Điền Trù nhìn thẳng Tôn Sách, trong lòng kinh ngạc không thôi, lại không kìm được sự phấn khích. Ông không phản đối ý tưởng "hóa Hồ vi Hán" (biến người Hồ thành người Hán) của Thái Sử Từ, nếu có thể khiến Hán Hồ một nhà, biên cương phía Bắc sẽ đón nhận hòa bình đích thực. Điều ông phản đối là cách làm của Thái Sử Từ khi thu nạp Ô Hoàn, Tiên Ti làm biên hộ, điều này căn bản không thể thực hiện, chỉ tổ gây mâu thuẫn, dẫn đến tai họa lớn hơn, nên ông mới ra sức can ngăn.

Thế nhưng, Tôn Sách nghe ông giải thích lại rất bình tĩnh, còn nói ông chỉ biết một mà không biết hai, rõ ràng là đã sớm suy nghĩ về những vấn đề này, hơn nữa còn có cách giải quyết. Ông bắt đầu tin vào lời Thái Sử Từ, Tôn Sách có sự trầm ổn không tương xứng với tuổi trẻ, càng có tầm nhìn mà người thường không thể bì kịp.

"Nguyện nghe cao kiến." Điền Trù chắp tay, không kiêu không nịnh.

Tôn Sách thầm gật đầu. "Đúng như lời ngươi nói, Giang Đông và Tắc Bắc không thể đánh đồng. Giang Đông tuy từng là đất man di, nhưng lại tương tự Trung Nguyên, đều lấy nông nghiệp làm gốc. Lúc yếu khó lòng thoát được, lúc mạnh cũng rất có làm nên trò trống, mối đe dọa với Trung Nguyên là có hạn. Nước Sở tuy từng có lúc vấn đỉnh Trung Nguyên, nhưng không thể lâu dài, suy cho cùng, vẫn là kẻ được Trung Nguyên mới được thiên hạ. Thông thường mà nói, Giang Nam tuy không có gia đình đại phú, nhưng cũng đủ ăn đủ mặc, sẽ không có nhu cầu xâm nhập Trung Nguyên."

Tôn Sách ngừng một chút, ngón tay khẽ gõ lên án kỷ. "Nhưng người Hồ ở Tắc Bắc thì không vậy. Tắc Bắc khổ hàn, đất đai cằn cỗi, chỉ có thể đuổi theo nguồn nước và đồng cỏ mà sống. Dẫu có đàn bò dê hàng nghìn con, một khi gặp bão tuyết, thì có thể là tai họa diệt vong. Đối với họ mà nói, Trung Nguyên là sự cám dỗ khó lòng cưỡng lại, chỉ cần có cơ hội, họ sẽ thúc ngựa xuống phía Nam. Tử Thái, ngươi chắc hẳn có trải nghiệm thực tế về điều này chứ?"

Điền Trù khẽ gật đầu, nhấm nháp lời của Tôn Sách, vừa cảm thấy khâm phục, lại có một cảm giác kỳ lạ, chỉ là nhất thời chưa nói ra được. "Quân hầu nói chí phải, mấy chục năm nay U Châu chịu khổ sở vì điều đó, đặc biệt là người Tiên Ti, hầu như năm nào cũng nhập tái."

"U Châu chịu xâm nhiễu còn chỉ là biên giới, tình hình Tịnh Châu còn nghiêm trọng hơn, vó ngựa người Hung Nô đã đi sâu vào Hà Đông,tùy thời (tùy lúc) có thể tiến vào Lạc Dương."

Điền Trù thở dài một tiếng. Ông phụng mệnh Lưu Ngu đi Trường An thượng kế (nộp sổ sách) từng đi ngang qua Hà Đông, biết tình hình Tôn Sách nói không hề hư cấu. "Người Hồ ở Tắc Bắc quả thực nguy hại hơn người Việt ở Giang Đông, thế nhưng chính vì thế, mới không thể quá nóng vội, vũ lực chinh phục tuy có thể đạt hiệu quả nhất thời, nhưng tiêu hao cực lớn, rất dễ lung lay gốc rễ quốc gia. U Châu những năm nay tuy không ngừng bị tập kích, nhưng so với Khương loạn ở Lương Châu thì vẫn tốt hơn nhiều. Vệ, Hoắc năm xưa hoành hành Mạc Bắc, không thể diệt sạch Hung Nô, ngược lại làm hộ khẩu hao giảm, Quang Vũ lấy nhu đạo trị quốc, không phát một tốt nào chinh phạt, Hung Nô thủ biên, từ đó có thể thấy, vỗ về hơn là chinh phạt."

