Kẻ đa trí như Thư Thụ cũng hoàn toàn không ngờ tới kết cục của trận chiến Liêu Đông lại là như thế này, nhất thời không biết phải giải thích ra sao.

Viên Đàm càng thêm thở dài ngao ngán, không cách nào che giấu nỗi thất vọng trong lòng. Kể từ sau khi bị bắt ở Nhâm Thành, hắn chưa bao giờ dám xem thường Tôn Sách nữa, luôn coi Tôn Sách là đối thủ khó đối phó nhất, chiến chiến chiến căng căng, không dám chút nào lơ là. Nhưng hắn phát hiện ra mình vẫn còn đánh giá thấp đối phương. Trong vòng mười ngày bình định Liêu Đông, nghe thế nào cũng không giống là thật. Công Tôn Độ tung hoành Liêu Đông mấy năm nay, vốn dĩ ngang ngược bạo ngược, sao có thể dễ dàng cúi đầu xưng thần trước Tôn Sách?

“Đây không phải là... tin đồn nhầm chứ?” Viên Đàm lẩm bẩm tự nhủ. Quách Đồ vốn không trực tiếp ở chiến trường, có lẽ tin tức đã sai lệch.

“Chắc là không đâu.” Thư Thụ nhanh chóng trấn tĩnh lại, cầm bức thư tay của Quách Đồ lên xem lại lần nữa. “Tại sao Công Tôn Độ lại giao chiến với Tôn Sách ở Tháp Thị, Hứa Du lại đi đâu rồi?”

Viên Đàm quay đầu lại, nhìn Thư Thụ hai cái, trong lòng có chút không vui. Đến nước này rồi mà vẫn còn không quên chuyện bè phái sao?

Thư Thụ búng nhẹ tờ thư trong tay: “Sứ quân, ngài hãy suy nghĩ kỹ đi, đặc biệt là về mặt thời gian.”

Viên Đàm đảo mắt, cũng cảm thấy có chút không đúng. Hắn xoay người sai người lấy những tình báo nhận được trước đó ra, đối chiếu với tin tức vừa nhận được, lập tức phát hiện ra vấn đề. Nhìn từ mấy mốc thời gian, Công Tôn Độ trở về Tương Bình, đuổi tới Tháp Thị, Thẩm Hữu chi viện bị Công Tôn Độ đánh lui, cầu viện Tôn Sách, Tôn Sách bỏ Bình Nguyên đuổi tới Tháp Thị, xâu chuỗi một loạt sự kiện lại, rất dễ nhận ra vấn đề: Tốc độ Công Tôn Độ tới Tháp Thị nhanh đến mức khiến người ta không dám tin, chỉ có một cách giải thích: Hắn không phải xuất quân theo trình tự thông thường, mà là khinh quân cấp hành, đột ngột bao vây Tháp Thị, thời gian chuẩn bị vô cùng gấp rút, tuyệt đối không hề đầy đủ, thậm chí hắn còn không kịp chuẩn bị đủ lương thảo.

Xuất kỳ chế thắng là chuyện tốt, nhưng nếu xuất kỳ mà không thắng, đó chính là tai họa, vấn đề dễ gặp nhất chính là lương thảo, xe cộ không theo kịp.

Thư Thụ trầm ngâm nói: “Công Tôn Độ có lẽ đã đánh giá thấp chiến lực của quân Giang Đông, chính diện quyết chiến thất lợi, lại bị cắt đứt đường lương thảo, đành phải hàng. Haiz...” Thư Thụ thở dài một tiếng, lắc đầu. “Kiêu binh tất bại, Công Tôn Độ những năm nay đánh đâu thắng đó, khinh địch là chuyện khó tránh khỏi, ngặt nỗi lại gặp phải đối thủ tính toán không sót một nước như Tôn Sách, bị thất bại cũng không phải là chuyện không thể xảy ra.”

Viên Đàm vẫn không cam lòng: “Dù giao chiến bất lợi, cũng không đến mức hàng nhanh như vậy chứ?”

“Sứ quân, với thói quen dụng binh của Tôn Sách, không ra tay thì thôi, một khi đã ra tay tất là liên tiếp giáng đòn nặng nề, như dòi bám xương, không chết không thôi. Công Tôn Độ trước kia gặp toàn là bọn Hồ nhân lợi thì chiến, bất lợi thì tan, đâu từng thấy đối thủ thế này, nhất thời không chú ý, rơi vào thế hạ phong, thì rất khó đảo ngược tình thế. Người xưa có câu, 'Nghiêu nghiêu giả tắc chiết，Kiểu kiểu giả dịch ô' (Người quá cứng cỏi thì dễ gãy, kẻ quá trong sạch thì dễ bị vấy bẩn). Công Tôn Độ tâm cao khí ngạo, coi thường người khác, một khi thất bại, ngược lại không bằng những kẻ khác có thể nhẫn nhịn cầu toàn. Sứ quân không thấy Công Tôn Toản sao, một khi chiến bại, thà tự sát còn hơn là chạy trốn.”

Viên Đàm cảm khái không thôi: “Yên Triệu đa liệt sĩ, quả không phải lời nói suông.”

“Phải vậy, Yên Triệu nhiều liệt sĩ, nhưng lại thiếu kẻ có trí.” Thư Thụ phất tay, như thể đang đuổi vài con muỗi. “Hạng người này chỉ hợp làm mãnh sĩ, không đủ để làm vương giả. Từ xưa đến nay, kẻ thành đại sự có ai là thuận buồm xuôi gió, không hề chịu trắc trở? Sứ quân, Công Tôn Độ không đáng bàn, Tôn Sách chiếm được Liêu Đông, giải quyết được vấn đề thiếu hụt chiến mã, đó mới là phiền phức lớn nhất.”

Viên Đàm thấy rất thấm thía, tâm trạng vốn đang u uất cũng dịu đi đôi chút. Đúng vậy, có mấy kẻ thành đại sự mà chưa từng chịu trắc trở chứ? Quần hùng trục lộc, kẻ có thể đi đến cuối cùng thường không phải là kẻ mạnh nhất, mà là kẻ kiên cường nhất. Hán Cao Tổ từng nhiều lần tổn binh mất tướng, Quang Vũ Đế cũng từng gặp cảnh huynh trưởng bị giết, bản thân đến cả nỗi bi thương cũng không thể bày tỏ, thế nhưng họ đều cắn răng kiên trì, mới có cơ hội vấn đỉnh thiên hạ.

Hắn nhìn ánh mắt đã khôi phục sự bình tĩnh của Thư Thụ, thấy vô cùng may mắn. Có một trí sĩ tham mưu quả nhiên khác hẳn.

Thư Thụ và Viên Đàm bàn bạc một phen. Tôn Sách chiếm Liêu Đông, ảnh hưởng cực lớn đến tình hình U Châu, kẻ cảm thấy bị đe dọa không chỉ có bọn họ, mà còn cả Lưu Bị. Lưu Bị nhận được tin này, càng sẽ đánh cược liều mạng, cố gắng nhanh chóng chiếm lấy Trác Quận, chiếm giữ các quận phía tây U Châu. Trận chiến Trác Huyện không còn là khả năng nữa, mà là tất yếu, trừ phi Viên Đàm từ bỏ Trác Quận.

Việc này hiển nhiên là không thể.

Thư Thụ trải bản đồ ra, cân nhắc nhiều lần, cuối cùng đưa ra một phương án: Bản thân Tôn Sách không thể đóng quân lâu dài ở Liêu Đông, hắn tất nhiên phải ủy nhiệm một tướng lĩnh làm Liêu Đông thái thú. Tướng lĩnh thiện chiến kỵ binh dưới trướng Tôn Sách vốn không nhiều, người có thể trị dân lại càng ít, hắn rất có thể sẽ ủy nhiệm Thái Sử Từ làm Liêu Đông thái thú. Như vậy, Hữu Bắc Bình, Liêu Đông, Liêu Đông thuộc quốc sẽ mất đi xương sống, Công Tôn Tục, Công Tôn Phạm đều không đáng lo ngại, chính là cơ hội tốt để Tam Quận Ô Hoàn xuất kích. Nếu có thể đánh bại Công Tôn Phạm, Công Tôn Tục, chiếm được ba quận, cũng có thể tạo ra sự cản trở nhất định đối với phương lược U Châu của Tôn Sách. Nếu có thể thừa thế tiến về phía tây, kẹp đánh Lưu Bị thì lại càng tốt.

Nhưng Tam Quận Ô Hoàn có một vấn đề, đó là không có thủ lĩnh mạnh mẽ hữu lực. Tam Quận Ô Hoàn vốn lấy Khâu Lực Cư làm thủ lĩnh, sau khi Khâu Lực Cư chết, con trai là Lâu Ban còn nhỏ, nên do cháu là Đạp Đốn tiếp quản sự vụ, nhưng Đạp Đốn không lâu trước đó đã tử trận ở Quan Độ, Tam Quận Ô Hoàn rắn mất đầu, đã là một đĩa cát rời, e là không hình thành được uy hiếp thực sự, ngược lại có khả năng bị Thái Sử Từ từng bước đánh bại. Muốn tập hợp Tam Quận Ô Hoàn lại, nên phái một người đi thống trù đại sự.

