Tôn Càn đang bận đến sứt đầu mẻ trán.
Liêu Đông vừa bình định, phía Liêu Tây lại truyền tin tới, Thái Sử Từ đánh bại Đông Bộ Tiên Ti, một nửa U Châu đã vào tay. Các công việc tiếp theo nhiều như tơ vò, đều cần người xử lý. Khốn nỗi thái thú Đổng Tập lại là một võ phu, không thạo mấy việc này, loay hoay vài ngày đã thấy phiền, liền lấy cớ luyện binh, đem hết thảy đống việc đó giao cho hắn.
Nghe tin Quản Ninh và Bỉnh Nguyên tới, hắn ngẩn người ra một lúc mới phản ứng kịp, đứng dậy đi ra ngoài. Đi được nửa đường lại khựng lại, ngẫm nghĩ một chút rồi quay người trở về, gọi một viên duyện lại, bảo đi mời trưởng sử Liễu Nghị tới. Chờ một hồi lâu, Liễu Nghị mới thong thả đi vào. Nhìn đám duyện lại đang bận rộn, khóe miệng hắn hơi nhếch lên, chẳng rõ là khinh khỉnh hay là đố kỵ.
Liễu Nghị vốn là thân tín của Công Tôn Độ. Sau khi Công Tôn Độ đầu hàng, Đổng Tập tiếp nhận chức thái thú, kẻ làm trưởng sử như hắn liền nhàn rỗi. Đổng Tập không bãi chức của hắn, nhưng cũng không cho hắn đụng vào binh quyền. Trưởng sử vốn là quận thừa, ở các quận biên thùy đổi gọi là trưởng sử, có quyền nắm binh. Không có binh quyền, chức trưởng sử này liền trở thành hữu danh vô thực. Hắn cũng biết Đổng Tập coi thường mình, nhưng vì họ Liễu có chút thực lực ở Liêu Đông nên không thể tùy tiện bãi miễn, vì vậy hắn cũng không chủ động từ chức, chỉ nhìn xem cuối cùng Đổng Tập định xử lý hắn thế nào.
Nghe tin Tôn Càn mời mình, hắn thấy hỏa hầu đã vừa, lúc này mới đủng đỉnh đi tới thái thú phủ. Vào đông rồi, năm hết tết đến, việc gì cũng phức tạp, thái thú phủ có rất nhiều chuyện cần giải quyết. Tôn Càn là người phương xa, có vài việc khó tránh phải thỉnh giáo hắn.
Tôn Càn nhìn thấy ở trên đường liền vội vàng bước xuống, tươi cười chắp tay hành lễ. Liễu Nghị đáp lễ một cách hờ hững.
"Tôn quân triệu ta, có việc gì vậy?"
Tôn Càn cười nói: "Mời Liễu huynh tới, tự nhiên là có việc rất quan trọng."
"Tôn quân quá lời rồi." Liễu Nghị hừ nhẹ một tiếng. "Ta chẳng qua chỉ là một kẻ phàm phu, không gánh nổi trách nhiệm quá nặng nề, Tôn quân vẫn nên mời cao nhân khác thì hơn."
Tôn Càn không chút hoang mang: "Quản Ấu An và Bỉnh Căn Củ tới rồi, Đổng phủ quân không có ở đây, sớm nhất cũng phải sáng mai mới về được. Chỗ ta lại không dứt ra được, không biết có thể phiền Liễu huynh tiếp đãi một chút không?"
"Quản... Ấu An? Bỉnh Căn Củ?" Mắt Liễu Nghị trố tròn, nhất thời không nói được lời nào, cắn phải lưỡi, đau đến mức biến sắc mặt. Hắn vội vàng rút khăn tay bịt miệng, nuốt ngược máu vào trong. Quản Ninh, Bỉnh Nguyên đều là những bậc đại nho từ Trung Nguyên tới, với tư cách là thân tín của Công Tôn Độ, hắn từng phụng mệnh đi mời họ xuất sơn, nhưng Quản Ninh, Bỉnh Nguyên căn bản không đoái hoài tới hắn. Bỉnh Nguyên còn đỡ, ít nhất vì chuyện của Lưu Chính mà đã tới Tương Bình một lần, còn Quản Ninh thì căn bản chưa từng đặt chân tới thành Tương Bình nửa bước. Nay hai người này cùng tới bái phỏng Đổng Tập, đây là ý gì?
