Thiên tử dẫn Tuân Úc vào điện, cùng ngồi sát đầu gối. Tuân Úc khảng khái luận bàn, phân tích tình thế trước mắt cho Thiên tử.

Nếu thừa nhận Tôn Sách không phải hạng vô tri như Lương Ký, Hà Tiến, thì bất đồng lớn nhất giữa hắn và Thiên tử thực ra chính là cuộc tranh luận về đạo trị quốc. Tóm lại mà nói, chính là cuộc tranh luận giữa Nhân chính của Mạnh Tử và Lễ pháp của Tuân Tử.

Mạnh Tử, Tuân Tử đều là nhân vật đại diện của Nho gia, mục tiêu của họ cũng nhất trí, đều là vì thực hiện Vương đạo, khác biệt nằm ở thủ đoạn thực hiện. Mạnh Tử hy vọng bậc quân vương thi hành Nhân chính, thực hiện Vương đạo, lấy đức làm đầu, đức chính thì hợp với lễ. Tuân Tử hy vọng bậc quân vương trước hành Bá đạo, sau hành Vương đạo, trước giảng lễ, sau giảng đức.

Xét về hai điều này, Mạnh Tử lý tưởng hóa hơn, Tuân Tử thì thực tế hơn. Chính vì vậy, Mạnh Tử du thuyết chư vương đều không thành công, Tuân Tử mặc dù bản thân không có cơ hội thực tiễn, nhưng hai đệ tử của ông lại lần lượt được Tần Vương tán thưởng, một người từ phương diện thực tiễn, một người từ phương diện lý luận, đã đặt nền móng cho Tần Vương thống nhất thiên hạ.

Điều này cũng cho thấy, từ Mạnh Tử đến Tuân Tử là phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử, sự phát triển Nho học của Tuân Tử không phải là vô trung sinh hữu, mà là thuận theo thế cục, vừa bảo lưu Nhân Nghĩa của Khổng Mạnh làm "Kinh", lại cường hóa Lễ Pháp làm "Quyền", là một sự tiến bộ, chứ không phải thoái bộ.

Đối với tình thế hiện tại mà nói, Lễ Pháp của Tuân Tử cũng thiết thực hơn Nhân chính của Mạnh Tử, đặc biệt là đối với Thiên tử.

Thiên tử là quân, Tôn Sách là thần, thân phận đã định khác biệt khiến Thiên tử sở hữu nhiều quyền chủ động hơn, đối với Tôn Sách mà nói thì lại thêm một hạn chế vô hình. Cho dù hắn có mục tiêu cao xa, hay là lo ngại chuyện đối nhân xử thế quân thần sau này, hắn đều không thể tùy ý làm bậy, tránh để lại lời đàm tiếu, sau này bị người khác bắt chước, gây nguy hại cho địa vị của chính mình.

Tôn Sách đọc sách không nhiều, nhưng rõ ràng hắn không phải hạng người lỗ mãng như Lương Ký. Hắn nhìn thấy điểm này, chọn cách tranh đoạt lòng dân, đường đường chính chính mà thắng. Nhìn từ xu thế phát triển, hắn cũng có thực lực này, hơn nữa thời gian sẽ không quá lâu.

Nhưng hiện tại hắn vẫn chưa có.

Vì sao không có? Nguyên nhân rất nhiều. Trong đó có một điểm không thể xem thường đó là Nhân chính của Mạnh Tử tuy tốt, nhưng không phải hoàn mỹ không tì vết. Điểm yếu rõ ràng nhất chính là không thể ứng biến khẩn cấp, không cách nào đối mặt với loạn thế. Hành Nhân chính phải có tiền đề, đó là không được có ngoại hoạn, đây cũng là lý do cả đời Mạnh Tử không được công nhận. Tôn Sách vì tranh đoạt lòng dân đành phải miễn cưỡng thực hiện, tự nhiên cũng không thoát khỏi khốn cảnh này.

