Tuân Úc lắc đầu liên tục. "Tử Dương, ông nghĩ sự tình đơn giản quá rồi. Tôn Sách không phải là Đậu Vũ, Hà Tiến, thậm chí cũng chẳng phải là Lương Ký, trong lòng hắn từ lâu đã không còn triều đình. Nếu nhất định phải nói, hắn chính là Vương Mãng, hơn nữa còn là một Vương Mãng sở hữu vũ lực cường hãn. Nay thứ có thể ngăn cản hắn chính là hiểm trở của núi sông, nếu để hắn vào quan ải, đạo phòng tuyến cuối cùng này cũng sẽ chắp tay nhường lại, còn ai chặn được hắn nữa?"

Thiên tử ánh mắt lay động, quay đầu nhìn Lưu Diệp.

Lưu Diệp vặn hỏi lại: "Theo ý Lệnh quân, là phủ quyết lời dâng tấu của Triệu công sao?"

"Cũng không thể đơn giản phủ quyết." Tuân Úc cảm thấy hơi nhức đầu, nâng tay lên, nhẹ xoa mi tâm. Trên đường về thành, ông vẫn luôn nghĩ cách ứng phó. Từ thái độ của Tưởng Cán mà xem, ý nguyện nhập triều của Tôn Sách vô cùng mãnh liệt, điều này khiến ông cảm thấy vô cùng bất an. Thế nhưng ông suy đi tính lại, lại không tìm được lý do thích hợp để từ chối. Trong tay Tưởng Cán có bản sao tấu sớ của Triệu Kỳ, tin tức không thể giấu được. Tôn Sách muốn nhập triều, triều đình không đồng ý, trách nhiệm khơi mào chiến sự sẽ nằm ở phía triều đình, triều đình sẽ mất đi ưu thế về mặt đạo nghĩa.

Lưu Diệp có chút thiếu kiên nhẫn. "Lệnh quân rốt cuộc là có ý gì?"

Tuân Úc bất đắc dĩ. "Tử Dương, ông có từng nghĩ tới chưa, Đại tướng quân muốn nắm giữ binh quyền, Tôn Sách vốn dĩ đã rất thân cận với Hàn Toại, Mã Đằng, một khi hắn nhập quan, nhân mã còn nghe theo sự chỉ huy của bệ hạ còn được bao nhiêu? Đại tướng quân là quan nội triều, nếu hắn muốn thay thế những người bên cạnh bệ hạ bằng tâm phúc của hắn, ông đối phó thế nào? Hắn lấy danh nghĩa triều đình hạ chiếu, an bài tâm phúc vào các châu quận, bệ hạ là đồng ý hay không đồng ý?"

Tuân Úc liên tiếp đưa ra mấy câu hỏi, Lưu Diệp lại không trả lời, chỉ lẳng lặng lắng nghe, cuối cùng hỏi một câu: "Lệnh quân không ngại nói thẳng, ông rốt cuộc định làm thế nào?"

"Thú thật, ta nhất thời cũng không có đối sách." Tuân Úc thở dài một tiếng. "Chiêu mộ Tôn Sách nhập triều là dẫn sói vào nhà, từ chối Tôn Sách nhập triều là tự tuyệt đường sống với thiên hạ, tiến thoái lưỡng nan. Ta chỉ có thể hy vọng bệ hạ đừng vội vàng quyết định, phải suy nghĩ kỹ rồi hãy làm."

Lưu Diệp gật đầu, giọng điệu hòa hoãn hơn một chút, nhưng thái độ lại vô cùng kiên quyết. "Lệnh quân cẩn trọng, đây đương nhiên là tốt. Nhưng đúng như lời Lệnh quân nói, Tôn Sách vốn không có nghĩa quân thần, không thể cùng tồn tại với triều đình. Tôn Sách thiện chiến, Nam Dương là nơi hắn khởi phát, kinh doanh nhiều năm, nếu triều đình xuất quân từ Vũ Quan đi đánh dẹp, chưa chắc đã có phần thắng. Nếu dựa vào hiểm trở để thủ, thì tiền lương Quan Đông không vào, Quan Trung cũng khó mà tự toàn. Đã là chiêu mộ hay phòng thủ đều không xong, chi bằng dụ Tôn Sách nhập triều, biết đâu còn có cơ hội đánh một trận. Binh lực Quan Trung chia làm ba bộ: Nam Bắc quân, quân Tịnh Châu của Lữ Bố, quân Lương Châu của Mã Đằng. Nam Bắc quân là thân quân của bệ hạ, không phải thứ Tôn Sách có thể nắm giữ. Lữ Bố tuy có giao du với Tôn Sách, nhưng cũng chẳng đến mức mật thiết, cũng không thể chắp tay nhường lại binh quyền. Còn như Mã Đằng, hắn dù có dựa vào Tôn Sách, cũng không thể nói gì nghe nấy. Như vậy, Tôn Sách có thể dựa vào chỉ có tâm phúc của hắn, bệ hạ luôn có thể tìm ra cơ hội."

