma đó chìm vào cõi hư vô trở lại,

Kìa là vầng thái dương, hãy chỉ dành tâm trí cho nàng mà thôi!"

'Tâm trí ư?' không đâu, thưa các ngài, những gì tiếp theo đây chẳng phải là tâm trí:

Đã có lúc tôi suy nghĩ, và suy nghĩ rất nhiều, rất cặn kẽ.

Tôi từng đứng trước, từng đi vòng quanh một vấn đề vô cùng nghiêm trọng,

Dốc toàn bộ tâm trí để chạm vào và ôm trọn lấy nó,

Hệt như lúc tôi vươn tay ra để chạm vào thanh chắn này.

Chúa và con người, và thứ bổn phận tôi nợ cả hai,—

Tôi dám nói rằng mình đã đối mặt với những điều này

Trong suy nghĩ: nhưng chẳng có năng lực nào như thế trợ giúp ở đây cả.

Tôi không hề đưa ra bất kỳ suy nghĩ nào—bất lực, suốt cả đêm hôm ấy

Tôi cứ rảo bước khắp thành phố: đó là mùa xuân đầu tiên.

Trước sự xâm chiếm mà tôi buông xuôi cho nó ngự trị,

Những thứ mới mẻ ùa vào, những thứ cũ kỹ bị cuốn phăng đi;

Đồng thời bị xóa sổ—cả sự tù túng

Của bầu không khí bên ngoài, lẫn sức nặng đè nén của thế giới bên trong

V vốn đã kéo tôi trĩu xuống. Chết có nghĩa là vứt bỏ mặt đất,

Vút bay lên bầu trời—chết cho đàng hoàng và bạn sẽ làm được điều đó.

Chính sự hiến tế đã tạo nên niềm hạnh phúc tột cùng;

Cái chết chính là cốt lõi của sự sống, và mọi tổn hại

Mà sự ngu ngốc của tôi từng khép nép tránh né, giờ đây lại chứng minh là chiếc khăn che

Che giấu mọi món hời mà sự khôn ngoan của tôi vẫn hằng gắng sức nắm bắt:

Hệt như thể tâm điểm rực lửa của ngọn lửa

Lại biến thành thiên đường đối với con thiêu thân tận tụy ấy

Vốn dĩ từ trước đến nay, cả những kẻ ngụy biện lẫn bậc hiền triết,

[499]

Thánh Thomas với chiếc bút ngỗng xám mực thước của ông,

Và nhà hiền triết tội đồ Plato bên sậy nước Cephisian,

Vẫn hằng muốn, với danh nghĩa là muốn tốt cho con côn trùng,

Xua tay đuổi đi, đẩy lùi trở lại, bắt đày đọa vào bóng tối một lần nữa.

Tôi biết rõ bản thân mình đang nhanh chóng và chắc chắn bước sang

Một trạng thái khác, dưới một thứ quyền năng mới mẻ;

Nơi mà nỗi đau khởi đầu đang đến gần,

Một sự quấy rầy đầy hạnh phúc, ngọt ngào cay đắng

Hệt như khi đoàn trinh nữ, những kẻ chiến thắng thuần khiết,

Cảm nhận được xiêm y trần thế rơi xuống vào phút chót,

Và vươn lên với chút ngượng ngùng đỏ mặt

Vào cõi trần trụi bất tử: hệt như thế, tôi

Đã nằm đó, và để cho cơn quặn thắt đích thực dâng trào

Thành sự ngất ngây và đánh bật mọi nỗi đau đớn.

Chính vào lúc rạng đông mờ xám, tôi nhận ra mình đang đứng

Đối mặt với mặt tiền có cột trụ của nhà thờ Pieve—của tôi,

Ngôi nhà thờ của tôi: nó dường như cất lời lần đầu tiên rằng,

"Nhưng ta chẳng phải là Nàng Dâu, là mối tình huyền bí

Của Chiên Con, kẻ đã nhận lời thề nguyền của con, hỡi vị linh mục của ta,

Để ôm trọn trái tim ấm áp của con vào trái tim bằng đá của ta

Và làm con tê cóng đi chứ chẳng bao giờ buông lơi nữa sao?

Đây chỉ là một người phụ nữ bằng xương bằng thịt—hãy để những kẻ tự do

Dâng hiến máu thịt đời mình, còn con giờ đây đã vô cảm rồi!"

Nhìn xem! Ngày qua ngày tôi vẫn thường thức dậy và rời khỏi nhà thờ này

Theo hiệu lệnh vẫy gọi của chiếc quạt xếp ngớ ngẩn nào đó,

Cùng với một nửa lời nguyền rủa và một nửa nụ cười đầy thương hại

Dành cho vị tu sĩ mà tôi vô tình vấp phải trong lúc vội vã,

Đang nằm rạp sát đất tựa như xác chết dưới chân bàn thờ

Đang đắm chìm trong chuỗi tràng hạt của mình: để rồi nhà thờ

Lại sẵn sàng với câu châm chọc của mình, nếu có cơ hội,

Để giục giã bước chân tôi chứ không dừng lại tán gẫu—"Kìa!

Hãy thấy may mắn vì mình không phải là thằng ngốc như thế, hãy đi

Dạy chơi bài cho một mụ tập sự mắt huyền nào đó thì hơn

Là cứ lẩm bẩm tiếng Latinh và chĩa cái mũi đó ra

Nhẵn thín chẳng có tí chất xám nào mà chỉ toàn sự sùng đạo mù quáng!"

Thứ động lực kiểu đó đấy! Giờ thì nhà thờ đã thay đổi giọng điệu—

Giờ đây, khi tôi lần đầu nhận ra rằng sự sống và cái chết

Chỉ là phương tiện để đạt đến mục đích, rằng đam mê tận dụng cả hai,

Là bà hoàng không thể chối cãi của kẻ đàn ông

Mà hình thức sùng bái chính là sự hy sinh thân mình:

Giờ đây, từ những lá phổi bằng đá đã phát ra tiếng thở dài khàn đặc,

"Hãy rời bỏ thứ đam mê sống động đó đi, hãy đến chết cùng với ta!"

Hệt như thể, trong khu vườn huyền thoại, tôi đã bước đi

Trên cuộc phiêu lưu vĩ đại, vì dốt nát mà hái nhầm

Thứ quả dại ven đường, và ăn uống đến chán chê,

Cười trừ trước thứ danh tiếng hão huyền dành cho mạn việt quất và tầm xuân,

Rồi khinh miệt chiến tích đó: để rồi bỗng nhiên

Chiến tích của vùng đất ấy hiện ra, thứ hoàn hảo bằng vàng,

Chính là quả táo: và, khi ánh mắt tôi vừa chạm vào đó,

Tôi cũng đồng thời nhận ra con rồng bảy đầu đang rình rập.

Thưa các ngài, tôi đã vâng lời. Sự vâng lời quá đỗi lạ lùng—

Thứ điều mới mẻ đã giáng mạnh vào tâm trí tôi

Bởi ánh mắt của nàng—khiến tôi không dám cãi lại

Lời chỉ đạo mang tính thẩm quyền đầu tiên. Đó là ý Chúa.

Tôi đã được nâng lên ngang tầm với nàng,

Đã có thể tiếp nhận những âm thanh đó vào nhận thức của mình. Tôi tự nhủ,

"Cả hai chúng ta giờ đây đã ý thức được về Đấng Tối Cao;

Chính nàng là người ra lệnh cho tôi cúi đầu: thật chuẩn xác làm sao,

Tôi là một linh mục! Tôi nhìn thấu chức năng ở đây;

Tôi từng nghĩ hướng ngược lại mới là sự hy sinh thân mình:

Nhưng đây mới là điều đích thực, khép lại trọn vẹn tổng số.

Tôi xin tuân phục, ngồi xuống, và im lặng vâng lời."

Thế là, tôi trở về nhà. Bình minh ló dạng, buổi trưa trải rộng, tôi—

Tôi ngồi bất động như tượng đá, mặc cho thời gian trôi qua người mình.

Ánh nắng chiếu nghiêng vào phòng tôi, đã chạm đến

Phía tây. Tôi mở sách ra—cuốn Aquinas bừng sáng

Chỉ với một cái tên đen sì trên trang giấy trắng.

Tôi ngước lên, nhìn thấy hoàng hôn: chuông chiều đổ vọng:

"Nàng đang đếm từng phút giây cho đến khi tôi giữ đúng lời hứa

Và đến nói rằng mọi thứ đã sẵn sàng. Tôi là một linh mục.

Bổn phận đối với Chúa chính là bổn phận đối với nàng: tôi nghĩ

Chúa, Đấng đã tạo ra nàng, cũng sẽ cứu rỗi nàng

Bằng một cách thức mới mẻ nào đó, thông qua một phép lạ nữa,

Không cần đến tôi. Khi đó, lời cầu nguyện có lẽ sẽ phát huy tác dụng."

Tôi bước đến vị trí của mình ở nhà thờ Pieve, đọc

Kinh phụng vụ: rồi tôi lại trở về nhà

Ngồi trong bóng tối. "Ước gì nàng biết—nhưng hãy biết rằng

Dẫu cho có điều gì tốt đẹp trong chuyện này tách rời khỏi ý Chúa,

Thực sự tốt đẹp khi nó đến được với nàng, dẫu cho phải đổi lấy

Một tội lỗi của tôi—tôi vẫn sẽ phạm tội: Chúa sẽ tha thứ.

Nàng biết rằng chẳng có sự sợ hãi nào giữ chân tôi lại cả: sợ ư?

Sợ điều gì chứ? Sự hoang mang chờ đợi mới là điều khủng khiếp ở đây.

[500]

Nhỡ như nàng, trong lúc đếm từng phút giây, lại nảy sinh

Ý nghĩ quái gở rằng tôi đang sợ hãi

Thế gian lúc này, sợ hãi vị Tổng giám mục, hay có lẽ sợ hãi

Bá tước Guido, kẻ vốn đã ngụy tạo ra những lời dối trá,

Có thể đang mai phục chờ đợi công việc, chờ xem kết quả—tôi sợ

Thanh gươm của Guido ư? Hãy để Chúa lo việc đó—

Bởi Người căm ghét sự dối trá, xin chớ để nàng tin vào lời dối trá!"

Lại một buổi sáng nữa tìm thấy tôi. "Tôi sẽ làm việc,

Kìm kẹp những suy nghĩ ngớ ngẩn của mình lại. Tạ ơn Chúa vì đến nay!

Tôi đã cứu nàng khỏi một vụ tai tiếng, chặn đứng những cái lưỡi

Vốn dĩ đã chực chờ bùng lên thành tiếng xì xào rít gào

Xung quanh cái tên cao quý ấy. Bổn phận vẫn luôn là

Sự khôn ngoan: tôi đã rất khôn ngoan." Và ngày cứ thế trôi qua.

Vào buổi chiều—"Nhưng, khi đã giành được chiến thắng,

Tôi không được phép lờ đi vai trò đặc biệt của một linh mục,

Cũng không được chùn bước trước việc khuyên nhủ, an ủi: linh mục và bạn bè—

Làm sao chúng ta lại thôi không làm bạn bè nữa cơ chứ?

Tôi sẽ đến phục vụ, khuyên nàng tìm kiếm

Sự giúp đỡ từ nguồn cội—trên hết là đừng tuyệt vọng:

Biết đâu vẫn có sự giúp đỡ hạnh phúc khác đang cận kề.

Tôi hy vọng thế—vậy cớ sao lại ngần ngại không nói ra?"

Nàng đang đứng đó—tựa người ở đó, lần thứ hai,

Nhô người qua lan can ban công, nhìn tôi, rồi cất lời:

"Tại sao anh lại để cho tôi phải chịu đựng cảnh

Tan nát cõi lòng thêm hai ngày nữa so với mức cần thiết chứ?

Tại sao lại trì hoãn sự giúp đỡ mà chính trái tim anh đang khao khát trao đi?

Anh lại ở đây rồi, vẫn với tâm trạng y như cũ,

Tôi nhìn thấy điều đó hằn in kiên định trên khuôn mặt anh,—

Anh chẳng hề tiếc rẻ việc làm bất cứ điều gì tôi yêu cầu.

Vậy thì tại sao chẳng có việc gì được làm thế? Anh biết rõ nhu cầu của tôi mà.

Tuy nhiên, nhờ lòng xót thương của Chúa dành cho tôi, vẫn còn kịp

Và thêm một ngày nữa: liệu tôi sẽ được cứu rỗi hay không?"

Tôi đáp lời—"Thưa phu nhân, đừng lãng phí dù chỉ một ý nghĩ, một lời nói

Ngay cả để tha thứ cho tôi! Hãy quan tâm đến những gì tôi quan tâm—

Chỉ thế thôi! Giờ hãy đi theo tôi như thể tôi là định mệnh!

