Mạnh Kiến, Tôn Thiệu đứng dậy, chắp tay hành lễ với mọi người, thần thái rạng rỡ. Các quân mưu đều đã biết việc bổ nhiệm, lần này để họ ứng đối có ý tứ như một kỳ kiểm tra tốt nghiệp, mọi người đều nhao nhao vỗ tay cổ vũ, tiếp thêm khí thế cho họ. Mạnh Kiến và Tôn Thiệu nhìn nhau một cái, Tôn Thiệu lùi về sau nửa bước, đứng sang một bên, hai tay chắp trước bụng. Mạnh Kiến đứng trước bản đồ, hắng giọng, muốn để bản thân trông nghiêm túc hơn một chút, nhưng lại không kìm được ý cười trên mặt, khiến mọi người cười ồ lên. Mạnh Kiến có chút ngượng ngùng, chắp tay cúi chào.

Điền Trù cũng không nhịn được cười. Trong trường hợp này, biểu hiện của Mạnh Kiến tuy có mất đi sự trang trọng, nhưng có thể hiểu được. Tuy nói những quân mưu này đều đã tòng quân nhiều năm, nhưng dù sao cũng là những người trẻ tuổi đầy chí khí, Mạnh Kiến mới ngoài hai mươi tuổi đã có thể được phái đi xa, trở thành quân mưu chủ quản của Thái Sử Từ, đổi lại là bất cứ ai cũng sẽ thấy xúc động. Dưới trướng Tôn Sách người trẻ tuổi nhiều, không có lão thần trấn giữ, điểm này có chút thiếu sót cũng là lẽ đương nhiên.

"Quân hầu, Công Tôn tướng quân, chủ đề thảo luận hôm nay là một mắt xích quan trọng trong phương lược U Châu: Giáo hóa man di. Để thảo luận vấn đề này, xin cho phép ta lược thuật lại một chút về mối quan hệ giữa Hoa và Di. Phải biết rằng, cái gọi là Hoa Di chi biện (phân biệt Hoa Di), Hoa Di chi phòng (phòng bị Hoa Di) ngày nay cũng chẳng phải là thiên lý hợp lẽ, thậm chí không thể tính là cổ chế. Trước thời Tam Đại vốn không có sự phân chia Hoa Di, ngược lại là thiên hạ nhất thống. Kinh Thi có viết: Phổ thiên chi hạ, mạc phi vương thổ; suất thổ chi tân, mạc phi vương thần (Dưới gầm trời này, đâu đâu cũng là đất vua; ven bờ cõi này, ai ai cũng là tôi vua), đâu có cái gọi là Hoa Di khác biệt. Sách của Thái Sử Công cũng viết, Hung Nô chính là dòng dõi của Hạ Hậu thị, cùng với y quan Trung Nguyên ta đều là hậu duệ của Viêm Hoàng..."

Sắc mặt Mạnh Kiến hơi đỏ, giọng cũng có chút run, nhưng dù sao cũng đã mở lời, hơn nữa nhanh chóng tiến vào trạng thái. Hắn thao thao bất tuyệt, từ Hoa Hạ nhất thể thời Tam Đại nói đến Hoa Di chi biện thời Xuân Thu, rồi lại nói đến Hoa Di chi phòng ngày nay, dẫn kinh cứ điển, giản lược mà lập luận vững chắc, cuối cùng đưa ra một kết luận: Hoa Di vốn không có khác biệt, chỉ là cùng một nguồn gốc nhưng diễn biến trong môi trường khác nhau mà thôi, cái gọi là văn minh và man di cũng không phải là bẩm sinh, mà là vì để thích nghi với môi trường nên buộc phải đưa ra lựa chọn.

Do đó, giáo hóa man di về bản chất không phải là tiêu diệt man di, mà là giúp đỡ họ, có lợi cho cả hai bên, phù hợp với lý tưởng đức trạch thiên hạ của các bậc thánh nhân.

Nghe Mạnh Kiến đưa ra kết luận như vậy, Điền Trù rất ngạc nhiên, không nhịn được cao giọng hỏi: "Dám hỏi Mạnh quân, nếu Hoa Di không có khác biệt, chỉ là do hoàn cảnh bức bách, vậy Tiên Ti xâm phạm biên cảnh của ta chẳng phải là lẽ đương nhiên, mà việc ta thảo phạt Tiên Ti ngược lại là chặn đường sống của người ta sao?"

