Diễn giả thứ nhất, trong vai David
Vào ngày đầu của Đại Lễ,
Ngày Khánh Thành,
Khi người Lê-vi hợp cùng các Tư tế
Quây quần bên Bàn Thờ trong sắc áo lễ nghi,
Ra hiệu để tấu nhạc và xướng ca,—
Khi hàng ngàn người, từ hậu quân đến tiền quân,
Cùng hòa nhịp thành một ý chí,
Trở thành một con người duy nhất
(Từ ánh nhìn, cử chỉ, ý nghĩ đến lời ca)
Để tán dương và cảm tạ Chúa,—
Khi đoàn ca xướng cất cao tiếng hát,
Và những chiếc kèn dốc hết sức mình,
Ngân vang, "Hãy vui mừng trong Chúa!"
Nhủ rằng, "Hãy vui mừng trong Người
Đấng có lòng thương xót đời đời!"—
Khi ấy Ngôi Đền tràn ngập một làn mây,
Chính là Nhà của Chúa;
Mái hiên oằn xuống và cột trụ cúi đầu:
Bởi sự hiện diện của Chúa,
Trong vinh quang của làn mây Ngài,
Đã tràn ngập Nhà của Chúa.
Diễn giả thứ hai, trong vai Renan
Giờ đã đi rồi! Tất cả đã vụt bay xa vào cõi tối tăm,
Nhọn hoắt dần, run rẩy mãi, rồi khép chặt lại,
Nhỏ dần nơi cuối chân trời, ngôi sao ấy lụi tắt
Từng đến, từng đứng đó, từng bừng sáng một lần! Chúng ta đã nhìn cho thỏa
Với những gương mặt ngước lên nhìn một Gương Mặt chân thực như thế
Gương mặt, khi cúi xuống từ âm nhạc nghiêm trang và ánh lửa dịu dàng,
Đã đón nhận lòng tôn kính của chúng ta, tạo nên một không gian hữu hình
Xuyên qua bao tầng sâu vinh quang, vòng xoáy nối tiếp vòng xoáy,
Cho lễ vật mờ nhạt của loài người. Liệu điều này có thật chăng?
Liệu con người thực sự có thể, chỉ bằng lời ca tụng của mình,
Giúp cho niềm hạnh phúc của Chúa được thăng hoa,
Làm cho niềm hạnh phúc thuần khiết, nhạt nhòa ấy rung động bởi sắc đỏ con tim?
Tại sao nó lại kết thúc? Ai đã không đấm ngực,
Gào thét, và dang rộng đôi tay phản kháng,
Khi cái bóng đầu tiên cho thấy ngôi sao đang sửa soạn
Chuyển động, và từ hai bên
Những vành sáng co lại khi các tia sáng rút đi;
Bản nhạc, như nhịp đập yếu ớt của một đài phun nước,
Lịm dần đi; một lát sau hiện ra
Chút dấu vết của một Gương Mặt không bị nỗi đau khuấy động,
Chẳng lời cầu nguyện nào níu kéo được; rồi ngay cả điều này cũng tan biến,
Cuối cùng lạc mất trong đêm. Chúng ta, đơn độc và bị bỏ lại
Im lặng suốt bao thế kỷ, chốc chốc
Lại liều mình dò xét lại vòm trời đã mất
Tất cả giờ chỉ còn những ánh sáng nhỏ nhoi, một làn sương
Của vô vàn điểm sáng, dù người ta bảo đó là những mặt trời—
Và điểm này nhảy múa màu hồng ngọc, điểm kia ẩn hiện màu thạch anh tím,
Nhưng nơi nào ẩn giấu Đấng đã đến và yêu thương thân xác bụi trần của chúng ta?
Làm sao bậc hiền triết có thể nhận ra trong khoảng không bao la kia
Ngôi sao đã chọn cúi xuống và nán lại vì chúng ta?
Hãy mở những thư tịch ra! Các ngươi có từng chào đón sự xuất hiện ấy
Thật sự, và hy vọng của các ngươi đã tan biến như thế sao?
Những kẻ canh giữ buổi hoàng hôn, điều tồi tệ nhất đã được xác nhận rồi sao?