Hãy rời khỏi ngôi nhà này trong bóng tối vào tối ngày mai,

Ngay trước rạng đông—đêm nay có trăng non đấy—

Nó sẽ lặn, và sau đó bóng tối đặc quánh sẽ bắt đầu.

Hãy đi xuống, tiến đến tháp Torrione, bước qua

Tấm tường thấp đổ nát,

Đi đường San Clemente, chẳng còn cổng nào khác

Bị bỏ ngỏ không canh gác vào giờ đó đâu: cách đó vài bước chân

Có một quán trọ; hãy băng sang đó; tôi sẽ đợi ở đấy."

Nàng đáp—"Miễn là tôi tìm được đường đi.

Nhưng tôi sẽ tìm thấy nó. Đi đi!"

Tôi đã đi,

Nhanh chóng rảo bước theo lộ trình tôi vừa vạch ra,

Dừng lại ở tháp Torrione, trèo qua chỗ đổ nát,

Kiểm chứng rằng cánh cổng hoàn toàn có thể đi qua được, tiến đến

Quán trọ mà dẫu trời tối đen như mực cũng chẳng ai có thể bỏ sót,

Gõ cửa và bước vào, dặn dò chủ quán thật cẩn thận:

"Với Caponsacchi thì muốn gì được nấy;

Tôi rõ tính tình bề trên của mình lắm. Các người có định đi Rome không?

Tôi cần ngựa phi nước đại và một gã đánh xe tin cậy," hắn bảo.

Rồi tôi quay gót trở về, lại được nhìn thấy một lần nữa

Trong chính ngôi nhà của mình lần cuối cùng: ở đó nằm

Cuốn "Tổng luận" mở rộng bìa nhạt nhòa. "Hãy gấp cuốn sách ấy lại,

Còn có những lẽ hiển nhiên khác! Chính một vị thánh Thomas nọ

Đã giành được—được ân sủng hơn người đồng danh ở đây—

Một món quà giữ chặt đức tin, đập tan mọi giằng xé của hoài nghi,—

Chiếc đai lưng của Đức Mẹ; người ta kể rằng ông đã tận mắt chứng kiến nó rơi xuống

Lúc Ngài thăng thiên:

Ông đã cất giữ món đồ ấy an toàn và vẫy tay chào từ biệt mọi sự hoài nghi.

Tôi cũng đã nhìn thấy một vị phu nhân và nắm giữ được ơn sủng."

Tôi chẳng biết đêm qua đi thế nào: bình minh ló dạng,

Lập tức người đầy tớ của tôi bước vào. "Thưa ngài, tối nay—

Ngài quên mất rồi sao?" Tôi giật mình. "Quên sao được?

Ngươi biết chuyện gì cơ?" "Dạ xin bẩm ngài,

Hôm nay là thứ Hai cuối cùng trước ngày thứ Hai đầu tiên của tháng,

Và là ngày vọng, vì ngày mai là lễ Thánh George,

Lại là ngày lễ trọng, hơn nữa là ngày mặc áo lễ dài,

Và Kinh sĩ Conti đã vắng mặt cả tháng nay,

Rồi Kinh sĩ Crispi thì đang cáu kỉnh vì, chà chớ,

Ngài lại để cho ông ta hậm hực trong sạp và gánh chịu phần nặng nhọc

Của cả tuần lễ... Thưa ngài, chuyện này quan trọng lắm đấy!" "Đúng thế!

Lắng nghe đây, ta phải khởi hành đi Rome tối nay.

Đừng hé răng nửa lời, kẻo Crispi sôi máu lên rồi bùng nổ mất đấy!

Hãy chuẩn bị cho ta một bộ thường phục! Ném bụi

Vào mắt vị Kinh sĩ ấy đi, để bịt cái miệng chuyên xì xào tai tiếng của ông ta lại!

Nhớ mang theo một thanh gươm phòng khi có sự cố."

Tôi thừa biết gã tiểu nhân đó, và gã cũng thừa biết tôi.

Và thế đấy,

Vượt qua mọi trở ngại quen thuộc trong ngày,

Tôi vẫn kiên định tiến về giờ khắc và cái kết của nó—

Cảm nhận những hàng rào cản trở truyền thống về đúng sai và phép tắc

Đang sụp đổ dọc theo mọi nhánh rễ của chúng, và mở đường cho tôi đi.

Thói quen và nếp sống đã thừa nhận kẻ ngoại lệ này,

Hãy đẩy nhanh sứ mệnh đặc biệt ấy đi—và tôi đã phóng đi

Cho đến khi, vào khoảng thời gian chết chóc giữa nửa đêm và rạng sáng,

Tôi đã có mặt ở đích đến, trước cánh cổng thành,

Với một giai điệu vang vọng trong tai, từ âm vực thấp dần chuyển sang cao,

Một thứ ánh sáng trong mắt, mờ ảo rồi sẽ bùng lên chói lóa,

Luôn có thêm những nhân chứng tâm linh mới mẻ xuất hiện

Với tần suất ngày càng nhanh hơn, lấp đầy không gian cô độc

Để dõi theo bước đường của trận chiến—cho đến cuối cùng,

Khi khoảnh khắc xuất thần đòi hỏi sự chào đời,

Một sắc trắng bắt đầu xuất hiện ở đằng xa, ngày càng lan rộng

Trắng hơn và trắng hơn nữa, đến gần hơn và càng lúc càng gần hơn,

Cho đến khi đó chính là nàng: Pompilia đã đến nơi:

[501]

Sắc trắng mà tôi nhìn thấy tỏa sáng xuyên qua nàng chính là linh hồn nàng,

Chắc chắn là thế, bởi vì phần thể xác thì ngập chìm trong một màu đen,

Đen từ đầu chí chân. Nàng chẳng cất lời nào,

Lướt nhẹ vào trong xe ngựa—hệt như một đám mây

Thu trọn vẹn ánh trăng vào lòng. "Nhân danh Chúa Thánh Thần,

Đi Rome thôi, phóng như thể con đường bên dưới đang bốc cháy ấy!

Hãy đến được Rome, rồi hãy lấy đầu tôi ra làm vật thế chất, tôi xin đền đáp

Mọi rủi ro và chặng đường bão táp cho thỏa lòng dạ!" Chỉ có thế thôi,

Tôi đã nói—rồi trong tích tắc tiếp theo,

Tôi tung người nhảy lên, ngồi sát cạnh nàng, chỉ có nàng và tôi đơn độc.

Thế là nó bắt đầu, cuộc trốn chạy của chúng ta xuyên qua chập choạng tối đến rạng rỡ,

Xuyên qua ngày và đêm rồi lại ngày cho đến đêm

Một lần nữa, và đến cả buổi bình minh kinh hoàng cuối cùng của tất cả.

Hỡi các ngài, làm sao tôi có thể yên nằm trong nấm mồ của mình

Trừ phi các ngài cho phép tôi vắt kiệt,

Từng giọt từng giọt bộ óc của mình, tống khứ đi thứ nước đọng

Của những phút giây mà trong đó mỗi khoảnh khắc đều mang theo một kỷ niệm,

Mọi chuyển động, nhịp thở hay cái nhìn của nàng đã được ghi lại,

Thứ mà nếu tuôn trào ra sẽ bày ra trước mắt các ngài một chiếc ly tinh khiết,

Phản chiếu rõ mùng một—tựa như biển của Chúa, được thu vào sắc vàng lấp lánh,

Những vị thánh của Ngài—linh hồn hoàn hảo Pompilia? Hỡi những người đàn ông,

Các ngài phải biết rằng con người ta có thể say mèm vì sự thật

Đang ứ đọng bên trong mình! Ồ, chúng đã sát hại nàng rồi, thưa các ngài!

Làm sao tôi có thể bình tĩnh được chứ?

Bình tĩnh sao! Từng sự việc diễn ra

Đều chứng minh cho thấy, tôi vẫn khẳng định, hành động trốn chạy ấy

Đích thực là bản chất chân thực của nó. Vết xước mờ nhạt đầu tiên

Của hòn đá sẽ kiểm chứng bản chất của nó, dạy cho giá trị của nó

Lũ ngốc vốn gọi cẩm thạch Parian là phân hóa thạch.

Rốt cuộc, tôi sẽ chẳng mang lại ánh chói lóa nào đâu—giỏi lắm thì

Cũng chỉ trưng ra cho các ngài thấy một số đốm sáng tản mác

Soi rọi cơn cuồn cuộn và cuồng phong của vực thẳm:

Chẳng có gì ngoài dăm ba điểm hỏa châu nhấp nháy

Tách rời từng con sóng nhỏ: thôi được rồi!

Trong suốt giờ đồng hồ đầu tiên

Cả hai chúng tôi đều chìm trong im lặng giữa màn đêm, tôi biết rõ điều đó:

Có những lúc tôi chẳng thể nhìn hay hiểu nổi.

Bóng tối nuốt chửng lấy tôi—nói đúng hơn là trạng thái tê liệt một phần—

Rồi sau đó tôi lại phá vỡ lớp vỏ bọc, hít thở qua sự bất ngờ,

Và nhận thức trở lại, rồi nhìn thấy ai đang ngồi

Trong chiếc áo choàng tối màu với khuôn mặt và đôi bàn tay trắng ngần.

Tôi tự nhủ với bản thân—"Tôi đã tóm được nó rồi, tôi đã lĩnh hội được

Tâm can của sự huyền bí: đó là cách mà họ thức giấc

Và chờ đợi, hai vị tử đạo ở một xó xỉnh nào đó trong ngôi mộ

Áp sát vào nhau hệt như diễm phúc được chết đi của họ;

Một thứ tín hiệu nào đó mà họ đã được hứa hẹn và đang mong chờ,—

Khi nào thì trỗi dậy trước khi tiếng kèn phán quyết làm họ hoảng sợ:

Cứ thế, xuyên suốt cả chặng đường của thế gian họ chờ đợi

Ngày cuối cùng, mà thật dũng cảm và bình an biết bao!

Chẳng khác gì thế, trong sự an toàn chứ không phải sợ hãi,

Tôi đang nằm đây, bởi vì nàng cũng đang nằm sát bên cạnh tôi."

Các ngài thừa biết đây không phải là tình yêu đâu, thưa các ngài—đó là đức tin,

Cảm giác rằng có Chúa tồn tại, Ngài đang ngự trị và cai quản

Khỏi cái thế giới thấp hèn này: chỉ có thế thôi; chẳng có tổn hại gì cả!

Thỉnh thoảng nàng lại thở dài khe khẽ—âm nhạc dường như

Luôn chực chờ lơ lửng ngay phía trên bờ môi nàng,

Chứ không hẳn là định hình—phá vỡ sự tĩnh lặng cũng là một thứ âm nhạc.

Vào buổi sáng định mệnh đó, lần đầu tiên tôi nhìn thấy

Đầu nàng ngẩng cao, khuôn mặt quay hẳn về phía tôi,

Ánh mắt nàng đăm đăm hướng vào tôi xuyên qua đôi mắt mở lớn.

Tôi đáp lại ánh mắt ấy. "Em vẫn được an toàn cho đến lúc này.

Chúng ta đã qua Perugia—đi vòng qua khu rừng,

Tôi nghĩ là chúng ta không đi xuyên qua—và đối diện

Chính là Assisi; đây là vùng đất thánh."

Rồi nàng lại tiếp lời. "Đã bao lâu rồi kể từ khi cả hai chúng ta rời khỏi

Arezzo?" "Đã nhiều năm—và kèm theo một số giờ nhất định nữa."

Đó là tại... à, nhưng tôi quên mất tên rồi!

Đó chỉ là một trạm đổi ngựa và dăm ba túp lều rách nát;

Tôi rời khỏi xe ngựa để mua bánh mì và rượu vang

Rồi mang lại cho nàng. "Việc ăn uống có làm chậm trễ không?"

"—Họ buộc phải dừng lại, đổi ngựa—thế nên hãy ăn đi!

Chúng ta chẳng mất một phút nào đâu: hãy tin là chúng ta sẽ đến nơi!"

Chuyện này diễn ra ở—tôi không rõ ở đâu nữa—có một ngọn đồi lớn

Sừng sững ngay sát bên, và dòng suối đã mất đi cây cầu,

Phải lội qua. Nàng cất lời—"Tôi từng nghe kể

Về một người bệnh mà mẹ tôi quen biết,

Đó chẳng phải là điềm lành gì khi trên một chi thể đang mắc bệnh

Mọi cơn đau bỗng dưng biến mất hoàn toàn—hệt như thể

Vị thiên thần hộ mệnh ngừng trút cơn đau

Bởi vì hy vọng chữa lành cuối cùng đã vụt tắt:

Chi thể đó sẽ chẳng thể cử động lại được nữa,

Nó chẳng cần phải đau đớn thêm làm gì: hoàn cảnh của tôi cũng thế,

—Linh hồn tôi nơi mọi nỗi đau đã biến mất cùng một lúc:

Mọi nỗi đau rốt cuộc rồi cũng phải hướng đến một mục đích tốt đẹp nào đó.

