Thái Sử Từ đứng dậy, xua tay cười nói: "Vân Trường huynh, đừng nên như thế. Lưu phủ quân nào phải người keo kiệt, đây là hành động vì đại cuộc. Vạn quân chinh chiến, ngày tiêu vạn kim, dẫu có chút tích lũy cũng không đủ bù chi. Hơn nữa, Trác Quận là bản quận của phủ quân, giữa chốn hương đảng không nên quá khắc nghiệt, nếu không tất sẽ bị người trong làng oán trách. Phủ quân lại phó thác trọng trách cho Vân Trường, ngài ấy cũng không muốn khi huynh tiếp quản Trác Quận thì khắp nơi đều là kẻ địch. Đây là lòng quan tâm của phủ quân dành cho huynh, huynh chớ có hiểu lầm."
Quan Vũ nhíu mày tằm, hừ một tiếng, vuốt râu, liếc mắt nhìn Lưu Bị: "Thật chứ?"
Lưu Bị vô cùng cảm kích, vội vàng phụ họa: "Vân Trường, huynh và Tử Nghĩa tâm đầu ý hợp, ta chẳng lẽ lại coi Tử Nghĩa là người ngoài? Nhớ ngày trước ở Thanh Châu, Tử Nghĩa phụng mệnh Khổng Văn Cử đến cầu viện, ta đã rất khâm phục nghĩa khí của người ấy rồi, sao lại nỡ keo kiệt chút tiền tài ít ỏi? Thực sự là giật gấu vá vai, đành phải làm vậy. Hơn nữa, Tử Nghĩa là đại tướng của Ngô Hầu, Ngô Hầu giàu có bậc nhất thiên hạ, tiền lương chẳng phải là thứ Tử Nghĩa cần, thứ Tử Nghĩa cần là kỵ binh. Ta dự định điều hai ngàn Ngư Dương đột kỵ, giúp Tử Nghĩa một tay. Tử Nghĩa, như vậy có được không?"
Thái Sử Từ chắp tay hành lễ: "Đa tạ phủ quân."
Lưu Bị đứng dậy rời chỗ, đi đến trước mặt Thái Sử Từ, nắm lấy cánh tay Thái Sử Từ, vô cùng cảm kích: "Tử Nghĩa à, nói đến chuyện quen biết giữa chúng ta còn trước cả thời Ngô Hầu, đáng tiếc là ta phúc bạc, không thể làm bạn với Tử Nghĩa, may mà nay người trấn thủ phía đông U Châu, chúng ta coi như nối lại duyên xưa. Tương lai ta chiếm được phía tây U Châu, có lẽ sẽ có cơ hội kề vai sát cánh cùng Tử Nghĩa, đây thực là sự ưu ái của thượng thiên dành cho chúng ta." Hắn quay người lại nhìn Quan Vũ: "Vân Trường, huynh và Tử Nghĩa là bạn bè, trao đổi học hỏi, không chỉ là so tài luận võ, mà còn phải học cái tầm nhìn của Tử Nghĩa, chớ để ta bị Ngô Hầu chê cười."
Quan Vũ hơi lúng túng, cười gượng hai tiếng, coi như phản hồi lại Lưu Bị. Hắn cũng biết vừa rồi mình lỡ lời, trong lòng Lưu Bị cảm thấy không thoải mái, nếu không nhờ Thái Sử Từ giải vây, cái nút thắt hôm nay khó lòng tháo gỡ. Nhưng bắt hắn thừa nhận mình không bằng Thái Sử Từ, hắn không thể chấp nhận. Lưu Bị đi đến bước đường này không phải là trách nhiệm của hắn, mà là trách nhiệm của chính Lưu Bị, giống như nhất thời tâm ngứa, thế mà lại muốn lấy Dịch Huyện, bất cứ ai biết chút binh pháp cũng sẽ không đưa ra quyết định lỗ mãng như vậy. Vì chuyện này, hắn đã không ít lần tranh luận với Lưu Bị, nhưng chẳng có tác dụng gì, đến mức bây giờ tiến thoái lưỡng nan. Vào lúc này, Lưu Bị không nghĩ cách giành thế chủ động, lại nghĩ đến việc để Thái Sử Từ rời đi nhằm tiết kiệm chi phí, thật sự có chút tiểu gia tử khí.
Lưu Bị thấy tốt thì thu, không làm khó Quan Vũ, ép quá chặt, ngộ nhỡ Quan Vũ lại nổi giận thì càng khó thu dọn.