Đổng Tập là hạng võ phu, học vấn còn chẳng bằng Công Tôn Độ, sao Quản Ninh, Bỉnh Nguyên lại nể mặt như vậy? Chỉ vì họ đều là người phương Nam ư?
Thấy sắc mặt Liễu Nghị biến đổi, Tôn Càn hỏi: "Liễu huynh có việc gì, không dứt ra được sao?"
Liễu Nghị vốn muốn từ chối, nhưng ngẫm lại, lại quyết định đi gặp hai vị này. Một là để xem rốt cuộc Quản Ninh trông như thế nào. Nghe người ta nói Quản Ninh dung mạo xuất chúng, như bậc thần tiên, hắn đã sớm muốn gặp một lần rồi. Hai là xem rốt cuộc họ tới vì ai, dù sao hắn cũng không tin là vì Đổng Tập. Trong mắt hắn, khả năng cao là vì Tôn Càn. Tôn Càn và Quản Ninh, Bỉnh Nguyên đều là người Thanh Châu, giúp đỡ lẫn nhau cũng là chuyện hợp tình hợp lý. Chỉ là như vậy thì sự kiêu ngạo coi thường người Liêu Đông của họ lại càng được xác thực, sau này khi xúi giục người Liêu Đông đoàn kết chống lại có lẽ sẽ dùng tới.
Liễu Nghị nhận lấy nhiệm vụ này, bước ra khỏi trung đình, lại suy nghĩ một hồi lâu, gọi người hầu tới dặn dò vài câu, lúc này mới đi tới trước thái thú phủ. Quản Ninh và Bỉnh Nguyên đang trò chuyện cùng một thư sinh trẻ tuổi. Liễu Nghị liếc nhìn, thấy thư sinh đó có khuôn mặt dài, lạ mặt lắm, không giống duyện lại trong thái thú phủ, bên cạnh còn có một đồng tử, dưới chân đặt hành lý, khẩu âm nói chuyện giống Tôn Càn, nghĩ chắc cũng là người vùng Thanh, Từ, không khỏi nhìn thêm vài lần, trong lòng bất an.
Người đọc sách ở Liêu Đông ít, không thể sánh được với Trung Nguyên. Người Trung Nguyên ùn ùn kéo tới Liêu Đông gây áp lực rất lớn cho người Liêu Đông, nhất là những kẻ làm quan như họ.
Bỉnh Nguyên quen biết Liễu Nghị, liền hành lễ với Liễu Nghị, giới thiệu Quản Ninh và thư sinh họ Gia Cát, tên Cẩn, tự Tử Du, người Lang Gia, Từ Châu với Liễu Nghị. Gã vừa đi du ngoạn phương Bắc về, đi ngang qua Tương Bình nên tới bái kiến. Nghe tin Gia Cát Cẩn là người Từ Châu, Liễu Nghị trong lòng hừ một tiếng, đề phòng Gia Cát Cẩn thêm vài phần.
Biết Tôn Càn công vụ bận rộn, tạm thời không thể gặp họ nên để Liễu Nghị tiếp đãi, Bỉnh Nguyên cũng chẳng nói gì, quay sang nói với thư sinh kia: "Tử Du, chi bằng cùng đi, thế nào? Nghe chuyện du ngoạn của cậu, ta được lợi rất nhiều, lại muốn được nghe thêm nữa."
Gia Cát Cẩn cười chắp tay: "Rất vinh hạnh."
Liễu Nghị bị bỏ rơi sang một bên, cảm thấy có chút tẻ nhạt, lưỡi lại đau nên cũng lười nói chuyện. Hắn dẫn Bỉnh Nguyên ba người ra cửa, tới dịch xá, sắp xếp cho họ nghỉ ngơi trước, rồi ngồi nghe họ tán gẫu, chờ ăn tối.
Họ vừa ngồi xuống chưa lâu, đã có người tới bái phỏng, từng tốp từng tốp, tấp nập không dứt. Thấy người lạ ngày càng nhiều, Quản Ninh không thể kiềm chế được nữa, vẻ không vui trên mặt ngày càng rõ rệt. Bỉnh Nguyên cũng có chút khó chịu, dần trở nên trầm mặc. Gia Cát Cẩn lại ứng đối tự nhiên, cùng những người Liêu Đông tới bái phỏng này đàm đạo, ngôn từ chừng mực, lễ tiết chu đáo, không chỉ khiến những vị khách này cảm thấy như được tắm mình trong gió xuân, mà ngay cả Liễu Nghị vốn có địch ý với hắn cũng phải thừa nhận người thanh niên này rất biết cách đối nhân xử thế.
