Quả thực, ta chính là người mà ngài đã biết.
Còn về phần thê tử ta,—chuyện xảy ra từ thuở nào—
Ngài có quyền gặng hỏi ta, cũng như ta
Buộc phải đáp lời.
("Này con, một câu trả lời xứng đáng!"
Vị tu sĩ vừa nói, vừa nghiến răng kèn kẹt,
Ngay tại ô cửa tòa giải tội nơi ta đang quỳ gối.)
Mọi chuyện diễn ra thế đó, thưa Cha! Quyền lực và địa vị
Ta từng có và nay vẫn có. Ta đã trải qua cuộc đời mình,
Dưới con mắt của cả thế gian, hệt như một vận động viên điền kinh
Dốc toàn lực luyện tập, kẻ mà những thành quả phi thường
Làm cho kinh ngạc: hạnh phúc tràn trề,—
Công sức bỏ ra hoàn toàn xứng đáng với niềm hạnh phúc
Được tận hưởng trọn vẹn; và vì dưới mái nhà ta
Đã dung thân người biến tổ ấm thành thiên đường, vì ơn phước trên cao
Ta bước ra ngoài mỗi ngày, và suốt cả ngày dài
Làm việc vì thế gian. Kìa xem, tiếng hát của người lao động
Đã cổ vũ anh ta biết bao! Tâm hồn ta cũng ca vang như thế, qua mỗi nỗi đớn đau sắc bén
Của thể xác và máu thịt nhọc nhằn—"Nàng yêu ta biết bao!"
Có ngày, biết đâu khúc ca ấy đã tôi luyện thần kinh
Đến mức công việc hóa thành trò vui rồi biến mất.
"Phải chăng ta xứng đáng hưởng thiên đường của mình sớm hơn một tiếng!"
Ta mỉm cười, khi tiếng chuông nhà nguyện ngân vang tựa tiếng bạc
Đã làm ta ngạc nhiên lúc đang bước qua cánh cổng phụ
—Chứ không phải lối đi chính nơi đám đầy tớ vẫn chờ mong
Và tự hỏi vì sao việc nước việc non lại cho phép
Người chủ nhà có được phút rảnh rỗi bất ngờ. Chính vì thế
Mà hôm ấy ta chọn lối đi qua khu vườn riêng.
Từ trong vọng lâu, ta thấy một kẻ xuất hiện, nấp mình
Ngay sau chiếc bình bằng đá por-phi. Bản năng của ta
Liền phỏng đoán theo lẽ thường:
"Một tên thám báo,—có lẽ là kẻ thù phục kích,—
Một tên trộm,—đúng hơn là tình nhân của một ả hầu gái nào đó
Kẻ đã chọn vọng lâu này làm chốn hẹn hò chăng."
"Đứng lại đó!" Ta quát.
Lập tức gã kia chỉ biết kéo chiếc áo choàng
Che kín mặt hơn bằng cánh tay giơ lên
Nơi vắt hờ chiếc áo choàng, rồi trong cơn hoảng loạn quáng quàng, gã đâm sầm
Vào hết bệ đá này đến bệ đá khác—khi thì rướn người, lúc lại cúi rạp,—
Lúc ẩn, lúc hiện, gã luồn lách qua hàng
Tượng thần nam nữ bằng cẩm thạch được bày biện
Hai bên lối đi, cho đến khi thoát ra được cánh cổng
Để tìm đường an toàn: bước qua đó một bước là ra đến phố, ngài biết đấy!
Ta đưa mắt dõi theo gã đến tận đó. Rồi, chậm rãi,
Gần như thán phục, ta thở phào nhẹ nhõm,
Và—quay lại với phỏng đoán ban đầu—
"Một hiểm nguy chấp nhận đổi lấy hy vọng chỉ được nói dồi dào một lời
Với—nàng nào trong bầy chim của ta đây lại là chiếc tổ
Mà tên thợ săn trộm này khao khát bộ lông đến thế, hở?
Carmen ư? Juana ư? Carmen có vẻ quá vui tươi
Cho một cuộc phiêu lưu như vậy, trong khi Juana thì trang nghiêm
—Sẽ khinh bỉ trò ngốc nghếch ấy. Ta khâm phục tên tiểu nhân này!
