Điền Trù rời Bạch Lang Sơn, vượt núi băng đèo, mất bốn ngày mới tới được bờ biển. Theo chỉ dẫn của Thái Sử Từ, tại nơi Phong Đại Thủy đổ ra biển, ông gặp mấy tên thám báo ăn vận như ngư dân. Sau khi biết Điền Trù phụng mệnh Thái Sử Từ mà đến, muốn tới Đạp Thị gặp Tôn Sách, họ dùng thuyền nhỏ đưa Điền Trù tới một hòn đảo gần đó.

Trên đảo nở đầy cúc dại, trong không khí thoang thoảng hương hoa. Điền Trù nhất thời vui vẻ, quên hết mệt nhọc dọc đường, nảy sinh ý nghĩ muốn an hưởng tuổi già tại nơi này, chẳng còn màng thế sự nữa. Thế nhưng ông nhanh chóng từ bỏ ý nghĩ đó. Quẹo qua sườn núi, hương hoa trong không khí nhạt đi đôi chút, nhưng mùi tanh nồng nặc lại ập vào mũi, khiến người ta không thể thở nổi. Điền Trù đành phải rút khăn tay che miệng mũi, nhưng vẫn không ăn thua.

Thám báo dẫn đường thấy vậy, liền đưa qua hai hạt đậu đen, bảo Điền Trù nhét vào lỗ mũi. Không biết trên hạt đậu đen bôi thứ gì, tỏa ra mùi hương nhàn nhạt, làm mùi tanh nồng xộc lên mũi giảm đi không ít, cuối cùng cũng có thể thở bình thường.

Theo thám báo đi chưa bao xa, trước mắt Điền Trù bỗng hiện ra một sườn dốc đón nắng rộng lớn, trên sườn dốc dựng rất nhiều cột gỗ, giữa các cột giăng dây thừng, trên dây treo đầy cá khô, san sát dày đặc, nhìn không thấy điểm cuối. Điền Trù liếc mắt là nhận ra ngay, đây chính là cá khô mà Thái Sử Từ dùng làm lương khô hành quân.

"Cá khô mà Thái Sử Đô đốc cần đều được chế tác ở đây sao?"

Thám báo cười nói: "Đây chỉ là một phần thôi, hòn đảo này quá nhỏ, không phơi được bao nhiêu, chỉ vì dựa vào cửa sông Phong Đại, cho tiện mà thôi. Những hòn đảo như thế này còn hơn mười cái nữa, phơi được nhiều hơn."

Điền Trù bỗng chốc hiểu ra, không nhịn được mà bật cười thành tiếng. Lương thực qua đông mà ông lo lắng đối với Thái Sử Từ căn bản chẳng phải vấn đề gì. Thái Sử Từ giục ông tới Đạp Thị gặp Tôn Sách là vì lo ông bỏ đi mất, bỏ lỡ cơ hội. Xem ra Thái Sử Từ rất có lòng tin với Tôn Sách, tin rằng Tôn Sách có thể thuyết phục được ông.

Điền Trù nhớ lại lần đầu gặp mặt Tôn Sách, thầm lắc đầu. Tôn Sách có lẽ chí hướng cao xa, nhưng dù sao vẫn còn quá trẻ, chặng đường vừa qua lại quá thuận lợi, không tránh khỏi nôn nóng, thế mà lại muốn biến người Ô Hoàn thành biên hộ giống như người Hán. Hóa Hồ thành Hạ là chí lớn, nhưng người Hồ có phong tục của người Hồ, không thể đánh đồng, bằng không dù có lòng tốt cũng sẽ làm hỏng việc.

Thế nhưng làm sao mới có thể thuyết phục được hắn? Lời thánh hiền e rằng chẳng có mấy tác dụng, Tôn Sách không thích đọc sách, cũng chẳng có ấn tượng tốt đẹp gì với Nho sinh, viện dẫn kinh điển chẳng có tác dụng gì, chỉ khiến hắn cho rằng mình là một tên hủ Nho. Là một kẻ đọc sách, chính ông cũng chán ghét loại hủ Nho chỉ biết ngồi bàn luận, lời thánh hiền là đại đạo kinh bang tế thế, phải thân hành thực tiễn, sao có thể là lời sáo rỗng nhàn đàm hay là gạch lót đường để mưu cầu quan tước?

