Điền Trù bưng một chồng văn thư, cúi đầu bước vào đại trướng của Thái Sử Từ.
Thái Sử Từ đang viết thư, ngẩng đầu lên, thấy là Điền Trù, cười nói: "Là Tử Thái huynh đó sao, mời ngồi, ta xong ngay đây."
Điền Trù đáp một tiếng, ngồi xuống bên cạnh. Thái Sử Từ lại viết thêm hai dòng chữ, lúc này mới đặt bút xuống, cầm bức thư đã viết xong đọc lại từ đầu một lượt, chồng giấy dày cộm, đủ hai mươi trang. Y đứng dậy đưa tới trước mặt Điền Trù. Điền Trù đón lấy xem qua, hóa ra là quá trình chiến sự tại Bạch Lang Sơn. Hắn sớm đã nghe nói chư tướng dưới trướng Tôn Sách mỗi khi sau chiến trận đều sẽ viết một bài chiến ký, hôm nay là lần đầu tiên tận mắt chứng kiến, không khỏi có chút tò mò.
"Văn thư như thế này cũng cần huynh đích thân viết sao?"
"Tất nhiên, quá trình viết cũng là quá trình kiểm điểm lại, giúp ích cho việc xem xét được mất, không nên nhờ người khác chắp bút. Hơn nữa, sự sắp xếp của bản thân ta thì chính ta rõ nhất, để người khác viết khó tránh khỏi có sự cách biệt, chỗ nào sắp xếp không thỏa đáng có khi lại còn có sự che đậy." Y cười nói: "Tử Thái huynh cũng là người trải qua, giúp ta xem thử có chỗ nào sai sót không, mong không tiếc lời chỉ giáo."
Điền Trù liếc Thái Sử Từ một cái, cũng không từ chối, khiêm tốn vài câu rồi đọc từng dòng một. Văn phong của Thái Sử Từ rất mộc mạc, không bàn đến văn tài gì, nhưng tường thuật rất có trình tự, từ phân tích trước trận đến sắp xếp nhiệm vụ, rồi đến khi lâm trận giao chiến, phục bàn sau trận, kể lại từng việc một, vừa không nhìn ra ý khoe khoang phô trương, cũng không cố ý khiêm tốn, cứ như đang kể lại một trận chiến không liên quan đến y. Điền Trù vừa xem vừa cảm thán, Thái Sử Từ lập được chiến công kinh người như thế, tâm thái vậy mà vẫn có thể giữ vững tốt như vậy, công phu dưỡng tính này cho dù là nhiều người đọc sách cũng không làm được.
"Đô đốc có phải quá khiêm tốn rồi không?" Điền Trù đặt bài văn xuống, lắc đầu. "Ta có đức có tài gì, được Đô đốc coi trọng như vậy, chia công cho ta." Hắn từng tham gia hầu hết các cuộc họp, còn theo Thái Sử Từ lên trận xung sát, nhưng hắn không cảm thấy mình quan trọng như những gì Thái Sử Từ nói trong chiến ký này. Hơn nữa hắn cũng không có hứng thú làm quan, công lao đối với hắn chẳng có ý nghĩa gì.
Thái Sử Từ lắc đầu. "Tử Thái huynh, công lao của huynh vượt xa tưởng tượng của huynh. Huynh chém đầu có lẽ không nhiều, nhưng không có huynh, chiêu hàng người Tiên Ti tuyệt đối sẽ không dễ dàng như vậy, thương vong của chúng ta cũng sẽ nhiều hơn. Xét về lợi ích mà nói, chúng ta phải chi ra thêm bao nhiêu tiền trợ cấp? Tính mỗi người một vạn tiền, nếu đổi thành lương thực, có thể nuôi sống bao nhiêu người? Hơn nữa sát thương quá nặng, sau này độ khó trong việc vỗ về giáo hóa sẽ lớn, không biết phải tốn bao nhiêu sức lực."
Thấy Thái Sử Từ nói đầy chân thành, Điền Trù vừa vui vừa cảm thấy có chút kỳ lạ. Hắn phản đối việc giết người, nhưng đó chỉ là xuất phát từ nhân nghĩa, lý do của Thái Sử Từ lại là tiết kiệm được tiền, điều này không khớp với ý định ban đầu của hắn.