Mạnh Kiến khom người đáp lễ: "Dám hỏi Điền quân, có anh em thân tộc không?"

"Tự nhiên là có."

"Anh em thân tộc có thể tự tiện vào cửa, không hỏi mà lấy đồ của ta không?"

"Điều này đương nhiên không được. Nhưng nếu anh em thân tộc sống trong cảnh khốn cùng, thì lẽ ra nên tương trợ lẫn nhau, chứ không thể giết người."

"Nếu như anh em thân tộc không chỉ tự tiện vào cửa, không hỏi mà lấy đồ, lại còn làm tổn thương cha mẹ ta, vậy ta có thể ngăn cản hắn không? Nếu hắn nhiều lần giáo huấn không đổi, vậy ta có thể báo cáo với quan trưởng, thi hành trừng phạt không? Nếu hắn cầm đao bức bách, muốn lấy mạng ta, ta có thể vùng lên phản kích không?"

Dưới hàng loạt câu hỏi ngược lại của Mạnh Kiến, Điền Trù có chút đuối lý: "Cái này... tự nhiên là có thể."

"Vậy Tiên Ti xâm phạm biên cảnh, tàn sát con dân của ta, tại sao ta không thể phát binh thảo phạt?" Mạnh Kiến dang hai tay, ung dung đối đáp. "Cuộc sống trên thảo nguyên vất vả, chúng ta có thể hiểu, cho họ một chút tiếp tế cũng là được, nhưng điều này phải là đôi bên tình nguyện, chứ không phải trực tiếp đến cướp đoạt. Cho dù là anh em ruột thịt cũng không thể làm như vậy, huống chi là Tiên Ti, Ô Hoàn đã phân gia cả ngàn năm nay. Cho nên nói, chúng ta cần giáo hóa, giống như người anh em lang thang bên ngoài, nhiễm đầy thói hư tật xấu trở về, muốn nhận tổ quy tông lần nữa, thì ít nhất cũng phải rửa sạch sẽ, học chút lễ nghi."

Điền Trù cười cười chắp tay, không tiếp tục dây dưa ở vấn đề này nữa. Đây chỉ là thảo luận lý thuyết, Tiên Ti, Ô Hoàn có phải là hậu duệ Viêm Hoàng hay không, ai cũng không nói chắc được, nhưng có cách nói này vẫn là tốt, ít nhất có thể rút ngắn khoảng cách về mặt tâm lý. Mấu chốt vẫn là xem sau này giáo hóa thế nào, không có sự sắp xếp thỏa đáng, lý thuyết có tốt đến đâu cũng vô nghĩa.

Điền Trù không đợi quá lâu, Mạnh Kiến lại trả lời một vài câu hỏi của người khác, rất nhanh đã chuyển sang thực tế thao tác.

Hắn đề xuất một phương án từng bước thực hiện.

Trước tiên, tập hợp các đại nhân bộ lạc Ô Hoàn cùng thương nghị, trao đổi lẫn nhau, hiểu rõ ý kiến của họ. Trong phạm vi ba quận ban bố cáo thị, để dân chúng Hán nhân hiểu rõ ý nghĩa của việc giáo hóa man di, đặt nền móng cho việc chung sống hòa bình với ngoại tộc sau này, cũng để dân chúng Ô Hoàn hiểu được tâm ý tốt đẹp của hành động này.

Tiếp theo, đưa ra hai lựa chọn, để người Ô Hoàn, người Tiên Ti tự mình lựa chọn. Một là giống như người Hán trở thành biên dân, đưa vào hộ tịch, cư trú trong ải, nộp thuế khóa, phục binh dịch, dao dịch, khi gặp thiên tai thì nhận chẩn tế. Thủ lĩnh bộ lạc thì phải học đạo quân thần, học lễ nghi, tuân phụng pháp độ triều đình, điểm đặc biệt quan trọng là từ bỏ quyền kiểm soát trực tiếp đối với bộ lạc. Một loại là giữ nguyên lối sống hiện tại, nhưng bắt buộc phải di cư ra ngoài ải, không được cư ngụ trên đất Hán. Họ không cần nộp thuế khóa, khi gặp thiên tai cũng không được chẩn tế, có thể thông qua hỗ thị (chợ biên giới) để lấy được những vật tư sinh hoạt cần thiết.