Tuân Úc lắc đầu. "Tử Dương, ông đây là đánh cược tất tay, gửi hy vọng vào vạn nhất. Nếu thành công thì tốt, nhưng nếu Tôn Sách cẩn trọng, không cho ông cơ hội, ông sẽ làm thế nào? Vả lại nghe nói Tôn Sách kiêu dũng, hiếm khi gặp địch thủ, bên cạnh lại không thiếu những kẻ như Hứa Chử, Điển Vi, ông đi đâu tìm dũng sĩ như vậy để đối phó với hắn?" Ông quay sang Thiên tử, cúi người hành lễ thật sâu. "Thần khẩn cầu bệ hạ suy nghĩ kỹ."

Lưu Diệp cũng hành lễ với Thiên tử, nhưng không nói lời nào, thần sắc tỏ ra không mấy tán thành với kiến nghị của Tuân Úc.

Thiên tử chắp tay sau lưng, đi qua đi lại mấy bước. "Hai vị Lệnh quân, Tôn Sách ở cách xa ngàn dặm, có nên chiêu mộ hắn nhập triều hay không, không vội nhất thời, có thể từ từ tính toán. Trước mắt lại có một việc cần phải sớm đưa ra quyết định."

"Xin bệ hạ chỉ thị."

"Tây chinh đã kết thúc hơn bốn tháng, ban thưởng, trợ cấp vẫn chưa phát xuống, tướng sĩ có nhiều lời oán trách, hai vị Lệnh quân có cao kiến gì không?"

Tuân Úc và Lưu Diệp nhìn nhau, không hẹn mà cùng cười khổ. Trong kế hoạch tây chinh của Thiên tử vốn không có giao chiến với người Tiên Ti, chỉ là đi một vòng ở Lương Châu mà thôi. Triều đình chuẩn bị một phần lương thảo, Hàn Toại góp một phần, triều đình lại ban thưởng hậu hĩnh cho sĩ nhân Lương Châu và thủ lĩnh Khương Hồ, gia quan tấn tước, phát một đống ấn thụ, phong không ít tướng quân, nhưng chẳng tốn bao nhiêu tiền. Thế nhưng sau đó người Tiên Ti xâm phạm biên giới, bệ hạ đích thân nghênh chiến, trận đánh thì thắng, nhưng lại tốn thêm một khoản chi phí ban thưởng, trợ cấp. Những khoản ban thưởng, trợ cấp này có phần lớn là dành cho binh sĩ bình thường, bắt buộc phải là tài vật thực tế, triều đình căn bản không lấy ra được khoản tiền này, cứ kéo dài đến tận bây giờ.

Thiên tử thấy hai người không có kế sách gì, lại nói: "Trẫm còn nghe nói, bách tính Lương Châu di cư vào Quan Trung bị bách tính Quan Trung ức hiếp, quận huyện thủ huyện nhiều lần bao che cho bách tính Quan Trung, khiến bách tính Lương Châu nảy sinh bất bình, thậm chí xông vào phủ tự. Việc này có thật không?"

Lưu Diệp gật đầu. "Đúng là có thật, chỉ là..."

Thiên tử giơ tay lên, cắt ngang lời Lưu Diệp. "Có cách giải quyết không?"

Lưu Diệp ngẩn người, chắp tay nói: "Tạm thời... vẫn chưa có."

