Triệu Kỳ không thực sự ngất, nhưng cũng tức đến nghẹn lời, nhất là khi nhìn vào bản ghi chép đã được sao chép rõ ràng kia.

Tại sao mình lại nhận nhiệm vụ này? Triệu Kỳ vò đầu bứt tai không hiểu nổi. Siết chặt những tờ giấy mỏng manh trong tay, ông hối hận đến ruột gan tím tái. Vốn tưởng với thân phận tác giả của "Mạnh Tử Chương Cú", khi tới gặp Tôn Sách thì ít nhiều cũng được nể mặt, không ngờ lại nhận lấy kết cục này.

Tuổi tác chẳng buông tha ai. Hồ đồ rồi, anh danh một đời hủy hoại trong chốc lát.

Lục Khang vội vã chạy tới cũng không hiểu đầu đuôi, nhưng lại ngại hỏi, chỉ đành quy cho việc người già nhất thời xung động, bị cái hào khí "dẫu ngàn vạn người, ta vẫn cứ đi" của Mạnh Tử khích lệ mà hăng hái chạy tới, để rồi bị dội một gáo nước lạnh. Trong mắt ông, ai cũng có thể tới, chỉ duy nhất Triệu Kỳ là không nên tới. Trong chư tử Nho gia, học thuyết của Mạnh Tử là bất lợi nhất đối với triều đình.

"Đã tới thì hãy an tâm." Lục Khang an ủi Triệu Kỳ. "Tới Ngô huyện ở vài ngày đi, gặp gỡ hai vị Dương, Hoàng một chút. Họ đang sắp xếp lại biến động quan chế, thường có dị kiến, tranh luận không dứt, có lẽ Triệu công có thể đưa ra phán quyết."

Triệu Kỳ im lặng, nhìn những tờ giấy kia đến xuất thần. Lục Khang nhìn thấu tâm tư của ông, cầm lấy mấy tờ giấy đó. "Việc này cứ giao cho ta." Vừa ra khỏi cửa, thấy Lục Nghị đang đứng bên ngoài, ông giơ tay gõ lên sau đầu cậu một cái. Lục Nghị xoa đầu, rụt cổ, không dám hó hé.

"Ngô Hầu đâu?"

"Đang đợi ở trên đường."

Lục Khang đi theo Lục Nghị đến trung đình, Tôn Sách đang nói chuyện với mấy vị duyện lại, thấy Lục Khang bước vào, hắn chào một tiếng, ra hiệu đợi một chút. Lục Khang không đi tới nữa, đứng trong đình ngắm hoa. Một lúc sau, mấy vị duyện lại bàn xong công việc rồi đi ra, Tôn Sách bước vào, hành lễ với Lục Khang.

"Vất vả cho Lục công rồi. Triệu công thế nào?"

Lục Khang cười nói: "Thân thể không có gì đáng ngại, chỉ là hơi mất mặt." Ông lấy bản ghi chép đối thoại kia ra. "Cái này... có thể tạm giữ lại, không công bố được không?"

Tôn Sách cười: "Lục công đã mở lời, lẽ nào ta từ chối được?"

"Đa tạ Quân Hầu."

"Lục công định tiếp đãi ông ấy thế nào?"

"Mời ông ấy tới Ngô huyện ở vài ngày. Chín mươi tuổi rồi, không nên bôn ba quá lâu, cần nghỉ ngơi mấy ngày, nhân tiện mời ông ấy chiêm ngưỡng khí tượng mới của Giang Đông ta, nói không chừng sẽ có cảm ngộ." Lục Khang dừng một chút, lại nói: "Nói đi cũng phải nói lại, ta cũng rất tò mò, Quân Hầu rốt cuộc nhìn nhận học thuyết Mạnh Tử thế nào?"

Tôn Sách cười như không. "Ta không hiểu ý Lục công lắm. Lục công có thể nói rõ hơn không?"

Lục Khang liếc nhìn Tôn Sách, cũng cười. Tôn Sách đang giả hồ đồ. Lục Nghị đã đọc "Mạnh Tử Chương Cú" cho hắn nghe mấy tháng rồi, ít nhất cũng đọc hai ba lượt. Cho dù hắn không hiểu thấu đáo những lời vi ngôn đại nghĩa của Mạnh Tử, cũng không thể nào không rõ chủ chỉ và lợi hại của học thuyết Mạnh Tử, nếu không thì hắn đã chẳng đi đến bước này, Ngu Phiên và những người khác cũng sẽ không khâm phục hắn sát đất.

Nhưng vì Tôn Sách không nói, ông cũng không ngại nhân cơ hội này bày tỏ ý kiến của mình. Thiên tử đại thắng Tây chinh là một sự ngoài ý muốn, không ít người nhìn triều đình bằng con mắt khác, bao gồm cả chính ông. Ông thừa nhận Tôn Sách là minh quân, năng lực các mặt đều vượt qua Thiên tử, nhưng danh nghĩa quân thần vẫn còn đó, Tôn Sách muốn bước tới bước này không dễ dàng, khó tránh khỏi một trận đại chiến.

Xét tình thế trước mắt, Tôn Sách không nắm chắc phần thắng mười mươi. Một khi khai chiến, không chỉ cuộc sống tốt đẹp trước mắt bị phá vỡ, mà còn có nguy cơ thất bại, đến lúc đó người Giang Đông khó mà thoát khỏi liên can.

Đối với bản thân ông, ông cũng không muốn thấy Đại Hán cứ thế mà mất đi. Nếu Đại Hán nhất định phải vong, ông cũng hy vọng đừng xảy ra trong đời mình.

"Quân Hầu cho rằng Mạnh Tử là người thế nào?"

