Thiên tử suy nghĩ một chút, chuyển tấu sớ của Giả Hủ cho Diêm Ôn, sắc mặt tuy bình tĩnh, nhưng trong ánh mắt lại có chút tức giận.
Diêm Ôn xem xong, thầm kêu khổ. Tuy nói đã có chuẩn bị tâm lý, nhưng vẫn thấy có chút hối hận. Sớm biết kiến nghị của Giả Hủ là những điều này, hắn đã không đồng ý chuyển đạt thay cho Giả Hủ rồi. Vô duyên vô cớ khiến Thiên tử nghi kỵ, thật là khổ sở.
Ba kế sách này của Giả Hủ thoạt nhìn thì vì Thiên tử mà suy xét, thực chất là vì Lương Châu mà lo liệu.
Nếu Thiên tử đồng ý thiện nhượng, vậy Giả Hủ chính là người khởi xướng đầu tiên, văn võ gốc Lương Châu cũng có công phò tá. Sau này Tôn Sách có được thiên hạ, luận công không thể thiếu Giả Hủ, người Lương Châu cũng có thể chiếm được một chỗ đứng ở triều đại mới.
Nếu Thiên tử chọn trung sách, viễn chinh Tây Vực, người Lương Châu càng là lực lượng trung kiên không thể thiếu, Thiên tử nếu muốn thắng, tất phải gia tăng sự phụ thuộc vào người Lương Châu. Hơn nữa Thiên tử tây chinh, tránh được sự giao phong với Tôn Sách, bằng như chắp tay nhường Quan Đông cho Tôn Sách, chẳng khác gì thiện nhượng là bao, Tôn Sách cũng sẽ nợ Giả Hủ và người Lương Châu một ân tình.
Về phần hạ sách, chẳng khác gì chờ chết, không nói cũng được. Đối với người Lương Châu mà nói, từ bá đạo chuyển sang vương đạo, ngược lại còn được lợi.
Đối với Thiên tử mà nói, ba kế sách này có phải là trung ngôn hay không thì khoan hãy bàn, nhưng nghịch nhĩ thì là điều không cần bàn cãi. Tốn bao tâm tư, lại nhận về một kết quả như vậy, Thiên tử không lập tức trở mặt đã là nể mặt hắn lắm rồi.
Diêm Ôn không lời nào để đáp lại.
Thiên tử không nói gì thêm, ngay cả với Khâu Hưng cũng mất hứng thú, bèn để Diêm Ôn dẫn hắn ra khỏi trướng. Khâu Hưng hăm hở chờ đợi Thiên tử ban quan chức, nay tất cả đều tan thành mây khói, tâm trạng vô cùng thất vọng, ủ rũ đi theo Diêm Ôn ra cửa.
Dương Phụ đang đợi bên ngoài cửa, vừa nhìn thấy vẻ mặt này của Diêm Ôn, vội vàng tiến lên hỏi han. Diêm Ôn kể lại đầu đuôi sự việc, Dương Phụ nghi hoặc liếc nhìn Khâu Hưng, cảm thấy có chút quỷ dị. Nếu Giả Hủ thực sự cho rằng đại thế đã mất, không thể vãn hồi, tại sao còn phái Khâu Hưng tới gặp Thiên tử? Chẳng lẽ chỉ là để tận lòng thành cuối cùng, xứng đáng với tước vị Cô Tang hầu mà Thiên tử phong cho hắn?
Giả Hủ dường như không phải là người như vậy.
Dương Phụ suy tính lại vài lần, chắp tay hành lễ với Khâu Hưng, rồi bắt chuyện làm quen.
Thiên tử sai người mời Lưu Diệp tới, đưa tấu sớ của Giả Hủ cho ông xem, lại bổ sung thêm một số nội dung do Diêm Ôn thuật lại.
Lưu Diệp đọc kỹ tấu sớ, lại hỏi một vài chi tiết, bỗng nhiên mỉm cười. "Bệ hạ, Giả Hủ không giống với những người như Diêm Ôn, lão là cựu bộ hạ của Đổng Trác, từng vì Đổng Trác mà xin giết Hoàng Phủ Tung nhưng không được, nay lại bị Bệ hạ đoạt mất Hà Đông và Tinh Châu, làm sao lão có thể hết lòng hết sức vì Bệ hạ chứ. Nói thật, lão có thể hiến ba kế sách này cho Bệ hạ, thần cảm thấy đã rất ngoài ý muốn rồi."
Thiên tử khