Các Tiểu Luận Và Trí Tuệ Của Người Xưa Của Bacon

Lượt đọc: 325 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Xxi. — Về Sự Chần Chừ.

❊ ❊ ❊

Vận may tựa như phiên chợ, nơi giá cả đôi khi sẽ giảm nếu ta kiên nhẫn đợi chờ thêm một chút. Nhưng đôi khi, nó lại giống như lời mời chào của nàng Sibylla: ban đầu rao bán trọn vẹn món hàng, rồi dần dần tiêu tán từng phần một mà giá cả vẫn giữ nguyên. Bởi lẽ, cơ hội (như người đời thường ví) “sẽ quay cái gáy trọc lóc lại sau khi đã phô ra lọn tóc phía trước mà ta chẳng nắm lấy”; hoặc ít nhất, nó quay phần cổ chai lại trước để ta cầm lấy, rồi mới đến phần bụng chai, vốn rất khó nắm bắt. Quả thực, chẳng có trí khôn nào lớn lao hơn việc biết chọn thời điểm thích hợp cho sự khởi đầu và bắt tay vào việc. Hiểm nguy sẽ chẳng còn là chuyện nhỏ nếu ta cứ coi thường chúng; và thực tế, số người bị hiểm nguy đánh lừa còn nhiều hơn số người bị chúng khuất phục. Thậm chí, thà rằng chủ động đón đầu một vài hiểm nguy dẫu chúng còn ở xa, còn hơn cứ mãi canh chừng chúng đến gần; bởi lẽ, nếu canh chừng quá lâu, rất dễ là ta sẽ ngủ quên mất. Mặt khác, sai lầm do nhìn thấy những cái bóng quá dài (như một vài người từng mắc phải khi trăng hạ tuần chiếu vào lưng kẻ thù) mà vội vàng nổ súng, hay việc quá nôn nóng đối diện với hiểm nguy mà vô tình xúi giục chúng ập đến, lại là một thái cực khác.

Sự chín muồi hay chưa chín muồi của thời cơ (như đã nói) luôn phải được cân nhắc kỹ lưỡng. Nhìn chung, tốt nhất là hãy giao phó sự khởi đầu của mọi việc lớn lao cho Argus với trăm con mắt, và sự kết thúc cho Briareus với trăm cánh tay: đầu tiên là để quan sát, sau đó là để hành động cấp tốc. Bởi lẽ, chiếc mũ sắt của Pluto - thứ khiến người làm chính trị trở nên vô hình - chính là sự bí mật trong bàn bạc và sự mau lẹ trong thực thi. Một khi đã bước vào khâu thực hiện, không có sự bí mật nào sánh bằng tốc độ; nó tựa như đường bay của một viên đạn, lao đi nhanh đến mức mắt người chẳng kịp trông thấy.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 2 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Francis Bacon

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.