"Lời này của Tử Thái, ta không dám đồng tình." Tôn Sách lắc đầu. "Nếu không có Vệ, Hoắc hoành hành Mạc Bắc, Hung Nô sao có thể tan rã? Khi Đàn Thạch Hòe lập vương đình ở Đàn Hãn Sơn, triều đình lấy hòa thân lung lạc, lại bị Đàn Thạch Hòe từ chối, nhu đạo đâu có tác dụng?"

Điền Trù cứng họng.

"Tử Thái, ta không đề xướng chinh phạt, cùng binh độc vũ (hết sức dùng binh) đương nhiên tuyệt không phải là đạo trị quốc, nhưng chủ động từ bỏ vũ lực, chỉ biết nhân nghĩa, cũng tuyệt đối không phải thượng sách. Quang Vũ lấy nhu đạo trị quốc, mộ Ô Hoàn, Hung Nô làm binh, nhìn qua thì nhất thời đạt kế, thực ra hậu họa khôn lường. An nguy của một nước sao có thể nắm trong tay dị tộc? Đối mặt với cường tặc, không nghĩ cách tự cường tự bảo, lại dùng tiền tài đút lót tặc, lấy tặc giữ cửa nhà, đây là mở cửa đón trộm, kẻ trí không lấy."

"Nhưng chinh phạt tiêu hao lớn hơn. Quân hầu tuy có sự giàu có của Trung Nguyên, mấy trận chiến đã nợ hơn mười ức tiền. Thái Sử đô đốc xuất chinh chưa đầy một tháng, quân nhu tiêu hao đã vượt quá một ức, Thái Sử đô đốc là danh tướng không đời nào có, lại có quân hầu dốc sức ủng hộ, mới có thể thắng nhanh, nếu đổi là người khác, kéo dài mấy tháng, thậm chí không thể thắng, lại không biết sẽ tiêu hao bao nhiêu. Lợi hại so sánh, rõ ràng trước mắt."

"Ta lại không cho là vậy." Tôn Sách giơ tay, không chút do dự ngắt lời Điền Trù. "So với mấy ức tiền lương tiêu hao trong chiến trận, hậu quả của việc văn điềm vũ hi (văn vẻ an nhàn, võ nghệ lười biếng) còn nguy hiểm hơn. Lần này Tử Nghĩa xuất chinh, thắng nhanh Tiên Ti, quả thực có chút may mắn, đổi người khác có lẽ không thể nhanh như vậy, nhưng chiến thắng là không vấn đề gì. Điểm này, ta rất tự tin."

Điền Trù nhìn Tôn Sách, không nói được gì. Tôn Sách nói câu này cực kỳ tự tin, nhưng ông lại rất rõ, Tôn Sách có vốn liếng để tự tin. Bản thân ông ta không hề kém hơn Thái Sử Từ, dưới trướng các tướng lĩnh có thể chinh thiện chiến còn không ít, có lẽ không xuất sắc như Thái Sử Từ, nhưng đánh bại người Tiên Ti thì không phải vấn đề lớn gì, chỉ là tốn thêm chút thời gian mà thôi.

"Dưới trướng quân hầu mãnh tướng như mây, đánh bại người Tiên Ti đương nhiên không khó, nhưng nếu không thể sắp xếp thỏa đáng, lại bức phản họ, hàng rồi lại phản, chẳng phải là tác dụng ngược sao? Lần này sở dĩ có thể thắng nhanh, tuy là quân hầu vận trù vi ác (trong màn trướng tính toán), Thái Sử đô đốc có thể chinh thiện chiến, cũng liên quan đến việc người Tiên Ti khinh địch. Nếu không phải họ kiêu ngạo cuồng vọng, tự lao vào nơi hiểm địa, mà là dẫn binh bỏ chạy, chỉ sợ là chiến họa triền miên, U Châu không thể yên ổn. Ô Hoàn, Tiên Ti có tập tục riêng, cưỡng ép làm biên hộ không bằng dựa theo tập tục cũ của họ."

"Không vội." Tôn Sách xua tay, cười nói: "Lý do vì sao người Hồ ở Tắc Bắc bắt buộc phải hóa (Hán hóa) vẫn chưa nói rõ, thảo luận việc làm thế nào để hóa Hồ thì còn quá sớm. Ta sắp phải về Trung Nguyên, lần tới gặp nhau không biết là mấy năm sau, đã tới rồi thì chúng ta cứ từ từ nói, nói cho rõ chuyện này, vì kế trăm năm mà định ra một cái khuôn mẫu, mở ra một khởi đầu tốt đẹp."