Cuối cùng, cung cấp một lượng tài lực, vật lực nhất định, tiến hành giáo hóa đối với người Ô Hoàn, người Tiên Ti đã trở thành biên hộ, để họ đọc sách học tập, thay đổi tập tục của họ, từ bỏ những thói quen sinh hoạt xấu trước kia, giúp họ trở thành người Hán thực sự.

Đợi Mạnh Kiến nói xong, Điền Trù vẫn chưa lên tiếng, các quân mưu đã nhìn sang, dường như đang đợi Điền Trù đặt câu hỏi. Điền Trù cũng không khiêm nhường, đứng dậy hỏi:

"Dám hỏi Mạnh quân, người Tiên Ti tạm thời không nhắc tới, bọn họ đại đa số ở ngoài ải. Người Ô Hoàn thì khác, các quận ven biên giới U Châu, Tịnh Châu đều có người Ô Hoàn cư trú, hơn nữa còn sống ngoài ải rất nhiều năm, nếu như họ không chịu trở thành biên hộ, lại không chịu ra ngoài ải, vậy thì phải làm sao?"

Mạnh Kiến khẽ mỉm cười: "Khách xấu đến cửa, thân mình nhơ nhuốc, vừa không chịu tắm rửa thay y phục, lại không chịu rời đi, vậy chỉ có một cách: trục khách. Chẳng lẽ cứ mặc kệ, dung túng hắn trèo lên giường vào tận phòng sao."

Nghe thấy hai chữ "trục khách", Điền Trù không khỏi nhớ lại lần đầu tiên gặp mặt Tôn Sách, da mặt hơi nóng lên. Hắn cố tỏ ra bình tĩnh: "Nói như vậy chính là đánh?"

"Không sai. Thái Sử đô đốc đã chứng minh chúng ta có năng lực này, Công Tôn tướng quân cũng vẫn luôn làm việc như vậy. Ta tin rằng những đại nhân bộ lạc Ô Hoàn kia cũng hiểu đạo lý này, thực sự muốn khai chiến, thứ họ nhận được chỉ là máu tươi và thi thể."

Điền Trù nhíu nhíu mày: "Nếu khai chiến, cho dù Thái Sử đô đốc, Công Tôn tướng quân có thiện chiến, cũng cần hai vạn kỵ binh mới có thể duy trì chiến tuyến, một năm cần bao nhiêu tiền lương?"

"Tính theo hai vạn kỵ binh, nếu là bảo vệ biên ải, một năm đại khái cần hai mươi ức. Nếu xuất ải tác chiến, tăng thêm gấp đôi, đại khái bốn mươi ức đến năm mươi ức."

"Đã như vậy, tại sao không theo lệ cũ, cần thiết không quá hai ức là bao."

Mạnh Kiến cười: "Nếu đánh, tối đa mười năm, Ô Hoàn cũng tốt, Tiên Ti cũng được, chúng ta đều có thể khiến họ vong tộc vong chủng, chi phí không quá bốn năm trăm ức. Nhưng Điền quân có biết kể từ trận Mã Ấp đến nay, bốn trăm năm qua, triều đình đã tốn bao nhiêu tiền để an phủ (an ủi/an định) Hung Nô, Tiên Ti, Ô Hoàn không?" Hắn giơ một ngón tay lên. "Vượt quá hai ngàn ức, trong này còn chưa tính chi phí đồn trú, tổn thất của bách tính. Nếu tính cả những thứ này vào, lật lại gấp đôi là hoàn toàn không thành vấn đề."

Điền Trù trong lòng thắt lại, bị con số này làm giật mình. Hắn ép bản thân bình tĩnh lại, xoay người nhìn Tôn Sách, ánh mắt rực lửa: "Hai ngàn ức tuy nhiều, dù sao cũng là bốn trăm năm, chi tiêu mỗi năm không quá bốn năm ức mà thôi, tổng cộng vẫn tốt hơn nhiều so với một năm hai mươi ức thậm chí bốn mươi, năm mươi ức. Nếu chiến họa liên miên, cần liên tục chinh chiến mười năm, Ngô Hầu có thể gánh chịu mức chi tiêu như vậy không?"

Tôn Sách gật đầu: "Nếu Trung Nguyên an định, một năm bốn năm mươi ức hẳn là không có vấn đề gì."