Gã có con mắt tinh đời, biết chọn từ bầy đàn của ta
Đúng chú chim non thuộc về gã!"
Khi ta quay người lại, thì kìa,
Đối diện với ta là vợ ta, đứng sững như đá, tái nhợt như vôi.
Chính nàng vừa phóng một bước tới,—ngay khoảnh khắc đầu tiên trông thấy
Điều mà nàng đoán chắc sẽ là cuộc chạm trán
Vào giây lát tiếp theo giữa gã đàn ông liều lĩnh ấy và ta,—
Đã đưa nàng đến để chộp lấy và ngăn ta không cho vồ lấy con mồi:
Hay do bị thúc đẩy bởi vì chẳng có ngày nào cái chết của nàng
Lại có thể đến đúng lúc tuyệt đối
Như lúc này giữa đỉnh cao hạnh phúc, tựa như một đóa hồng tháng Sáu
Đang rộ bỗng khựng lại ngay lúc cánh hoa đầu tiên vừa chín rụng;
Hay vì nàng đang khao khát sự căm hận của ta—nào ai biết được?—
Nóng lòng muốn chấm dứt một lời dối trá khó chịu, và nếm trải
Mối quan hệ chân thật đến rợn người của chúng ta, khi thù hận ôm lấy
Thù hận chỉ trong một khoảnh khắc trần trụi:—dù thế nào đi nữa
Thì vợ ta vẫn đứng đó sững như đá, tái nhợt như vôi, người mà mới phút trước
Còn là người phụ nữ đã tạo ra thiên đường trong mái nhà ta.
Phải, người đang đối mặt với ta chính là hiền thê của ta
Cũng đồng thời là tình yêu của ta—ngài nên nhớ lấy điều đó!
"Dừng lại!" Nàng lên tiếng. "Hãy giữ lấy ít nhất một tâm hồn không tì vết
Khỏi tội lỗi, tâm hồn cho đến nay vẫn tinh tuyết—chính là của anh!
Hãy giết em, kẻ đang cầu xin ơn phước ấy, kẻ duy nhất
Đã, đang và sẽ vẫn là người có tội từ đầu đến cuối!
Gã đàn ông ấy nằm bất lực trong cạm bẫy do chính em giăng ra
Vây quanh gã, bất lực hệt như bức tượng kia
Dưới sự kiềm tỏa của đóa hoa chuông xiết chặt: hãy giẫm nát
Và xé tan kẻ ăn bám ấy thành tro bụi,
Nhưng xin đừng làm tổn hại đến khối cẩm thạch vô tri!"
Chúng ta bước vào nhà.
Ngày hôm sau ngày đó,
Ta cảm thấy như lời nói sắp buông ra. Ta đã nói—
Một cách nhẹ nhàng, suy cho cùng.
"Chiếc áo choàng được kéo cao đã là tấm bình phong đủ rộng:
Ta chẳng màng bận tâm đến việc tóm cổ kẻ vì tiền tài
—Dù là thứ đê tiện nào đi nữa—mà dám lai vãng và chuốc lấy
Những cú đấm đá xứng đáng dành cho một tên tiểu nhân
Bị sự cảnh giác của gia nhân ta phát giác.
Thế là đủ cho chuyện đó! Còn về câu chuyện tình lãng mạn của ta—
Ta, cũng giống như lão Hidalgo đáng kính của chúng ta, dụi mắt
Tỉnh giấc và tự hỏi làm sao lớp màng che lại có thể nổi lên
Biến thẳng chiếc chậu cạo râu của thợ hớt tóc
Thành—chiếc mũ của Mambrino? Ta không hề
Do dự khi gọi đó là—chén thánh của Chúa!
Tại sao ta lại phải trách cứ thau đồng, dẫu được đánh bóng lên,
Sẽ chói ngời trước mọi người, ngoại trừ ta, tựa như vàng ròng?