Đúng vậy, điều tôi cảm nhận lúc này đây, rất có thể đó chính là điều tốt đẹp ấy

Mà vì nó nỗi đau đã xuất hiện—nếu không thì, tôi sợ lắm!"

Nàng đã cất lời—vào một lúc lâu về sau trong ngày,

Khi tôi đã để cho sự im lặng trôi qua—đột ngột—

"Anh có mẹ không?" "Mẹ tôi mất khi tôi vừa chào đời."

"Thế có chị em gái không?" "Không có chị em nào cả." "Thế thì là ai—

Người phụ nữ nào mà anh vẫn thường phục vụ theo cách này,

Đối xử tử tế với họ, cho đến khi tôi gọi và anh đến?"

Tôi không thích cái câu hỏi đó cho lắm. Chẳng bao lâu sau—

"Hãy nói tôi nghe, đàn ông có bất hạnh không, theo một kiểu

Bất hạnh thuần túy nào đó vì sinh ra là đàn ông,

Giống như phụ nữ hay đau khổ vì mang bản chất nữ nhi?

Phải chăng anh, hiện giờ, cũng mang một nỗi bất hạnh nào đó, ý tôi là,

Sinh ra từ sự mạnh mẽ quá đỗi của đàn ông,

Để rồi phải đối lập với độ nhạy cảm quá mức,

Sự nhạy cảm thấm đượm trong từng lỗ chân lông mỗi khi căm hận đến gần?

[502]

Nó làm chúng ta tổn thương nếu một đứa trẻ che mặt lại

Hay đứa trẻ đánh đấm chúng ta một cách yếu ớt, gọi tên chúng ta bằng những biệt danh

Hoặc làm mặt xấu—huống hồ là khi những người đàn ông xa lạ

Cười cợt hay cau mày—cứ như thể điều đó lớn lao lắm vậy!

Vậy mà những tảng đá còn có thể nứt đôi—còn bông bồ công anh thì chẳng làm gì hơn,

Rung rẩy thành một nhúm lông vũ hư ảo chỉ sau một cái chạm;

Và sức mạnh có thể có điểm yếu của nó, trong khi sự yếu đuối lại thoát nạn."

Có lần nàng hỏi, "Điều gì đã khiến anh mỉm cười,

Ở cánh cổng lớn có khắc hình đại bàng và rắn,

Nơi dòng người bước vào, từ rất lâu rồi ấy nhỉ?"

"—Xin lỗi—tôi nghĩ cô sẽ không hiểu nổi đâu:

À, nhưng cô cứ nài nỉ hỏi tôi—vậy thì, đó là thế này.

Đó chính là cổng biệt thự của một vị giám mục nào đó,

Tôi nhận ra nó qua hình những con đại bàng—và ngay lập tức

Tôi nhớ ra rằng chính vị giám mục này là người mà

Hồi xưa người ta thường bảo tôi phải làm hài lòng

Nếu tôi muốn leo lên địa vị cao sang: thế là tôi mỉm cười

Bởi vì một xúc cảm bất chợt nảy sinh trong tôi, một ý nghĩ ngẫu hứng—

Nhẽ ra tôi nên xin phép vị tiền bối này cho tôi được cất lời,

Bắt đầu nói trước mặt ngài trong sảnh đường lớn

—'Sao thế, vẫn còn đang cặm cụi với mấy thứ xám xịt lỗi thời đó ư?

Vẫn còn mặc áo lễ và đội mũ tế ít nhiều đấy phỏng?

Ngài không thấy tất cả những thứ đó đã lỗi m thời rồi sao?

Tôi chính là kẻ biết nhìn ra thời đại của vạn vật đã cáo chung!'"

Vào buổi tối chúng tôi nghe tiếng chuông cầu kinh angelus: nàng quay sang—

"Tôi đã bảo với anh là tôi không biết đọc cũng chẳng biết viết.

Cuộc đời tôi đã dừng lại từ thời điểm chơi đùa; tôi sẽ học,

Nếu tôi được bắt đầu sống lại: còn anh—

Là một linh mục—tại sao anh lại không đọc

Kinh phụng vụ vào giờ này? Hãy đọc bài ca của Gabriel,

Bài đọc, rồi sau đó đọc lời cầu nguyện ngắn

Gửi Tổng lãnh thiên thần Raphael, rất thích hợp cho những kẻ lữ hành như chúng ta!"

Tôi cũng không thích điều đó chút nào, nhưng tôi vẫn đọc.

Khi chúng tôi dừng chân ở Foligno trời đã tối mịt.

Những người ở trạm đổi ngựa bước ra với những ngọn đuốc trên tay:

Gã đánh xe nói, "Giờ này ngày mai, mong rằng

Các vị thánh chỉ đường phò hộ, trạm ngựa vẫn hoạt động tốt,

Và không bị bọn cướp cản đường, chúng ta sẽ đến được Rome."

Tôi giục giã—"Tại sao lại phải vắt kiệt sức lực thêm một đêm nữa chứ?

Tin tôi đi, hãy xuống xe và nghỉ ngơi chớp nhoáng ở đây đi!

Chúng ta đã ra khỏi tầm nguy hiểm, vượt qua khu vực truy đuổi rồi: hãy đi ngủ

Dù chỉ một tiếng đồng hồ! Tôi sẽ thức canh gác

Ngay tại bậc cửa này." Nhưng toàn bộ khuôn mặt nàng bỗng biến sắc,

Nỗi khốn khổ lại hiện lên quanh khóe miệng nàng,

Đôi mắt bừng sáng vì kiệt sức, tựa như ánh mắt của con hươu con

Đã mệt lả đến chết trong bụi rậm, khi nó cảm nhận được

Mũi giáo đang dò dẫm của gã thợ săn. "Ồ, đừng dừng lại!"

Nàng kêu lên, bằng tiếng kêu của con hươu con, "Tiến thẳng tới Rome, đi mau, đi mau—

Trừ phi chính anh là kẻ sợ hãi—điều đó là không thể nào!"

Chúng tôi đã tiếp tục lên đường suốt cả đêm; nhưng khi đêm sắp tàn

Nàng trở nên bồn chồn, trằn trọc, rên rỉ khe khẽ, thỉnh thoảng lẩm bẩm

Một mình, vầng trán khẽ run rẩy vì những giấc mơ:

Có lúc tỉnh giấc hẳn, nàng hoảng hốt, dang tay

Xua đuổi thứ gì đó—"Đừng bao giờ bén mảng đến gần tôi nữa!

Linh hồn tôi thuộc về tôi, thể xác tôi thuộc về linh hồn tôi:

Anh và tôi đã bị chia cắt vĩnh viễn

Về cả linh hồn lẫn thể xác: cút đi!" Rồi tôi—

"Chao ôi, trong suốt cuộc đời mình tôi chưa từng cầu nguyện bao giờ!

Ồ, nếu Chúa, Đấng duy nhất có thể làm được, chịu rủ lòng thương giúp đỡ!

Tôi có phải là linh mục của Ngài với quyền năng xua đuổi ma quỷ đâu?

Xin Chúa hãy trỗi dậy và tất cả kẻ thù của Ngài

Hãy bị tan tác!" Đến sáng, mọi thứ đã yên bình, chẳng còn tiếng thở dài nào

Phát ra từ giấc ngủ sâu.

Khi nàng tỉnh giấc hẳn, cuối cùng,

Tôi đáp lại cái nhìn đầu tiên ấy—"Chỉ còn chưa đầy mười hai tiếng nữa thôi,

Thế là đến Rome! Chắc là không có ai truy đuổi đâu,

Bây giờ thì chẳng còn hiểm nguy nào nữa: hãy dũng cảm lên!

Chỉ mười hai tiếng nữa thôi là vượt qua để chạm tay vào phần thưởng:

Đến lúc đó, sẽ chẳng còn chuyến hành trình kinh hoàng nào nữa!" "Đến lúc đó,

Sẽ chẳng còn hành trình nào nữa: giá mà nó cứ kéo dài mãi!

Suốt cuộc đời tôi, cứ được lên đường thế này mãi thì hay biết mấy!

Điều tôi khiếp sợ chính là sự ngắt quãng—

Chẳng chút sợ hãi nào, cứ mãi mãi ở đây và thế này đây!

Chẳng bao giờ phải nhìn thấy một khuôn mặt hay nghe thấy một giọng nói nào!

Giọng của anh không phải là giọng nói; anh cất lời khi anh đang câm lặng;

Cả khuôn mặt cũng vậy, tôi nhìn thấy nó trong bóng tối. Tôi chẳng cần

Bất kỳ khuôn mặt hay giọng nói nào cứ thay đổi và trở nên cay nghiệt."

Điều đó làm tôi thích thú, đó là điều tuyệt vời nhất mà nàng từng nói.

Vào ban ngày, tôi dám nài nỉ, "Hãy xuống xe đi!"

Tôi bảo với một người phụ nữ ở cổng vườn

Gần trạm đổi ngựa, trắng trẻo và dễ chịu dưới ánh nắng mặt trời,

"Đây là em gái tôi—hãy trò chuyện riêng với cô ấy nhé!

Cô ấy đã kết hôn và bất hạnh, cô thấy đấy;

Tôi đưa cô ấy về nhà vì đầu óc đang bị tổn thương;

Hãy an ủi cô ấy theo cách mà những người phụ nữ các cô hiểu được!"

Thế là, tôi để họ lại bên bức tường vườn,

Rảo bước dọc con đường, rồi ra lệnh cho cỗ xe tiến tới,

Quay trở lại, và nàng vẫn ngồi đó: áp sát vào đầu gối nàng,

Một đứa trẻ mắt đen vẫn đang cầm bát sữa,

Ngơ ngác nhìn xem tại sao nàng lại uống ít đến thế,

Và trong vòng tay nàng là đứa con đỏ hỏn của người phụ nữ nọ.

[503]

Nàng mỉm cười với tôi, "Điều này làm tôi khỏe ra biết bao!

Nó ngang bằng với cả một giấc ngủ đêm và còn hơn thế nữa!

Bây giờ tôi có thể tiếp tục lên đường, dù tôi vẫn muốn ở lại.

Anh gọi cái cây có tán lá dày rậm kia là gì,

Cái cây đang ôm trọn trong vòm xanh và vàng rực rỡ của nó

Ánh nắng mặt trời lúc này hệt như một quả trứng lửa khổng lồ?"

(Đó là một cây trinh nữ triệu lá.) "Hãy bồng đứa bé

Khỏi tay tôi và để tôi lên đường!"

Và trong xe ngựa, "Chỉ còn một ngày nữa thôi, bạn tôi ơi!

Và có lẽ là nửa đêm nữa, người phụ nữ kia lo sợ thế.

Tôi cầu mong nó sớm kết thúc vì nó không thể kéo dài mãi.

Có thể sẽ còn nhiều bất hạnh hơn nữa ở chặng cuối,

Và khi đó anh sẽ ở đâu? Xin Chúa hãy phù hộ cho tôi khi ấy!"

Và chẳng bao lâu sau—bởi vì có một miếu thờ bên đường—

"Khi tôi lần đầu bị đưa đến nhà thờ của mình

Lorenzo in Lucina, lúc còn là một cô thiếu nữ,

Và được bảo hãy xưng tội lỗi của mình, tôi đã chen ngang

'Nhưng xin hãy dạy tôi tội lỗi nào để mà xưng và nhận biết.'

Thế là vị linh mục bảo—'Con phải tự suy ngẫm lấy chứ:

Mỗi con người sinh ra đều chắc chắn đã phạm tội!'

Giờ thì, xin anh hãy thật lòng và đừng đóng vai linh mục mà hãy làm bạn—

Giả sử tôi bị bất ngờ tóm lấy và sát hại ngay tại đây,

Một kẻ trốn chạy khỏi chồng và mái ấm của hắn,

Anh có tính toán rằng tôi đã chết trong tội lỗi không?

Chồng tôi từng có vẻ muốn hãm hại tôi, chứ không phải...

Không phải với cái cớ hắn trừng phạt tội lỗi của tôi,

Cũng chẳng phải vì tội lỗi và sự thèm khát tàn ác,

Mà hệt như lúc tôi nghe hắn bảo một gã làm nông

Ở biệt thự hãy mang một con cừu ra khu rừng

Rồi đối xử tệ bạc với nó ở đó, với ý định là con sói

Sẽ nghe thấy tiếng kêu của nó, và nhờ thế sẽ nhanh chóng bị tóm gọn,

Sa vào bẫy: hắn đã đối xử với tôi hệt như thế

Để rồi, dù hắn có thu được lợi lộc gì từ đó đi nữa,

Thì những kẻ khác chứ không phải tôi sẽ trở thành con mồi và chiến lợi phẩm.

Giá như mọi chuyện chỉ diễn ra giữa hai chúng ta—

Sự vui thích của hắn và nỗi đau của tôi—thì, làm hắn vui lòng

Bằng cái chết có lẽ cũng chẳng cần phải làm rùm beng lên thế!

Nhưng chuyện này đáng để đánh đổi một nỗ lực, để cho nỗi đau của tôi

Không trở thành cái bẫy, không biến thành nỗi đau gấp ba lần

Dành cho những người khác—những người xa lạ—hoặc chưa ra đời—

Làm sao tôi biết được? Tôi tìm kiếm sự giải thoát khỏi điều đó—

Tôi nghĩ thế, hoặc không thì từ một nguyên nhân nào đó,—

Liệu tôi dám nói không, một nguyên nhân

Được đặt vào cái cây, cái cây vốn quay đầu

Tránh xa cơn gió bắc cùng với cái tổ chim nó đang cưu mang—

Người phụ nữ đó bảo rằng những cái cây thường quay đầu như thế: giờ thì, bạn tôi ơi,

Hãy nói cho tôi biết, bởi vì tôi không thể tin tưởng nổi chính mình!

Anh là đàn ông: tôi đã làm điều gì sai quấy nào?"

Các ngài phải hình dung câu trả lời của tôi—tôi quên mất rồi—

Có lẽ tôi đã hoàn toàn chìm đắm trong suy nghĩ,

Lần này suýt chút nữa nàng đã nói—suýt nói, nhưng lại không nói—

"Anh là một linh mục." Nàng nói, "bạn tôi ơi."

Ngày trôi qua,

Chúng tôi qua các địa điểm, không hiểu sao sự bình yên cũng mất dần,

Đôi mắt bồn chồn lại bắt đầu láo liên

Trong nỗi sợ hãi mới mẻ về kẻ thù mà mắt tôi chẳng thể nhìn thấy.

Nàng lẩm bẩm trong tâm trí—có lần gọi tôi

"Gaetano!"—đó chẳng phải tên tôi: tên của ai thế nhỉ?

Tôi đâm hoảng hốt, đầu óc hình như cũng đang quay cuồng.

Tôi giục giã bước đi với những lời hứa hẹn rồi đe dọa:

Ra lệnh phi ngựa và phi ngựa, không được dừng lại thêm lần nào nữa.

"Đi sâu vào giữa tâm bão của cuộc chiến, hãy chiến đấu xuyên qua!

Rồi trùm lên nàng sự nghỉ ngơi dẫu cho chính cái chết có rót đầy

Sự tĩnh lặng vô tận đi nữa—xin Chúa hãy giúp chúng con,

Đấng được những cơn gió chở che!"

Đột nhiên tôi nhìn thấy

Ngọn tháp cổ, và cụm công trình nhỏ với những bức tường trắng

Cùng dăm ba cây bách,—

"Castelnuovo đây rồi—Rome!" tôi kêu lên,

"Cũng gần như Rome thôi—Rome là chặng tiếp theo, hãy nghĩ xem!

Đây là nơi trái tim những kẻ lữ hành thường đập rộn ràng.

Hãy nói rằng em đã được cứu rỗi đi, người đẹp ơi!" Nàng bừng tỉnh.

Bầu trời hung dữ ngập tràn sắc màu từ ánh mặt trời

Đang lặn. Nàng thét lên, "Không, tôi không được phép chết!

Đừng đưa tôi đi xa hơn nữa, tôi sẽ chết mất: dừng lại ở đây đi!

Tôi còn nhiều sinh mạng phải cứu vác hơn là sinh mạng của mình!"

Nàng ngất lịm.

[504]

Chúng tôi có vẻ đã an toàn: điều gì đã điềm báo trước những chuyện thế này cơ chứ?

Từ trong xe ngựa tôi bồng vào quán trọ

Pompilia bất động, không còn hơi thở, tinh tuyết và tái ngợt,—

Bồng nàng qua đám đông đang đầy lòng trắc ẩn

Và đặt nàng lên một chiếc ghế dài, vẫn bình thản và được chữa lành

Khỏi mọi nỗi thống khổ trong chớp mắt nhờ giấc ngủ sâu. Gã chủ quán

Thúc giục, "Hãy để cô ấy nghỉ ngơi một hoặc hai tiếng đi!

Cứ giao cô ấy cho chúng tôi; mọi chuyện sẽ ổn thôi vào sáng mai!"

Ồ, linh tính của tôi! Nhưng tôi chẳng còn sự lựa chọn nào khác.

Tôi rảo bước dọc hành lang, thức canh gác suốt cả đêm dài.

Tôi lắng tai nghe—chẳng có một cử động nào, chẳng một tiếng thở dài.

"Đừng sợ: cô ấy ngủ say lắm!" bọn họ bảo: thế nhưng tôi

Vẫn sợ hãi, cứ thế sợ hãi ngày càng nhiều hơn,

Thấy bản thân run lên vì sợ hãi từ đầu chí chân,

Ngập tràn trong linh cảm về một nỗi bất hạnh đang chực chờ ập tới,

Đến nỗi vào khoảnh khắc đầu tiên của màn đêm lùi dần, ngả sang chút màu xám xịt,

Tôi quyết định rằng trời đã sáng. "Đến Rome thôi,

Kẻo địa ngục bắt kịp nàng! Cần phải vượt qua chục dặm đường nữa,

Thêm một hơi thở dài nữa thôi là chúng ta thoát!" Tôi đứng

Giữa sân trong, đánh thức những gã nài ngựa đang ngái ngủ. "Mang xe ngựa

Và ngựa ra đây, mau lên, lấy vàng đây!" tôi bảo.

Trong lúc chúng đang chuẩn bị giữa buổi rạng đông mờ ảo—

Đó là khoảnh khắc cuối cùng—tôi buộc phải bước lên

Và phá vỡ giấc ngủ của nàng; tôi quay người bước đi.

Và ở đó

Bá tước Guido đang lù lù chắn trước mặt tôi, gã tiểu nhân ấy đang làm điệu bộ

Như một ông chủ—bước ra chiếm lĩnh chiến địa, củng cố các quyền lợi của mình,

Thách thức cả thế giới: ở đó nụ cười đắc thắng mới lơ láo, ở đó

Sự cay độc cũ kỹ đang quắc mắt nhìn trong khuôn mặt tồi tệ

Và đen đúa của tên vô lại. Chẳng mấy chốc sự đắc thắng đã làm cái lưỡi mềm đi

Một chút, sự cay độc dính chặt vào cổ họng khô khốc của gã

Và gã vừa tru lên vừa rít lên... ồ, gã giữ khoảng cách

An toàn biết bao, ngoài tầm với và còn thừa thãi chán!—

"Xin chào ngài linh mục trọng kính! Sao cơ?

Dậy sớm thế, lại còn bận rộn với sách vở sớm thế cơ à

Vào một ngày tháng Tư ẩm ướt như những giọt nước mắt hiện đang

Làm ngập lụt Arezzo trong vụ trốn chạy của cục cưng nhà ngươi ư?—

Thật là bất công, xúc phạm đến phái nữ nói chung,

Khi để cho một mụ đàn bà độc chiếm

Một trái tim mà toàn bộ phái nữ đều đòi hỏi, phải được chia đều chứ:

Thế nên ta đã bắt kịp ngươi rồi, hỡi Kinh sĩ! Nào!

Người phụ nữ ấy—sao ngươi lại nỡ rời xa bên cạnh cô ta sớm thế?

Ngươi vẫn chưa được trải nghiệm sự chăm sóc của ta qua bàn tay cô ta,

Ngươi đặt lưng xuống giường mà không bị chuốc thuốc mê, ta thấy thế đấy!

Hảo cho sự lanh lẹ này—hảo cho việc không có thứ trạng thái chết-trong-sống

Giống như thứ đã giữ chặt cánh tay khi ả cuỗm mất từ tay ta.

Quả nhiên, ngươi đã nhận được sự an ủi và nghỉ ngơi

Vào đêm đầu tiên ở Foligno rồi cơ mà!—tin tức dọc đường

Đến giờ đã ngập tràn rồi—mọi người bàn tán với ta rất nhiều,

Khi qua mặt họ ta lết thết bám theo ngươi,

Hệt như thần Hephaestus đuổi theo Ares, theo như lời các nhà thơ ca tụng,—

Cuối cùng thì ở đây ta cũng hổn hển bám theo kịp, nhưng đã đến nơi,

Hephaestus—và tất cả không phải không có cả Cyclop của ta nữa đấy,

Quan Tư pháp và cánh tay không độc dược

Của Lực lượng Trấn áp, phòng khi Ares trở mặt làm phản.

Thôi đủ rồi trò đùa cợt: hãy bắt giữ những kẻ phạm tội đi, bạn tôi!

Kìa là gã nhân tình trong bộ cải trang lịch sự

Cùng thanh gươm—hắn là linh mục nên thanh gươm của ta cứ nằm yên.

Ở trọ trên lầu là vợ ta, kẻ trốn chạy,

Ả nhân tình của hắn: cả hai đã tẩu tán, chuốc thuốc mê trước,

Rồi sau đó vơ vét của ta và cao chạy xa bay đến tận đây

Nơi giờ đây ngươi bắt gặp chúng. Hãy làm tròn bổn phận của ngươi cho nhanh lên!

[505]

Bắt giữ và giam cầm hắn lại! Xong việc đó rồi: giờ thì tóm lấy ả đi!"

Trong suốt bài diễn văn của gã đó—chà, tôi đứng

Lùi ra xa, theo đúng cách gã sắp đặt—tuy nhiên, tôi vẫn đứng sát

Vào cái cổ họng của hắn—với chính hai bàn tay này của tôi,

Hệt như lúc tôi đang đứng sát gần các ngài lúc này đây, thưa ngài—chỉ một cú lao nhanh,

Một cái tóm bóp thỏa mãn tuyệt vời, và kìa!

Hắn đã nằm đó bị tiêu diệt cùng với lời dối trá của mình,

Sự sáng tạo được gột sạch khỏi thứ sinh vật đồi bại, con người được cứu rỗi,

Một bãi nước bọt được lau sạch khỏi khuôn mặt của Chúa!

Tôi, phần nào đó, đang tìm kiếm một lời biện hộ nghèo nàn

Cho những gì tôi đã bỏ dở, chính bằng sự thật này

Rằng cảm xúc đầu tiên của tôi trước bài phát biểu tôi vừa trích dẫn

Không phải là sự báng bổ nào đã dám được thúng lên,

Không phải thứ túi chứa đầy mủ độc nào

Đã bị rạch toạc và bốc mùi hôi thối—mà là sự việc

Một lời dối trá nực cười, hài hước đến nhường nào đã được tung ra!

Liệu chính Molière có muốn gì hơn ngoài việc nghe một kẻ như thế

Gọi, nhận vơ một người phụ nữ như thế là của mình, là vợ mình,

Ngay cả khi, trong nỗi kinh ngạc phải phép trước lời khoác lác ấy,

Hắn đã lắp bắp rằng nàng hơn thế nữa còn là một vị thần linh?

Nàng mà là của hắn ư—thì chẳng khác quái gì việc

Hắn ngậm tên nàng vào miệng,

Liếm láp rồi nhổ ra, tên quái thú ấy,

Được đóng mấu bằng bọt mép của hắn. Ồ, nàng đã chuốc thuốc mê hắn,

Vơ vét của hắn, và những thứ linh tinh khác! Chà, điều tôi mong muốn

Chính là việc hắn cứ tiếp tục nói đi, thốt lên lần nữa

Những lời đó với thế giới, và nhận lấy phần thưởng của mình từ con người,

Đó là câu trả lời bằng nắm đấm giáng vào đống rưởi rác. Và trong lúc tôi đang mải ngẫm nghĩ,

Khoảnh khắc đó, ôi sự khốn khổ, đã vụt bay mất rồi!

Hai bên cánh tay nhàn rỗi của tôi lúc đó

Thực sự xuất hiện hai viên chức cảnh sát, và họ chẳng hề cười cợt chút nào:

Trái lại, họ còn tỏ ra tâm đắc với lý lẽ của hắn, nhét

Lô gích vào tâm trí, tựa như thể họ đang phục tùng

Câu nói "Hai nhân hai là bốn."

"Và giờ thì, tóm lấy ả đi!" hắn gào lên.

Điều đó làm tôi tỉnh ngộ. "Hãy để tôi dẫn đường—

Trước khi các người bắt giữ tôi, một kẻ có vai vế,

Được biết đến, như các ngài đã nghe, là một linh mục có đặc quyền,—

Đến căn phòng của phu nhân! Tôi cho rằng các ngài—những kẻ

Dày dặn kinh nghiệm, được huấn luyện cách tìm ra sự thật,

Quen thuộc với vẻ bề ngoài của tội lỗi. Hãy vạch trần

Tội lỗi trên khuôn mặt nàng khi nó đối diện với tôi, rồi sau đó hãy phán xét

Giữa chúng tôi và con chó điên đang tru tréo đằng kia!"