"Đô đốc có phải đang lo lắng cho chi phí an phủ U Châu?" Điền Trù nói. Theo lệ cũ, triều đình mỗi tháng phải cắt gần hai trăm triệu tiền từ Thanh Châu, Ký Châu để trợ cấp cho U Châu, trong đó quá nửa là ban thưởng cho người Hồ, dùng làm mục đích an phủ. Hiện nay Thái Sử Từ tiếp quản nửa U Châu, ngoài ba quận Ô Hoàn còn tăng thêm không ít người Tiên Ti, chi phí tự nhiên phải do Thái Sử Từ xoay sở.
Thái Sử Từ gật đầu, lại lắc đầu. "Ta đúng là đang nghĩ cách xoay sở tiền bạc, nhưng đây không phải là lý do cố ý giảm thiểu thương vong, hai việc có liên quan nhưng không phải là một. Dù tác chiến ở đâu, tiền trợ cấp thương vong luôn là một khoản chi tiêu khổng lồ, có thể giảm thì cố gắng giảm, dù sao đối với chúng ta mà nói, thứ quý giá nhất vĩnh viễn là con người."
Điền Trù tán đồng gật đầu, hắn không hoàn toàn đồng ý với ý kiến của Thái Sử Từ, nhưng hắn cảm thấy câu cuối cùng này của Thái Sử Từ nói rất đúng. Là tướng biên cương, có thể coi trọng tính mạng binh sĩ đến mức này, vô cùng hiếm có.
Thái Sử Từ nhẹ nhàng gõ gõ lên án kỷ, lại nói: "Đã nói đến tiền, vừa vặn có vài câu muốn nói. Ô Diên đã ở đây, Lâu Ban, Tô Phác Diên chắc hẳn cũng đang trên đường, đến lúc đàm phán, ta muốn mời Tử Thái huynh chủ trì. Chuyện tiền lương có thể thương lượng, nhưng có một điều bắt buộc phải kiên trì."
Điền Trù khom người nói: "Xin Đô đốc chỉ thị."
"Mỗi đồng Ngũ Thù tiền, mỗi hạt lương thực, mỗi xấp vải mà chúng ta lấy ra đều là mồ hôi nước mắt của bách tính, không thể dùng để nuôi béo những quý tộc Ô Hoàn đó, cho nên số tiền này sẽ không đưa trực tiếp cho họ, mà phải phát đến tay bách tính phổ thông. Số tiền lương vải vóc này cũng không phải lấy không, họ bắt buộc phải gánh vác thuế dịch tương xứng."
Điền Trù vừa nghe là hiểu ngay, lập tức hỏi: "Đô đốc ý là, biến người Ô Hoàn thành biên hộ, giống như người Hán mà trưng thu thuế khóa dao dịch?"
"Không sai." Giọng Thái Sử Từ không cao, nhưng vô cùng kiên quyết. "Đã muốn trở thành con dân của Đại Hán ta, đây là bước đầu tiên."
Điền Trù cười, cười đến mức có chút đắng chát. "Đô đốc, thứ cho ta nói thẳng, việc này e là không thông. Hán Hồ khác biệt, dùng cách quản lý người Hán để quản lý người Hồ, việc này tuyệt đối không phải việc dễ, thậm chí có khả năng làm khéo hóa vụng, dẫn đến hậu họa vô cùng."
"Ta biết việc này tuyệt đối không phải dễ dàng, nhưng không thể vì khó mà không làm." Thái Sử Từ mỉm cười. "Đi ngàn dặm bắt đầu từ bước chân, Hóa Hồ thành Hoa vốn dĩ không phải là chuyện dễ dàng, chúng ta có thể chậm một chút, vững một chút, nhưng không thể không làm. Đẩy ngược về ngàn năm trước, trước khi Tần mở mang bờ cõi, hơn nửa U Châu đều là man di, nay chẳng phải cũng quy về Vương hóa rồi sao? Sự tại nhân vi."