Còn với ta—đó là lời cảnh báo rằng ta đã quá cả gan
Khi phán xét kim loại. Lão Hidalgo tỉnh dậy
Chỉ để chết, nếu ta nhớ không lầm,—đã đánh cược
Cả sinh mạng vào giá trị của chiếc chậu, và mất mạng:
Trong khi ta chỉ thú nhận sự tê dại tối đa
Ở chỗ này hay chỗ khác trên cơ thể; nhưng dẫu què quặt, tàn phế,
Ta vẫn phải tiếp tục làm việc, vẫn phải sửa chữa lỗi lầm của mình
Trước khi tìm kiếm sự nghỉ ngơi trong cái chết,—chẳng có gì phải sợ cả!
Giờ đây, hãy làm việc—không một lời nào trước khi hạ màn!"
Cái "màn"? Ý ta là tấm màn của cái chết buông xuống cuộc đời:
"Lời" của ta, được phép thốt lên khi sự chết xảy ra,
Sẽ là—sự thật, từ tâm hồn đến tâm hồn; bởi vì, nếu không thế,
Ngày qua ngày, suốt ba năm trời, đã phải kéo lên
Và đêm qua đêm, lại phải hạ xuống trên sân khấu của chúng ta—
Sân khấu vốn bị định mệnh trói buộc phải diễn trò trước công chúng—
Một tấm màn khác, khi thiên hạ, với tư cách bắt buộc
Là hội đồng phê bình của chúng ta, đúng thời điểm
Lại đến rồi đi, chứng kiến, cất lời khen ngợi hay chê bai
Nghệ thuật kịch nghệ. Mọi chuyện sẽ hỏng bét
Nếu như, được phép đặt chân ra phía sau hậu trường của chúng ta,
Thiên hạ đã chứng kiến cách mà vị vua và hoàng hậu sân khấu,
Nam thanh nữ tú, chỉ một phút trước đây thôi
Còn đang ôm chặt lấy nhau trong vòng tay, nay lại tỏ ra
Không hề quen biết khi mỗi người rẽ một hướng
Đi về góc khuất nào đang chờ đón họ trong bóng tối
Ở cả hai phía của sân khấu rực rỡ ánh đèn, nơi vừa lúc nãy đây chú rể và cô dâu
Đã đốt cháy khán giả đến mức cuồng nhiệt
Của sự say mê đồng cảm—phần thưởng hoàn toàn xứng đáng
Khi tấm màn hạ xuống che chở cho nàng và ta,
—Những diễn viên. Suốt ba năm ròng rã, chẳng có gì để thấy
Ngoài sự điềm tĩnh và hòa hợp: hễ chỗ nào cần lời thoại
Thì có lời thoại; khi cần cả những nụ cười
Thì nụ cười luôn sẵn sàng. Ở một nơi như chốn của ta,
Nơi việc nước và việc nhà dung hòa lẫn nhau,
Có khán giả ở đó mỗi ngày và suốt cả ngày dài;
Nhưng cuối cùng thì kẻ nán lại sau cùng trong đám đông
Cũng để lộ tấm lưng cho người ta thấy. Còn về phần nàng—
Chà, tự do và sở thích: ta xin khẳng định,
Sở thích và tự do! Còn về phần ta—ta thở phào,
Buông lỏng khuôn mặt khỏi mọi nếp nhăn quấn quýt
Tựa nụ cười quanh khóe miệng, ta tháo bỏ chiếc mặt nạ
Đóng kịch cho đến ngày mai bắt buộc phải đeo lại,
Và lặng lẽ rời khỏi thế giới giả tạo ấy
Để bước vào thế giới thực, không phải chốn phô trương: ở đó đôi cánh của tâm hồn ta,
Năng lực bị kìm nén bấy lâu, được giang rộng trong lao động.
Ba năm trời ta làm việc, từng phút của mỗi giờ
Không bị chi phối bởi việc diễn kịch:—công việc mà ta có thể miễn bàn đến
Bằng lời nói, bởi công việc ấy hiện diện rõ ràng,
Có lẽ trong cả sử sách; nào ai hay biết hay quan tâm?
Sau ba năm, theo cách này, hoàn toàn bất ngờ,
Màn kịch của chúng ta chấm dứt. Nàng và ta, vào lúc kết thúc
Một đêm yến tiệc rình rang, dẫn đầu giữa hai hàng
Bề tôi nam nữ đang cúi đầu cung kính,
Đức vua của chúng ta xuống cầu thang, trong khi ngọn đuốc xoắn bùng cháy được giơ cao
Soi đường cho ngài bước ra khỏi cung điện của chúng ta, nơi
Những cuộc viếng thăm như thế để lại vinh quang mãi mãi.
