Đó là một bài học vỡ lòng tầm thường, nhưng vẫn rất đáng để một người khôn ngoan suy ngẫm. Khi Demosthenes được hỏi phần quan trọng nhất của một nhà hùng biện là gì, ông đã trả lời: Hành động. Thế còn phần tiếp theo? — Vẫn là hành động. Thế còn phần tiếp theo nữa? — Lại là hành động. Ông nói điều đó với tư cách là người hiểu rõ nhất, bản thân lại chẳng có mấy lợi thế tự nhiên về chính thứ mà ông ca ngợi. Thật là kỳ lạ khi phần ấy của một nhà hùng biện — vốn chỉ là bề ngoài và thiên về kỹ năng của một diễn viên — lại được đặt lên cao vượt trội hơn hẳn những phần cao quý khác như sự sáng tạo, cách diễn đạt cùng những yếu tố còn lại; thậm chí, nó gần như đóng vai trò độc tôn, như thể đó là tất cả trong tất cả.
Nhưng lý do thì rất rõ ràng. Trong bản chất con người, phần ngu ngốc nhìn chung chiếm ưu thế hơn phần khôn ngoan; và do đó, những khả năng nào đánh trúng vào phần u muội trong tâm trí con người lại chính là những khả năng có quyền lực lớn nhất. Sự táo bạo trong các vấn đề chính trị xã hội cũng hoàn toàn tương tự như vậy. Điều gì là đầu tiên? — Sự táo bạo: điều thứ hai và thứ ba là gì? — Vẫn là sự táo bạo. Thế nhưng, sự táo bạo lại là đứa con của sự dốt nát và hèn hạ, thua kém xa các phẩm chất khác; dẫu vậy, nó vẫn mê hoặc và trói buộc tay chân những ai nông cạn trong phán đoán hoặc yếu đuối về gan dạ — vốn chiếm phần lớn số đông, phải, và nó thậm chí còn chế ngự cả những người khôn ngoan vào những thời điểm họ yếu mềm. Vì thế, ta thấy nó đã tạo ra những kỳ tích ở các thể chế dân chủ, nhưng lại ít hơn ở các viện nguyên lão và trước các bậc quân vương; và tác dụng của nó thường mạnh mẽ hơn vào lúc những kẻ táo bạo mới bước chân vào hành động so với thời gian về sau, bởi vì sự táo bạo vốn là một kẻ giữ lời hứa tồi tệ.
Chắc chắn rằng, cũng giống như có những kẻ lang băm chuyên chữa bệnh cho thể xác con người, thì cũng có những kẻ lang băm chuyên chữa trị cho thân thể chính trị; đó là những kẻ nhận gánh vác những ca trị liệu lớn, có lẽ từng gặp may trong hai hoặc ba lần thử nghiệm, nhưng lại thiếu nền tảng khoa học và do đó không thể trụ vững lâu dài. Hơn thế nữa, bạn sẽ thấy một kẻ táo bạo nhiều lần lặp lại phép lạ của Mahomet. Mahomet từng khiến dân chúng tin rằng ông sẽ gọi một ngọn đồi đến gần mình, rồi từ trên đỉnh đồi dâng lời cầu nguyện cho những kẻ tuân theo luật lệ của ông. Dân chúng tụ tập lại; Mahomet gọi ngọn đồi đến với mình hết lần này đến lần khác; và khi ngọn đồi vẫn trơ trơ đứng yên, ông chẳng hề tỏ ra bối rối chút nào, mà chỉ nói rằng: "Nếu ngọn đồi không chịu đến với Mahomet, thì Mahomet sẽ đi đến với ngọn đồi." Cũng vậy, những kẻ này, khi đã hứa hẹn những điều lớn lao nhưng lại thất bại một cách vô cùng hổ thẹn, nếu sở hữu sự trơ trẽn tột độ, chúng sẽ phớt lờ đi, xoay chuyển tình thế và chấm dứt mọi chuyện như chẳng có gì xảy ra.
Quả thực, đối với những người có phán đoán lớn lao, ngắm nhìn những kẻ táo bạo là một trò tiêu khiển thú vị; hơn nữa, ngay cả đối với dân thường, sự táo bạo cũng phảng phất đôi nét nực cười. Bởi nếu sự ngớ ngẩn là nguồn cơn của tiếng cười, thì bạn hãy tin chắc rằng sự táo bạo lớn hiếm khi nào vắng bóng những nét lố bịch. Đặc biệt, thật là một cảnh tượng giải trí khi thấy một kẻ táo bạo bị bẽ mặt, bởi lúc ấy nét mặt hắn biến dạng thành một vẻ co rúm và đờ đẫn như khúc gỗ, điều hiển nhiên phải xảy ra; vì trong sự thẹn thùng, tâm trạng con người còn có lúc dao động biến chuyển, nhưng trước hoàn cảnh tương tự, những kẻ táo bạo lại trân trân đứng im một chỗ, giống như một quân cờ bị kẹt trên bàn cờ — dù không phải là chiếu bí, nhưng ván cờ hoàn toàn không thể nhúc nhích được nữa. Tuy nhiên, điều sau này có lẽ phù hợp với một bài thơ châm biếm hơn là một sự quan sát nghiêm túc.
Có một điều rất đáng để cân nhắc, đó là sự táo bạo luôn mù quáng, bởi nó không nhìn thấy trước những hiểm nguy và bất lợi; vì thế, nó rất tồi trong việc mưu lược, nhưng lại tốt trong việc hành động. Do đó, cách sử dụng đúng đắn đối với những kẻ táo bạo là không bao giờ để chúng nắm quyền chỉ huy tối cao, mà phải đặt chúng vào vai trò phó tướng và chịu sự chỉ đạo của người khác. Bởi vì khi bàn mưu tính kế, điều quan trọng là phải nhìn thấy hiểm nguy; còn khi đã hành động thì không được phép nhìn thấy chúng, trừ phi những hiểm nguy ấy quá đỗi lớn lao.
