Tôn Sách hiểu rõ khổ tâm của Viên Quyền.

Tiên hiền Khổng Tử nói: "Quân tử bất trọng tắc bất uy". Người đời sau nói: "Ba đời mới thành được một quý tộc". Kỳ thực đều là cùng một đạo lý: Quý tộc không chỉ là có thân phận, mà càng phải có tu dưỡng. Nói theo cách hiện nay chính là chú trọng lễ nghi, cử chỉ không được thất lễ, phải nho nhã lễ độ, tiến lui nhường nhịn, lời nói cử chỉ đều không được sai sót, tốt nhất còn phải có nội hàm Nho học, nói chuyện đều phải trích dẫn mấy câu "Tử viết thi vân" này nọ.

Việc này không phải một hai đời người là có thể thành tựu, cần thời gian bồi dưỡng lâu dài, ba đời mới thành một quý tộc đã là thuận lợi lắm rồi.

Tôn Sách kiếp trước là thứ dân, kiếp này là võ phu. Phú Xuân Tôn thị trước thời Tôn Kiên chỉ là hào cường có chút tài sản nhỏ ở địa phương, Tôn Kiên là quan một đời, Tôn Sách là quan đời thứ hai, hơn nữa hai cha con đều là võ phu, tác chiến rất dũng mãnh, lễ nghi lại rất sơ sài, không có bối cảnh kinh học, cách xa tiêu chuẩn quý tộc tới mười vạn tám nghìn dặm. Tôn Kiên bị Vương Duệ, Trương Tư khinh bỉ, Tôn Sách, Tôn Quyền bị coi là khinh bạc không có uy nghi, không phải vì họ thực sự khinh bạc, mà vì họ không phù hợp với tiêu chuẩn lễ nghi kia. Xét riêng thế hệ Tôn Sách, có lẽ chỉ có tứ đệ Tôn Khuông và ngũ đệ Tôn Lãng từ nhỏ có cơ hội theo đại nho như Trương Chiêu đọc sách, học tập lễ nghi, tương lai mới có thể giống như một quý tộc.

Viên Quyền nhắc đến Lục Nghị, Gia Cát Lượng và Chu Nhiên chính là một ví dụ không tồi. Lục gia là thế gia Ngô Quận, Gia Cát gia là thế gia Lang Nha, đều là thế gia truyền nối hơn trăm năm, dù chưa từng xuất hiện hiển quý, nhưng ở địa phương cũng là gia tộc có thân phận, lễ nghi tiếp người đãi vật từ nhỏ đã được hun đúc, nhìn một cái là biết con cháu thế gia. Chu Nhiên thì kém xa hơn nhiều, bất kể là Chu gia hay Thi gia, kỳ thực nội hàm đều chẳng chênh lệch bao nhiêu so với Tôn gia, hắn đứng cùng Lục Nghị, Gia Cát Lượng, sự khác biệt liền rất rõ rệt.

Viên Quyền đem ba người họ liệt kê cùng nhau là vì sự khách khí, không để Chu Nhiên khó xử, đây bản thân đã là một loại lễ nghi.

Tôn Sách có thể hiểu khổ tâm của Viên Quyền, nhưng hắn không định chấp nhận. Trong mắt hắn, quý tộc cũng chia ra thật giả, quý tộc chân chính là từ trong tâm khảm tôn trọng người khác, thấu hiểu người khác, bao dung ý kiến khác biệt mà không đánh mất tự tôn tự tin, chứ không chỉ là bộ nghi thức kia. Nếu như vừa thô bạo chà đạp người khác hoặc nhân cách của chính mình, vừa nhấn mạnh tiến lui cử chỉ, trước mặt khách khách khí khí, sau lưng chửi bới ầm ĩ, đây không phải quý tộc, đây là giả dối.

Nho gia có loại tật xấu này. Hiện tại còn tốt, cùng lắm chỉ có thể coi là mới lộ mầm mống, đời sau càng thịnh, người đọc sách cơ bản chính là từ đồng nghĩa của ngụy quân tử, quân tử chân chính vạn dặm mới chọn được một. Đây chẳng phải là nhân tâm không cổ, thế phong nhật hạ gì cả, mà là học vấn của Nho gia bẩm sinh đã có loại gen này. Phu tử nói: "Nhĩ ái kỳ dương, ngô ái kỳ lễ". Rõ ràng đã không còn lễ, lại cứ cố giữ lấy con dê, không phải chủ nghĩa hình thức thì là gì?