Tất cả chúng tôi cùng kéo lên lầu, họ xông vào

Căn phòng vốn vừa là nhà nguyện của tôi cách đó không lâu. Nàng đang nằm đó,

Điềm tĩnh hệt như lúc tôi đặt nàng nằm, vào tối hôm ấy,

Trên chiếc ghế dài, vẫn không một tiếng thở, bất động, chính là hiện thân của giấc ngủ,

Trắng bệch như sáp, mang vẻ đẹp thiên thần, đẫm đẫm ánh nắng

Của buổi bình minh lúc này đang ùa vào từ phía mặt tiền

Và lấp đầy khung cửa sổ bằng thứ ánh sáng tựa như máu.

"Hãy nhìn xem mụ mụ đầu độc, ả đàn bà lẳng lơ,

—Lại còn đang giả vờ ngủ nữa chứ! Bắt giữ, trói lại!" Guido rít lên.

Nàng giật mình vùng dậy, đứng thẳng người, đối mặt

Trực diện với người chồng: hắn lùi phắt lại, bị chặn đứng lại đó

Bởi khung cửa sổ đang rực cháy ánh đỏ ban mai,

Gã là một bóng đen, một vết nhơ đáng phỉ nhổ

Chống lại mọi sự bình yên, niềm vui, ánh sáng và sự sống.

"Tránh ra khỏi khoảng giữa tôi và địa ngục!" nàng thét lên:

"Địa ngục dành cho tôi, sẽ chẳng còn những cái ôm ấp nào nữa!

Tôi thuộc về Chúa, tôi yêu Chúa, Chúa—Đấng mà đầu gối tôi đang ôm lấy,

Đấng mà phán quyết công minh tột cùng tôi xin tuân phục,

Nhưng tôi sẽ không chịu đựng thêm những tên quỷ sứ gạ gẫm tình ái nào nữa: cút đi!"

Tôi có lẽ đã nỗ lực để với tới bên nàng

Từ chỗ tôi đang đứng ở khung cửa—dù thế nào đi nữa

Tôi cũng thấy đôi tay mình muốn với, bị kìm chặt cứng

Bất lực trong cái nắm tay tóm lấy từ bên trái lẫn bên phải

Của đám đông đang ùa vào, lũ vô lại

Được trưng dụng, hoành hành đứng về phía mái ấm,

Gia đình và người chồng—lại còn hứa hẹn tiền thưởng nữa chứ!

Chúng đè nặng lên người tôi. "Hà!—và cả hắn

Nữa ư? Cả hắn nữa, người bạn duy nhất của tôi,

Người bảo vệ và cứu rỗi tôi ư? Điều đó ta sẽ ngăn cản các người,

Bởi vì—hãy nhìn xem Chúa cuối cùng có thể cứu giúp vào lúc ngặt nghèo nhất!"

Nàng chồm tới thanh gươm đang treo bên cạnh hắn, tóm lấy,

Rút ra, vung lên, ánh nắng ban mai bừng lên vì mừng rỡ

Của lưỡi gươm, "Chết đi," nàng thét lên, "hỡi ác quỷ, nhân danh Chúa!"

Thế nhưng tất cả bọn chúng đã xúm lại vây quanh nàng, mười chọi một

—Những gã đàn ông hèn nhát, chẳng phải do người mẹ phụ nữ sinh ra,

Được sinh ra từ xó xỉnh nào đó! Nàng nằm đó trắng bệch không còn hơi thở và bị tước vũ khí.

Mặc kệ thanh gươm, chỉ riêng lời nói của nàng cũng đủ

Để đâm thủng tên hèn nhát từ trước ra sau: hắn run lẩy bẩy,

Chỉ có thể nhổ nước bọt qua kẽ răng—"Các ngươi thấy chưa?

Các ngươi có nghe thấy không? Vậy hãy làm chứng đi! Viết xuống... nhưng thôi—

Hãy tống những kẻ phạm tội này vào nhà giam,

Trước tiên đã! Trong khi đó ta sẽ bắt đầu cuộc tìm kiếm

Những tang vật bị đánh cắp, vàng, ngọc ngà, đồ bạc,

Tiền bạc và y phục, mà chúng đã cướp đoạt của ta rồi tẩu tán,

Cùng với không ít những mảnh thơ tình, văn xuôi lẫn lợn,

Mà ta có rất nhiều lý do để mong đợi sẽ tìm thấy."

[506]

Khi tôi chứng kiến cảnh tượng đó—cũng chẳng khác gì lời phát biểu điên rồ ban đầu,

Biến kẻ diễn thuyết thành một kẻ điên và trò hề cười cợt,

Thì mưu kế tiếp theo này cũng chẳng hề làm nổ tung

Dù chỉ một chút phẫn nộ của người nghe—rằng một viên thư ký

Đã ngồi xuống; tự thân bắt tay vào viết thật,

Trong khi đám tiểu nhân lố nhố bắt đầu nhòm ngó săm soi

Trong từng góc xó—rằng Guido, đang lau mồ hôi trán

Và lấy lại vẻ mặt, đang nhanh chóng

Gạt bỏ nỗi sợ hãi, bắt đầu nghênh ngang bước đi tự do

Trên sân khấu chiến tích của mình, hếch mũi chỗ này, ngửi ngửi chỗ kia,—

Thì lúc đó tôi mới tiếp nhận sự thật, đoán định đủ rõ

Nhiệm vụ cho khoảnh khắc này. "Những gì ta nói,

Hãy coi chừng kẻo gặp họa đấy! Chúng ta đều là người ngoại kiều ở đây,

Đối thủ của ta và ta, đều được gọi là những kẻ quý tộc cả;

Ta là kẻ cao quý hơn, và là một cái tên mọi người đều biết.

Ta có thể đưa vụ kiện của chúng ta về tòa án của chính mình

Tại đất nước của chúng ta, nhưng ta thích thỉnh cầu hơn

Ở quyền tài phán gần hơn. Là một linh mục,

Dẫu trong bộ thường phục—vì những lý do chính đáng

Mà ta sẽ viện dẫn vào thời điểm thích hợp trước các đồng sự của ta—

Ta đòi hỏi Giáo hội mà ta phụng sự, phải đưa ra quyết định

Giữa chúng ta, phải trả lại công lý cho vị phu nhân bị vu khống kia.

Là một nhà quý tộc xứ Tuscan, ta có thể đòi hỏi Đại công tước:

Là một linh mục, ta thà chọn Giáo hội—ra lệnh cho Rome

Che chở kẻ bị oan khiên bằng tấm khiên bất khả xâm phạm của mình."

Chẳng có cách nào từ chối điều này được: họ lôi cổ tôi đi,

Họ lôi cổ nàng đi, đến những buồng giam riêng biệt của cùng một

Nhà tù hèn hạ, và từ đó, bị tách rời, chuyển đến Rome.

Khuôn mặt của Pompilia, vào khoảnh khắc đó và theo cách đó, đã nhìn tôi

Lần cuối cùng trong cuộc đời này: từ đó đến nay không một lần nhìn thấy,

Chẳng bao giờ còn có cơ hội nhìn thấy nào nữa! Thế mà

Tôi cứ ngỡ mình đã cứu được nàng. Tôi đã kháng cáo lên Rome:

Có vẻ như tôi đã trực tiếp đẩy nàng đến cái chết.

Các ngài bảo với tôi rằng nàng đang hấp hối, hoặc đã chết;

Tôi không tài nào ép mình tin nổi hoàn toàn điều đó.

Đây là nơi các ngài tra tấn con người ta cơ mà:

Nhỡ đâu thông tin này của các ngài chỉ là

Một sự tinh tế, một mưu kế chân thành nhằm tác động

Đến một con người lúc sơ hở thì sao? Thật xứng tầm với các ngài đấy.

Không đâu, thưa các ngài, tôi không thể để phu nhân chết được!

Cái vóc dáng hiên ngang ấy, vầng trán ngời sáng, đôi mắt rực lửa,

Cái giọng nói bất tử ấy (ôi, cái giọng nói của nàng!)

Tầm nhìn trong ánh bình minh đỏ rực như máu ấy—cú nhảy

Bừng tỉnh vào sự sống của thanh gươm điện nhợt nhạt

Mà các thiên thần mang theo bên mình—đó không phải là hồi kết

Của vị phu nhân đâu! Thôi nào, tôi nhìn thấu chuyện đó rồi, các ngài đang tìm cách—

Đang biết rõ cái mưu kế ấy! Hơn thế nữa chính nàng đã nói

Rằng tôi đã cứu nàng: các ngài dám nói rằng nàng đã nói dối phăng phương sao?

Hãy để tôi tự mình tận mắt kiểm chứng xem có đúng như thế không!

Dẫu cho nàng có đang hấp hối, một vị Linh mục vẫn có thể hữu dụng,

Huống chi khi ngài lại còn là một người bạn—nàng đã gọi tôi

Vượt xa cả hai chữ "bạn." Nào, hãy để tôi gặp nàng—thực sự

Đó là bổn phận của tôi, vì tôi là một linh mục: tôi hy vọng

Tôi đứng đây đã được xưng tội, được xác lập, được chứng minh là một linh mục chứ?

Hình phạt của tôi có lý do của nó rằng, một linh mục

Tôi đây, trong bộ thường phục, theo một cách thức thế tục,

Đã làm những điều lẽ ra vô hại nếu làm theo cách khác.

Tôi chưa từng chạm vào đầu ngón tay nàng

Trừ khoảnh khắc bồng nàng lên ghế dài, chiều tối hôm ấy,

Áp vào ngực tôi, nằm dưới đầu tôi, cúi gằm xuống,

Hệt như cách chúng tôi những linh mục nâng chiếc đĩa thánh paten: đó là lý do tại sao

—Để có được ân chuẩn và đi gặp nàng theo lòng trắc ẩn của các ngài—

Tôi đã kể lại toàn bộ câu chuyện này một lần nữa.

Liệu tôi có xứng đáng nhận được ân sủng không? Bởi vì tôi hoàn toàn có thể ngậm chặt miệng lại,

Cười trừ trước quyền tài phán của các ngài: các ngài có liên quan gì

Đến tôi trong vụ việc này chứ? Chắc các ngài chẳng nghĩ rằng tôi đã khoác lên mình bộ đồ sát thủ

Để nhúng tay vào tội ác mới đâu; về tội ác cũ,

Phán quyết đã được tuyên, hình phạt đã được thi hành,

Tôi đã bị xích chặt tay chân ở Civita—

Nàng chỉ có mỗi các ngài để tin tưởng, các ngài và Rome,

Rome và Giáo hội, chứ không phải một tên linh mục lém lỉnh xía vào

Vào hai ngày trước, khi Guido, với danh nghĩa chính đáng,

Đã băm vằm nàng ra từng mảnh. Người ta có nổi giận cũng là điều dễ hiểu;

Tôi đã kiên nhẫn, đã làm hết sức mình để giúp đỡ:

Tôi đến từ Civita và hình phạt

Với tư cách là bạn của tòa án—và vì tình bạn thuần túy

Tôi đã kể câu chuyện của mình cho đến tận cùng, không, chưa phải tận cùng—

Bởi vì, hãy chờ đã—tôi sẽ kết thúc—chứ không để lại cho các ngài cái cớ đó!

Khi chúng tôi bị chia cắt—tôi có nên tiếp tục kể từ đoạn đó không?

Chẳng mấy chốc tôi được đưa đến Rome—vâng, tôi đã đứng ở đây

Đối diện với chính chiếc thánh giá kia kìa—

Và ở đó ngài và ngài đã ngồi, thưa các ngài, y hệt như thế.

Tôi đã lắng nghe cáo buộc, chịu đựng các câu hỏi, và kể lại câu chuyện

Đã được ghi chép lại trong cuốn sách đằng kia—hãy lật ra xem

Liệu có một chút xíu, một mảy may nào mà tôi thay đổi lúc này không!

Về sắc thái mà câu chuyện mang lại, có lẽ có sự thay đổi;

Đó là điều tự nhiên, vì bầu trời vốn dĩ khác biệt,

Bầu không khí lúc này đang có nhật thực; thế nhưng, khung sườn vẫn còn nguyên.

Tôi đã chỉ cho các ngài thấy tôi đóng vai trò thế nào

Trong việc giải cứu vị phu nhân. Sau đó thư ký của các ngài đã đưa ra

Những tài liệu, một đống những thứ tầm thường ngu ngốc và ô uế

Được gọi là những bức thư tình—

[507]

Tình yêu thật sự—tôi có thể dạy cho kẻ nào gọi tên chúng như thế,

Biết cách làm tốt hơn, tôi nghĩ thế, dẫu tôi là linh mục và chẳng biết yêu là gì!

"—Làm sao mà một người phụ nữ đã có chồng, còn trẻ, ngây thơ,

Vại xa lạ với thân phận của anh, lại có thể viết ra trang giấy này?"—

"—Cô ấy viết nó khi Đức Thánh Cha viết

Cái thứ thú tính được phát tán khắp Rome,

Được nhét sẵn vào miệng bởi Pasquin." "Và có lẽ anh đã không

Hồi đáp lại những câu trả lời này, bằng thơ và văn xuôi,

Được ký tên, đóng dấu và gửi cho vị phu nhân chứ? Đây là nét chữ của anh!"

"—Món thơ quý giá này, thực sự theo phán đoán của tôi,

Chỉ nhằm mục đích sao chép lại nhân cách của chính tôi,

Một sự nhái lại vụng về; và cả đoạn văn xuôi này nữa,

Thậm chí còn chẳng bằng; cả hai đều là hàng giả mạo thứ thiệt:

Thơ ư, ngươi bảo thế phỏng? Thơ của Bembo đấy! Khi Thánh Gio-an viết

Mục 'De Tribus', tôi đã viết bài này để họa lại."

"—Làm thế nào mà những tài liệu đó lại được tìm thấy

Tại quán trọ lúc anh khởi hành?"—"Theo ý kiến của tôi,

Bởi vì chẳng có tài liệu nào để mà tìm kiếm

Khi có mặt tôi ở đó—ngươi phải giấu đi trước rồi mới tìm thấy được chứ.

Kẻ nào ngụy tạo chúng chắc chắn đã không hành sự trước mặt tôi;

Kẻ nào tìm thấy chúng đã đợi cho đến khi tôi quay lưng đi."

"—Còn về những chuyến thăm lén lút, những cuộc trốn ra trốn vào nhà

Vào ban đêm khi chồng vắng nhà thì sao? Có cáo buộc rằng anh đã trèo..."

"—Bay trên chổi phép đến gặp gã đàn ông trên mặt trăng!

Ai đã chứng kiến hoặc sẽ làm chứng cho đống rác rưởi này?"

"—Chính người đầy tớ trung thành, Margherita,

Ngay cả mụ ta là kẻ đã mang thư đến cho anh, theo như anh thú nhận,

Và, theo như anh thú nhận, đã cầm thư hồi đáp đi:

Đừng quên rằng chúng ta đã nắm rõ các sự thật!"

"—Thưa các ngài, những kẻ đã nắm rõ các sự thật, hãy tự chi trả đi

Khoản tâm trí cạn kiệt mà tôi đang lãng phí một cách vô ích,

Cố gắng tìm kiếm cho ra đúng một sự thật trong số đó!

Mụ ta là kẻ mang thư từ kẻ không biết viết,

Và mang thư hồi đáp cho kẻ không biết đọc,—

Kẻ đưa tin đó là ai vậy, nhân danh lòng bác ái của các ngài?"

"—Chà, tình tiết có lợi cho anh đến mức

Chính kẻ đưa tin này... chúng ta nên nói thế nào nhỉ?...

Sub imputatione meretricis

Laborat,—điều đó làm cho cáo buộc trở nên vô hiệu:

[508]

Chúng ta bỏ qua phần của người phụ nữ này: chẳng có gì làm vô hiệu phần tiếp theo.

Borsi, được gọi là Venerino, kẻ đã đánh xe,

Vào đêm đầu tiên khi anh trốn chạy, rốt cuộc

Đã khai báo về những nụ hôn của anh trong xe ngựa,

—Dồn dập, điên cuồng..." "Hắn khai báo lúc nào thế?"

"Sau vài tuần giam giữ nghiêm ngặt..."

"Được chấp thuận bởi người bạn Quan cai tỉnh, tôi đoán thế"—

"—Vì sự tòng phạm trong cuộc trốn chạy của anh!

Cuối cùng thì sự ngoan cố của hắn cũng tan chảy và thốt lên

Lời khai vừa nhắc..." "Hắn đã được sa thải ngay lập tức

Để đổi lấy sự tự do, tên khốn khổ, như một sự đền ơn.

Thưa các ngài, các ngài cứ tin vào lời dối trá bao nhiêu tùy thích!

Còn về phần tôi, tôi chẳng thốt một lời nào để biện hộ cho mình,

Và Chúa sẽ đứng ra tranh luận thay cho phu nhân!"

Cứ thế

Tôi đã chịu chất vấn, và đưa ra câu trả lời, vẫn

Với cùng một kết quả là sự mỉm cười đầy hoài nghi,

Sự bất khả thi một cách lịch sự trong việc tin tưởng

Vào thứ đạo đức giả tạo đó ở một linh mục;

Nhưng lại thể hiện sự sòng phẳng, thậm chí là sự khoan dung,

Dành cho một kẻ chẳng tệ hơn những kẻ khác là bao—

Kẻ không mang lại điều tiếng nhục nhã cho tu hội, đã hành xử

Một cách kín đáo, không làm nhàu áo hay rách vải

Trong một trò chơi đùa nghịch vụng về: tôi đã nói với các ngài rồi, thưa các ngài—

Nếu tôi chỉ giả vờ là kẻ thuần khiết

Thành thực và là tín đồ Thiên Chúa trong vụ việc này—thì thật ngớ ngẩn!

Cũng giống như việc tự cao tự đại rằng mình vượt lên trên những nhu cầu

Của bản chất con người, chẳng thèm bận tâm mùi vị thức ăn ra sao,

Rượu vang có vị thế nào—một vị thánh đứng trên cả cảm giác ấy! Nhưng một khi

Hạ bệ chiếc mũ của mình, thừa nhận những tì vết trong xác thịt, đồng ý

Hòa mình vào bầy đàn, chẳng hơn chẳng kém gì một con lợn,

Thì này, những con lợn chung bầy cũng có những quyền lợi chung:

Tôi không được phép bị đè nặng một cách bất công,

Tôi chỉ là kẻ đùa cợt lãng mạn một chút, gieo rắc vài hạt mầm tuổi trẻ,

Nhưng đã thoát nạn mà không vướng phải tai tiếng hay lỗi lầm tày trời nào.

Tên tuổi của tôi đã góp phần vào một tình huống đầy vui nhộn:

"Joseph" sẽ làm rất tốt việc sửa đổi lời biện hộ của mình:

Chắc chắn rồi—có chút đùa giỡn với người vợ,

Nhưng còn về bạo lực côn đồ và cưỡng bức ư,

Potiphar đã ép buộc quá đà ở phía bên kia rồi!

Vụ mập mờ, cuộc trốn chạy, bộ đồ cải trang—được buộc tội rất kêu!

Những bức thư và bài thơ trông chẳng có vẻ gì là sự thật cả.

Nhận thức của các ngài là—có đủ tội lỗi

Để tương thích với sự vô tội,

Do đó hình phạt tốt nhất là phạt một chút chứ không quá nặng nề.

Nếu tôi giáng một đấm vào mặt Guido Franceschini,

Các ngài đã khuyên tôi nên rút lui vì lợi ích của chính mình,

Đập tan âm mưu thuê sát thủ của hắn. Bạn bè đã kéo đến,

Chúc mừng rằng, "Chẳng ai hiểu nhầm cả!

Sự nhỏ nhặt của hình phạt đã định hình

Cho tội lỗi vặt vãnh: Guido nhận lấy phần của hắn:

Vợ hắn được giải thoát khỏi chồng và chiếc mũi khoằm,

Những món ăn mốc meo và mụ mẹ vợ.

Cùng đến Civita với anh và giải trí cho qua thời gian,

Hãy nhại lại cho chúng tôi vở 'De Raptu Helenæ!'

Gã chồng hẳn phải trông thật hài hước biết bao

Khi người vợ bắt hắn phải nhảy nhót—thật là ngứa ngáy dữ dội nhỉ?

Hãy làm điều đó bằng tiếng Latinh, chứ không phải tiếng bình dân nhé!

Thể thơ Scazon—chúng ta sẽ sao chép và gửi cho Đức Hồng Y.

Hãy nhớ—phải có một âm tiết iambus ở bàn chân thơ cuối cùng!

Ngài sẽ sửa lại nó cho, và làm bạn với anh suốt đời!"

Ồ, thưa các ngài, hãy tin vào tôi đi, sẽ có rất nhiều ánh sáng mới mẻ được rọi chiếu

Vào công lý và tôn giáo ở đây

Bởi thủ tục tố tụng này, rất nhiều chất liệu tươi mới để suy ngẫm!

Và tôi vừa mới ngồi xuống để nghiên cứu những điều này

Trong chốn lưu đày, cách đây hai ngày ngắn ngủi, ngắm nhìn

Cách các ngài đọc các quy tắc, thì bỗng nhiên, bốp một tiếng.

Một tia sét giáng xuống chốn cô độc của tôi—

Tôi bị cuốn vào một cơn cuồng phong và quăng quật đến đây,

Được thông báo bất ngờ, trong căn phòng này nơi mà mới cách đây không lâu

Các ngài đã phán xử pháp luật một cách khéo léo, rằng những cái cân đó,

Mà tôi đã ngoan ngoãn cúi đầu đón nhận phần chia của mình,

Đã bị Guido chộp lấy, đập tan nát ngay trong đôi tay các ngài,

Và tự tay hắn ban hành án tử hình cho vợ mình,

Trọn vẹn, được nén chặt xuống, và đang trào ra lúc này đây!

Tôi có thể hỗ trợ một lời giải thích không?—Vâng,

Tôi lại trỗi dậy trong sự kính trọng của các ngài, hỡi những vị quan tòa thông thái,

Đứng lên trở thành kẻ giải trình những lý do, chứ không phải

Tên linh mục bao đồng đóng giả làm Thánh George

Cho một nàng công chúa giả cạo trong thời buổi vắng bóng rồng.

Sao cơ, vệt máu làm các ngài giật mình ư? Sao cơ, rốt cuộc thì

Vị linh mục buộc phải mang thanh gươm bên mạn sườn

Lại có thể tìm thấy mục đích sử dụng cấp bách cho nó sao? Thế thì, ở đó đã có

Một Nàng công chúa, đã có một con rồng phun lửa,

Và lẽ ra cũng phải có một Thánh George nữa chứ? Thế thì,

Hẳn sẽ có những kế hoạch tồi tệ hơn là phá vỡ những xiềng xích

Ở Arezzo, dắt tay nàng đi,

Cho đến khi nàng đến được Rome, và để nàng thử sống xem sao?

Nhưng các ngài lại là luật pháp và phúc âm—liệu có ai vui lòng

Lùi lại, nhường cho năng lực của các ngài khoảng trống để hoạt động không?

Hỡi những kẻ dẫn đường mù quáng cứ đòi dẫn dắt đôi mắt vẫn đang sáng!

Những tên ngốc, hoàn toàn ngu dốt về cả con người lẫn Chúa!

Có điều gì ở đây lẽ ra đã làm rối trí sự khôn ngoan của các ngài

Dù chỉ trong một cái chớp mắt cú vọ của các ngài chưa? Làm sao lại có thể bỏ sót,

Thứ mà giờ đây bị ép buộc phải nhồi nhét vào các ngài bởi ngọn lửa sự thật này—

Hệt như thể Thánh Phêrô đã thất bại trong việc nhận ra

Nero không phải là sứ đồ, Gio-an hay Gia-cơ,

Cho đến khi có ai đó thiêu cháy một vị tử đạo, làm thành ngọn đuốc

Từ máu và mỡ để soi rọi khuôn mặt hắn!

Các ngài có thất bại trong việc đọc chính xác văn bản sắc phong này

Trên đầu và trước trán của Franceschini ở đằng kia không,

Được in chữ to tướng hệt như kiệt tác in ấn của địa ngục,—

Rằng hắn, ngay từ đầu đã bị thôi thúc trong tâm can

Bởi một thứ ham muốn dục vọng, sự căm ghét hằn học đối với người vợ,

Đã mưu tính hành hạ nàng cho đến khi nàng sa chân vào tội lỗi công khai

Và ô nhục, sẽ sát hại Pompilia cả về thể xác lẫn tâm hồn,

Và cứu lấy cái thân hèn mọn của mình—lại thảm hại sa chân

Vào vũng lầy của chính những mưu mẹo, trò bịp bợm và dối trá của mình?

—Rằng chính hắn đã viết những bức thư đó—từ chính hắn

Gửi cho chính hắn—thứ mà, nhân danh tôi và nàng,

Mụ sứ giả kiêm tình nhân của hắn đã trao cho nàng và tôi,

Bôi nhọ chúng ta bằng những mụn mủ tâm hồn ấy

Để nàng và tôi có thể dính vết nhơ, bị phơi bày

Trước thế giới và khiến người ta phải rùng mình sợ hãi khi mang những đốm lốm đốm ấy?

—Rằng mụ giao liên đã nhét ý nghĩ của nàng vào lời nói của tôi,

Đã thực hiện sự thay thế cái điều nàng hằng hy vọng,

Bằng cái điều nàng đang có và nắm giữ, thứ hoàn toàn trái ngược,

Trong khi người chồng ẩn nấp ở hậu trường đang cắn môi

Trước mỗi lần thất bại của âm mưu quý giá hắn dày công sắp đặt?