"Trẫm đã nghĩ kỹ rồi, có lẽ có thể giải quyết những vấn đề này cùng một lúc. Quan Trung vốn là đất Lục Hải, được xưng là Tần Xuyên tám trăm dặm, có nhiều ruộng tốt, nước Tần nhờ đó mà hưng thịnh, nay hộ khẩu không đủ, mới dẫn bách tính Lương Châu di cư tới Quan Trung, để sung túc hộ khẩu. Bách tính Lương Châu và bách tính Quan Trung xảy ra xung đột, không phải vì thiếu đất, mà là vì phân phối không công bằng. Dù là Quan Trung hay Lương Châu, đều là con dân của trẫm, không nên thiên vị bên nào. Trẫm dự định phái sứ giả đến các quận huyện kiểm tra đất đai, chủ trì công đạo cho họ, trừng phạt những quan lại không công minh chính trực, các ngươi thấy có khả thi không?"

Tuân Úc suy tư một lúc. "Bệ hạ định ban thưởng cho tướng sĩ lập công như thế nào?"

"Đất đai." Thiên tử nói: "Quan Trung có nhiều đất bỏ hoang như vậy, tại sao không dùng để ban thưởng cho tướng sĩ lập công?"

Tuân Úc cười khổ: "Bệ hạ, Quan Trung đúng là có không ít đất bỏ hoang, nhưng những vùng đất đó muốn khôi phục lại thành ruộng tốt tuyệt đối không phải chuyện ngày một ngày hai, bách tính Lương Châu vốn không giỏi canh tác, những vùng đất này dù có chia cho họ, họ cũng chưa chắc đã muốn nhận."

Thiên tử đi lại hai bước. "Vậy thì cho họ ruộng tốt."

Tuân Úc, Lưu Diệp kinh ngạc nhìn nhau. Thiên tử muốn chia ruộng tốt cho bách tính Lương Châu, nghĩa là phải cướp ruộng tốt từ tay bách tính Quan Trung, điều này sẽ gây ra xung đột lớn hơn. Hai người gần như đồng thanh nói: "Bệ hạ, tuyệt đối không được!"

Thiên tử lặng lẽ cười. "Hai vị Lệnh quân đừng vội, trẫm còn chưa nói hết."

Tuân Úc, Lưu Diệp lại cúi người lắng nghe. Nghe đến đây, họ đã rõ, Thiên tử tuyệt đối không phải nhất thời ngẫu hứng, đây là đã có mưu tính từ sớm. Họ gần như đồng thời nghĩ đến mấy người Lương Châu kia, kiến nghị này mười phần là do Dương Phụ, Diêm Ôn và những người khác đề xuất.

Thiên tử thuật lại kiến nghị mà Diêm Ôn đã nhắc tới. Mấy ngày nay, ngài đã suy đi tính lại nhiều lần, còn nhiều lần tìm Dương Phụ, Diêm Ôn bàn bạc, càng nghĩ càng thấy khả thi. Vừa có thể giải quyết khó khăn tài chính trước mắt, vừa có thể giải quyết vấn đề lương thực khi tác chiến sau này, quan trọng hơn là ngài sẽ có nguồn binh lực ổn định, dù người có bỏ trốn cũng không sợ, đất đai không chạy được. Đất đai ở Quan Trung nhiều như vậy, nuôi sống hai mươi vạn hộ binh không thành vấn đề. Có nguồn binh thường trực hai mươi vạn, lại không cần lo lắng về lương thực, ngài còn gì phải lo nữa?

Thiên tử nói rất phấn khích, Tuân Úc lại nghe đến kinh hồn bạt vía. Ông nhớ tới lời Tưởng Cán nói, trong lòng dâng lên cảm giác vô lý không sao tả xiết. Tưởng Cán thật không may lại nói trúng, ngài quả nhiên lại đi vào vết xe đổ của tiên tổ Tuân Khanh, dùng học vấn Nho gia để dạy ra một vị Thiên tử tín phụng Pháp gia, thực hành chính sách canh chiến.

Tại sao lại thành ra thế này?

Tuy trong lòng đầy chán ghét, nhưng Tuân Úc cũng hiểu rõ triều đình đã mất Quan Đông, cắt đứt đường lương thuế, đây gần như là cách duy nhất để giải quyết khó khăn. Nếu không, chẳng cần Tôn Sách tấn công, triều đình cũng sẽ chết đói.