Điền Trù nhất thời nghẹn lời, trừng mắt nhìn Thái Sử Từ hồi lâu không nói, sau đó tức đến bật cười. "Đô đốc, ngài cũng biết đó là chuyện ngàn năm trước? Nhân sinh trăm năm, ngài lại muốn làm chuyện ngàn năm, có phải hơi mơ mộng hão huyền không?"
"Làm người bình thường, nghĩ như vậy đúng là hơi mơ mộng hão huyền. Nhưng với tư cách là tướng lĩnh trấn giữ một phương, ta bắt buộc phải nghĩ xa hơn. Không giấu gì huynh, đây không chỉ là quyết định của ta, mà còn là quyết định của Ngô Hầu. Khi nào huynh gặp ngài ấy, không ngại cùng ngài ấy thảo luận một phen. Tóm lại, phương án hòa vỗ trước kia đã chứng minh là không thể dùng, không thể thực hiện nữa, chuyện triều đình mỗi năm bỏ ra mấy trăm triệu tiền để đổi lấy sự cẩu an đến hôm nay là chấm dứt, sau này tuyệt đối sẽ không làm nữa."
Điền Trù nóng nảy. "Đô đốc, ta hiểu tâm tình của ngài, nhưng làm vậy thật sự..." Hắn nghĩ ngợi, thở dài một tiếng. "Thứ cho ta ngu muội, không thể hiểu được, cũng không thể tán đồng." Hắn trả lại chiến ký trong tay cho Thái Sử Từ, lại đưa chồng công văn đó tới trước mặt Thái Sử Từ, chắp tay. "Đạo khác không chung đường, bốn bộ Đông Bộ Tiên Ti đã định, ba quận Ô Hoàn cũng sắp thần phục, Trù ở lại đây cũng vô ích, mạn phép xin Đô đốc từ chức, về nhà đọc sách."
Thái Sử Từ cau mày, nhìn Điền Trù. "Tử Thái huynh đọc sách gì?"
Điền Trù nghẹn lời, thầm nghĩ ta đọc sách gì có liên quan gì đến ngươi? Đây vốn dĩ là một lời thoái thác, ngươi sẽ không nghe không ra chứ?
Thái Sử Từ nói tiếp: "Nếu chí hướng của Tử Thái huynh chỉ là đọc sách tự tiêu khiển, ta không có lời nào để nói, quân tử không làm khó người khác, ta chỉ có thể lễ độ tiễn Tử Thái huynh về. Nếu Tử Thái huynh không chê, ta nguyện cách ba ngày năm bữa, mang rượu cùng Tử Thái huynh du ngoạn, không bàn chuyện khác. Nếu Tử Thái huynh không buông bỏ được thương sinh, còn muốn làm chút việc cho bách tính U Châu, vậy ta thấy Tử Thái huynh làm như vậy có phần hơi bốc đồng. Huynh thực sự cảm thấy trong những cuốn sách huynh đọc có thuật trị quốc sao?"
Điền Trù nhịn không được bật cười. "Nghe ý Đô đốc, lời Thánh nhân nói cũng không bằng Ngô Hầu cao minh sao?"
Thái Sử Từ cũng cười, phản vấn: "Dám hỏi Tử Thái huynh, khi huynh đến Trường An từng gặp cố Thái úy Dương Bưu Dương Văn Tiên chưa?"
Nhắc đến Dương Bưu, Điền Trù bình tĩnh hơn chút. Dương Bưu là hậu nhân của Hoằng Nông Dương thị, bốn đời làm Tam công, là năng thần nổi tiếng. Nếu nói đại thần có danh vọng cao nhất ở U Châu những năm nay là Lư Thực, thì Dương Bưu chính là đại thần còn có tiếng tăm lẫy lừng hơn Lư Thực. Nhưng hắn từng nghe Thái Sử Từ nhắc qua, Dương Bưu hiện đang ở Ngô huyện Thái Hồ soạn sách, chuẩn bị nghiên cứu sự diễn biến của quan chế, nghe nói là đề xướng của Tôn Sách.
