Chuyện kể rằng mãi lâu sau đó, Jupiter tỏ ý bất bình
với Æsculapius, con trai thần Apollo, vì ông đã dùng
thuật y học để cải tử hoàn sinh cho một người chết;
nhưng vì che giấu cơn thịnh nộ, bởi hành động ấy tự bản chất
vốn vô cùng thánh thiện và lừng lẫy, ngài bèn ngấm ngầm
xúi giục loài Cyclops chống lại ông; và chúng, chẳng mảy may
thương xót, liền dùng sét đánh chết ông ngay lập tức:
để trả thù cho vụ việc ấy, Apollo, với sự ngầm đồng lõa của Jupiter,
đã dùng cung tên bắn hạ tất cả bọn chúng.
Lời giải thích.—Ngụ ngôn này dường như ám chỉ
cách hành xử của các bậc quân vương: những kẻ vốn có
những vị cận thần độc ác, đẫm máu và áp bức, ban đầu
thường trừng phạt và cách chức chúng; nhưng về sau,
theo lời khuyên của Tellus, tức là một kẻ mang dạ dày trần tục
và đê tiện nào đó, họ lại trọng dụng chúng trở lại,
để sai khiến vào những lúc cần kíp, khi phải ra tay tàn nhẫn
hay hà khắc trong việc thu thuế; nhưng những vị cận thần này
vốn mang bản chất đê hèn, lại được kích động bởi nỗi nhục xưa,
và thừa hiểu người ta kỳ vọng gì ở mình, bèn thi hành công vụ
với sự tận tụy gấp bội; cho đến khi, hành động bất cẩn
và quá nôn nóng lấy lòng, chúng đôi khi từ những cái gật đầu kín đáo
và mệnh lệnh úp mở của quân vương, mà gây ra những hành động
ghê tởm hoặc đáng nguyền rủa: bấy giờ các vị quân vương,
để né tránh tai tiếng cho bản thân, và biết rằng mình chẳng bao giờ
thiếu những công cụ như thế ở sau lưng, liền phủi tay vứt bỏ
và phó mặc chúng cho bè bạn cùng người thân của nạn nhân;
qua đó biến chúng thành vật tế thần cho sự trả thù
và lòng căm phẫn của công chúng: từ đó, giữa muôn tiếng vỗ tay,
hoan hô và những lời chúc phúc gửi đến nhà vua,
những kẻ đốn mạt này cuối cùng cũng phải nhận lấy kết cục xứng đáng.