Lại bước lên lầu trước mặt công chúng, cho đến khi đứng sát cửa
Của phòng khách lớn—giờ đây trống hoác
Và chẳng còn vị khách nào—một tiếng thì thầm vang lên
Bên tai ta, nhỏ đến thế mà lại
Rõ mồn một đến thế!
"Em gần như quên mất
Căn phòng anh hay lui tới, và em đang cần
Dịp để nói một lời ngắn ngủi—nếu anh ban ơn
Cho phép điều đó—tại một căn phòng nào đó mà anh gọi là
'Phòng nghiên cứu' của chúng ta, vì anh thường viết ở đó trong lúc em nguệch ngoạc
Vài tờ giấy đầy những khuôn mặt để giải trí.
Căn phòng đó em còn nhớ. Chỉ một lời
Ngắn ngủi với anh ở trong đó, vì niệm tình xưa nghĩa cũ!"
"Theo ta vào trong ấy!" Ta đáp lời.
Chúng ta xé tan
Bóng tối đôi chút, khi ngọn đèn soi đường
Dẫn lối, rời xa hơi ấm và niềm vui, đi dọc theo những lối đi ẩm ướt
Khuất lấp, bỏ hoang, ngoằn ngoèo tựa loài rắn bò đi xa
Khỏi khu vực có người ở,—
Lên lầu, xuống những bậc thang được khoét sâu như đường hầm qua vách đá,—
Luôn trong sự tĩnh lặng,—cho đến khi ta tới căn phòng đơn độc
Được chôn vùi như ngôi mộ dành riêng cho chính ta
Khắc khoét từ mỏ đá của cung điện. Thời niên thiếu,
Nơi này từng là pháo đài của ta, là chốn hiểm yếu tránh mọi tai ương,
Là bằng chứng hùng hồn về quyền sở hữu; trong tuổi trẻ
Ta đã thu gom những chiến lợi phẩm ở đây—những di tích thô kệch
Nhưng quý giá của những hy vọng hão huyền, những nỗi sợ vu vơ;
Cuối cùng, nơi này đã trở thành trong những năm tháng sau đó
Căn phòng kiên cố của ta để chống lại
Sự xâm lược của kẻ thù từ mọi phía—Đám đông ô hợp
Trong khuê phòng và sảnh đường, phòng khánh tiết,
Những căn phòng bất kể phong cách nào, đòi hỏi
Những người chủ nhà phải ghi tâm rằng, trước mặt
Mọi người, họ phải trông giống con người và hơn thế nữa.
Nơi đây,—khi phần thưởng của đức vua ban ơn chấm dứt
Việc trang hoàng cho ta vào ngày mà, với bộ lông cừu vàng rực,
Ta chạm tay tới đỉnh cao tham vọng,—chính tại nơi đây, được giải thoát
Khỏi vinh quang (luôn được biểu trưng bằng một chiếc xiềng xích!)
Ngay khi ta có đặc quyền bước vào
Chốn ẩn cư bí mật của mình, ta liền hân hoan ném
Món đồ chơi cuối cùng ấy lên bàn—đưa mắt nhìn nơi chiếc súng hỏa mai
Món quà của cha ta đang treo trên móc—
Và tự hỏi mình, "Liệu ta sẽ đối mặt như thế này
Với phần thưởng mới và phần thưởng cũ, khi ta đạt tới
Trải nghiệm của một năm nữa?—để rồi nhận ra rằng mỗi thứ
Đều mang lại lợi ích ngang nhau—như công cụ của thợ săn, của chính khách?
Thứ đó hạ gục một con đại bàng, còn thứ này—một kẻ ngốc!"
Vừa bước vào căn phòng ấy, ta đặt
Chiếc đèn xuống, và quay người lại thì thấy tà áo sột soạt nào
Đã cho ta biết vợ ta đang theo sát từng bước chân.
Cả hai chúng ta nhìn thẳng vào mặt nhau.
Nàng lên tiếng. "Vì giờ đây em có thể chết vì..."