Dương Bưu là hạng người nào? Lời Tôn Sách nói nếu không có chút đạo lý nào, Dương Bưu làm sao có thể nghe theo ngài ấy, vứt bỏ triều đình đang lâm nguy không màng, trốn ở Thái Hồ soạn sách? Thuyết Hóa Hồ này của Tôn Sách rất có thể từng thương lượng qua với Dương Bưu, hơn nữa còn nhận được sự tán đồng của Dương Bưu. Bản thân không hiểu có lẽ không phải vì phương án này mơ mộng hão huyền, mà là sách đọc chưa đủ nhiều, tầm mắt chưa đủ rộng mở, kinh nghiệm trị lý chưa đủ phong phú. Dù cho cuối cùng thật sự không thể hiểu được cách làm của Tôn Sách, ít nhất cũng nên biết qua rồi hãy nói, bây giờ từ chối lời mời của Thái Sử Từ có phần quá hấp tấp.
Thấy Điền Trù do dự, Thái Sử Từ lại nói: "Tử Thái huynh cảm thấy ta là người hoang đường sai trái sao?"
Điền Trù lắc đầu. "Đô đốc dùng binh như thần, mưu là tất trúng. Ngài nếu hoang đường sai trái, ta chẳng phải là gỗ đá ngu độn sao. Chỉ là..." Điền Trù thở dài một tiếng, không biết phải nói thế nào nữa. Hắn và Thái Sử Từ ở chung lâu như vậy, đối với Thái Sử Từ vô cùng khâm phục, nhưng khi nghe cách làm của Thái Sử Từ là biến người Ô Hoàn thành biên hộ, vẫn cảm thấy không thể tin nổi.
Thái Sử Từ rời chỗ đứng dậy, đi đến trước mặt Điền Trù, đặt chồng công văn kia vào tay Điền Trù, vỗ vỗ lên cánh tay hắn. "Tử Thái huynh, ta đã hứa với huynh, tuyệt đối không cưỡng ép huynh làm quan, nhưng ta thực lòng hy vọng huynh không bỏ lỡ cơ hội lần này. U Châu không thiếu mãnh sĩ, nhưng trí giả như huynh thật sự quá ít. Phương sách an phủ đã thực hiện trăm năm mà không thấy hiệu quả, tại sao không thử phương pháp mới? Ta hy vọng huynh có thể tạm thời buông bỏ thành kiến, dũng cảm thử một lần."
Điền Trù bị sự chân thành của Thái Sử Từ làm cho cảm động, gật gật đầu. "Nghe theo Đô đốc." Hắn giơ công văn trong tay lên, khóe miệng khẽ nhếch. "Đây là chiến lợi phẩm ta đã thống kê xong, ngài trước hết hãy suy nghĩ xem phân phối thế nào đi. Người Tiên Ti quá nghèo, ngoài chiến mã ra, gần như không có thứ gì đáng giá, trâu dê tuy không ít, cũng không đủ cho tướng sĩ qua đông. Cấp bách nhất bây giờ, Đô đốc cần điều tập một ít lương thực trước, nếu không trong vòng một tháng, chúng ta sẽ đứt lương thực, không biết phải chết rét bao nhiêu người."
Thái Sử Từ đón lấy công văn, xem lướt qua một lượt, trầm ngâm một lát. "Đã như vậy, vậy chuyện đàm phán với người Ô Hoàn không cần huynh phụ trách nữa, huynh lập tức đến Đạp Thị, diện kiến Ngô Hầu. Khoảng trống lớn như vậy tuyệt đối không phải U Châu tự thân có thể giải quyết, chỉ có Ngô Hầu mới có thể giải quyết."
"Phải vậy, con số này lớn như thế, ta lo Ngô Hầu liệu có cảm thấy khó xử không."
Thái Sử Từ cười cười, quay lại sau án, cầm bút lên, ký tên mình vào sau công văn Điền Trù đã soạn thảo, rồi đưa lại cho Điền Trù. "Tử Thái huynh, sớm một ngày gặp được Ngô Hầu, sớm một ngày giải quyết vấn đề tiền lương. Huynh bây giờ xuất phát ngay đi, bên bờ biển có thuyền, họ sẽ chở huynh đi gặp Ngô Hầu."
Thấy Thái Sử Từ nói đầy tự tin, Điền Trù cũng có lòng tin, giao lại việc công trong tay, liền khởi hành,Cản vãng bờ biển.