Tôn Sách quả thực yêu thương bách tính. Hắn yêu thương bách tính không phải nói trên đầu môi, mà là thân thể lực hành. Hắn đoạt lại đất đai của thế gia, khiến bách tính có đất để cày cấy; giảm miễn thuế má, khiến bách tính có cơm ăn, có áo mặc; mở mang công phường, khiến bách tính có thể làm công bổ trợ gia dụng. Bách tính dưới quyền cai trị của hắn sống an định, nhà nhà phú túc, quả thực là Nhân chính.

Nhưng bản thân hắn lại nợ một món nợ lớn.

Những món nợ này từ đâu mà ra? Chinh chiến. Chiến tranh không chỉ cần hàng vạn sức lao động thanh tráng, mà còn tiêu tốn lượng lớn tiền lương. Mười vạn đại quân, một ngày tốn ngàn vàng. Vận lương ngàn dặm, mấy chục chung mới đến được một thạch. Chiến trường càng xa, chiến tuyến càng dài, tiêu hao của hắn càng lớn. Tôn Sách mở công phường, đề xướng thương nghiệp có thể giải quyết vấn đề tiền bạc, nhưng hắn không giải quyết được vấn đề lương thực, trái lại vì dân số ăn bám tăng lên mà làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lương thực.

Ngược lại, Thiên tử cố thủ Quan Trung, không có áp lực như vậy. Việc đẩy mạnh Sĩ gia chế khiến Quan Trung có đủ binh lực tự thủ, cũng đủ lương thực tự thực, còn lại chính là đối trì với Tôn Sách.

Nếu nói vũ khí tự cường của Quan Trung là Pháp, thì vũ khí đối trì với Tôn Sách chính là Lễ. Dùng Lễ Pháp ước thúc Tôn Sách, yêu cầu Tôn Sách nộp thuế cho triều đình, yêu cầu Tôn Sách đích thân nhập triều chủ chính, và theo Lễ Pháp triều đình đưa con em làm tin, từng bước từng bước ước thúc Tôn Sách. Tôn Sách nếu tuân theo, thì tốt không còn gì bằng. Nếu không tuân theo, thì hắn đã vi phạm Lễ Pháp, triều đình có thể đường đường chính chính thảo phạt hắn.

Tôn Sách ở vị thế thần tử, lại có điều kiêng dè, không thể vượt lễ. Hắn vừa không thể chủ động tấn công Quan Trung, lại không thể không phòng, chỉ có thể duy trì hơn mười vạn đại quân, giữ vững giới bị. Đây là một sự tiêu hao khổng lồ, một khi xảy ra chiến sự, tiêu hao càng kinh người, sớm muộn sẽ kéo sập Tôn Sách, khiến hắn khó mà duy trì tiếp.

Trong loạn thế, Nhân chính của Mạnh Tử không bằng Lễ Pháp của Tuân Tử có thể cứu cấp, đây là điều lịch sử đã chứng minh. Hiếu chiến tất vong cũng là thường thức, Đại Hán bị Khương loạn kéo cho kiệt quệ cũng là việc trước mắt.

Quy về căn bản, chỉ cần triều đình có thể thủ vững Quan Trung, lấy tĩnh chế động, liên tục thi triển áp lực, khiến Tôn Sách bị chi phí của hơn mười vạn đại quân không ngừng xâm thực, không cách nào tích lũy thực lực, cuối cùng cũng có thể đợi đến ngày phản kích. Khinh suất xuất kích, ngược lại dễ cho Tôn Sách cơ hội đánh tan nhanh chóng.

Thiên tử nghe đến say mê, liên tục phụ họa. Ông đem kế hoạch của Lưu Diệp, Lưu Ba và những người khác thuật lại cho Tuân Úc. Về cơ bản mà nói, mục đích của họ là nhất trí, đều là lấy tĩnh chế động, lấy thủ thay công, trong phương án cụ thể, Tuân Úc nhìn vào toàn cục, Lưu Diệp, Lưu Ba thì nhìn vào chiến thuật cụ thể. Họ đề nghị lấy phong vương làm hứa hẹn, khiến Tào Tháo, Lưu Bị, Viên Đàm, Giả Hủ và những người khác liên tục thi triển áp lực, ép buộc Tôn Sách phải khuất phục.