Khi màn đêm buông xuống, Tôn Càn cuối cùng cũng tới. Vừa vào cửa đã chắp tay vái chào, bắt chuyện với Quản Ninh, Bỉnh Nguyên. Thấy Gia Cát Cẩn, nghe hắn xưng tên quê quán, y nhìn thêm hai lần, khóe mắt lộ ra một tia cười. Người khác không biết, chứ y thì biết rõ như lòng bàn tay, Gia Cát Cẩn là huynh trưởng của Gia Cát Lượng, mà Gia Cát Lượng lại là thân tín bên cạnh Tôn Sách, là thiên tài được Tôn Sách gửi gắm kỳ vọng cao. Lúc này Gia Cát Cẩn tới Liêu Đông, biết đâu chính là sự sắp đặt của Tôn Sách, để hắn tới giúp Đổng Tập một tay.
Khi Gia Cát Cẩn tự giới thiệu không nhắc tới Gia Cát Lượng, Tôn Càn cũng không nói toạc ra.
Quản Ninh đã sớm mất kiên nhẫn, đợi mọi người hành lễ xong xuôi, liền đi thẳng vào vấn đề nói: "Công Hựu, ta có vài ý kiến khác biệt với các bài văn trong hai cuốn sách này, đặc biệt tới gặp ngươi, muốn nói cho rõ ràng. Biết ngươi công vụ bận rộn, không dám làm lỡ quá nhiều thời gian của ngươi, cứ nói ở đây thôi, nói xong ngươi cứ tự đi làm việc của mình, không cần tiếp đãi chúng ta. Ta nghỉ ngơi một đêm, sáng mai tự khắc trở về núi."
Liễu Nghị ngồi thẫn thờ nửa ngày vừa nghe thấy thế, tinh thần lập tức tỉnh táo lại. Hóa ra Quản Ninh không phải tới bái phỏng Đổng Tập, mà là tới thảo luận học vấn, nhìn khí thế này còn có chút giống như tới để vấn tội. Cái này thì có trò hay để xem rồi.
Tôn Càn đã sớm có chuẩn bị: "Vậy sao? Ấu An tiên sinh có ý kiến gì, không ngại nói ra để nghe một chút."
"Ở đây sao?" Quản Ninh nhíu mày. Ông tuy không màng đường làm quan, nhưng không phải kẻ ngốc, sao có thể không nhìn ra tâm tư của Liễu Nghị. Tranh biện với Tôn Càn trước mặt người Liêu Đông, đây tuyệt đối không phải đạo quân tử, cũng làm mất đi tình nghĩa đồng hương. Câu nói này của ông vốn là để Liễu Nghị và những kẻ khác biết điều mà tự lui đi, không ngờ Tôn Càn lại muốn nói ngay trước mặt đám người này.
"Ngay ở đây đi. Học vấn của ta bình thường, chưa chắc đã giải đáp được nghi vấn của ông, những vị ngồi đây đều là tuấn kiệt Liêu Đông, có lẽ có thể cùng ông tham tường một chút đấy."
Quản Ninh đảo mắt nhìn quanh, tuy không nói một chữ, nhưng vẻ nghi ngờ lại đến mức kẻ mù cũng nhìn ra. Liễu Nghị và những người khác cũng có chút chột dạ, nghi ngờ liệu mình có bị lừa hay không. Thảo luận học vấn với Quản Ninh ư? Họ làm gì có bản lĩnh đó. Liễu Nghị đứng dậy chuẩn bị cáo từ, nhưng lại bị Tôn Càn chặn lại.
Tôn Càn đảo mắt nhìn quanh, cười lớn tiếng nói: "Chư quân, phụng mệnh Ngô Hầu, Đổng phủ quân tới Liêu Đông, hưng lập học đường trong quận huyện, giáo hóa bách tính Hán Hồ, đây là kế sách trăm năm liên quan tới sự phát triển của toàn bộ Liêu Đông, không được lơ là. Năm xưa Văn Ông hưng học, mở ra mạch văn đất Thục, nay hai vị tiên sinh Quản Ấu An, Bỉnh Căn Củ tới Liêu Đông, cùng chư quân thảo luận học vấn, nếu các vị bỏ qua cơ hội này thì thật quá đáng tiếc."