Tôn Sách không thích bộ đó. Hắn tới thời đại này, cũng không phải để cứu vãn những phồn văn nhục tiết này, mà là để thanh trừ chúng.

Tôn Sách mân mê ngón tay, nhìn Viên Quyền đang phục dưới đất, đại lễ bái lạy trước mặt, trầm ngâm hồi lâu. "Tỷ tỷ, ta có điểm nào gây tổn hại tới các nàng sao?"

"Thiếp các nàng có phúc, được phu quân sủng ái, cảm kích không cùng. Cho nên không đành lòng đứng nhìn, dám hiến chút ngu trung."

"Ta có lỗi lầm nào làm nhục, chà đạp vị văn võ nào dưới trướng không?"

"Phu quân đãi văn võ bằng lòng thành, phó thác trọng trách, có lòng dạ minh quân." Viên Quyền càng thêm cung kính. "Thiếp đấu gan tiến ngôn, không phải vì phu quân có chỗ thất đức, chỉ là lo lắng có người ỷ sủng mà kiêu, ngược lại phụ tấm lòng thành của phu quân. Phu quân, lễ là vật vậy, là thứ thánh nhân dùng để trang sức tình người, ngăn chặn cái tà lệch, phòng hoạn nạn khi chưa xảy ra. Phu quân muốn xây dựng công nghiệp thiên thu, không thể không xét đến."

"Vậy tỷ tỷ cảm thấy, lấy lòng thành đãi người tốt, hay lấy lễ đãi người tốt?"

Viên Quyền trầm mặc chốc lát, lại nói: "Thành chẳng phải cá, lễ cũng chẳng phải gấu, không phải là không thể kiêm toàn. Thi Truyện vân: Phát hồ tình, chỉ hồ lễ. Trong bày tỏ lòng thành, ngoài bày tỏ lễ nghi, văn chất bân bân, sau đó mới là quân tử."

Tôn Sách gật gật đầu, lại nói: "Tuy không phải vuông tròn không khớp, nhưng cũng chẳng phải thiên tác chi hợp. Đến hiền đức như Phu tử, còn có nỗi khốn cùng khi bất đắc dĩ phải gặp Dương Hóa, huống chi người khác? Rõ ràng không thích, lại vì lễ tiết mà phải miễn cưỡng ứng phó, những chuyện như vậy còn ít sao? Nếu thành và lễ không thể kiêm toàn, tỷ tỷ chọn cái nào?" Không đợi Viên Quyền lên tiếng, Tôn Sách lại nói: "Ví như bây giờ, ta tuy cảm kích tấm lòng thành của tỷ tỷ, nhưng không tán đồng cách làm của tỷ tỷ, là nói thẳng ngay mặt tốt, hay khách khí một chút, hư ứng câu chuyện thì tốt?"

Viên Quyền cứng đờ, lại dập đầu lần nữa. "Thiếp... thiếp ngu muội."

Tôn Sách đứng dậy, đi tới trước mặt Viên Quyền, cúi người kéo nàng dậy. Viên Quyền không biết là do quỳ lâu, hay do khốn quẫn, khuôn mặt phấn hồng đỏ rực, cũng không dám nhìn Tôn Sách, cúi mày, rủ mắt, lúng túng bất an. Tôn Sách khẽ cười một tiếng, sờ sờ khuôn mặt nóng hổi của nàng.

"Tỷ tỷ, không thể bản mạt đảo trí a."

"Thiếp..." Viên Quyền ấp úng, không lời đối đáp.

Tôn Sách kéo Viên Quyền trở lại sau án, ngồi vai kề vai. "Nàng gần đây tốn không ít công phu vào 'Mạnh Tử' nhỉ?"

"Phong khí dẫn lối, thiếp có đọc qua một chút."