Lưu Bị sắp xếp hai ngàn Ngư Dương đột kỵ phối hợp với Thái Sử Từ tác chiến, lại hứa sẽ tặng Diêm Nhu một đợt lương thực và quân khí, thể hiện sự hào phóng. Lần này Diêm Nhu không từ chối, lương thực và quân khí đối với hắn đều rất cấp bách. Mùa đông sắp đến, Hồ nhân có thể xâm nhập bất cứ lúc nào, hắn phải chuẩn bị sẵn sàng nghênh chiến.
Lưu Bị sau đó tuyên bố kế hoạch tác chiến mới nhất: Bao vây Trác Huyện, dù có phải trải qua mùa đông ngoài thành Trác Huyện cũng không tiếc. Để hoàn thành kế hoạch như vậy, hắn phải giải quyết hai vấn đề: Một là đủ lương thảo, sáu bảy vạn bộ kỵ, lượng lương thực và cỏ khô tiêu thụ mỗi ngày là một con số thiên văn, cộng thêm nhiên liệu sưởi ấm mùa đông, những thứ này đều phải giải quyết trước khi tuyết rơi, nếu không cần đợi Viên Đàm tấn công, chính hắn cũng không gánh nổi; hai là giải quyết mối đe dọa Hồ nhân xâm nhập. Hắn điều binh lực của Ngư Dương, Quảng Dương đến bao vây Trác Huyện, hậu phương trống rỗng, một khi Hồ nhân xâm nhập, hắn rất khó chống cự.
Lưu Bị xử lý thống nhất hai vấn đề này. Trước hết, hắn quyết định thanh lọc tường lũy, dồn dân chúng của ba quận Ngư Dương, Quảng Dương, Trác Quận lại hết mức có thể, ra lệnh cho họ mang theo vật tư có thể mang đi, hoặc vào thành gần đó, hoặc chạy đến Trác Huyện để làm dân phu, tóm lại là không để lại cơ hội cướp bóc cho Viên Đàm hoặc Hồ nhân. Mời Thái Sử Từ dẫn kỵ binh Ngư Dương, Hữu Bắc Bình và Liêu Tây chủ động xuất kích, ra cửa ải tấn công các bộ lạc Hồ nhân, khiến Hồ nhân không rảnh tay lo chuyện khác, lại phái Triệu Vân, Điền Dự thống lĩnh kỵ binh dưới quyền, luôn sẵn sàng chi viện các huyện trong ải, cùng Hồ nhân, Viên Đàm triển khai một trận du kích chiến kỵ binh đối đầu kỵ binh.
Các tướng lĩnh nhận lệnh, chia nhau chuẩn bị. Rất nhanh, Lưu Bị dẫn chủ lực rút lui trước, dọc đường thu gom lương thảo, vật tư, Quan Vũ chặn hậu, chặn đánh Viên Đàm, vừa đánh vừa lui, dẫn dụ Viên Đàm vào Trác Quận, chờ cơ hội quyết chiến.
Thái Sử Từ, Diêm Nhu rút quân theo Lưu Bị qua sông Cự Mã rồi tách ra hành động riêng với Lưu Bị. Diêm Nhu quyến luyến chia tay Thái Sử Từ, nhờ Thái Sử Từ gửi lời đến Tôn Sách, sau khi hắn quay về Kế Huyện, sẽ cố gắng hết sức thuyết phục Trương Tắc hợp tác với Tôn Sách, tranh thủ có thể thống lĩnh kỵ binh cùng Thái Sử Từ xuất ải tác chiến. Thái Sử Từ cũng nhờ Diêm Nhu gửi lời đến Trương Tắc, bày tỏ ý hợp tác của Tôn Sách.
Hai người chắp tay từ biệt.
Tin tức Lưu Bị rút quân rất nhanh truyền đến trong thành Dịch Huyện, Viên Đàm triệu tập văn võ nghị sự, định ra phương án tác chiến.
Trải qua hơn nửa tháng chiến đấu, Viên Đàm không chỉ giữ được Dịch Huyện, đập tan cuộc tấn công của Lưu Bị, mà còn để tân binh dưới quyền được rèn luyện, đã nhìn thấy máu, thành tích rõ rệt. Lưu Bị từng đánh bại Khúc Nghĩa, áp lực đối với chư tướng rất lớn, lần này có thể đẩy lùi Lưu Bị, có tác dụng rất tích cực trong việc tái tạo sự tự tin cho chư tướng, ngay cả bản thân Viên Đàm cũng có cảm nhận sâu sắc.
