Toàn Tập Thơ Và Kịch Của Robert Browning

Lượt đọc: 478 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Sự Thứ Taq

❊ ❊ ❊

Quả thực, ta chính là người mà ngài đã biết.

Còn về phần thê tử ta,—chuyện xảy ra từ thuở nào—

Ngài có quyền gặng hỏi ta, cũng như ta

Buộc phải đáp lời.

("Này con, một câu trả lời xứng đáng!"

Vị tu sĩ vừa nói, vừa nghiến răng kèn kẹt,

Ngay tại ô cửa tòa giải tội nơi ta đang quỳ gối.)

Mọi chuyện diễn ra thế đó, thưa Cha! Quyền lực và địa vị

Ta từng có và nay vẫn có. Ta đã trải qua cuộc đời mình,

Dưới con mắt của cả thế gian, hệt như một vận động viên điền kinh

Dốc toàn lực luyện tập, kẻ mà những thành quả phi thường

Làm cho kinh ngạc: hạnh phúc tràn trề,—

Công sức bỏ ra hoàn toàn xứng đáng với niềm hạnh phúc

Được tận hưởng trọn vẹn; và vì dưới mái nhà ta

Đã dung thân người biến tổ ấm thành thiên đường, vì ơn phước trên cao

Ta bước ra ngoài mỗi ngày, và suốt cả ngày dài

Làm việc vì thế gian. Kìa xem, tiếng hát của người lao động

Đã cổ vũ anh ta biết bao! Tâm hồn ta cũng ca vang như thế, qua mỗi nỗi đớn đau sắc bén

Của thể xác và máu thịt nhọc nhằn—"Nàng yêu ta biết bao!"

Có ngày, biết đâu khúc ca ấy đã tôi luyện thần kinh

Đến mức công việc hóa thành trò vui rồi biến mất.

"Phải chăng ta xứng đáng hưởng thiên đường của mình sớm hơn một tiếng!"

Ta mỉm cười, khi tiếng chuông nhà nguyện ngân vang tựa tiếng bạc

Đã làm ta ngạc nhiên lúc đang bước qua cánh cổng phụ

—Chứ không phải lối đi chính nơi đám đầy tớ vẫn chờ mong

Và tự hỏi vì sao việc nước việc non lại cho phép

Người chủ nhà có được phút rảnh rỗi bất ngờ. Chính vì thế

Mà hôm ấy ta chọn lối đi qua khu vườn riêng.

Từ trong vọng lâu, ta thấy một kẻ xuất hiện, nấp mình

Ngay sau chiếc bình bằng đá por-phi. Bản năng của ta

Liền phỏng đoán theo lẽ thường:

"Một tên thám báo,—có lẽ là kẻ thù phục kích,—

Một tên trộm,—đúng hơn là tình nhân của một ả hầu gái nào đó

Kẻ đã chọn vọng lâu này làm chốn hẹn hò chăng."

"Đứng lại đó!" Ta quát.

Lập tức gã kia chỉ biết kéo chiếc áo choàng

Che kín mặt hơn bằng cánh tay giơ lên

Nơi vắt hờ chiếc áo choàng, rồi trong cơn hoảng loạn quáng quàng, gã đâm sầm

Vào hết bệ đá này đến bệ đá khác—khi thì rướn người, lúc lại cúi rạp,—

Lúc ẩn, lúc hiện, gã luồn lách qua hàng

Tượng thần nam nữ bằng cẩm thạch được bày biện

Hai bên lối đi, cho đến khi thoát ra được cánh cổng

Để tìm đường an toàn: bước qua đó một bước là ra đến phố, ngài biết đấy!

Ta đưa mắt dõi theo gã đến tận đó. Rồi, chậm rãi,

Gần như thán phục, ta thở phào nhẹ nhõm,

Và—quay lại với phỏng đoán ban đầu—

"Một hiểm nguy chấp nhận đổi lấy hy vọng chỉ được nói dồi dào một lời

Với—nàng nào trong bầy chim của ta đây lại là chiếc tổ

Mà tên thợ săn trộm này khao khát bộ lông đến thế, hở?