Tuân Úc cùng Lưu Diệp chung sức hiến kế cho Thiên tử, chi tiết hóa phương án, cố gắng giảm thiểu ảnh hưởng xuống mức thấp nhất. Để đảm bảo kế hoạch khả thi, họ cùng tìm Lưu Ba, Dương Phụ lại đây, cùng nhau bàn bạc.

Sau khi thảo luận nhiều lần, họ đưa ra một phương án, chia đất đai ở Quan Trung thành ba loại, đối đãi khác biệt.

Đất đai do các thế gia Quan Trung chiếm giữ cơ bản không động đến, nhằm duy trì sự ổn định ở Quan Trung, những thế gia này không chỉ nắm giữ đất đai, còn nắm giữ cả công xưởng. Triều đình di cư tới Quan Trung, họ cũng là người được hưởng lợi, sự ủng hộ đối với triều đình tương đối kiên định, cũng là nền tảng để triều đình có thể đứng vững ở Quan Trung, không thể dễ dàng lay động. Nhưng có thể tận dụng cơ hội này để mặc cả với họ, khiến họ cung cấp nhiều tài nguyên hơn, và nhân cơ hội thanh trừng một số kẻ hai lòng đối với triều đình.

Đất đai của bách tính bình thường nguyên quán Quan Trung sẽ được phân chia lại, đất bị chiếm đoạt bắt buộc phải nộp ra, do quan phủ thống nhất phân phối. Bách tính bình thường không có thực lực để chống đối quan phủ, thêm vào đó không đụng chạm đến lợi ích vốn có của họ, tuy khó tránh khỏi có người kháng cự, nhưng không ảnh hưởng đến đại cục, rất nhanh sẽ bình ổn.

Cuối cùng là những phần đất đai được dọn sạch đó, triều đình sẽ phân phối cho bách tính và tướng sĩ từ Lương Châu di cư tới, bao gồm cả bộ hạ của Mã Đằng và Lữ Bố, thực thi sĩ gia chế độ, mỗi hộ được chia số đất đủ để một nhà sinh sống, không cần nộp điền tô, nhưng hàng năm phải trích ra một phần hạn ngạch để tập trung quản lý. Khi xuất chinh, sẽ trích lương thực từ các kho này làm quân lương. Những bách tính này phục dịch trọn đời, cha chết con nối, ngày thường ngoài việc canh tác, còn phải luyện binh, diễn tập chiến trận, duy trì sức chiến đấu.

Sĩ gia không chịu sự quản lý của quận huyện, do triều đình trực tiếp sắp xếp người chịu trách nhiệm, lấy bộ khúc trong quân đội làm đơn vị để cư trú, canh tác, ngày thường là hàng xóm, lúc chiến tranh là chiến hữu, để đảm bảo phối hợp ăn ý với nhau. Thực hiện liên tọa chế, nếu có kẻ nhát gan hoặc đào ngũ, những người khác cùng chịu phạt, cho đến khi xử tử.

Ngoài ra, Dương Phụ còn đưa ra một kiến nghị: Chọn trong tông thất những đệ tử thông hiểu việc võ, sung vào các nơi, đảm nhận các chức vụ như Hiệu úy, Đô úy, Hiệu úy lãnh ngàn hộ, Đô úy lãnh năm trăm hộ, ngày thường trị dân luyện binh, luân phiên chịu trách nhiệm túc vệ thành Trường An, lúc chiến tranh thì sung làm sĩ quan, thống lĩnh quân đội xuất chiến. Những người này đều là đệ tử họ Lưu, vinh nhục gắn liền với triều đình, có thể trở thành phên dậu của triều đình. Thời bình cần kiểm soát tông thất, tránh sinh hậu hoạn, nay là lúc nguy cấp, nên phát huy tác dụng bảo vệ hoàng thất của tông thất. Nhiều tông thất tụ tập ở Trường An như vậy, không phân công nhiệm vụ cho họ, họ không có việc gì làm, sớm muộn cũng sẽ gây ra rắc rối.

Thiên tử vui vẻ đồng ý, giao cho Tông chính Lưu Sủng phụ trách việc này, và đích thân chọn lựa một số nhân tuyển.

Vài ngày sau, phương án cơ bản được chốt lại, tiến hành thảo luận tại triều hội.