—Rằng khi cuối cùng chúng ta thực sự lao vào nhau,

Chẳng phải vì sự ngẫu nhiên nào mà vì Chúa đã định đoạt như thế—

Tia lửa của sự thật đã ló dạng tóa ra từ tâm hồn chúng ta—

Đã khiến tất cả con người tôi, được nhìn thấu ngay từ cái nhìn đầu tiên,

Trở nên rạng ngời và trung thực và là một tình yêu được phép

Hướng về điều thiện và điều thật—hệt như cái nhìn đầu tiên đã mách bảo tôi rằng

Chẳng có bổn phận nào rành rành trên thế gian này

Giống như việc dám cố gắng trở nên tốt đẹp và chân thành,

Bỏ lại những lớp vỏ bọc ngoài của vạn vật cho Chúa tể của những lớp vỏ bọc

Và Hoàng tử của Quyền năng Không trung. Ngay cả cuộc trốn chạy của chúng ta,

Cho đến cả tình tiết mập mờ nhất của nó,

Cũng đã chứng minh một cách không thể chối cãi rằng thật vô ích, giả dối biết bao...

Trời ạ, những người đàn ông—những người đàn ông chứ không phải trẻ con—trẻ con chứ không phải trẻ sơ sinh—

Trẻ sơ sinh chứ không phải thú vật—thú vật chứ không phải khúc gỗ hòn đá!—

Nếu như lời dối trá của kẻ lót dạ nói dối kia là sự thật dù chỉ bằng một hạt bụi nhỏ,

Nếu tôi thực sự là kẻ cầu hôn được chấp thuận, tự do đi lại trong ngôi nhà đó,

Là kẻ định đoạt thời gian, gọi thì đến

Và vẫy tay thì đi như thể có kẻ dám cãi lời tôi—

Thì cần gì phải trốn chạy, chiến lợi phẩm thu được từ việc đó sẽ là gì

Ngoài sự đọa đày tột cùng, thất bại hay thành công?

Sự đọa đày thuần túy và đơn giản dành cho nàng, người vợ,

Và tôi, vị linh mục—kẻ đã đổi chác niềm hạnh phúc riêng tư

Lấy sự phỉ nhổ công khai, đổi chốn bóng râm an toàn

Lấy ánh mặt trời để mọi người nhìn thấy mà ném đá vào tôi:

Còn lợi ích nào khác—chúng ta, những kẻ trải qua ngày

Và đêm thui thủi một mình trong ngôi nhà—mà cuộc trốn chạy có thể tìm thấy?

Trong suốt chuyến hành trình, chúng ta đã dừng chân lấy một giờ,

Hay lệch khỏi con đường thẳng tắp dù chỉ một bước chân cho đến khi chúng ta đến nơi—

Hoặc suýt đến nơi—nếu không vì định mệnh trớ trêu ấy—

Gặp cha và mẹ, dưới con mắt của Rome,

Dưới con mắt của chính các ngài, những kẻ đã được chúng ta thông báo về sự hiện diện

Ngay tại thời điểm biến cố đầu tiên ập đến? Và thực sự

Các ngài đã phần nào ban hành sự chấp thuận cho cuộc trốn chạy của chúng ta,

Xác nhận mục đích của nó, bằng cách chìa bàn tay giúp đỡ,

Giao nấp Pompilia không phải cho kẻ

Mà nàng đã trốn chạy, mà cho chính những người mà vì họ cuộc trốn chạy đã được liều mình thực hiện.

Vậy thì tại sao các ngài, những kẻ đã dừng lại, lại không thể bước tiếp

Thêm một bước nhỏ nữa, và minh oan cho phương tiện đó,

Khi đã cho phép mục đích đạt được?—sao không nhận ra và thưa rằng,

"Đây là hành vi ngoại lệ đáng được

Xét xử một cách ngoại lệ dựa trên các quy tắc

Mà nếu được hiểu rõ, sẽ chẳng tạo ra ngoại lệ nào ở đây"—

Tại sao lại đi tiếp tay cho mưu đồ của ác quỷ

Bằng cách hành xử mập mờ đến mức trao cho

Guido quyền năng can thiệp như thế này, để rồi lại chứng minh thêm một ngoại lệ nữa? Tôi đã cứu vợ hắn

Bất chấp luật pháp: bất chấp luật pháp hắn đã tàn sát nàng lúc này đây:

Hãy xử lý hắn đi!

Tôi đã chấm dứt việc chịu phán xét rồi.

Tôi đứng ở đây hoàn toàn vô tội trong suy nghĩ, lời nói và hành động,

Đến mức tôi xin thông báo cho các ngài—với sự khinh miệt

Dành cho mọi sự dốt nát u mê hiểu lầm

Về trái tim con người, huống chi là tâm trí của Chúa Christ—

Rằng tôi thực sự đã cúi đầu, đã được ban phước

Bởi sự mặc khải của Pompilia. Thế đấy!

Đó là sự thật cuối cùng mà tôi ném vào mặt các ngài, thưa các ngài,

Để các ngài nhai lại, ngậm mồm và xuyên tạc: thế đấy!

"Linh mục đang yêu," cứ nói theo cách phàm tục đi!

Hãy tước bỏ phẩm phục linh mục của tôi đi, xé nát những mảnh vải rách của bộ phẩm phục này đi, cứ làm đi—

Hãy giáng chức thật sâu, tước đoạt mọi quyền hạn mà các ngài dám làm—

Hãy loại bỏ tôi ra khỏi giáo đoàn, tôi không còn là linh mục nữa

Và chẳng còn là bạn đồng hành xứng đáng cho loại người như các ngài—

Những vị tu sĩ Abati vui vẻ với đôi chân thon thả

Và đóa hồng cài vành mũ, những vị Kinh sĩ với cây thánh giá trước ngực

Và chiếc mặt nạ lụa trong túi áo choàng,

Những vị giám mục nhanh nhẹn vẫn còn vương vấn mùi xạ hương thế tục

Trên chiếc áo choàng rochet; tôi sẽ chẳng cần đến những thứ tốt đẹp ấy nữa:

Có một vết nứt ở đâu đó, một thứ gì đó không lành lặn

Bên trong cái guồng quay đó!

Còn về Pompilia—hãy nghe lời khuyên đây,

Xây nhà thờ đi, đi cầu nguyện đi! Các ngài sẽ tìm thấy tôi ở đó,

Tôi biết, nếu các ngài đến—và các ngài sẽ đến, tôi biết rõ.

Chao ôi, có một vị Quan tòa đang khóc kìa! Chẳng phải tôi đã nói

Các ngài bản chất vốn tốt đẹp và chân thành đó sao? Các ngài đã nhìn thấy sự thật—

Tôi rất vui vì mình đã giúp đỡ các ngài: nàng cũng đã giúp đỡ tôi hệt như thế.

Còn về phần Bá tước Guido—các ngài phải đưa ra lời khuyên ở đó đấy!

Tôi cúi đầu, rạp mình xuống tận bụi trần,

Tự bẻ gãy bản thân trong sự hổ thẹn vì sự bất toàn.

Tôi đã tóm được hắn trọn vẹn một khoảnh khắc, như tôi đã nói—

Như tôi nhớ, thứ sẽ chẳng bao giờ phai mờ

Khỏi tâm trí tôi—tôi đã tóm được hắn trong tầm với

Ở đó—hệt như ngài đang đứng, thưa ngài, lúc ngài vừa đứng dậy khỏi ghế—

Tôi đã có thể giết chết hắn trước khi hắn sát hại vợ mình,

Và tôi đã không làm thế: hắn đã bỏ đi sống sót và khỏe mạnh

Và rồi thực hiện kỳ tích cuối cùng này—thông qua tôi!

Thông qua tôi—chứ không phải thông qua các ngài—hãy vứt bỏ nỗi sợ đó đi! Chính các ngài

Đã ngăn cản tôi ở lại đây để cứu lấy nàng—chứ không phải

Rời bỏ các ngài để quay lại với hắn

Và phục vụ ở Arezzo. Nào,

Hãy hướng dẫn tôi cách thức tiến hành đi! Tôi có thể lĩnh hội—

Với tất cả sự khiêm nhường cần có nếu tôi được phép cất lời—

Cách các ngài sẽ xử lý Guido: ồ, không phải cái chết!

Cái chết, nếu nó để cho sự sống của nàng được tồn tại: bằng không thì

Không phải cái chết—sự sáng suốt của các ngài sẽ dạy các ngài rõ hơn! Tôi

Chắc chắn có một bản năng của riêng mình

Trong vụ việc này—hãy kiên nhẫn với tôi và cân nhắc giá trị của nó!

Hãy để chúng ta rời đi—bỏ lại một mình Guido

Trở lại với thế gian vốn đã biết rõ bộ mặt hắn rồi!

Tôi nghĩ hắn sẽ được tìm thấy (hãy tha thứ cho tôi nếu tôi phỏng đoán đến thế!)

Sẽ không phải chết quách đi mà là trượt khỏi cuộc đời,

Bị đẩy bởi nỗi kinh hoàng chung và sự căm ghét chung

Trượt xuống, thấp hơn nữa—bị bỏ lại ở chính gờ đá của vạn vật,

Tôi dường như nhìn thấy hắn quằn quại túm lấy

Từng cái một mọi hình thái sinh hoạt đời thường lương thiện,

Tôn trọng lý lẽ, trật tự, sự tử tế và lề thói—

Để bám víu vào đó và kiếm lấy dăm ba chỗ đứng cho vững chãi ít ra;

Và rồi chúng vẫn cứ gỡ tay hắn ra khỏi cú bám ấy.

"Sao, ngươi chính là kẻ, ngày trước đã từng sở hữu Pompilia

Và rồi vứt bỏ nàng ư? Đừng có bấu víu vào chúng ta!"

Và cứ thế tôi nhìn thấy hắn chậm chạp và chắc chắn trượt khỏi

Tất cả vùng cao nguyên nơi sự sống vươn lên

Khát vọng vươn tới sự bất tử,

Hệt như con rắn, sinh ra trên đỉnh đồi do rủi ro,

Bất chấp việc uốn éo, trượt đi, trượt dài, trượt tuột xuống

Sườn đồi, nằm bẹp lì bẹp dí trên vùng đất bằng phẳng

Mặt phẳng của nơi chốn bên ngoài, chìm nghỉm dưới thung lũng:

Cứ thế tôi đánh mất dấu vết của Guido trong sự cô độc,

Im lặng và chạng vạng, cho đến cái kết bi thảm,

Ở đường chân trời, rìa của tạo hóa,

Từ ranh giới hiện hữu đến cõi hư vô tuyệt đối—

Kẻ mà hắn đang chập chững bước tới, đang gặp gỡ là ai?

Là kẻ nào khác chăng, kẻ chìm sâu hơn nữa trong định mệnh,

Kẻ quay đầu lại trước tiếng bước chân

Để nịnh bợ hắn và hứa hẹn tình bằng hữu,

Lại phát hiện ra trong hành động đó một khuôn mặt hãi hùng—

Judas, kẻ trở nên quái dị bởi sự cô độc tột cùng!

Cả hai đã quyện lấy nhau lúc này! Hãy để chúng yêu lấy tình yêu của nhau

Thứ cắn xé và cào cấu hệt như lòng căm thù, hay căm ghét sự căm thù của chúng

Thứ nhăn nhó khỉ gió và làm bộ làm tịch hệt như đang yêu!

Ở đó, hãy để từng kẻ xé xác từng kẻ trong cuộc vui của ác quỷ,

Hoặc ve vuốt lẫn nhau trong lúc ác ý nhức nhối—

Cả hai cùng dạy dỗ, cả hai cùng học hỏi sự đáng ghê tởm lẫn nhau!

Hôn hắn ta cái hôn ấy đi, hỡi Iscariot! Hãy đền đáp lại cái đó,

Cái vị bọt mép phồng rộp trên môi ngươi,

Bằng cái chiêu trò khôn ngoan hơn, sự lăng mạ mà hắn đã tha cho Chúa Christ—

Hãy dụ dỗ hắn bằng cái bẫy của những bức thư, hỡi gã người Aretine!

Hãy liếm láp hắn thật trơn trượt bằng chất nhầy nhụa ghê tởm

Của thứ thơ văn xuôi ô uế dưới lớp vỏ tình yêu!

Con quái vật độc dược đang ở cùng với con quái vật basilisck!

Ở đó hãy để chúng vật lộn lấy nhau, những sinh vật của chốn tối tăm,

Kẻ thù hay bạn bè, nhưng được trói buộc không thể tách rời,

Trong chính một chòm xó xỉnh ngoài tầm hiểu biết của Chúa

Hay sự quan tâm của con người, đến muôn đời muôn thuở!

Chao ôi, các ngài, chuyện này là sao thế? Chuyện này thật thảm hại và lạ lùng!