Tôn Sách im lặng một lúc, thản nhiên nói: "Một kẻ đọc sách chỉ biết tự nói với vách tường."

Lục Khang cau mày, vô cùng bất ngờ. Ông lặng lẽ nhìn Tôn Sách, chờ đợi sự giải thích thêm. Nhưng Tôn Sách không có hứng thú giải thích, chuyển sang hỏi chuyện học vụ quận.

Ánh mắt Lục Khang chớp động, lại nhìn Tôn Sách thêm một cái. Ông thấy đánh giá của Tôn Sách về Mạnh Tử có vẻ rất đơn giản, nhưng lại dường như ẩn chứa huyền cơ. "Nói chuyện với vách tường" không phải từ ngữ tốt đẹp gì, nhưng Tôn Sách tuyệt nhiên không có ý hạ thấp Mạnh Tử, thực tế hắn rất có khả năng là một trong những vị quân chủ gần gũi nhất với lý tưởng của Mạnh Tử, thậm chí có thể bỏ chữ "một trong" đó đi. Ba chữ "kẻ đọc sách" cũng có thể chứng thực phán đoán của ông, Tôn Sách thường mỉa mai kẻ đọc sách, nhưng hắn lại rất coi trọng kẻ đọc sách, mở trường học, giáo hóa bách tính, hắn thực hiện còn tích cực, triệt để hơn bất cứ ai.

Chẳng lẽ ta già rồi?

Lục Khang thu hồi tâm thần, suy nghĩ rất nghiêm túc, báo cáo tình hình liên quan đến quận học. Ông đặc biệt nhắc đến Quản Ninh. Năm ngoái, Quản Ninh viết một phong thư tới, phê phán kịch liệt mấy bài văn của họ, họ đang nghiên cứu đối sách, dự định viết văn đáp lại.

Tôn Sách gật đầu. Hắn cũng nhận được tin tức từ Hàm Đan Thuần, họ cũng nhận được bài văn của Quản Ninh, Hàm Đan Thuần rất thẳng thắn, gửi một bản thác bản cho Quản Ninh, để ông tự xem. Nếu vẫn không tin, hoan nghênh ông tới Nam Dương, tấm bia Sở đó vẫn đang dựng ở quận học Nam Dương, bất cứ lúc nào cũng có thể xem.

Hàm Đan Thuần rất tự tin, thậm chí có ý khiêu khích. Chữ trên bia Sở rất khó nhận diện, họ đã tập hợp sức mạnh của nhiều người, đặc biệt là hai bậc đại gia Thái Ung, Thái Diễm cha con, nghiên cứu rất lâu mới hiểu cơ bản văn bia. Quản Ninh không có công phu này, thấy bản thác bản kia chắc là ngẩn người.

Lục Khang và những người khác không có thực lực này, mấy bài văn đó không có tư liệu văn tự làm chứng cứ, phần lớn là thu thập truyền thuyết dân gian, khó tránh khỏi thiếu tự tin. Lục Khang lần này tới, chính là muốn hỏi ý kiến của Tôn Sách.

Tôn Sách cười một tiếng: "Lục công, ông có tự tin với bài văn của mình không?"

Lục Khang cười khổ lắc đầu. Lục gia ở Giang Đông được coi là thế gia kinh học, nhưng trình độ học vấn không tính là xuất sắc, không có sự tự tin như Ngu Phiên, càng đừng nói đến việc so tài với các bậc đại gia kinh học Trung Nguyên.

"Đã không có tự tin, vậy ông chẳng bằng nghe ý kiến của Quản Ninh, có lẽ sẽ có gợi mở. Lục công, học vấn là do tích lũy mà thành, giống như đãi cát tìm vàng, ông không thể trông chờ mỗi lần vớt lên đều là vàng, nhất là khi mới bắt đầu. Gạn đục khơi trong là một quá trình không thể tránh khỏi, ý kiến của người khác chính là dòng nước rửa trôi bùn cát, không cần lo lắng, càng không cần từ chối." Tôn Sách quay người nhìn Lục Khang, ánh mắt nghiêm túc. "Ngay cả học thuyết của Khổng Mạnh còn có khả năng bị người khác chê trách, các ông thì có gì mà phải lo lắng?"

Lục Khang mày nhíu chặt, nhìn chằm chằm Tôn Sách, hồi lâu mới trầm giọng nói: "Trong mắt Quân Hầu... có thánh nhân không?"

Tôn Sách không nhanh không chậm nói: "Thánh nhân cũng là người. Khổng Tử cũng vậy, Mạnh Tử cũng vậy, bất kể phẩm đức của họ cao thượng thế nào, bất kể học thuyết của họ tinh diệu ra sao, có một điểm không thể chối cãi, chính họ cũng không thực hiện được lý tưởng của mình, đúng không?"

"Cho nên, Quân Hầu..."

Tôn Sách giơ tay, ra hiệu Lục Khang đừng vội. "Lục công, ta từng nói, thân là sĩ, không chỉ phải ngồi mà luận đạo, mà còn phải đứng dậy mà hành đạo. Không thể hành đạo, sao chứng minh cái đạo ông luận là đạo thật? Triệu công soạn 'Mạnh Tử Chương Cú', phụng như khuôn vàng thước ngọc, không cho phép có một tia nghi ngờ. Ta hành đạo của Mạnh Tử, chọn cái có thể làm được mà hành. Ông nói xem chúng ta ai giống đồ đệ của Mạnh Tử hơn?"

Lục Khang sững sờ, vuốt râu trầm ngâm hồi lâu, khẽ gật đầu. "Lời Quân Hầu nói, cao ốc kiến linh, chấn lung phát thính, ta hiểu rồi."