“Tiếc là Lưu Công Hành không còn nữa, nếu không y là người thích hợp nhất.” Viên Đàm nói, thần tình có chút buồn bã. Tam Quận Ô Hoàn với Viên thị vốn quan hệ cực tốt, nếu không họ đã chẳng phái quân hỗ trợ Viên Thiệu xuất chiến, nhưng một trận Quan Độ đại bại, Viên Thiệu chết rồi, Đạp Đốn cũng chết rồi, mối liên hệ giữa họ đã yếu đi. Nếu Lưu Hòa không chết, còn có thể dựa vào dư trạch của Lưu Ngu, bây giờ Lưu Hòa cũng chết rồi, hắn đã không tìm được người thích hợp để liên lạc với Tam Quận Ô Hoàn.

Vốn còn một người cũng thích hợp: Diêm Nhu. Viên Thiệu từng giúp Diêm Nhu giết chết Hộ Ô Hoàn hiệu úy Hình Cử, quan hệ vẫn luôn rất tốt. Nhưng Viên Thiệu chết rồi, Lưu Ngu, Lưu Hòa cũng lần lượt qua đời, quan hệ giữa Diêm Nhu và Viên Đàm liền xa cách, không lâu trước còn theo Lưu Bị tiến công Nhan Lương, giờ tự nhiên không thể dùng được nữa.

Thư Thụ tiến cử một người, Tòng sự Khiên Chiêu.

Viên Đàm biết Khiên Chiêu, nhưng không ngờ Thư Thụ lại tiến cử Khiên Chiêu đảm đương trọng trách này, nhất thời có chút do dự. Khiên Chiêu là người huyện Quan Tân, nước An Bình, sau khi Viên Thiệu vào làm chủ Ký Châu, đã triệu Khiên Chiêu làm Tòng sự, còn từng cho y nắm Ô Hoàn đột kỵ, cũng coi là trọng dụng, nhưng giữa Khiên Chiêu và Viên Thiệu có một nút thắt trong lòng, ảnh hưởng đến sự tin tưởng và trọng dụng thêm nữa của Viên Thiệu đối với Khiên Chiêu.

Khiên Chiêu là đệ tử của đại nho cùng huyện Lạc Ẩn. Thời Trung Bình, Lạc Ẩn được Xa kỵ tướng quân Hà Miêu triệu tập, đi Lạc Dương nhậm chức, sau đó Đổng Trác loạn chính, Hà Miêu, Lạc Ẩn bị giết, mà Ngô Khuông, kẻ giết Hà Miêu và Lạc Ẩn lại là đảng của Viên Thiệu, xét theo một nghĩa nào đó, Lạc Ẩn gián tiếp chết dưới tay Viên Thiệu. Khiên Chiêu vẫn luôn muốn báo thù cho Lạc Ẩn, sau đó còn giết chết một cận thần của Viên Thiệu từng tham gia vào việc này, Viên Thiệu tuy nói không trừng phạt y, nhưng cũng không chịu thực sự trọng dụng y, chỉ là ngoài miệng khen ngợi vài câu, không lâu sau liền kiếm cớ tước đoạt binh quyền của Khiên Chiêu.

Viên Thiệu không chịu trọng dụng Khiên Chiêu còn một nguyên nhân nữa: Quan hệ giữa Khiên Chiêu và Lưu Bị rất tốt, có thể gọi là tri kỷ chí cốt. Sau khi Lưu Bị phản lại Viên Thiệu, Khiên Chiêu cũng bị ảnh hưởng, không còn cơ hội độc lập lãnh binh nữa. Lần này nếu không phải tình thế khẩn cấp, Viên Đàm cũng sẽ không để y thống lĩnh kỵ binh đi cứu Bình Nguyên, mà việc này bản thân nó cũng là để tránh việc Khiên Chiêu đối trận với Lưu Bị.

Tam Quận Ô Hoàn và Ký Châu cách nhau Ngư Dương, Hữu Bắc Bình, Khiên Chiêu coi như thoát khỏi sự kiểm soát của Viên Đàm, lĩnh riêng một bộ, việc này không nghi ngờ gì là rất nguy hiểm.

Thấy thần tình Viên Đàm nghi hoặc, Thư Thụ nói: “Khiên Chiêu vì cái chết của Lạc Ẩn mà vẫn luôn canh cánh trong lòng, nhưng Ngô Khuông chết rồi, kẻ tham gia việc đó cũng đã bị y giết, bây giờ ngay cả lệnh tôn cũng đã qua đời, việc này có thể bỏ qua được rồi. Khiên Chiêu có cố cựu với Lưu Bị, nhưng y là người trung nghĩa, sẽ không vì tư mà hại công, sứ quân cứ việc yên tâm, tôi, Thư Thụ, nguyện lấy thân gia bảo đảm. Khiên Chiêu trí dũng song toàn, lại am hiểu phong tục Ô Hoàn, phái y đi thống lĩnh Tam Quận Ô Hoàn tất sẽ lập công.”