Carmen ư? Juana ư? Carmen có vẻ quá vui tươi

Cho một cuộc phiêu lưu như vậy, trong khi Juana thì trang nghiêm

—Sẽ khinh bỉ trò ngốc nghếch ấy. Ta khâm phục tên tiểu nhân này!

Gã có con mắt tinh đời, biết chọn từ bầy đàn của ta

Đúng chú chim non thuộc về gã!"

Khi ta quay người lại, thì kìa,

Đối diện với ta là vợ ta, đứng sững như đá, tái nhợt như vôi.

Chính nàng vừa phóng một bước tới,—ngay khoảnh khắc đầu tiên trông thấy

Điều mà nàng đoán chắc sẽ là cuộc chạm trán

Vào giây lát tiếp theo giữa gã đàn ông liều lĩnh ấy và ta,—

Đã đưa nàng đến để chộp lấy và ngăn ta không cho vồ lấy con mồi:

Hay do bị thúc đẩy bởi vì chẳng có ngày nào cái chết của nàng

Lại có thể đến đúng lúc tuyệt đối

Như lúc này giữa đỉnh cao hạnh phúc, tựa như một đóa hồng tháng Sáu

Đang rộ bỗng khựng lại ngay lúc cánh hoa đầu tiên vừa chín rụng;

Hay vì nàng đang khao khát sự căm hận của ta—nào ai biết được?—

Nóng lòng muốn chấm dứt một lời dối trá khó chịu, và nếm trải

Mối quan hệ chân thật đến rợn người của chúng ta, khi thù hận ôm lấy

Thù hận chỉ trong một khoảnh khắc trần trụi:—dù thế nào đi nữa

Thì vợ ta vẫn đứng đó sững như đá, tái nhợt như vôi, người mà mới phút trước

Còn là người phụ nữ đã tạo ra thiên đường trong mái nhà ta.

Phải, người đang đối mặt với ta chính là hiền thê của ta

Cũng đồng thời là tình yêu của ta—ngài nên nhớ lấy điều đó!

"Dừng lại!" Nàng lên tiếng. "Hãy giữ lấy ít nhất một tâm hồn không tì vết

Khỏi tội lỗi, tâm hồn cho đến nay vẫn tinh tuyết—chính là của anh!

Hãy giết em, kẻ đang cầu xin ơn phước ấy, kẻ duy nhất

Đã, đang và sẽ vẫn là người có tội từ đầu đến cuối!

Gã đàn ông ấy nằm bất lực trong cạm bẫy do chính em giăng ra

Vây quanh gã, bất lực hệt như bức tượng kia

Dưới sự kiềm tỏa của đóa hoa chuông xiết chặt: hãy giẫm nát

Và xé tan kẻ ăn bám ấy thành tro bụi,

Nhưng xin đừng làm tổn hại đến khối cẩm thạch vô tri!"

Chúng ta bước vào nhà.

Ngày hôm sau ngày đó,

Ta cảm thấy như lời nói sắp buông ra. Ta đã nói—

Một cách nhẹ nhàng, suy cho cùng.

"Chiếc áo choàng được kéo cao đã là tấm bình phong đủ rộng:

Ta chẳng màng bận tâm đến việc tóm cổ kẻ vì tiền tài

—Dù là thứ đê tiện nào đi nữa—mà dám lai vãng và chuốc lấy

Những cú đấm đá xứng đáng dành cho một tên tiểu nhân

Bị sự cảnh giác của gia nhân ta phát giác.

Thế là đủ cho chuyện đó! Còn về câu chuyện tình lãng mạn của ta—

Ta, cũng giống như lão Hidalgo đáng kính của chúng ta, dụi mắt

Tỉnh giấc và tự hỏi làm sao lớp màng che lại có thể nổi lên

Biến thẳng chiếc chậu cạo râu của thợ hớt tóc

Thành—chiếc mũ của Mambrino? Ta không hề

Do dự khi gọi đó là—chén thánh của Chúa!

Tại sao ta lại phải trách cứ thau đồng, dẫu được đánh bóng lên,

Sẽ chói ngời trước mọi người, ngoại trừ ta, tựa như vàng ròng?