Tất cả những điều này đều nhờ vào mưu lược của Thư Thụ, chư tướng vô cùng khâm phục Thư Thụ, đã thành thói quen, phàm là việc gì cũng xin ý kiến Thư Thụ trước, rồi mới báo cáo lên Viên Đàm. Nay đã có tình hình mới, cần định ra phương án tác chiến, họ cũng vô thức nhìn về phía Thư Thụ.
Thư Thụ có chút bất an, Viên Đàm lại cười xua tay, ra hiệu Thư Thụ không cần lo lắng.
Thư Thụ suy nghĩ một chút, liền đưa ra kiến nghị. Đối với việc Lưu Bị rút lui, ông không ngạc nhiên. Lưu Bị công thành không hạ, rút lui là chuyện sớm muộn. Động thái sau khi hắn rút lui cũng không khó đoán, chẳng qua chỉ có hai khả năng: Một là từ bỏ Trác Quận, rút về An Thứ, sang năm tính tiếp; hai là tiếp tục vây công Trác Huyện, nhốt chết Trương Hợp, ép họ quyết chiến.
"Trác Quận là cửa ngõ U Châu, đối với quân ta mà nói, chiếm được Trác Quận chính là thò một chân vào U Châu. Đối với Lưu Bị, mất đi Trác Quận, hắn không chỉ đối mặt với sự đe dọa của quân ta, mà còn không thể mở rộng về phía tây, nắm giữ Đại Quận, Thượng Cốc trong tay. Hiện nay Tôn Sách đang tác chiến ở Liêu Đông, một khi Tôn Sách đánh bại Công Tôn Độ, vung quân tiến về phía tây, hắn sẽ rơi vào cảnh bụng lưng đều địch, không nơi trốn chạy. Do đó, hắn nhất định phải lấy bằng được Trác Quận, khả năng tiếp tục vây khốn Trác Huyện lên đến chín phần, chư quân tuyệt đối không được có tâm lý cầu may."
Thư Thụ nhìn quanh chư tướng, ánh mắt cuối cùng dừng lại trên mặt Viên Đàm. "Sứ quân, thời tiết dần lạnh, thành bại của việc thiên tử tây chinh sẽ sớm được tiết lộ. Bất kể kết quả thế nào, chiếm lấy Trác Quận đều rất quan trọng đối với chúng ta. Tôn Sách đang tấn công Liêu Đông, mùa đông này là cơ hội cuối cùng để chúng ta chiếm trọn phía tây U Châu. Nếu không thể giành lấy các huyện phía tây Ngư Dương trước Tôn Sách, một khi Tôn Sách cuộn tới, chúng ta sẽ rất khó đặt chân vào U Châu, sau này cũng không thể có được chiến mã, dù Tôn Sách không tấn công Ký Châu, Ký Châu cũng khó lòng bảo toàn được."
Nụ cười trên mặt Viên Đàm biến mất không còn dấu vết. Lưu Bị rút đi, ban đầu hắn còn khá vui vẻ, nghe Thư Thụ phân tích như vậy, hắn mới hiểu bây giờ vẫn chưa phải lúc vui mừng. Tôn Sách ép sát từng bước, thời gian dành cho hắn đã không còn nhiều. Một khi bị Tôn Sách kiểm soát U Châu, hắn sẽ không còn ưu thế nào để nói, gần như là cục diện tất bại. Nếu có thể đánh bại Lưu Bị trước khi Tôn Sách đến, chiếm lấy các huyện phía tây Ngư Dương, hắn còn có một tia hy vọng sống.
"Xin Công Dữ mưu tính cho ta." Viên Đàm cung cung kính kính hành lễ với Thư Thụ.
Thư Thụ đáp lễ, tiếp tục phân tích tình hình. Vì khả năng Lưu Bị chọn tiếp tục tác chiến là cực lớn, bây giờ phải chuẩn bị, mùa đông sắp đến, quần áo, lương thảo, củi lửa, những thứ này đều phải chuẩn bị tốt trước, nếu không kẻ địch lớn nhất của trận chiến này không phải là Lưu Bị, mà là thời tiết giá rét. Tuy nhiên cũng không cần vội vàng, họ có đủ thời gian. Trương Hợp bị thương đến nay đã hơn một tháng, dù chưa thể lên trận chém giết, ít nhất không ảnh hưởng đến việc chỉ huy tác chiến. Thời gian Lưu Bị cướp bóc hương đảng tuy không dài, nhưng đã để lại ấn tượng xấu, các thế gia trong thành Trác Huyện chắc hẳn sẽ ủng hộ Trương Hợp chiến đấu, cho nên khả năng hắn phá thành trong thời gian ngắn là không cao, họ còn đủ thời gian để chuẩn bị, không cần vội vàng xuất thành truy kích, hoàn toàn có thể theo nhịp độ của chính mình.