Thấy Thư Thụ nguyện lấy thân gia bảo đảm, Viên Đàm khó lòng từ chối. Hắn cũng hiểu rõ, bây giờ là thời điểm phi thường, mạo hiểm chút cũng đáng. Hắn chấp nhận kiến nghị của Thư Thụ, phái người triệu Khiên Chiêu tới, ủy nhiệm chức vụ thống lĩnh Tam Quận Ô Hoàn.

Khiên Chiêu nhận lệnh, vô cùng kinh ngạc, nhưng y không nói gì, lập tức dẫn theo mấy chục bộ khúc khởi hành.

Vài ngày sau, Viên Đàm nhận được tin, Lưu Bị rút về Trác Huyện, dọc đường trưng phát dân phu, vét sạch các huyện lân cận, rõ ràng là muốn kiên bích thanh dã (đắp cao lũy, thanh trừng ruộng vườn), không cho Viên Đàm bất kỳ cơ hội nào để nhận được tiếp tế.

Rất nhanh, Quan Vũ cũng rút khỏi Dịch Huyện, lui về giữ Phạm Dương. Theo yêu cầu của Thư Thụ, các thám báo chú ý thấy chiến kỳ của Thái Sử Từ, Công Tôn Tục, Diêm Nhu đều biến mất, người thống lĩnh kỵ binh hỗ trợ Quan Vũ là Triệu Vân.

Viên Đàm biết mọi chuyện đúng như Thư Thụ dự đoán, Lưu Bị đã hạ quyết tâm phải chiếm bằng được Trác Huyện, trận chiến này đã không thể tránh khỏi. Nhưng hắn cũng không vội, vết thương của Trương Hợp dần hồi phục, sự vơ vét của Lưu Bị cũng khiến thế gia ở Trác Huyện đầy ác cảm với hắn, khả năng nội ứng ngoại hợp với Lưu Bị là cực thấp, trước khi cạn lương, khả năng Trác Huyện bị Lưu Bị công phá là không lớn. Hắn chuẩn bị từng bước theo trình tự, phái người điều vận lương thảo, thu hoạch lau sậy ven sông Dịch Thủy, chuẩn bị các loại vật tư chống đông, cho đến một tháng sau, khi lương thảo do Điền Phong điều phối đưa tới, Viên Đàm mới dẫn nhân mã một lần nữa tiến vào cảnh nội Trác Quận, từng bước doanh trại, ép về phía Phạm Dương, chưa đầy một trăm dặm đường, hắn đi mất tròn năm ngày, không cho Quan Vũ bất kỳ cơ hội nào để đánh lén.

Quan Vũ gửi cho Lưu Bị một tin, rồi đóng chặt cửa thành, bày ra tư thế kiên thủ. Viên Đàm cũng không khách khí, vây kín Phạm Dương thành, chế tạo công thành khí giới, chuẩn bị công thành. Phạm Dương tuy không phải là quận trị, thành phòng không vững chắc bằng Trác Huyện, nhưng cũng là một tòa thành cổ, thời Xuân Thu thuộc nước Yên, Yên Chiêu Vương từng xây Hoàng Kim Đài ở đây để chiêu nạp hiền tài trong thiên hạ, không thể sánh với huyện thành bình thường. Quan Vũ lập trận ở đây, ngăn chặn Viên Đàm, cũng là tận dụng địa lợi. Viên Đàm muốn công phá Phạm Dương cũng không phải chuyện dễ dàng, chỉ có thể vây thành theo trình tự, chế tạo quân giới, đồng thời giám thị từng hành động của Lưu Bị, khiến Lưu Bị không thể toàn lực công thành.

Lưu Bị thăm dò chạy tới cứu viện, Viên Đàm lại không muốn tiếp xúc chính diện với hắn, lập tức dẫn bộ lui lại. Thấy tình cảnh này, Lưu Bị biết tốc thắng vô vọng, đành phải cắn răng, nhẫn nại, bao vây Trác Huyện, chuẩn bị cho việc đối đầu lâu dài.

Hai bên không ai chịu lui trước, mài binh luyện ngựa, chờ đợi đối phương lộ sơ hở, để một trận phân thắng bại.

Cuối tháng mười một, Trác Huyện đón trận tuyết đầu mùa, cuộc khảo nghiệm thực sự bắt đầu.