Điền Trù rất đỗi khổ não, cảm thấy trên vai nặng trĩu.

Thám báo dẫn Điền Trù đến một sân viện, gặp được Đô bá phụ trách trông coi đảo. Sau khi Đô bá kiểm tra các loại công văn liên quan, liền phái một chiếc thuyền đưa Điền Trù tới Đạp Thị. Thuyền không tính là quá lớn, nhưng có ba cánh buồm, do bảy thủy thủ vận hành, cưỡi gió mà đi, nhanh như ngựa chạy. Điền Trù cũng coi như người thường xuyên đi thuyền ra biển, vậy mà đây là lần đầu tiên thấy tốc độ thuyền nhanh đến thế. Nhất là khi thuyền rời xa bờ biển, bốn phía toàn là nước biển mênh mông không bờ bến, sóng vỗ tầng tầng lớp lớp, đường chân trời phía xa gần như biến mất, ông cảm thấy một nỗi sợ hãi không tên.

Từ lúc sinh ra đến giờ, ông chưa bao giờ rời xa đất liền tới mức này.

Gió bắc đang mạnh, thuyền chạy rất nhanh. Sáng hôm sau, khi Điền Trù mở đôi mắt còn mơ màng, thuyền đã vào tới vịnh. Trước mắt lại là một cảnh tượng khác, đâu đâu cũng thấy thuyền, mà là lâu thuyền, nhìn thoáng qua ít nhất cũng hơn mười chiếc. Điền Trù rất dễ dàng tìm thấy soái hạm của Tôn Sách, dù nằm giữa đám lâu thuyền, chiếc lâu thuyền khổng lồ kia vẫn là một sự tồn tại hiển hách, giống như một tòa thành nổi trên biển, trên đỉnh cột buồm cao hơn mười trượng bay phấp phới một lá chiến kỳ khổng lồ thêu hình phượng hoàng dục hỏa, cách xa vài trăm bước vẫn có thể nhìn thấy.

Nhìn thấy lá chiến kỳ này, Điền Trù bỗng cười. Tôn Sách thực dụng, không tin vào cái gọi là Ngũ Đức Thủy Chung, cũng chẳng tin mấy cái vi ngôn đại nghĩa, tốt nhất là cứ việc gì bàn việc nấy.

Thuyền nhỏ vượt qua mấy đạo quan ải, dừng lại dưới soái hạm của Tôn Sách, có người lớn tiếng hỏi tên Điền Trù, Điền Trù báo tên, phía trên thả thang gỗ xuống, Điền Trù lên thuyền, vừa đứng vững, liền nhìn thấy trên Phi Lư có người vẫy tay chào mình.

"Điền Tử Thái, dạo này vẫn khỏe chứ?"

Điền Trù định thần nhìn kỹ, cũng không nhịn được cười, khom người hành lễ. "Đa tạ Quân hầu đã lo lắng, Trù vẫn bình an."

Tôn Sách liên tục vẫy tay, nhiệt tình chào mời: "Lên đây, lên đây rồi nói chuyện."

Điền Trù bước từng bậc đi lên. Tôn Sách đứng ở cửa cầu thang chờ ông, thấy ông bước chân lảo đảo, tay vịn lan can mà đi, cười nói: "Sao thế, đêm nay nghỉ ngơi không tốt à?"

Điền Trù có chút ngượng ngùng đáp một tiếng, ngay sau đó lại kinh ngạc không thôi. Ông lên thuyền vào sáng hôm qua, vì thuyền đi rất nhanh nên chỉ trong một ngày đã tới nơi. Nếu chậm hơn một chút, rất có khả năng ông phải ngủ trên thuyền hai đêm.

"Quân hầu sao biết ta trên thuyền chỉ ở lại một đêm?"

"Gió tốt mà." Tôn Sách giơ tay chỉ lên trời. "Gió này thổi suốt một ngày rồi, với sức gió như thế này, ngồi loại thuyền nhanh như vậy, từ Cúc Hoa Đảo đến đây cũng chỉ mất một ngày. Nếu không phải lo ngươi không chịu nổi, nói không chừng còn nhanh hơn, nửa đêm đã tới rồi."

Điền Trù nhớ lại ánh mắt đồng cảm của mấy tên thủy thủ khi nhìn mình, thấy hơi xấu hổ.