Còn với ta—đó là lời cảnh báo rằng ta đã quá cả gan

Khi phán xét kim loại. Lão Hidalgo tỉnh dậy

Chỉ để chết, nếu ta nhớ không lầm,—đã đánh cược

Cả sinh mạng vào giá trị của chiếc chậu, và mất mạng:

Trong khi ta chỉ thú nhận sự tê dại tối đa

Ở chỗ này hay chỗ khác trên cơ thể; nhưng dẫu què quặt, tàn phế,

Ta vẫn phải tiếp tục làm việc, vẫn phải sửa chữa lỗi lầm của mình

Trước khi tìm kiếm sự nghỉ ngơi trong cái chết,—chẳng có gì phải sợ cả!

Giờ đây, hãy làm việc—không một lời nào trước khi hạ màn!"

Cái "màn"? Ý ta là tấm màn của cái chết buông xuống cuộc đời:

"Lời" của ta, được phép thốt lên khi sự chết xảy ra,

Sẽ là—sự thật, từ tâm hồn đến tâm hồn; bởi vì, nếu không thế,

Ngày qua ngày, suốt ba năm trời, đã phải kéo lên

Và đêm qua đêm, lại phải hạ xuống trên sân khấu của chúng ta—

Sân khấu vốn bị định mệnh trói buộc phải diễn trò trước công chúng—

Một tấm màn khác, khi thiên hạ, với tư cách bắt buộc

Là hội đồng phê bình của chúng ta, đúng thời điểm

Lại đến rồi đi, chứng kiến, cất lời khen ngợi hay chê bai

Nghệ thuật kịch nghệ. Mọi chuyện sẽ hỏng bét

Nếu như, được phép đặt chân ra phía sau hậu trường của chúng ta,

Thiên hạ đã chứng kiến cách mà vị vua và hoàng hậu sân khấu,

Nam thanh nữ tú, chỉ một phút trước đây thôi

Còn đang ôm chặt lấy nhau trong vòng tay, nay lại tỏ ra

Không hề quen biết khi mỗi người rẽ một hướng

Đi về góc khuất nào đang chờ đón họ trong bóng tối

Ở cả hai phía của sân khấu rực rỡ ánh đèn, nơi vừa lúc nãy đây chú rể và cô dâu

Đã đốt cháy khán giả đến mức cuồng nhiệt

Của sự say mê đồng cảm—phần thưởng hoàn toàn xứng đáng

Khi tấm màn hạ xuống che chở cho nàng và ta,

—Những diễn viên. Suốt ba năm ròng rã, chẳng có gì để thấy

Ngoài sự điềm tĩnh và hòa hợp: hễ chỗ nào cần lời thoại

Thì có lời thoại; khi cần cả những nụ cười

Thì nụ cười luôn sẵn sàng. Ở một nơi như chốn của ta,

Nơi việc nước và việc nhà dung hòa lẫn nhau,

Có khán giả ở đó mỗi ngày và suốt cả ngày dài;

Nhưng cuối cùng thì kẻ nán lại sau cùng trong đám đông

Cũng để lộ tấm lưng cho người ta thấy. Còn về phần nàng—

Chà, tự do và sở thích: ta xin khẳng định,

Sở thích và tự do! Còn về phần ta—ta thở phào,

Buông lỏng khuôn mặt khỏi mọi nếp nhăn quấn quýt

Tựa nụ cười quanh khóe miệng, ta tháo bỏ chiếc mặt nạ

Đóng kịch cho đến ngày mai bắt buộc phải đeo lại,

Và lặng lẽ rời khỏi thế giới giả tạo ấy

Để bước vào thế giới thực, không phải chốn phô trương: ở đó đôi cánh của tâm hồn ta,

Năng lực bị kìm nén bấy lâu, được giang rộng trong lao động.

Ba năm trời ta làm việc, từng phút của mỗi giờ

Không bị chi phối bởi việc diễn kịch:—công việc mà ta có thể miễn bàn đến

Bằng lời nói, bởi công việc ấy hiện diện rõ ràng,

Có lẽ trong cả sử sách; nào ai hay biết hay quan tâm?

Sau ba năm, theo cách này, hoàn toàn bất ngờ,

Màn kịch của chúng ta chấm dứt. Nàng và ta, vào lúc kết thúc

Một đêm yến tiệc rình rang, dẫn đầu giữa hai hàng

Bề tôi nam nữ đang cúi đầu cung kính,

Đức vua của chúng ta xuống cầu thang, trong khi ngọn đuốc xoắn bùng cháy được giơ cao

Soi đường cho ngài bước ra khỏi cung điện của chúng ta, nơi

Những cuộc viếng thăm như thế để lại vinh quang mãi mãi.