Nhìn ánh mắt láu lỉnh của Tôn Càn, Quản Ninh chợt hiểu ra, không khỏi vừa giận vừa buồn cười.
Liễu Nghị ngẩn người, cũng phản ứng lại, dở khóc dở cười.
Gia Cát Cẩn không hiểu ý gì, nhưng nhìn vẻ mặt của Quản Ninh và Liễu Nghị, cũng đoán được đôi chút, không nói gì, lẳng lặng quan sát.
Biết mình trúng kế của Tôn Càn, Quản Ninh cũng không tiện phát tác ngay tại chỗ, đành tạm thời nén tranh cãi xuống, cùng sĩ nhân Liêu Đông giảng kinh luận điển. Liễu Nghị và những người khác ở Liêu Đông coi là người đọc sách, nhưng trước mặt Quản Ninh thì ngay cả tư cách xách giày cũng không có, ban đầu còn là thảo luận, rất nhanh liền biến thành sự nghiền ép một chiều. Quản Ninh thao thao bất tuyệt, biện luận khiến Liễu Nghị và những người khác tơi bời hoa lá, buộc phải thừa nhận khoảng cách quá lớn, không thể địch lại.
Tôn Càn nhân cơ hội này, lấy hai cuốn sách Quản Ninh mang tới làm ví dụ, nói rõ kế hoạch hưng học có liên quan: Liêu Đông sau này cũng sẽ học theo Trung Nguyên, tập hợp các bài văn của nhân tài trong quận lại, in ấn ra thiên hạ, cùng các bậc sĩ tử trong thiên hạ cùng nhau thảo luận, bài văn được đăng sẽ có nhuận bút, người học vấn tốt có thể được thuê làm kinh sư ở các học đường quận huyện, nhận một phần bổng lộc. Sau này bài văn nhiều thêm còn sẽ in thành chuyên luận, lưu danh sử sách.
Tất nhiên, bài văn viết ra chưa phải là kết thúc, trong khi in ấn ra thiên hạ cũng phải đối mặt với sự chất vấn của sĩ tử thiên hạ. Nếu trình độ bài văn không đủ, không chỉ người viết văn mất mặt, mà người Liêu Đông cũng mất mặt theo, cho nên việc cấp bách hiện nay là phải chọn một đại nho học vấn uyên bác làm tế tửu, thẩm định trước khi tất cả các bài văn được đăng, đảm bảo các bài văn được đăng đều có trình độ nhất định, chịu được khảo nghiệm.
Cuối cùng, Tôn Càn mời Liễu Nghị và những người khác tiến cử nhân tuyển tế tửu, không nhất định phải là người Liêu Đông, chỉ cần học vấn tốt, người nơi nào cũng được. Tế tửu của quận học Nam Dương chính là Hàm Đan Thuần người Dĩnh Xuyên.
Tôn Càn nói xong một tràng, Liễu Nghị và những người khác rất mâu thuẫn. Hưng học trọng giáo tất nhiên là việc tốt, trước tác lập thuyết cũng là cơ hội để dương danh lập vạn, nhưng phải so học vấn với người Trung Nguyên, họ đều có chút chột dạ. Bài văn này viết ra mà bị bậc đại nho Trung Nguyên như Quản Ninh chê bai một trận tơi bời thì chẳng phải là mất mặt đến tận thiên hạ sao? Nghĩ đi nghĩ lại, Liêu Đông thực sự không có ai đủ tư cách làm tế tửu quận học này. Trừ khi như Tôn Càn nói, mời những bậc đại nho Trung Nguyên như Quản Ninh, Bỉnh Nguyên tọa trấn kiểm soát, nếu không họ dù có viết ra bài văn cũng chưa chắc đã dám đăng.
Quản Ninh nghe xong, nhìn chằm chằm Tôn Càn nói: "Tế tửu quận học chỉ quản lý giảng dạy và nghiên cứu kinh điển thôi sao?"
Tôn Càn mỉm cười gật đầu: "Ngô Hầu từng nói, chiến sĩ dũng cảm nhất nên là người hỏi. Ấu An tiên sinh rất thích hợp làm học vấn, đi làm quan thì quá lãng phí rồi."
Quản Ninh vuốt chòm râu dài, mỉm cười: "Đã như vậy, vậy thì ta cung kính không bằng tuân mệnh."