(Để giải thích
Vì sao câu nói ấy lúc đầu lại đập vào tai ta, xin hãy biết rằng—kể từ lần đó
Kể từ vụ việc bên mép thạch anh por-phi
Ba năm về trước, thứ đã chia lìa tâm hồn nàng khỏi tâm hồn ta như một chiếc nêm
—mặc dù hằng ngày, nụ cười nối tiếp nụ cười,
Chúng ta đứng trước công chúng,—suốt khoảng thời gian ấy
Chưa một lần nào ta phân biệt được, trên gương mặt mà ta
Vẫn dành trọn sự kính trọng ấy, dù chỉ là chút dấu vết nhỏ nhoi nhất
Của nét mặt vượt quá mức cần thiết để đôi mắt
Làm tròn bổn phận và nhận diện nhau:
Bởi ta đã ép đôi mắt mình phải tuân theo ý chí
Và không được phép tò mò hơn nữa. Kỹ năng ấy vẫn tồn tại,—
Những ai cần đến nó đều biết rõ. Nào có vị lương y nào lại chùn bước
Trước sự tiếp xúc cần thiết với một cái xác? Hắn chẳng hề uống phải
Chút mầm bệnh nào chừng nào cơn khát tri thức—chứ không phải
Một sự thôi thúc rảnh rỗi nào khác—còn thúc đẩy sự dò xét ấy. Sao cơ,
Và ngài sẽ không tin vào khả năng bắt
Tâm linh của chúng ta phải quay về trong khuôn phép, cứ như thể ta đang quở trách
Một đứa trẻ vì đã săm soi những điều đúng đắn và chính đáng
Của tuổi trưởng thành? Giác quan, chứ không phải tâm hồn, đã tạo nên thị giác,
Đã báo cáo hằng ngày rằng đó chính là nàng—chứ chẳng màng
Bằng cách nào hay vì sao lại có sự đổi thay trên má và vầng trán.)
"Vì giờ đây em có thể chết vì sự thật bị che giấu,
Mà lại không dám, không được phép chết—ý nguyện của Đức Mẹ
Dường như đã bày tỏ với em như vậy—bởi vì cái chết có nghĩa là sự bình yên
Nơi mà em hoàn toàn không có chút phần phước hợp pháp nào, kẻ mà thời hạn
Cuộc đời và hình phạt có lẽ sẽ được kéo dài thêm
Bằng cách thú nhận sự thật,—hãy để em gạt tấm vải liệm sang một bên,
Thứ đang rón rén len tới để bóp nghẹt ngọn lửa sám hối của em trong tuyết
Trước khi nó kịp đến lúc! Em dám—em buộc phải
Sống, bằng cách thừa nhận sự thật—sự thật này—
Em đã yêu anh! Cảm ơn chiếc răng độc của loài rắn mới
Mà qua một nỗi đau đớn nhói buốt mới mẻ và tinh tế hơn
Tất cả những cực hình trước đó, đã chứng minh em đúng!
Em đã yêu anh dẫu cho em đã mất anh! Em có thể ra đi
Và cháy thành tro bụi được chưa, giờ khi nỗi ô nhục của em đã rõ?"
Ta nghĩ chưa từng có thứ gì—diễn tả thế nào đây?—
Sự kinh hãi đang ve vãn sự khoái lạc,
Hệt như trong những món vũ khí mang tay nghề phương Đông ấy—
Dao găm Yataghan, dao găm kandjar, những thứ chỉ chực xé rách và cắt nát,
Chém thô bạo, rạch ngọt lịm, tiếp tay cho căm thù bằng vô vàn cách,
Nhưng vẫn luôn giữ lại một vẻ đẹp phô bày
Rằng tình yêu vẫn đang miệt mài tác tạo cùng người thợ thủ công
Xuyên suốt những đường nét chạm trổ kỳ quái của hắn. Tại sao lại ưa chuộng,
Nếu không phải vì tình yêu, việc một lưỡi dao có thể uốn lượn
Và chớp lóe như ngọn lửa?—lúc thì đóng vai lưỡi hái
Như thể có chiếc cổ cao nào đang mời gọi,—lúc lại thắt lại
Và vót nhọn thành sự mảnh mai vừa đủ
Cho chính cú đâm mà trái tim đòi hỏi?