Lại bước lên lầu trước mặt công chúng, cho đến khi đứng sát cửa

Của phòng khách lớn—giờ đây trống hoác

Và chẳng còn vị khách nào—một tiếng thì thầm vang lên

Bên tai ta, nhỏ đến thế mà lại

Rõ mồn một đến thế!

"Em gần như quên mất

Căn phòng anh hay lui tới, và em đang cần

Dịp để nói một lời ngắn ngủi—nếu anh ban ơn

Cho phép điều đó—tại một căn phòng nào đó mà anh gọi là

'Phòng nghiên cứu' của chúng ta, vì anh thường viết ở đó trong lúc em nguệch ngoạc

Vài tờ giấy đầy những khuôn mặt để giải trí.

Căn phòng đó em còn nhớ. Chỉ một lời

Ngắn ngủi với anh ở trong đó, vì niệm tình xưa nghĩa cũ!"

"Theo ta vào trong ấy!" Ta đáp lời.

Chúng ta xé tan

Bóng tối đôi chút, khi ngọn đèn soi đường

Dẫn lối, rời xa hơi ấm và niềm vui, đi dọc theo những lối đi ẩm ướt

Khuất lấp, bỏ hoang, ngoằn ngoèo tựa loài rắn bò đi xa

Khỏi khu vực có người ở,—

Lên lầu, xuống những bậc thang được khoét sâu như đường hầm qua vách đá,—

Luôn trong sự tĩnh lặng,—cho đến khi ta tới căn phòng đơn độc

Được chôn vùi như ngôi mộ dành riêng cho chính ta

Khắc khoét từ mỏ đá của cung điện. Thời niên thiếu,

Nơi này từng là pháo đài của ta, là chốn hiểm yếu tránh mọi tai ương,

Là bằng chứng hùng hồn về quyền sở hữu; trong tuổi trẻ

Ta đã thu gom những chiến lợi phẩm ở đây—những di tích thô kệch

Nhưng quý giá của những hy vọng hão huyền, những nỗi sợ vu vơ;

Cuối cùng, nơi này đã trở thành trong những năm tháng sau đó

Căn phòng kiên cố của ta để chống lại

Sự xâm lược của kẻ thù từ mọi phía—Đám đông ô hợp

Trong khuê phòng và sảnh đường, phòng khánh tiết,

Những căn phòng bất kể phong cách nào, đòi hỏi

Những người chủ nhà phải ghi tâm rằng, trước mặt

Mọi người, họ phải trông giống con người và hơn thế nữa.

Nơi đây,—khi phần thưởng của đức vua ban ơn chấm dứt

Việc trang hoàng cho ta vào ngày mà, với bộ lông cừu vàng rực,

Ta chạm tay tới đỉnh cao tham vọng,—chính tại nơi đây, được giải thoát

Khỏi vinh quang (luôn được biểu trưng bằng một chiếc xiềng xích!)

Ngay khi ta có đặc quyền bước vào

Chốn ẩn cư bí mật của mình, ta liền hân hoan ném

Món đồ chơi cuối cùng ấy lên bàn—đưa mắt nhìn nơi chiếc súng hỏa mai

Món quà của cha ta đang treo trên móc—

Và tự hỏi mình, "Liệu ta sẽ đối mặt như thế này

Với phần thưởng mới và phần thưởng cũ, khi ta đạt tới

Trải nghiệm của một năm nữa?—để rồi nhận ra rằng mỗi thứ

Đều mang lại lợi ích ngang nhau—như công cụ của thợ săn, của chính khách?

Thứ đó hạ gục một con đại bàng, còn thứ này—một kẻ ngốc!"

Vừa bước vào căn phòng ấy, ta đặt

Chiếc đèn xuống, và quay người lại thì thấy tà áo sột soạt nào

Đã cho ta biết vợ ta đang theo sát từng bước chân.

Cả hai chúng ta nhìn thẳng vào mặt nhau.

Nàng lên tiếng. "Vì giờ đây em có thể chết vì..."