Thư Thụ liền đó đưa ra ba kiến nghị: Phái người liên lạc với Điền Phong, bảo ông ta trưng thu dân phu, điều động lương thảo và các vật tư cần thiết, nhất là quần áo chống lạnh, cố gắng chuyển đến quân doanh trước khi nước sông đóng băng; trưng thu dân chúng gần đó, gặt hái lau sậy, cỏ khô trong vùng đầm lầy để làm cỏ nuôi ngựa; các quân tăng cường diễn tập chiến thuật tác chiến mùa đông, và hợp luyện cùng với Tang Hồng, Khiên Chiêu sắp đến, chuẩn bị sẵn sàng cho chiến đấu.
Cuối cùng, Thư Thụ lại đưa ra một điều: Phái người liên lạc với các đại nhân bộ lạc Tiên Ti, Ô Hoàn, mời họ xuất binh tấn công U Châu, kẹp đánh Lưu Bị. Nhất là người Tiên Ti, kể từ khi Đàn Thạch Hòe làm chủ sự, người Tiên Ti cường thịnh, lập vương đình ở núi Đàn Hãn, cách biên giới chỉ hơn ba trăm dặm, sớm tối có thể tới. Hiện nay Đàn Thạch Hòe tuy đã chết, con trai hắn là Hòa Liên không phục được chúng, vài năm trước tử trận, các bộ lạc Tiên Ti không thể thống nhất, công giết lẫn nhau, tổn hao rất lớn, vốn dĩ đã có động cơ xâm biên, nếu có thể dẫn dụ họ tấn công vùng Ngư Dương, Hữu Bắc Bình, đủ để tạo áp lực cho Lưu Bị, Thái Sử Từ. Tương lai Viên Đàm muốn kiểm soát U Châu, cũng phải đối mặt với sự đe dọa của người Tiên Ti, nên sớm bắt tay vào việc, tìm kiếm và nuôi dưỡng thủ lĩnh bộ lạc có thể sử dụng cho mình, để lôi kéo.
Viên Đàm vui vẻ nghe theo, phân chia chư tướng theo kế hoạch của Thư Thụ. Thư Thụ nói rõ ràng, chư tướng nghe hiểu thấu đáo, lần lượt nhận lệnh mà đi. Trong đại đường yên tĩnh lại, Thư Thụ đứng dậy, đang chuẩn bị cáo từ, một thân vệ dẫn theo một người vội vàng bước vào. Người này phong trần mệt mỏi, sắc mặt tiều tụy, trong mắt đầy tơ máu, môi nứt nẻ bong tróc, nhìn là biết do chạy đường suốt nhiều ngày không ngủ không nghỉ mà thành. Nếu không phải thân vệ đỡ, hắn đứng còn không vững.
Viên Đàm trong lòng bất an, nhìn Thư Thụ một cái. Hắn nhận ra người này, là thân tín bên cạnh Quách Đồ, chắc chắn là phía Liêu Đông xảy ra tình huống bất ngờ, mà lại là tình huống xấu.
Thư Thụ giơ tay, bình thản ra hiệu cho Viên Đàm: "Sứ quân, không sao, cho dù Tôn Sách thiện chiến, đánh bại Công Tôn Độ, cũng chẳng ảnh hưởng gì đến đại cục. Mùa đông giá rét sắp đến, binh Giang Đông không thích nghi với khí hậu Liêu Đông, Tôn Sách lại là người cẩn thận, phàm việc gì cũng tính toán kỹ rồi mới động, sẽ không hành động lỗ mãng đâu."
Viên Đàm tán đồng gật đầu, bảo tín sứ trình tin tức lên. Tin tức là do Quách Đồ đích thân viết, xác thực không nghi ngờ, nhưng tin tức lại nghiêm trọng hơn so với Thư Thụ suy đoán. Trận Đạp Thị, Tôn Sách không chỉ đánh bại Công Tôn Độ, mà còn buộc Công Tôn Độ đầu hàng, Liêu Đông đã rơi vào tay Tôn Sách, tình thế U Châu sẽ đón nhận sự biến đổi lớn.
Viên Đàm và Thư Thụ nhìn nhau, đồng thanh nói: "Cái này... sao có thể?"