Rồi cả những họa tiết trang trí ấy nữa! Cớ sao đôi tay chúng ta lại không
Chỉ ôm lấy ngà voi nguyên chất, hay vàng khối
Được chạm nhám để dễ cầm, mà còn cả đá quý? Nào, hãy ngắm xem!
Hãy tưởng tượng món yêu thích của ta—thứ mà ta có vẻ như đang nắm chặt
Trong lúc miêu tả vẻ xa hoa của nó. Chẳng có con rắn lục nào
Được khắc họa tiết tinh tế hơn quanh phần cổ
So với lưỡi dao này nằm ngay dưới chuôi! Những thứ đó biểu thị
—Những đường nét uốn lượn ngoằn ngoèo ấy, để rồi kết thúc
Chỉ trong da thịt mà chúng rạch mở—chúng còn có ý định gì khác
Ngoài những dòng nước xoáy lăn tăn—sức tương phản nhợt nhạt
Với dòng máu đỏ thẫm của sự sống nơi chúng hòa quyện vào phút cuối?
Và hãy nhìn kỹ sắc xanh mờ ảo trong suốt của phần chuôi,
Được tạc đẽo từ khối ngọc bích cứng cáp, tựa như khi ngài bóp một hạt đậu,
Thành hình một chú chim vẹt! Nó đang mổ
Một chùm nho; đôi mắt của nó là hai hạt hồng ngọc
Tinh tuyết từ mỏm đá: nhìn theo góc này,—trông phẳng lặng như thủy tinh,
Nhưng hãy xoay chúng lại,—kìa, ngọn lửa thẳm sâu bên trong, thứ vốn rụt rè
Không dám lấp lánh, nay phóng thẳng một mũi tên đỏ tới đúng đích!
Tại sao ta lại chọn những món đồ chơi như thế? Có lẽ trò chơi
Của những kẻ bình yên vốn mang màu sắc chiến trận, hệt như những người
Đã mệt mỏi vì chiến tranh tìm thấy sự giải trí từ chính ngòi bút
Và tờ giấy mà chúng ta đã phát ngấy—những chính khách mệt mỏi
Vì chỉ biết (khi những biện pháp ấy được yêu cầu)
Ban bố phán quyết cho dân chúng bằng đúng ba từ,
Một chữ ký và con dấu: chúng ta chơi đùa với những thanh gươm
Gợi lên tiến trình nhanh gọn. Đó là cách
Mà ta đâm ra thích những món đồ chơi vừa miêu tả cho ngài,
Kho tàng những thứ lấp lánh trên tường và thậm chí rải rác
Cả trên bàn, trong lúc vợ ta vẫn đang theo đuổi
Mục đích của nàng cho đến tận cùng. "Giờ thì anh đã biết
Nỗi ô nhục này, sự tra tấn suốt ba năm qua của em, hãy để em đi,
Cháy thành tro bụi đi! Anh—em đã đánh mất,
Nhưng anh—em vẫn yêu!"
Điều khiến ta thương hại nhất
Ở đàn ông chính là—hành động bị thúc giục bởi sự bộc phát
Của cơn giận dữ: đàn ông ư? Không, phải là những con bò đực—kẻ lao vào cuộc càn
Chỉ theo hiệu lệnh của pháo hoa và gậy xóc!
Một khi kẻ thù đã gục ngã,—cú giẫm đạp một khi đã giáng xuống,—
Thì sự nguôi ngoai, hối hận,
Chuộc tội sẽ lập tức nối theo. Hãy tin ta, hơi ấm của máu chưa bao giờ
Báo hiệu một ý chí mạnh mẽ! Hệt như chẳng có nhịp đập nào
Thúc giục ta, vào lần đầu tiên ấy, thì cũng chẳng có nhịp nào làm co giật
Các huyết quản của ta trong dịp đưa ra quyết định lần này.
Nếu như việc lẽ ra phải thuộc về trách nhiệm của ta mà lúc đó không thuộc về ta,
Thì ta đã làm—điều mà giờ đây việc phải làm
Đã hiển hiện rõ ràng một cách bình thản.
"Hãy nói cho ta biết kẻ đó là ai,
Tên đàn ông đang ẩn mình bên chiếc bình por-phi!"
