Tác phẩm Sự tiến bộ của tri thức được xuất bản vào năm 1605. Người ta thường cho rằng toàn bộ triết học của Bacon đều nằm gọn trong tác phẩm này, ngoại trừ quyển thứ hai của cuốn Novum Organum. Về cuốn Sự tiến bộ của tri thức, ông đã tự dịch sang tiếng Latin với nhan đề De Dignitate et Augmentis Scientiarum; bản dịch này có thêm khoảng một phần ba nội dung mới cùng một vài đoạn chêm xen nhỏ, bên cạnh đó người ta cũng nhận thấy một vài chỗ đã bị lược bỏ.

Sự tiến bộ của tri thức, như chính lời ông miêu tả, tựa như “một quả địa cầu thu nhỏ của thế giới tri thức, được tôi phác họa một cách trung thực và chính xác nhất có thể, kèm theo những ghi chú và mô tả về những khía cạnh dường như chưa được con người quan tâm đúng mức hoặc chưa khai thác hiệu quả qua sức lao động của mình. Nếu trong bất kỳ điểm nào tôi có rời xa những quan niệm thông thường, thì điều đó xuất phát từ mong muốn tiến lên cái tốt hơn chứ không phải cái khác lạ, với tinh thần cải thiện và tiến bộ chứ không phải thay đổi và khác biệt. Bởi vì tôi sẽ không thể trung thành với đề tài mình đang nghiên cứu, nếu tôi không sẵn lòng vượt qua người khác, nhưng cũng đồng thời sẵn lòng để người khác vượt qua mình.”

Sự tiến bộ của tri thức được chia làm hai phần; phần thứ nhất nhằm mục đích xóa bỏ những thành kiến cản trở công cuộc tìm kiếm chân lý thông qua việc chỉ ra những nguyên nhân gây cản trở; ở phần thứ hai, tri thức được phân chia thành lịch sử, thi ca và triết học, tùy thuộc vào các năng lực của tâm trí sinh ra chúng—lại bao gồm trí nhớ, trí tưởng tượng và lý trí. Tác giả của chúng ta cũng chỉ ra những thiếu sót mà ông quan sát thấy trong từng lĩnh vực.

Mọi phẩm chất độc đáo trong văn phong của ông đều được thể hiện trọn vẹn trong kiệt tác thiên tài này, một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của văn học Anh, hoặc có lẽ là của bất kỳ ngôn ngữ nào khác; nó tràn ngập tư duy sâu sắc, sự quan sát tinh tế, hình ảnh phong phú, sự hóm hỉnh đậm chất cổ điển và những minh họa vô cùng xác đáng. Cả Dugald Stewart và Hallam đều bày tỏ sự ngưỡng mộ chính đáng của họ đối với đoạn văn ngắn bàn về thi ca; tuy nhiên, dẫu hết sức kính trọng, chúng ta vẫn phải thừa nhận rằng đoạn văn tuyệt đẹp ca ngợi phẩm giá và sự cao quý của tri thức hoàn toàn không thua kém bất kỳ áng văn nào khác. Liệu có gì sánh được với phép so sánh cao cả về con thuyền? Xin để bạn đọc tự mình phán đoán.

“Nếu việc phát minh ra con thuyền được coi là cao quý biết bao, khi nó chở theo của cải và hàng hóa từ nơi này đến nơi khác, đồng thời gắn kết những vùng đất xa xôi nhất cùng hưởng thụ thành quả của nhau, thì văn chương lại càng đáng được tôn vinh biết chừng nào; bởi những trước tác ấy, tựa như những con thuyền, rẽ sóng vượt qua đại dương bao la của thời gian, khiến cho những thời đại cách xa nhau có thể cùng chia sẻ sự khôn ngoan, ánh sáng minh triết và những phát minh của nhau.”