Tôn Sách vừa cười nói vừa dẫn Điền Trù vào trong khoang, phân tân chủ ngồi xuống. Chu Nhiên chuẩn bị nước, mời Điền Trù rửa mặt, lại dâng trà và điểm tâm, Điền Trù dùng khăn nóng lau mặt, lại uống hai ngụm trà nóng, tinh thần phấn chấn hẳn lên, lúc này mới thấy như được sống lại. Ông vui vẻ ngồi vào chỗ, cảm nhận được sự an ổn khó tả, trên mặt lộ ra vài phần ý cười.

Tôn Sách mỉm cười nhìn Điền Trù. Tuy chỉ là lần thứ hai gặp mặt, nhưng hắn không hề xa lạ với Điền Trù. Thái Sử Từ cứ cách vài ngày lại có tin truyền về, nhiều lần nhắc đến Điền Trù, biết rằng sớm muộn gì Điền Trù cũng sẽ xuất hiện trước mặt hắn, chỉ là không ngờ lại là theo cách này. Điền Trù trước mắt lênh đênh trên biển một ngày một đêm, tinh thần mệt mỏi, còn có chút hoảng sợ khó nói thành lời, trông có vẻ đặc biệt yếu ớt.

Điền Trù ăn nhẹ một chút điểm tâm, lót dạ, ngay sau đó dâng lên công văn mà Thái Sử Từ nhờ ông mang tới. Tôn Sách nhận lấy, đặt lên án, tay đặt trên hộp gỗ, ngón tay khẽ vỗ, nhưng không mở ra xem.

"Tử Thái tới đây, chắc hẳn Tử Nghĩa đã đại thắng, chi tiết cụ thể để lát nữa rồi nói, Tử Thái không bằng cứ nói việc quan trọng trước đi."

Điền Trù nhìn chằm chằm Tôn Sách hai cái. Tôn Sách nét mặt tươi cười, ánh mắt trong trẻo, tự có một sự thông tuệ nhìn thấu lòng người, thậm chí còn có chút đùa cợt, nhưng không khiến người ta cảm thấy quá sắc bén. Từ khoảnh khắc nhìn thấy cá khô trên đảo, ông đã hiểu ý đồ của Thái Sử Từ, nhưng không ngờ Tôn Sách và Thái Sử Từ lại ăn ý đến thế, ngay cả công văn cũng không thèm liếc nhìn đã biết ông vội vàng tới đây là có việc khác cần bàn.

Quân thần hiểu nhau đến mức này, kẻ địch nào mà không thắng?

Điền Trù thu liễm tâm thần, khom người bái lại. "Trù không ngại ngàn dặm xa xôi, vượt núi băng biển, là có một việc muốn thỉnh giáo Quân hầu."

"Tử Thái nói quá lời rồi. Thỉnh giáo thì không dám nhận, ngươi và ta cứ nói ra ý kiến riêng, cùng nhau trao đổi đi." Tôn Sách cười híp mắt nói: "Tử Thái văn võ song toàn, lại am hiểu phong thổ nhân vật U Châu, lòng mang đại nhân, vội vã chạy tới như vậy, chắc hẳn là vì Hóa Hồ Sách của Tử Nghĩa đúng không?"

Điền Trù hơi sửng sốt, nhìn Tôn Sách đầy kinh ngạc. Tôn Sách tên là Sách, theo lễ nghi kỵ húy nên không ai dám gọi thẳng tên, thông thường đều dùng từ khác thay thế, nhất là khi Tôn Sách đã quý là Ngô Hầu, lại còn có ý định vấn đỉnh thiên hạ, bầy tôi kiêng húy đã trở thành một quy tắc ngầm không cần nói cũng hiểu. Thái Sử Từ dù là sau lưng nhắc tới cũng không nói thẳng "Hóa Hồ Sách", mà dùng "Hóa Hồ chi kế", "Hóa Hồ chi luận" để thay thế. Vậy mà Tôn Sách lại nói thẳng "Hóa Hồ Sách", điều này khiến ông hơi khó đáp. Tôn Sách có thể nói, nhưng ông thì không, bằng không sẽ có ý phạm thượng.

"Quân hầu nói chí phải, ta và Tử Nghĩa có chút bất đồng về Hóa Hồ chi kế."

"Nói nghe xem nào."