"Không, không bao giờ! Tất cả chỉ là sự ngu ngốc ở hắn,
Và toàn bộ là tội lỗi ở em. Em đã mồi chèo, hắn hùa theo."
"Và thế mà em vẫn yêu ta ư?"
"Yêu anh. Chìm đắm sâu sắc
Trong sự ngu ngốc và tội lỗi, em tưởng rằng anh đã trao
Trái tim và tâm hồn mình cho công việc trị nước thay vì cho em. Vì quyền lợi của em ở anh có vẻ đã mất,
Em tự dằn vặt bản thân để cho anh thấy, bằng cái giá phải trả của anh,
Rằng thứ anh chối bỏ có thể được trân trọng vượt trên cả
Cuộc đời, thiên đường, bởi bất kỳ tên ngốc nào mà em ném cho
Một ánh nhìn trìu mến, một lời nói định mệnh."
"Và em vẫn
Yêu ta chứ? Ta đoán thế có đúng hay sai?"
"Đoán—đúng hay sai ư! Em đã có ba năm
Để dùng mà tìm hiểu về anh."
"Do đó, cả hai chúng ta đều ngang tài ngang sức
Về sự thấu hiểu: vì đã mất trọn ba năm
Mới hiểu được bấy nhiêu về bản thân anh—kẻ đã đi
Trở lại ngôi nhà vào ngày hôm đó, và tập trung tâm trí
Vào hành động của em, tách rời
Động cơ này khỏi động cơ khác, cho đến khi cặn bã, bị tước bỏ
Mọi hạt tinh túy thuần khiết nhất, cuối cùng
Vẫn trơ lại trong bản chất đơn thuần gớm ghiếc nguyên thủy của nó,
Sự đáng khinh bỉ hoàn toàn, chẳng hề kém hơn
Cũng chẳng hơn chút nào. Sự đáng khinh bỉ—nào có thể thoát khỏi
Thứ mà nó đáng được hưởng—sự khinh bỉ?
Ta đã khinh bỉ em quá đủ để không thèm trệch hướng
Cuộc đời mình khỏi lộ trình đã định chỉ vì sự giúp đỡ hay phá hoại
Từ cuộc đời hoàn toàn đáng khinh của em—làm xáo trộn
Sự bình yên nơi ta làm việc, chỉ vì—miệng đời bàn tán,
Thứ mà trước những tin tức như thế sẽ đủ sức la ó inh ỏi—
Mắt đời phải nhắm lại trước tấm vải thêu của ta
Với cái lỗ thủng to tướng ở đó, bức tường thêu huy hiệu của ta
Trống hoác nơi chiếc khiên huy hiệu từng treo—bởi vì, tệ hại hơn tất cả,
Cuộc diễu hành mỗi ngày, cuộc đời được trưng bày của ta
Bị cướp bóc và nghèo nàn đi vì thiếu vắng người vợ
—Giờ đây khi cuộc đời ta (đồng nghĩa với—công việc của ta) đã lớn mạnh
Thành sự giàu có thực sự! Đã có lúc, chỉ riêng giá trị này thôi
Đã tựa như công việc phải làm, rằng lợi ích thu được từ đó
Về phần điều thiện và lời khen ngợi sẽ—biết bao đền đáp xứng đáng!—
Rơi xuống dưới chân em—một chiếc vương miện ta từng hy vọng sẽ đặt
Trước tình yêu của em, thứ tình yêu mà tình yêu của ta cuối cùng sẽ tôn vinh.
Chẳng còn tình yêu nào để mà đặt vương miện trước đó nữa,
Tình yêu của ta giờ đây ngừng làm việc: nhưng sự khinh bỉ lại càng
Thúc đẩy ta tiếp tục bắt tay đầu óc và đôi tay vào việc như xưa,
Bởi vì lũ quỷ dữ thà bện những sợi thừng bằng cát
Còn hơn là phải nếm trải địa ngục thuần túy trong sự nhàn rỗi.
Thế nên ta đã đè nén ký ức của mình xuống bằng áp lực
Của công việc hằng ngày mà ta chẳng có ý định dừng lại
Chỉ để thiên đường thắc mắc về người vợ vắng nhà.