Tuân Úc về nguyên tắc không phản đối, nhưng ông nhấn mạnh tiên lễ hậu binh, không thể trao người khác cán cầm, làm mất lòng dân.

Thiên tử gật đầu đồng ý.

Mùng một tháng Ba, triều hội.

Đại tướng quân trưởng sử Dương Tu lần đầu tham gia triều hội, gặp mặt với Tam công cửu khanh cùng một số quan viên các quan thự.

Dương Tu nhìn khắp một lượt, trên triều đường có hơn một nửa khuôn mặt không quen biết, đều là những thiếu tráng phái gốc Lương Châu, tuy chức quan của họ không tính là cao, chưa chắc có tư cách phát biểu tại triều hội, nhưng tinh khí thần lại rất vượng thịnh, bộ dáng nhấp nhổm muốn thử.

Dương Tu thái nhiên tựa nhược, tiến lùi có lễ, không có lấy nửa điểm khiến người ta có thể chỉ trích.

Đại tướng quân chưởng quản nội ngoại sự, là đứng đầu triều thần không chút nghi ngờ, Tôn Sách lại có thân phận Ngô Vương, hai điều tổng hợp lại, liền có một chỗ ngồi dưới ngự tọa của Thiên tử, văn võ khác chỉ có thể thiết tọa bên dưới hắn, trước là tông thất do Trần Vương Lưu Sủng đứng đầu, sau là đại thần do Thái phó Hoàng Phủ Tung đứng đầu, duyện lại các phủ tự thì hoặc ngồi hoặc đứng sau trưởng quan bản thự.

Dương Tu là Đại tướng quân trưởng sử, cho nên ngồi phía sau chỗ ngồi của Tôn Sách. Chỗ ngồi của Tôn Sách để trống, lặng lẽ phô bày sự tồn tại với mọi người.

Thảo luận mấy việc theo lệ công vụ, Thiên tử quay sang Dương Tu. "Dương khanh, ngươi thay Đại tướng quân nhập triều chủ chính, lần đầu gặp mặt chư vị công khanh, có không ít người chưa từng gặp mặt, chi bằng trước hết hãy tự giới thiệu làm quen, sau đó lại thảo luận về các sự vụ liên quan, mỗi người bày tỏ ý kiến, cùng nhau suy ngẫm, thế nào?"

Dương Tu khom người lĩnh mệnh. "Tuân lệnh!"

Thiên tử lại quay sang Tuân Úc. "Lệnh quân, ngươi vừa là cố giao với Dương khanh, lại quen thuộc với chư vị công quân, chi bằng làm phiền ngươi giới thiệu một chút?"

Tuân Úc khom người hành lễ, đang chuẩn bị nói, Dương Tu lại nói "Bệ hạ, thần đấu gan, có một đề nghị."

Thiên tử không chút bận tâm. "Dương khanh cứ thẳng thắn nói không sao."

"Phu tử từng nói: Có thể cùng bàn luận mà không bàn luận, là bỏ lỡ người; không thể cùng bàn luận mà lại bàn luận, là lỡ lời. Thần và chư quân trong triều vốn chưa biết nhau, điều sắp thảo luận lại là đại sự liên quan đến thiên hạ, há có thể không biết người mà lỡ lời? Phu tử lại nói: Ta đối với người đó, nghe lời nói của họ mà quan sát hành động của họ. Thần nguyện nghe lời của chư quân, quan sát hành động của chư quân, hỏi về đạo thánh hiền, xét về thuật sinh dân, để biết người đó có thể cùng bàn luận hay không."

Thiên tử cùng Tuân Úc trao đổi một ánh nhìn, mỉm cười hội ý. Dương Tu quả thực là cuồng, một chút cũng không khiêm tốn, lần đầu gặp mặt đã muốn khảo sát quân thần.

"Lệnh quân thấy thế nào?"

"Thần thấy được."