Sự vô ích, chuyện lan man: những điều này lại phát ra từ một kẻ

Buộc phải ra dáng người có lý trí, phải biện minh cho một hành động

Của một người đàn ông tỉnh táo!—trong khi đó, vì quá xúc động,

Tôi lại tạo cho các ngài lý do để hoài nghi về tâm trí của vị phu nhân:

Thật là một lời châm biếm hay ho cho thiên hạ! Tôi e rằng

Các ngài đang làm tổn thương trí tuệ của nàng—tất cả là tại tôi cả!

Hệt như định mệnh của tôi xuyên suốt—sự giúp đỡ vô tích sự!

Tôi chứng tỏ mình là một kẻ biện hộ vụng về và hấp tấp.

Các ngài hoàn toàn có quyền nổi giận: nhưng chắc chắn

Chỉ giận kẻ biện hộ thôi chứ—chỉ giận vì sự nhiệt tình quá mức

Làm lu mờ đi sức mạnh lời biện hộ của chính hắn, tôi nghĩ thế?

Phần việc của tôi chỉ là kể cho các ngài nghe mọi chuyện ra sao,

Trình bày sự thật chứ không phải hoảng hốt trước khói lửa của chúng.

Nhưng ngặt nỗi kẻ cất lời lại là một linh mục: còn về tình yêu ư—không đâu!

Nếu các ngài thả cho một con ruồi phàm tục như thế vo ve

Xung quanh bộ óc của mình, cứ như thể thực sự là tôi đang yêu,

Chao ôi, thưa các ngài, các ngài đã sai lầm rồi! Chúng tôi chẳng hề có suy nghĩ nào

Về sự mê muội đó, cả nàng và tôi:

Có rất nhiều điểm chứng minh điều đó: xin các ngài hãy công tâm lên!

Tôi đã nói với các ngài rồi—tại một trạm dừng chân nhỏ ven đường

Tôi đã dành ra hẳn nửa giờ đồng hồ, tản bộ đi qua đi lại

Trong khu vườn; chỉ để cho nàng được tự do chốc lát,

Tôi đã hái một nắm cỏ dại và hoa mùa xuân:

Tôi hoàn toàn có thể ngồi cạnh nàng trên chiếc ghế dài

Nơi có những đứa trẻ đang chơi đùa: ước gì chuyện đó đã xảy ra,

Thật đấy: kết quả sự việc có lẽ cũng chẳng tệ hơn đâu, các ngài biết đấy:

Thêm nửa giờ đồng hồ được cứu sống của nàng! Phu nhân đã chết rồi, thưa các ngài!

Trong lúc tôi cứ huyên thuyên với cái tốc độ thế này,

Lẽ ra bạn bè nên kéo tay áo tôi lại: tôi đã đi

Hơi quá đà vào phần bề ngoài vụn vặt trên khuôn mặt nàng

Và sự tinh khiết tỏa sáng ở đó—rõ mồn một đối với tôi,

Nhưng không rõ với các ngài, còn gì tự nhiên hơn thế nữa? Và tôi cũng chẳng hề

Bị mê muội đâu—ồ, tôi nhìn thấy rõ, hãy tin là thế!

Vầng trán nàng không mang đường nét chuẩn mực, hơi ngả về phía trước quá mức,

Các họa sĩ thường hay bảo thế; họ thích kiểu thẳng băng Hy Lạp hơn:

Trông nó có vẻ hơi cúi xuống với chiếc vương miện vô hình

Của vị tử đạo và thánh nhân, chứ không phải kiểu nghệ thuật công nhận.

Và đôi tròng mắt tối sẫm ẩn sâu bên dưới kia,

Đã nhìn ra một cõi thiên đường u buồn ngọt ngào biết bao đối với tôi!

Đôi môi, mím lại một chút, cũng nhô về phía trước,

Mang tâm sự lo lắng cho cả một thế giới đầy tội lỗi và đau thương.

Đó chính là khuôn mặt mà chồng nàng viện cớ

Hắn chỉ tìm cách làm cho biến dạng thôi—chẳng có xúc phạm nào

Vượt quá giới hạn đó cả! Thưa các ngài, chúng ta hãy sống có lý trí đi!

Hắn buộc phải bảo vệ danh dự của mình—ừ thì

Nhưng lại trốn tránh, tên hèn nhát trong bộ dạng gã hề,

Rời khỏi hiện trường, tìm cách trốn chạy.

Giờ thì, nếu hắn thực sự làm thế, sát hại và không để lại dấu vết nào

Của kẻ sát nhân—thì xin hỏi điều gì đã được minh oan?

Các ngài đã tìm thấy vợ mình bị biến dạng hoặc đã là một cái xác,

Vì điều gì và bởi ai? Quá đỗi hiển hiện rồi còn gì!

Thế rồi, ở đây còn có một điểm nữa liên quan đến luật pháp:

Tôi dùng lập luận này để cho thấy các ngài không hề có ý định

Vu khống chúng tôi bằng cái tiêu đề đó

Của bản án—lũ liếm láp dối trá cứ cố tình bóp méo nó đi như thế:

Bất kỳ hình phạt nào nó mang theo, tôi đều phải gánh chịu

Cho đến khi có thêm bằng chứng tiếp theo về sự vô tội—

Probationis ob defectum,—bằng chứng ư?

Làm sao các ngài có thể thu thập được bằng chứng nếu không qua thử thách chúng tôi?

Các ngài đã trải qua thủ tục sơ bộ

Rồi dừng lại ở đó, dựng lên bản án này để giải trí cho

Đối thủ. Nếu tiêu đề mang ý nghĩa

Nhiều hơn là tội lỗi bị quy kết chứ chưa được chứng minh,

Đó chỉ đơn thuần là lỗi của người chép sử, hoặc là

Sự sơ suất trong câu chữ—giống như khi chúng ta nói về các ngài

"Bị buộc tội bất công"—điều đó có thể có thật

Hoặc không—đó chỉ là cái danh xưng cứ bám lấy thế thôi.

Một vấn đề liên quan khác: đồ ngốc là tôi đây!

Không phải điều tôi muốn là sự thật, mà là điểm mà bạn bè cứ cố gán ghép:

Đó không phải sự thật—nhưng, vì bạn bè nghĩ nó có ích—

Nàng chỉ thử thách tôi khi một vài kẻ khác đã thất bại—

Bắt đầu với Conti, người mà tôi đã kể với các ngài,

Và Guillichini, đều là họ hàng của Guido,

Và khi bị họ bỏ rơi, chứ không phải trước đó,

Nàng mới quay sang tôi. Đó là lý do quyết định tại sao nàng quay sang tôi.

Chúng đã vớ bở được gì từ sự hèn nhát đáng mừng ấy cơ chứ?

Conti đã chết, bị đầu độc từ một tháng trước:

Việc đó có làm các ngài giật mình cho là một tội ác không? Không nhiều lắm đâu,

Sau vụ mưu sát hiện tại—thêm một vết nhơ nữa

Trên làn da của người Moor, da đã đen thì lấy gì đen hơn được nữa?

Conti đã đến đây và nói ra sự thật. Và điều tương tự

Cũng đến với Guillichini; đương nhiên là hắn bị kết án

Đi khổ sai, như một kẻ tòng phạm trong vụ việc này,

Bị xét xử và kết án vì chẳng có nổi một lý do quái quỷ gì trên đời,

Cách đây nửa tháng bởi ai khác ngoài ngài Quan cai tỉnh chứ?

Vị quan tòa công minh, kẻ từng từ chối giúp đỡ Pompilia

Ngay từ cái nhìn đầu tiên, vì ngài vốn là bạn của chồng nàng, các ngài biết đấy.

Có hai câu chuyện để phù hợp với hai tòa án riêng biệt,

Arezzo và Rome: hắn nói với các ngài ở đây rằng, chúng tôi đã trốn chạy

Một mình, không ai giúp đỡ—nhấn mạnh vào lỗi lầm chính,

Tội lỗi tâm linh mà Rome quan tâm: nhưng ở nơi khác

Hắn lại thích việc chúng tôi đột nhập, ăn cắp, cuỗm đi,

Để đáng bị bêu đầu cột trụ và đánh roi—

Đó là lời buộc tội đi thẳng vào trọng tâm của ngài Quan cai tỉnh:

Nếu những kẻ này tước bỏ phẩm phục của tôi, ngài và tôi vẫn có thể

Trò chuyện với nhau đấy, Vincenzo Marzi-Medici!

Ồ, thưa các ngài, tôi dám nói là còn có những kẻ tệ hại hơn các ngài đấy!

Dễ bị lừa phỉnh hơn, ý tôi là thế; lời dối trá ngu ngốc này,

Kẻ phao tin chưa bao giờ dám đề xuất ở Rome,

Lại được Arezzo tiếp nhận—thậm chí còn hơn thế nữa,

Được Florence và Đại công tước cho phép thi hành!

Đây là bản án của Rota bọn chúng, Đại công tước của chúng

Đã ký tên và đóng dấu! Từ nay trở đi Rome là của tôi—Rome,

Nơi có những con người tốt đẹp hơn—hơn hết thảy là con người đó,

Vị tu sĩ dòng Augustinian ở Bệnh viện,

Kẻ viết lá thư—ngài đã nghe xưng tội, ngài bảo rằng,

Rất nhiều người sắp lâm終, chưa từng có ai

Ngọt ngào và chân thành và trong sáng và xinh đẹp đến thế.

Một con người tốt bụng! Các ngài sẽ chọn ngài làm Giáo hoàng vào một ngày nào đó chứ?

Không phải là vị này không tốt, người chúng ta đang có—

Nhưng đã già—nếu không ngài đã có lời để cất lên,

Có sự thật để dạy dỗ thế gian: tôi khát khao sự thật vô cùng,

Nhưng sẽ chẳng thể uống nó cho đến khi tôi chạm đến nguồn cội.

Thưa các ngài, tôi đã bình tĩnh lại rồi. Các ngài thấy đấy, chúng ta

Thật là đáng thương hại làm sao, nàng và tôi,

Những kẻ lẽ ra đã có thể khác đi nếu không phải thế.

Hãy quên đi sự bực dọc và cơn nóng giận vô cớ đi!

Ngoài lý do vì sự thật ra, có gì mà phải bận tâm đến thế?

Pompilia sẽ sớm được ở bên Chúa;

Còn tôi, ở trần gian này, coi như cũng đã bước chân ra ngoài cõi đời,

Một vị linh mục bị lưu đày; khi thời hạn lưu đày kết thúc,

Tôi dự định sẽ làm tròn bổn phận và sống thật lâu.

Nàng và tôi giờ đây chỉ là những kẻ xa lạ: nhưng các linh mục

Nên nghiên cứu về nỗi đam mê; nếu không thì làm sao chữa lành cho nhân loại,

Những kẻ đến tìm kiếm sự giúp đỡ trong những cơn cực đoan đầy đam mê?

Tôi chỉ đang đùa giỡn với một cuộc đời tưởng tượng

Của một kẻ, không bị ràng buộc bởi lời thề, không được ban phước

Bởi tiếng gọi cao cả hơn—vì các ngài cứ khăng khăng thế—

Dẫn dắt nó đồng hành cùng người phụ nữ ở đó.

Được sống, và nhìn nàng học hỏi, và học hỏi từ nàng,

Thoát khỏi thế giới tăm tối nhỏ nhoi thấp hèn—

Hoặc chỉ nhìn thấy một mục đích và một ý chí duy nhất

Tự phát triển trong thế giới này, biến đổi cái sai thành cái đúng:

Được giao thiệp với không gì ngoài những điều chân thực,

Tốt đẹp, vĩnh hằng—và những điều đó, không chỉ độc lập

Trong dòng chảy chính của cuộc đời chung,

Mà còn trong những trải nghiệm nhỏ nhặt của mỗi ngày,

Những bận tâm của mái ấm và gia đình riêng tư:

Được học hỏi không chỉ qua sự lao vun vút của một ngôi sao chổi

Mà qua sự ra đời của một đóa hồng—không phải qua sự vĩ đại, hỡi Chúa,

Mà qua sự an ủi, hỡi Chúa Christ. Tất cả những điều đó, xa xôi làm sao!

Chỉ là sự thưởng ngoạn thuần túy, thích hợp cho một giấc mơ thoáng qua!—

Hệt như một sinh viên mọt sách cặm cụi nhen nhóm ngọn đèn,

Mở cuốn Plutarch của mình, đặt ông vào vị trí

Của người La Mã, Hy Lạp; kéo sát chiếc áo choàng vá víu lại,

Mơ mộng rằng, "Ta sẽ chiến đấu, cứu rỡ hoặc cai trị thế giới như thế này!"—

Rồi mỉm cười, mãn nguyện, tỉnh giấc

Trở về với cõi hư vô cô đơn muôn thuở.

Cứ thế tôi, từ sự đồng điệu đó, bước đi trong sự mãn nguyện...

Hỡi Chúa vĩ đại, công minh, nhân hậu! Khốn khổ thân tôi!