Ồ, tất cả đều dễ dàng cả thôi, hãy tin là thế,
Bởi vì ta khinh bỉ em! Nhưng những lời của em đã cứu vãn
Quá khứ một cách quan trọng. Không có sự căm hận nào mang
Mặt nạ của tình yêu vào bất kỳ lúc nào cả! Đã có một thoáng u ám
Khi tình yêu mang vẻ bề ngoài của sự căm hận, bị thúc giục
Bởi những nguyên nhân mà em đã tuyên bố; nhưng chính tình yêu đã gột rửa
Đi một lầm tưởng hoang đường mà ta đã gây ra cho cả hai mối tình
—Của em và của chính ta: chẳng có sự trợ giúp nào của căm hận cả, đã chứng minh rằng
Sự gột rửa ấy đã được mưu tính. Thế rồi, em vươn lên
Cao hơn biết bao nhiêu bậc! Ta từng khinh bỉ—
Ta chỉ còn căm hận em. Hãy để sự trừng phạt của căm hận
Thay thế cho sự khinh bỉ! Bước đầu tiên để tiến tới mức cao đó—
Hãy viết ra những lời của chính em mà ta đang nhắc lại cho em nghe!
'Tôi đã yêu chồng tôi và tôi căm hận—bất kể hắn
Là ai, tôi đã vớ lấy làm cơ hội đầu tiên, chỉ là một cục bùn
Để ném và làm bẩn tình yêu!' Đây,
Giấy đây!"
"Liệu máu của em có đủ làm mực không!"
"Có thể đấy: món bảo kiếm bé nhỏ này đến từ xứ sở của hương gia vị,
Lụa là, lông vũ—của mọi loài chim có bộ ngực dát ngọc—
Vẻ đẹp của chiếc chủ đạo này, dẫu có ép nhẹ đến đâu đi nữa
Phía trên trái tim em ở đó..."
"Như thế này ư?"
"Nó đang ứa máu ra, ta thấy rồi.
Hãy nhúng mũi dao vào đó và viết đi!"
"Hãy ra lệnh cho em đi!
Không, em còn nhớ."
Và nàng đã viết những dòng chữ ấy.
Ta đọc chúng. Rồi—"Vì tình yêu, ở em, đã ban cho
Sự cho phép để căm hận, ở ta, nhằm dập tắt (ta nói vậy)
Sự khinh bỉ—thế thì, chính sự căm hận cũng đã qua đi
Trong sự trả thù—vốn xa lạ với sự khinh bỉ. Hãy ra đi
Trong bình yên để đến với cái chết mà nghệ thuật phương Đông
Đã tẩm độc vào thứ vũ khí này, nếu những câu chuyện ấy là thật!
Tình yêu sẽ tiếp nối căm hận. Ta tha thứ cho em—
Hãy chết ngay trong căn phòng của chúng ta đi!"
Đúng sự thật như chân lý, câu chuyện là vậy.
Nàng đã chết trước bình minh; rồi ta mới thấy khuôn mặt nàng tái nhợt thế nào
Trước khi nó khoác lên lớp phấn trang điểm ngụy trang ban ngày,
Và những trũng sâu tối tăm thế nào dưới đôi mắt nàng,
Giờ đây khi ta đã tự mình dùng đến đôi mắt ấy. Nàng đang ngủ, hệt như thuở nào
Được yêu thương, tại nhà thờ này của ngài đây: phải, của chính ngài!
Đang chìm đắm
Trong suy tư sâu sắc đến thế ư, thưa Cha? Chắc là đang buồn chăng?
Vì ai thế, vì nàng, vì ta, hay vì kẻ đang choàng
—Vẫn rõ mồn một như ta thấy!—quanh đầu hắn
Tấm áo choàng vô tích sự ấy,—quanh trái tim hắn (thay vì
Áo giáp sắt) chút hy vọng viển vông nào rằng hắn có thể trốn tránh
Sự báo thù của ta nơi chốn cô tịch của tu viện này chăng?
Ta cho là khó lòng lắm! Chiếc áo choàng ngày ấy chẳng giúp gì mấy
Cho vương miện của hắn, thưa Cha—cũng như ô cửa của ngài đang giúp ta lúc này đây!