(Để giải thích

Vì sao câu nói ấy lúc đầu lại đập vào tai ta, xin hãy biết rằng—kể từ lần đó

Kể từ vụ việc bên mép thạch anh por-phi

Ba năm về trước, thứ đã chia lìa tâm hồn nàng khỏi tâm hồn ta như một chiếc nêm

—mặc dù hằng ngày, nụ cười nối tiếp nụ cười,

Chúng ta đứng trước công chúng,—suốt khoảng thời gian ấy

Chưa một lần nào ta phân biệt được, trên gương mặt mà ta

Vẫn dành trọn sự kính trọng ấy, dù chỉ là chút dấu vết nhỏ nhoi nhất

Của nét mặt vượt quá mức cần thiết để đôi mắt

Làm tròn bổn phận và nhận diện nhau:

Bởi ta đã ép đôi mắt mình phải tuân theo ý chí

Và không được phép tò mò hơn nữa. Kỹ năng ấy vẫn tồn tại,—

Những ai cần đến nó đều biết rõ. Nào có vị lương y nào lại chùn bước

Trước sự tiếp xúc cần thiết với một cái xác? Hắn chẳng hề uống phải

Chút mầm bệnh nào chừng nào cơn khát tri thức—chứ không phải

Một sự thôi thúc rảnh rỗi nào khác—còn thúc đẩy sự dò xét ấy. Sao cơ,

Và ngài sẽ không tin vào khả năng bắt

Tâm linh của chúng ta phải quay về trong khuôn phép, cứ như thể ta đang quở trách

Một đứa trẻ vì đã săm soi những điều đúng đắn và chính đáng

Của tuổi trưởng thành? Giác quan, chứ không phải tâm hồn, đã tạo nên thị giác,

Đã báo cáo hằng ngày rằng đó chính là nàng—chứ chẳng màng

Bằng cách nào hay vì sao lại có sự đổi thay trên má và vầng trán.)

"Vì giờ đây em có thể chết vì sự thật bị che giấu,

Mà lại không dám, không được phép chết—ý nguyện của Đức Mẹ

Dường như đã bày tỏ với em như vậy—bởi vì cái chết có nghĩa là sự bình yên

Nơi mà em hoàn toàn không có chút phần phước hợp pháp nào, kẻ mà thời hạn

Cuộc đời và hình phạt có lẽ sẽ được kéo dài thêm

Bằng cách thú nhận sự thật,—hãy để em gạt tấm vải liệm sang một bên,

Thứ đang rón rén len tới để bóp nghẹt ngọn lửa sám hối của em trong tuyết

Trước khi nó kịp đến lúc! Em dám—em buộc phải

Sống, bằng cách thừa nhận sự thật—sự thật này—

Em đã yêu anh! Cảm ơn chiếc răng độc của loài rắn mới

Mà qua một nỗi đau đớn nhói buốt mới mẻ và tinh tế hơn

Tất cả những cực hình trước đó, đã chứng minh em đúng!

Em đã yêu anh dẫu cho em đã mất anh! Em có thể ra đi

Và cháy thành tro bụi được chưa, giờ khi nỗi ô nhục của em đã rõ?"

Ta nghĩ chưa từng có thứ gì—diễn tả thế nào đây?—

Sự kinh hãi đang ve vãn sự khoái lạc,

Hệt như trong những món vũ khí mang tay nghề phương Đông ấy—

Dao găm Yataghan, dao găm kandjar, những thứ chỉ chực xé rách và cắt nát,

Chém thô bạo, rạch ngọt lịm, tiếp tay cho căm thù bằng vô vàn cách,

Nhưng vẫn luôn giữ lại một vẻ đẹp phô bày

Rằng tình yêu vẫn đang miệt mài tác tạo cùng người thợ thủ công

Xuyên suốt những đường nét chạm trổ kỳ quái của hắn. Tại sao lại ưa chuộng,

Nếu không phải vì tình yêu, việc một lưỡi dao có thể uốn lượn

Và chớp lóe như ngọn lửa?—lúc thì đóng vai lưỡi hái

Như thể có chiếc cổ cao nào đang mời gọi,—lúc lại thắt lại

Và vót nhọn thành sự mảnh mai vừa đủ

Cho chính cú đâm mà trái tim đòi hỏi?

