Bản tính con người thường bị che khuất, đôi khi bị chế ngự, nhưng hiếm khi bị dập tắt hoàn toàn. Sức ép chỉ làm cho bản tính trỗi dậy mãnh liệt hơn; học thức và lý lẽ làm cho bản tính đỡ phần quấy nhiễu, nhưng chỉ có thói quen mới cải tạo và khuất phục được bản tính. Ai tìm kiếm chiến thắng trước bản tính của chính mình, chớ nên tự đặt ra cho mình những mục tiêu quá lớn hoặc quá nhỏ; vì mục tiêu quá lớn sẽ làm nản lòng do thất bại nhiều lần, còn mục tiêu quá nhỏ sẽ khiến tiến bước chậm chạp dẫu gặt hái nhiều thành công. Ban đầu, hãy luyện tập với các trợ giúp, giống như người tập bơi dùng phao hoặc sậy; nhưng sau một thời gian, hãy tập luyện với những bất lợi, giống như vũ công đi giày nặng; bởi vì sự rèn luyện sẽ đạt đến sự hoàn mỹ lớn lao nếu việc luyện tập gian khổ hơn thực tế. Khi bản tính quá mạnh mẽ và do đó việc chiến thắng trở nên khó khăn, các bước tiến hành cần phải là: trước hết, phải kịp thời kìm hãm và chặn đứng bản tính lại; giống như người đọc thầm bảng chữ cái khi nổi giận; sau đó, giảm dần mức độ: chẳng hạn như người kiêng rượu, từ việc cạn chén chúc tụng chuyển xuống chỉ uống một hớp trong bữa ăn; và cuối cùng, là từ bỏ hoàn toàn; nhưng nếu một người có đủ sự kiên cường và quyết tâm để tự giải phóng ngay lập tức, thì đó là cách tốt nhất:

“Optimus ille animi vindex lædentia pectus

Vincula qui rupit, dedoluitque semel.”

Quy tắc cổ xưa về việc uốn nắn bản tính như mộthành vi bẻ cong về thái cực ngược lại để đưa nó về đúng hướng cũng không có gì là sai, miễn là hiểu rằng thái cực ngược lại đó không phải là thói hư tật xấu. Con người chớ nên ép mình duy trì một thói quen liên tục không ngừng nghỉ, mà phải có những khoảng nghỉ ngơi; bởi vì cả khoảng dừng ấy lẫn việc tiếp tục sau đó đều làm củng cố thêm bước khởi đầu mới; và nếu một kẻ chưa hoàn thiện mà cứ luyện tập mãi không ngừng, hắn sẽ luyện tập cả những lỗi lầm lẫn khả năng của mình, để rồi dung dưỡng cả hai thành một thói quen duy nhất; và không có cách nào khắc phục điều này ngoài những quãng nghỉ hợp lý. Nhưng chớ nên quá tin tưởng vào chiến thắng của mình trước bản tính; bởi vì bản tính có thể bị chôn vùi một thời gian dài, rồi vẫn sẽ hồi sinh khi gặp dịp hoặc cám dỗ; giống như cô gái trong ngụ ngôn của Aesop, vốn từ một con mèo được biến thành phụ nữ, đã ngồi rất đoan trang ở đầu bàn cho đến khi có một con chuột chạy qua trước mặt cô ta. Vì vậy, tốt hơn hết là con người hoặc tránh xa hoàn toàn những dịp tình cờ ấy, hoặc thường xuyên tự đặt mình vào đó để bản thân ít bị xao động trước chúng. Bản tính của một người bộc lộ rõ nhất khi ở một mình, vì khi ấy không có sự giả tạo; khi say sưa cảm xúc, vì điều đó đẩy con người ra khỏi những khuôn phép; và trong một hoàn cảnh hay thử nghiệm mới mẻ, vì ở đó thói quen không còn theo bước họ nữa. Thật hạnh phúc cho những ai có bản tính phù hợp với nghề nghiệp của mình; bằng không, họ có thể thốt lên rằng, “Multum incola fuit anima mea,” khi họ phải giao du với những điều mà họ không ưa thích. Trong việc học tập, bất cứ điều gì con người tự bắt buộc bản thân, hãy ấn định thời gian cho nó; nhưng điều gì phù hợp với bản tính của mình, hãy để mặc nó không cần khuôn giờ cố định; bởi vì tư tưởng của họ sẽ tự khắc bay đến đó, sao cho khoảng trống của những công việc hoặc việc học khác là đủ dùng. Bản tính của con người giống như mảnh đất mọc toàn thảo mộc hoặc cỏ dại; vì thế, hãy biết tưới nước đúng lúc cho phe này và tiêu diệt phe kia.