Chúng ta sẽ không ngước lên, để biết rằng mình đang được nhìn thấu,
Cất tiếng, và tin chắc rằng mình lại được lắng nghe,
Hành động hay chịu đựng, để vầng sáng thanh bình
Phản chiếu cuộc đời chúng ta, hấp thụ ngọn lửa trần thế,
Và đừng nghi ngờ rằng, nếu nhân loại trở nên thờ ơ, tê liệt,
Thì cốt lõi của nó vẫn chẳng bao giờ đỏ thắm,
Và nếu thiếu vắng chúng ta, khúc nhạc của nó đã không câm lặng?
Ồ, sự kế vị đáng sợ vào một cương vị chóng mặt,
Sự cầm quyền buồn bã của chiếc vương trượng mà chỉ chạm vào thôi cũng đủ kinh hãi,
Sự truất ngôi ghê rợn, bị nguyền rủa nhất bởi chính những kẻ
Mà trên vầng trán đáng ghét của họ, chiếc vương miện sắp rơi xuống!
Diễn giả thứ ba
Chẳng hiểu gì về ý muốn hay đường lối thiêng liêng,
Về việc làm sao cái cao cả của thiên đàng đan xen với cái thấp hèn của mặt đất!
Các bạn, tôi đã nhìn qua đôi mắt của các bạn: giờ hãy dùng đôi mắt của tôi!
Hãy lấy người nhỏ bé nhất trong toàn nhân loại, như tôi đã làm;
Hãy nhìn vào đầu óc và trái tim hắn, tìm xem làm thế nào và tại sao
Hắn lại khác biệt hoàn toàn với đồng loại:
Rồi, hãy như tôi, quan sát khi tự nhiên dần dần
Trở nên sống động xung quanh hắn, như ở những vùng biển Bắc Cực
(Người xưa kể lại) làn nước theo bản năng trào dâng
Hướng về một điểm đá trung tâm được chọn sẵn,
Như thể chỉ vì nó thôi, mà cả đàn
Sóng nước lang thang khắp vùng hoang vu: chốc lát chúng giả vờ
Với vẻ rạng rỡ bắt được trong khoảnh khắc đó,—những sắc màu
Lúc thì đen tối như địa ngục, lúc thì đỏ và xanh
Mà chỉ thiên đàng mới có thể hòa quyện xứng đáng,—
Vị quân vương giả tạo của xoáy nước, kẻ làm vua
Của dòng chảy trong phút chốc: rồi chúng vặn xoắn
Cuốn bật tận gốc và nhấn chìm vật thể đó,
Rồi vội vã rời đi, để diễn lại ở nơi khác
Cũng một vai diễn ấy, chọn một đỉnh núi khác cũng trơ trọi,
Họ tìm đến và tâng bốc, tiệc tùng rồi kết thúc ở đó.
Khi bạn thấy điều tôi kể,—tự nhiên nhảy múa
Xung quanh mỗi con người chúng ta, lúc lui, lúc tiến,
Như thể mục đích của vở diễn là để nâng cao
Giá trị của hắn, và—khi sự sống, sản phẩm của hắn, đã đạt được—
Nó lại cuộn đi nơi khác, duy trì cuộc đấu tranh ấy,
Và chứng tỏ đó là thực, một thứ mà phương Bắc chỉ là giả tạo—
Khi bạn thừa nhận rằng một thế giới có thể làm
Mọi công việc đa dạng, cũ kỹ mà vẫn luôn mới mẻ,
Chia rẽ chúng ta, người này với người kia, tôi với bạn,—
Thì kìa, đâu còn cần Ngôi Đền nữa, khi những bức tường
Của thế giới chính là điều đó ư? Còn ích gì những nhịp lên xuống
Từ dàn đồng ca Lê-vi, tiếng kêu của Tư tế, và tiếng kèn vang dội?
Gương Mặt ấy, chẳng hề tan biến, mà ngược lại càng lớn dần,
Hay phân rã chỉ để tái hợp,
Trở thành vũ trụ của riêng tôi, vũ trụ biết cảm nhận và thấu hiểu!