Rồi cả những họa tiết trang trí ấy nữa! Cớ sao đôi tay chúng ta lại không

Chỉ ôm lấy ngà voi nguyên chất, hay vàng khối

Được chạm nhám để dễ cầm, mà còn cả đá quý? Nào, hãy ngắm xem!

Hãy tưởng tượng món yêu thích của ta—thứ mà ta có vẻ như đang nắm chặt

Trong lúc miêu tả vẻ xa hoa của nó. Chẳng có con rắn lục nào

Được khắc họa tiết tinh tế hơn quanh phần cổ

So với lưỡi dao này nằm ngay dưới chuôi! Những thứ đó biểu thị

—Những đường nét uốn lượn ngoằn ngoèo ấy, để rồi kết thúc

Chỉ trong da thịt mà chúng rạch mở—chúng còn có ý định gì khác

Ngoài những dòng nước xoáy lăn tăn—sức tương phản nhợt nhạt

Với dòng máu đỏ thẫm của sự sống nơi chúng hòa quyện vào phút cuối?

Và hãy nhìn kỹ sắc xanh mờ ảo trong suốt của phần chuôi,

Được tạc đẽo từ khối ngọc bích cứng cáp, tựa như khi ngài bóp một hạt đậu,

Thành hình một chú chim vẹt! Nó đang mổ

Một chùm nho; đôi mắt của nó là hai hạt hồng ngọc

Tinh tuyết từ mỏm đá: nhìn theo góc này,—trông phẳng lặng như thủy tinh,

Nhưng hãy xoay chúng lại,—kìa, ngọn lửa thẳm sâu bên trong, thứ vốn rụt rè

Không dám lấp lánh, nay phóng thẳng một mũi tên đỏ tới đúng đích!

Tại sao ta lại chọn những món đồ chơi như thế? Có lẽ trò chơi

Của những kẻ bình yên vốn mang màu sắc chiến trận, hệt như những người

Đã mệt mỏi vì chiến tranh tìm thấy sự giải trí từ chính ngòi bút

Và tờ giấy mà chúng ta đã phát ngấy—những chính khách mệt mỏi

Vì chỉ biết (khi những biện pháp ấy được yêu cầu)

Ban bố phán quyết cho dân chúng bằng đúng ba từ,

Một chữ ký và con dấu: chúng ta chơi đùa với những thanh gươm

Gợi lên tiến trình nhanh gọn. Đó là cách

Mà ta đâm ra thích những món đồ chơi vừa miêu tả cho ngài,

Kho tàng những thứ lấp lánh trên tường và thậm chí rải rác

Cả trên bàn, trong lúc vợ ta vẫn đang theo đuổi

Mục đích của nàng cho đến tận cùng. "Giờ thì anh đã biết

Nỗi ô nhục này, sự tra tấn suốt ba năm qua của em, hãy để em đi,

Cháy thành tro bụi đi! Anh—em đã đánh mất,

Nhưng anh—em vẫn yêu!"

Điều khiến ta thương hại nhất

Ở đàn ông chính là—hành động bị thúc giục bởi sự bộc phát

Của cơn giận dữ: đàn ông ư? Không, phải là những con bò đực—kẻ lao vào cuộc càn

Chỉ theo hiệu lệnh của pháo hoa và gậy xóc!

Một khi kẻ thù đã gục ngã,—cú giẫm đạp một khi đã giáng xuống,—

Thì sự nguôi ngoai, hối hận,

Chuộc tội sẽ lập tức nối theo. Hãy tin ta, hơi ấm của máu chưa bao giờ

Báo hiệu một ý chí mạnh mẽ! Hệt như chẳng có nhịp đập nào

Thúc giục ta, vào lần đầu tiên ấy, thì cũng chẳng có nhịp nào làm co giật

Các huyết quản của ta trong dịp đưa ra quyết định lần này.

Nếu như việc lẽ ra phải thuộc về trách nhiệm của ta mà lúc đó không thuộc về ta,

Thì ta đã làm—điều mà giờ đây việc phải làm

Đã hiển hiện rõ ràng một cách bình thản.

