Niềm vui của bậc làm cha làm mẹ là điều thầm kín, và nỗi buồn hay sự sợ hãi của họ cũng vậy; họ chẳng thể giãi bày niềm vui này, cũng chẳng muốn thổ lộ nỗi buồn kia. Con cái làm ngọt bùi thêm những nhọc nhằn, nhưng đồng thời cũng khiến bất hạnh thêm cay đắng; chúng gia tăng nỗi bận tâm trong cuộc sống, song lại làm dịu bớt nỗi nhớ tiếc về cái chết. Sự duy trì nòi giống qua các thế hệ là điều vốn chung ở loài vật; nhưng ký ức, công trạng và những công trình cao cả lại là đặc ân của con người: và quả thực, người ta sẽ thấy những công trình cùng nền móng vĩ đại nhất thường xuất phát từ những người không con cái, bởi họ đã tìm cách thể hiện hình ảnh tâm hồn mình ở nơi mà hình ảnh thể xác không thể hiện được; thế nên, tâm huyết dành cho hậu thế lại thường thuộc về những kẻ không có hậu thế. Những ai là người đặt nền móng đầu tiên cho gia tộc thường tỏ ra vô cùng nuông chiều con cái, coi chúng không chỉ là sự tiếp nối của dòng giống, mà còn là sự tiếp nối cho công nghiệp của chính họ; và vì thế, lũ trẻ vừa là con cái vừa là tạo vật của họ.

Sự thiên vị trong tình cảm của cha mẹ đối với từng đứa con đôi khi rất bất công, thậm chí bất xứng, nhất là ở người mẹ; đúng như lời vua Solomon đã nói: “Con khôn làm cha vui lòng, còn con dại làm mẹ hổ thối.” Người ta thường thấy trong một gia đình đông con, có một hoặc hai đứa con cả được kính trọng, trong khi đứa út lại được cưng chiều thành hư; nhưng ở khoảng giữa lại có những đứa dường như bị lãng quên, thế mà nhiều khi, chính chúng lại là những người thành đạt nhất. Sự keo kiệt của cha mẹ trong việc cấp phát tiền bạc cho con cái là một sai lầm tai hại, khiến chúng trở nên hèn mạt, quen với những thói lừa lọc, giao du với tầng lớp thấp kém, và lại càng phè phỡn hơn khi bước vào cảnh sung túc; và vì thế, cách giáo dục khôn ngoan nhất là người ta vẫn duy trì uy quyền đối với con cái, nhưng phải giữ chặt hầu bao của mình.

Người ta có một thói quen dại dột (bao gồm cả cha mẹ, thầy giáo và gia nhân) là khơi gợi và nuôi dưỡng sự ganh đua giữa các anh em trong thời thơ ấu, để rồi điều đó nhiều khi dẫn đến sự bất hòa khi chúng đã trưởng thành, làm xáo trộn cả gia đình. Người Ý không phân biệt mấy giữa con đẻ và cháu chắt, hay những họ hàng gần; miễn là cùng chung dòng máu, họ chẳng bận tâm việc chúng có phải do chính thân thể mình sinh ra hay không; và phải thừa nhận rằng, về mặt tự nhiên thì điều đó cũng tựa như nhau thôi, đến mức chúng ta đôi khi thấy một người cháu có diện mạo giống chú hoặc họ hàng hơn là chính cha mẹ đẻ của mình, tùy thuộc vào sự chuyển dịch của dòng máu. Các bậc cha mẹ hãy sớm lựa chọn nghề nghiệp và con đường mà họ muốn con cái mình theo đuổi, bởi khi ấy chúng dễ bảo ban nhất; và chớ nên quá nương theo tính khí của con cái với suy nghĩ rằng chúng sẽ làm tốt nhất những gì chúng hứng thú. Quả thực, nếu năng lực hoặc sở thích của đứa trẻ có điều chi xuất chúng thì tốt nhất không nên cản trở; nhưng nhìn chung, lời khuyên này vẫn đúng đắn: “Hãy chọn điều tốt nhất, thói quen sẽ biến điều ấy thành ra êm dịu và dễ dàng.” Những đứa con thứ thường gặp nhiều may mắn, nhưng hiếm khi hoặc chẳng bao giờ có chuyện đó xảy ra nếu những đứa con trưởng bị tước quyền thừa kế.