Điền Trù định thần lại, đem quá trình tranh luận giữa mình và Thái Sử Từ kể lại một lượt. Ông nói rất thẳng thắn, không trích dẫn một câu kinh điển nào, chỉ việc gì bàn việc nấy, giải thích lý do phản đối Thái Sử Từ một cách rành mạch rõ ràng, còn làm thêm một vài mở rộng. Dọc đường đi này, tuy thân ở trên biển, tâm thần bất an, nhưng ông vẫn chuẩn bị một chút, lúc này ung dung bàn luận, logic rõ ràng, rành mạch phân minh.

"Quân hầu là người Giang Đông, Giang Đông xưa gọi là Ngô Việt, là cố địa của nước Sở, xa hơn nữa lại là nơi quần cư của Bách Việt. Quân hầu có lẽ sẽ nghĩ rằng, người Bách Việt đã có thể trở thành dân Hoa Hạ, thì người Hồ ở tái bắc cũng vậy. Nhưng thế là sai hoàn toàn. Tại sao? Giang Đông tuy phong tục khác với Trung Nguyên, nhưng đều lấy nông nghiệp làm chủ, an thổ trọng thiên, một khi sức không địch lại, thì buộc phải cúi đầu xưng thần, không có cách nào khác để an thân lập mệnh. Người Hồ ở tái bắc thì không phải vậy, họ đuổi theo nước cỏ mà sống, không có quê hương cố định, có lợi thì tụ lại như ong mà tiến, hoành hành phía nam Yên Sơn, tiến sâu vào Hà Sóc. Bất lợi thì bốn tán chạy trốn, rút lui về Mạc Bắc. Dù có mất cả ngàn dặm cũng chẳng tổn thất gì với họ, mà với ta thì chẳng được gì, chỉ tốn công thương tổn tính mạng binh sĩ, uổng phí tiền lương mà thôi. Chiến tranh không được mấy năm, người Hồ dù có bị thương tổn chút ít, mà ta đã quốc lực trống rỗng, không thể chiến đấu tiếp nữa. Thời Hán Vũ, Vệ Hoắc hoành hành Mạc Bắc, đánh lớn đánh nhỏ mấy chục trận, Mạc Bắc nhất thời trở thành đất trống, người Hung Nô cũng vì thế mà suy yếu, nhưng biên cương phía bắc lại chẳng vì thế mà được an ổn. Quân hầu muốn xây dựng công nghiệp thiên thu, nhưng nhìn vào điều này, thì có công nghiệp gì để nói?"

Điền Trù dừng lại, uống một ngụm nước, để Tôn Sách có thời gian suy nghĩ.

Tôn Sách khẽ nhướn mày, đánh giá Điền Trù, hứng thú càng đậm. Điền Trù là kẻ đọc sách, nhưng lời vừa rồi của ông không hề có chút mùi vị hủ lậu của kẻ đọc sách, hoàn toàn là việc gì bàn việc nấy, rất có kiến thức. Nhất là sự so sánh của ông về môi trường địa lý khác biệt giữa nam và bắc, càng làm nổi bật sự khó khăn trong việc Hóa Hồ ở tái bắc, rất có sức thuyết phục. Với kinh nghiệm của ông, đây là một kiến giải trác tuyệt đáng quý, không thua kém gì nhiều vị quan lại đã trải qua việc đời lâu năm.

Đây là một kẻ đọc sách vô cùng thực tế, không chỉ biết ngồi bàn luận, mà còn biết đứng dậy thực hành. Điều đáng quý hơn là ông không có hứng thú gì với phú quý, phàm việc gì cũng hướng về nghĩa mà làm, uy vũ không thể khuất phục, phú quý không thể làm mê đắm, bần tiện không thể lay chuyển, chính là đang nói về loại người như ông. Với loại người này, có thể dùng lý để phục, không thể dùng lực để phục. Chỉ có thực sự thuyết phục được ông, mới có thể khiến ông vì mình mà dùng.

Thái Sử Từ sắp xếp ông tới đây, tự nhiên là gửi gắm kỳ vọng rất lớn.

"Tử Thái, lời ngươi nói rất có đạo lý, người Hồ ở tái bắc quả thực khác với người Việt ở Giang Nam, không thể đánh đồng, không thể Đông Thi hiệu tần, nhưng ngươi chỉ biết một mà không biết hai. Người Hồ ở tái bắc tuy khó hóa, nhưng lại không thể không hóa."