"Hãy nói cho ta biết kẻ đó là ai,

Tên đàn ông đang ẩn mình bên chiếc bình por-phi!"

"Không, không bao giờ! Tất cả chỉ là sự ngu ngốc ở hắn,

Và toàn bộ là tội lỗi ở em. Em đã mồi chèo, hắn hùa theo."

"Và thế mà em vẫn yêu ta ư?"

"Yêu anh. Chìm đắm sâu sắc

Trong sự ngu ngốc và tội lỗi, em tưởng rằng anh đã trao

Trái tim và tâm hồn mình cho công việc trị nước thay vì cho em. Vì quyền lợi của em ở anh có vẻ đã mất,

Em tự dằn vặt bản thân để cho anh thấy, bằng cái giá phải trả của anh,

Rằng thứ anh chối bỏ có thể được trân trọng vượt trên cả

Cuộc đời, thiên đường, bởi bất kỳ tên ngốc nào mà em ném cho

Một ánh nhìn trìu mến, một lời nói định mệnh."

"Và em vẫn

Yêu ta chứ? Ta đoán thế có đúng hay sai?"

"Đoán—đúng hay sai ư! Em đã có ba năm

Để dùng mà tìm hiểu về anh."

"Do đó, cả hai chúng ta đều ngang tài ngang sức

Về sự thấu hiểu: vì đã mất trọn ba năm

Mới hiểu được bấy nhiêu về bản thân anh—kẻ đã đi

Trở lại ngôi nhà vào ngày hôm đó, và tập trung tâm trí

Vào hành động của em, tách rời

Động cơ này khỏi động cơ khác, cho đến khi cặn bã, bị tước bỏ

Mọi hạt tinh túy thuần khiết nhất, cuối cùng

Vẫn trơ lại trong bản chất đơn thuần gớm ghiếc nguyên thủy của nó,

Sự đáng khinh bỉ hoàn toàn, chẳng hề kém hơn

Cũng chẳng hơn chút nào. Sự đáng khinh bỉ—nào có thể thoát khỏi

Thứ mà nó đáng được hưởng—sự khinh bỉ?

Ta đã khinh bỉ em quá đủ để không thèm trệch hướng

Cuộc đời mình khỏi lộ trình đã định chỉ vì sự giúp đỡ hay phá hoại

Từ cuộc đời hoàn toàn đáng khinh của em—làm xáo trộn

Sự bình yên nơi ta làm việc, chỉ vì—miệng đời bàn tán,

Thứ mà trước những tin tức như thế sẽ đủ sức la ó inh ỏi—

Mắt đời phải nhắm lại trước tấm vải thêu của ta

Với cái lỗ thủng to tướng ở đó, bức tường thêu huy hiệu của ta

Trống hoác nơi chiếc khiên huy hiệu từng treo—bởi vì, tệ hại hơn tất cả,

Cuộc diễu hành mỗi ngày, cuộc đời được trưng bày của ta

Bị cướp bóc và nghèo nàn đi vì thiếu vắng người vợ

—Giờ đây khi cuộc đời ta (đồng nghĩa với—công việc của ta) đã lớn mạnh

Thành sự giàu có thực sự! Đã có lúc, chỉ riêng giá trị này thôi

Đã tựa như công việc phải làm, rằng lợi ích thu được từ đó

Về phần điều thiện và lời khen ngợi sẽ—biết bao đền đáp xứng đáng!—

Rơi xuống dưới chân em—một chiếc vương miện ta từng hy vọng sẽ đặt

Trước tình yêu của em, thứ tình yêu mà tình yêu của ta cuối cùng sẽ tôn vinh.

Chẳng còn tình yêu nào để mà đặt vương miện trước đó nữa,

Tình yêu của ta giờ đây ngừng làm việc: nhưng sự khinh bỉ lại càng

Thúc đẩy ta tiếp tục bắt tay đầu óc và đôi tay vào việc như xưa,

Bởi vì lũ quỷ dữ thà bện những sợi thừng bằng cát

Còn hơn là phải nếm trải địa ngục thuần túy trong sự nhàn rỗi.

Thế nên ta đã đè nén ký ức của mình xuống bằng áp lực

Của công việc hằng ngày mà ta chẳng có ý định dừng lại

Chỉ để thiên đường thắc mắc về người vợ vắng nhà.