Điền Trù trong lòng xao động, lĩnh hội được ý của Tôn Sách. Tôn Sách và Thái Sử Từ giống nhau, đều đặt kỳ vọng lớn lên ông. Ông tuy không hứng thú với việc làm quan, nhưng không từ chối góp sức cho đại nghiệp trăm năm như vậy, nếu không ông cũng chẳng lặn lội đường xa tới đây. Đã Tôn Sách nguyện nói, ông tự nhiên nguyện nghe.

"Là ta lỗ mãng rồi, xin quân hầu thứ lỗi."

"Ngoài Ô Hoàn, Tiên Ti ra, Tử Thái biết bao nhiêu về những chuyện phía bắc U Châu?"

"Quân hầu chỉ là..."

"Ví như Phù Dư, ví như Đinh Linh."

Điền Trù có chút hổ thẹn. "Hiểu biết của ta về Phù Dư, Đinh Linh có hạn, thực ra ngay cả Tiên Ti, ta cũng không rõ lắm. Người Tiên Ti hoành hành thảo nguyên, đông tây vạn dặm, bộ lạc hơn trăm, ngay như Đông bộ Tiên Ti cũng có hơn hai mươi lạc, chúng ta thực sự hiểu được cũng chỉ là Bách Chiến, Dã Trư... mấy bộ lạc chính, còn tình hình những bộ lạc nhỏ, không hề quen thuộc, huống chi là Phù Dư, Đinh Linh."

"Là vậy sao." Tôn Sách giơ tay, dùng ngón út gãi gãi mai tóc, trầm ngâm một lát. Điền Trù nhìn thấy rõ ràng, càng thêm bất an. Một lát sau, Tôn Sách lại cười nói: "Vậy ta giới thiệu đơn giản một chút nhé. Theo thông tin chúng ta thu thập được, phía bắc U Châu không chỉ có người Tiên Ti, còn có người Phù Dư, người Đinh Linh, chủng tộc khác không dưới mười loại. Phù Dư ở phía bắc Huyền Thố, có tám vạn hộ."

"Nhiều người như vậy?" Điền Trù giật mình. Tám vạn hộ không phải là một con số nhỏ, quận có hộ khẩu nhiều nhất U Châu — Trác Quận cũng chỉ có chừng này người, hộ khẩu các quận khác đều không đủ tám vạn. Điều này chứng tỏ thực lực Phù Dư không yếu, một khi xuống phía Nam, lại là một rắc rối. Tai họa của U Châu bao giờ mới kết thúc? Ban đầu có Đông Hồ, Đông Hồ suy thì có Hung Nô, người Hung Nô suy thì có Tiên Ti, Tiên Ti còn chưa bình định, lại có Phù Dư.

"Đúng vậy, nhân khẩu không ít, tuy nói bây giờ còn chưa có ý định xuống phía Nam, nhưng ai mà nói rõ được chứ, không thể không phòng."

Tôn Sách gọi Chu Nhiên, lấy ra một tấm bản đồ, trải lên án, lại ra hiệu cho Điền Trù ngồi gần hơn. Điền Trù không từ chối, chuyển sang ngồi đối diện Tôn Sách, rướn người xem bản đồ. Bản đồ vẽ rất giản lược, chắc là vừa mới vẽ xong không lâu, hơn nữa chỉ là bản đồ chỉ thị, không bàn tới chuyện tinh chuẩn. Trên bản đồ đánh dấu vị trí một số bộ lạc, trong đó có cả Phù Dư, nằm giữa hai ngọn núi lớn. Điền Trù vừa nhìn đã nhíu mày. Từ bản đồ chỉ thị mà xem, ngọn núi phía tây hình như chính là Đại Tiên Ti Sơn mà người Tiên Ti thường nói, là tổ địa của người Tiên Ti. Người Tiên Ti là hậu duệ của Đông Hồ, nơi đây tự nhiên cũng là nơi khởi nguồn của Đông Hồ. Bây giờ lại có Phù Dư, chẳng lẽ đây chính là tổ nguyên của người Hồ ở Tắc Bắc?

"Đây là một vùng bình nguyên." Tôn Sách chỉ vào nơi giữa hai ngọn núi, chỗ đánh dấu Phù Dư nói: "Tuy nói bình nguyên này còn không ít đầm lầy, khí hậu cũng rất lạnh, nhưng có thể nuôi sống không ít người. Thế nhưng mảnh đất này cũng không ít vấn đề, cuộc sống không dễ dàng, nên người ở đây tự nhiên có một xu hướng, một khi chủng tộc lớn mạnh, nhất định sẽ đi ra ngoài, trong đó xuống phía Nam là lựa chọn tốt nhất."