Điền Trù chân mày cau chặt, ngữ khí cũng trở nên nghiêm khắc: "Ta biết tướng quân chiếm giữ năm châu, hộ khẩu ân thực (giàu có đông đúc), nhưng thời triều đình đỉnh thịnh, thu nhập mỗi năm không quá tám mươi ức, trừ đi quan bổng và các khoản chi tiêu khác, mỗi năm tiết dư (dư ra) không quá hai mươi ức, tướng quân chỉ riêng ở U Châu một năm đã chi bốn năm mươi ức, chẳng lẽ không sợ U Châu biến thành Lương Châu thứ hai?"

Tôn Sách cười: "Xem ra Tử Thái không hiểu nhiều về chuyện Trung Nguyên. Đợi có cơ hội, ta sẽ giải thích lại cho ngươi, bây giờ ta chỉ có thể nói với ngươi, nếu Trung Nguyên an định, một năm năm mươi ức không vấn đề gì, đừng nói mười năm, liên tục đánh ba mươi năm, ta đều đánh được. Tất nhiên, mấy năm nay còn chưa được, chỉ có thể cung cấp khoảng hai mươi ức, trước tiên ổn định tình hình trong ải."

Điền Trù nửa ngày không nói lời nào. Chuyện Bắc Cương nói cho cùng vẫn là vấn đề tiền bạc, đã là Tôn Sách nói tiền không phải là vấn đề, vậy còn có cái gì để nói? Lời của Tôn Sách nghe có vẻ hơi cuồng ngạo, nhưng suy nghĩ kỹ lại, lại dường như không phải là không thể. Người này chính là người tạo ra kỳ tích, lâu thuyền cao như thành trì, mã khải kiên cố mà nhẹ nhàng, đều là vì hắn mà xuất hiện, có lẽ hắn thực sự làm được cũng không chừng.

Công Tôn Độ ở một bên nghe được, vui mừng hớn hở. Sớm nghe nói Tôn Sách thúc đẩy tân chính, chấn hưng công thương, trong tay không thiếu tiền, nhưng hắn lại không ngờ Tôn Sách không thiếu tiền đến mức độ này, một năm năm mươi ức, đánh liên tục ba mươi năm. Cái này so với Hán Vũ Đế chinh Hung Nô năm xưa có lòng tin hơn nhiều. Có thực lực như vậy làm hậu thuẫn, thu phục đất đã mất ở Huyền Đố thì tính là gì, Cao Câu Ly thì tính là gì, ta muốn đánh một mạch đến Phu Dư. Ba mươi năm sau thiên hạ thái bình, ta bảy mươi tuổi, vừa đúng lúc giải giáp quy điền, vui vầy cùng con cháu.

Quách Gia phe phẩy quạt lông, cười híp mắt nói: "Điền quân, ngươi đối với phương án này của bọn họ còn có ý kiến gì không? Không ngại cứ nói thẳng, không cần phải kiêng dè."

Điền Trù gượng cười, lắc lắc đầu. Chỉ cần không thiếu tiền, việc này cũng không có gì khó, huống chi phương án của Mạnh Kiến cũng không lỗ mãng, xem ra vẫn chuẩn bị rất đầy đủ, vừa cung cấp cho người Ô Hoàn dư địa để lựa chọn, lại có đủ vũ lực làm hậu thuẫn, cho dù có chút ngoài ý muốn cũng không đến mức náo loạn đến không thể thu xếp, cùng lắm thì đánh thêm vài trận mà thôi. Nhưng nếu thực sự có thể thành công, đây tuyệt đối là một khởi đầu tốt, U Châu có lẽ có thể thoát khỏi khốn cảnh chiến sự không dứt, đón chào cơ hội mới.

"Đã quân hầu có lòng tin, phương án lại đáng để thử, ta tự nhiên cầu còn không được. Ta nghĩ, sĩ thứ U Châu cũng sẽ vui vẻ đón nhận kết quả này." Điền Trù nhìn Tôn Sách, lời nói hàm ý sâu xa. "Có được sự ủng hộ của quân hầu, khốn cảnh của U Châu có hy vọng giải tỏa, đây chính là một tin tốt."

Tôn Sách lòng hiểu rõ, khẽ mỉm cười: "Tử Thái yên tâm, chỉ cần triều đình còn tín nhiệm ta, ủy nhiệm ta tiết chế công việc U Châu, thứ nên cho, ta tuyệt đối sẽ không thiếu."