Ồ, tất cả đều dễ dàng cả thôi, hãy tin là thế,

Bởi vì ta khinh bỉ em! Nhưng những lời của em đã cứu vãn

Quá khứ một cách quan trọng. Không có sự căm hận nào mang

Mặt nạ của tình yêu vào bất kỳ lúc nào cả! Đã có một thoáng u ám

Khi tình yêu mang vẻ bề ngoài của sự căm hận, bị thúc giục

Bởi những nguyên nhân mà em đã tuyên bố; nhưng chính tình yêu đã gột rửa

Đi một lầm tưởng hoang đường mà ta đã gây ra cho cả hai mối tình

—Của em và của chính ta: chẳng có sự trợ giúp nào của căm hận cả, đã chứng minh rằng

Sự gột rửa ấy đã được mưu tính. Thế rồi, em vươn lên

Cao hơn biết bao nhiêu bậc! Ta từng khinh bỉ—

Ta chỉ còn căm hận em. Hãy để sự trừng phạt của căm hận

Thay thế cho sự khinh bỉ! Bước đầu tiên để tiến tới mức cao đó—

Hãy viết ra những lời của chính em mà ta đang nhắc lại cho em nghe!

'Tôi đã yêu chồng tôi và tôi căm hận—bất kể hắn

Là ai, tôi đã vớ lấy làm cơ hội đầu tiên, chỉ là một cục bùn

Để ném và làm bẩn tình yêu!' Đây,

Giấy đây!"

"Liệu máu của em có đủ làm mực không!"

"Có thể đấy: món bảo kiếm bé nhỏ này đến từ xứ sở của hương gia vị,

Lụa là, lông vũ—của mọi loài chim có bộ ngực dát ngọc—

Vẻ đẹp của chiếc chủ đạo này, dẫu có ép nhẹ đến đâu đi nữa

Phía trên trái tim em ở đó..."

"Như thế này ư?"

"Nó đang ứa máu ra, ta thấy rồi.

Hãy nhúng mũi dao vào đó và viết đi!"

"Hãy ra lệnh cho em đi!

Không, em còn nhớ."

Và nàng đã viết những dòng chữ ấy.

Ta đọc chúng. Rồi—"Vì tình yêu, ở em, đã ban cho

Sự cho phép để căm hận, ở ta, nhằm dập tắt (ta nói vậy)

Sự khinh bỉ—thế thì, chính sự căm hận cũng đã qua đi

Trong sự trả thù—vốn xa lạ với sự khinh bỉ. Hãy ra đi

Trong bình yên để đến với cái chết mà nghệ thuật phương Đông

Đã tẩm độc vào thứ vũ khí này, nếu những câu chuyện ấy là thật!

Tình yêu sẽ tiếp nối căm hận. Ta tha thứ cho em—

Hãy chết ngay trong căn phòng của chúng ta đi!"

Đúng sự thật như chân lý, câu chuyện là vậy.

Nàng đã chết trước bình minh; rồi ta mới thấy khuôn mặt nàng tái nhợt thế nào

Trước khi nó khoác lên lớp phấn trang điểm ngụy trang ban ngày,

Và những trũng sâu tối tăm thế nào dưới đôi mắt nàng,

Giờ đây khi ta đã tự mình dùng đến đôi mắt ấy. Nàng đang ngủ, hệt như thuở nào

Được yêu thương, tại nhà thờ này của ngài đây: phải, của chính ngài!

Đang chìm đắm

Trong suy tư sâu sắc đến thế ư, thưa Cha? Chắc là đang buồn chăng?

Vì ai thế, vì nàng, vì ta, hay vì kẻ đang choàng

—Vẫn rõ mồn một như ta thấy!—quanh đầu hắn

Tấm áo choàng vô tích sự ấy,—quanh trái tim hắn (thay vì

Áo giáp sắt) chút hy vọng viển vông nào rằng hắn có thể trốn tránh

Sự báo thù của ta nơi chốn cô tịch của tu viện này chăng?

Ta cho là khó lòng lắm! Chiếc áo choàng ngày ấy chẳng giúp gì mấy

Cho vương miện của hắn, thưa Cha—cũng như ô cửa của ngài đang giúp ta lúc này đây!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.