Tôn Sách vạch một đường trên bản đồ, dừng lại ở vị trí Huyền Thố. "Sau đó lại có hai loại lựa chọn: một là tiến vào Liêu Đông, hai là men theo bờ biển Liêu Tây tiến vào Trung Nguyên. Cho nên chiến đấu ở đây định sẵn không phải là kế sách nhất thời, tất nhiên là một cuộc đối đầu lâu dài, đối với nhân lực, vật lực đều là một gánh nặng trầm trọng..."

Tôn Sách chỉ vào bản đồ thao thao bất tuyệt, giải thích cho Điền Trù về thế cục Đông Bắc. Trong đó vừa có tin tức Quách Gia vừa thu được, cũng có ký ức trước đây của hắn. Trong hàng ngàn năm lịch sử Trung Quốc, Đông Bắc bước ra quá nhiều dân tộc thiểu số, lập quốc ở Trung Nguyên không phải là ít, trong đó rõ rệt nhất tự nhiên là Nữ Chân, dân tộc thiểu số bước ra từ núi trắng nước đen này hai lần vấn đỉnh Trung Nguyên, lần cuối còn thống trị toàn quốc gần ba trăm năm, để lại một trang nhục nhã.

Nay hắn đến thời đại này, có cơ hội xử lý từ nguồn gốc, tự nhiên không thể dễ dàng bỏ qua.

Đông Bắc thời nay còn không ít khác biệt so với Đông Bắc đời sau, ví như vùng đất mà đời sau gọi là đất đen hiện giờ còn vô số đầm lầy, không chỉ không thể khai khẩn thành vựa lúa lớn (Bắc Đại Thương), cũng không quá thích hợp cho lượng lớn nhân khẩu cư trú. Thế nhưng chính vì thế, dân tộc thiểu số phát nguyên ở đây thiên sinh đã có động lực khai phá hướng ra ngoài. Nói cách khác, nếu không coi trọng, đây chính là nơi phát nguyên rắc rối.

Xét về hiện tại, hắn còn chưa đủ hứng thú để chiếm đóng mảnh đất này, kinh tế cũng không cho phép, nhưng hắn muốn thiết lập một phòng tuyến kiên cố ở đây — không phải Vạn Lý Trường Thành, lịch sử hai nghìn năm chứng minh, Vạn Lý Trường Thành không cản nổi bước chân dân tộc thiểu số, ngược lại có khả năng trở thành căn nguyên khiến người Trung Nguyên lười biếng — hắn muốn đẩy mạnh Hán hóa ở biên cương phía Bắc, đẩy chiến tuyến không ngừng tiến về phía trước, đồng thời không ngừng dung hợp những dân tộc phát nguyên từ núi trắng nước đen này, khiến họ không thể hình thành khí hậu. Một trăm năm không đủ, thì hai trăm năm, hai trăm năm không đủ thì năm trăm năm, bước chân người Hán rồi sẽ có ngày chiếm lĩnh những nơi đó, Nữ Chân, Khiết Đan gì đó đều không có cơ hội, ngay cả Mao Hùng (Gấu lông - ý chỉ người Nga) cũng đừng xuất hiện, ở đây chỉ có một dân tộc, đó chính là Hoa Hạ.

"U Châu là cổng lớn phía bắc của y quan Hoa Hạ, cánh cổng này chỉ có thể do y quan Hoa Hạ chúng ta trấn giữ, trong ngoài cổng lớn không được có phi ngã tộc loại (không phải chủng tộc của ta), nếu có, vậy thì chỉ có hai lựa chọn: một là giết, giết cho sạch sẽ, không để lại một ai; hai là hóa Hồ thành ta. Chỉ có họ trở thành một thành viên trong y quan Hoa Hạ, nguyện vì bảo vệ văn minh Hoa Hạ mà chiến, chúng ta mới có thể yên tâm giao phó trọng trách giữ cổng cho họ, nếu không chính là dẫn sói vào nhà."

Tôn Sách nói xong, nhấp một ngụm nước, nhìn Điền Trù đang nghe đến nhập thần, nửa thân trên gần như rạp xuống án kỷ, cười nói: "Tử Thái, ngươi chọn cái nào?"

Điền Trù như tỉnh mộng, chậm rãi đứng thẳng người dậy, thở dài một tiếng. "Thái Sử đô đốc nói không sai, quân hầu xây dựng là thiên thu công nghiệp."