Tôn Sách cười cười, nhưng không vạch trần. Lục Khang in ấn "Mạnh Tử Chương Cú" của Triệu Kỳ, Lục Nghị giảng đọc "Mạnh Tử" bên cạnh hắn, Viên Quyền không thể không rõ, nàng đọc "Mạnh Tử", trích dẫn "Mạnh Tử", không thể tránh khỏi có ý nghênh hợp, dụng tâm không xấu, chỉ là chưa hiểu chân ý. Hắn đọc "Mạnh Tử", thậm chí hành đạo của Mạnh Tử, không phải vì hắn muốn hành sự theo tiêu chuẩn của Mạnh Tử, mà là trong học thuyết của Mạnh Tử có một phần phù hợp với mục tiêu của hắn.

"Khổng Mạnh được xưng tụng cùng nhau, Khổng Tử và Mạnh Tử có khác biệt không?"

"Tự nhiên là có."

"Nếu cho nàng chọn, nàng chọn ai?"

"Tôi..." Viên Quyền trầm ngâm, nhất thời không biết đáp thế nào. Khổng Tử là thánh nhân, phê phán thánh nhân là thất lễ. Mạnh Tử là một trong chư tử, tuy nói hiện nay địa vị ngày càng tăng, có người gọi ông là Á Thánh, rốt cuộc vẫn không bằng Khổng Tử. Trong hai người này chọn một quả thực không phải chuyện dễ dàng."

"Cần gì phải chọn một?" Hoàng Nguyệt Anh nhún nhún vai, thản nhiên nói: "Chọn cái tốt mà theo, cái không tốt mà bỏ đi là được."

Viên Quyền không dám phản bác trực diện Tôn Sách, nhưng không sợ Hoàng Nguyệt Anh, lập tức trầm mặt, quở trách: "A Sở, thánh nhân sao có thể có chỗ không tốt?"

Hoàng Nguyệt Anh không cho là đúng, hắc hắc cười một tiếng. "Dù không nhắc tới chuyện Dương Hóa mà phu quân vừa đề cập, câu "Duy nữ tử dữ tiểu nhân nan dưỡng dã" mà Phu tử nói đã đủ đáng ghét rồi. Tỷ tỷ rộng lượng, không ngại bị liệt cùng tiểu nhân, nhưng ta lại canh cánh trong lòng câu nói này đã lâu rồi đấy. Tất nhiên, Mạnh Tử cũng không phải không thể chỉ trích, văn chương của ông ấy đọc tuy sướng, nhưng suy ngẫm kỹ lại, chẳng qua chỉ là tự nói tự nghe mà thôi, không chịu nổi khảo nghiệm đâu."

"A Sở!" Viên Quyền tăng âm lượng, trở nên nghiêm khắc. "Vương Trọng Nhậm vấn Khổng, thích Mạnh, dũng khí đáng khen, nhưng không phải không thể bàn bạc, nàng thân là Tế tửu Mộc Học Đường Ngô Quận, không phải nữ tử bình thường, một lời một hành động đều phải cẩn thận, không được tùy hứng, gây rước tai tiếng cho phu quân."

"Ta là ta, liên quan gì tới phu quân?" Hoàng Nguyệt Anh trợn mắt. "Tỷ tỷ, nàng đọc 'Mạnh Tử' tốt hay không, ta tạm không bình phẩm, nhưng 'Sĩ Luận' thì đọc không ra gì rồi, thật sự hổ thẹn với khổ tâm cứu thế của phu quân."

Mặt Viên Quyền lúc đỏ lúc trắng. Tôn Sách nhìn thấy, lặng lẽ vỗ vỗ mông nhỏ của Hoàng Nguyệt Anh. Hoàng Nguyệt Anh lườm hắn một cái, ngay sau đó lại cười hì hì nói: "Tỷ tỷ, muội không có ý gì khác, muội chỉ thấy tỷ tỷ đâm đầu vào ngõ cụt, có ý tốt nhắc nhở tỷ tỷ một chút, tỷ tỷ ngàn vạn lần đừng hiểu lầm."

Viên Quyền nhìn sâu Hoàng Nguyệt Anh một cái, lại nhìn Tôn Sách. Với sự thông tuệ của nàng, sao có thể không nhìn ra động tác nhỏ giữa Tôn Sách và Hoàng Nguyệt Anh. "Đa tạ muội muội chỉ giáo."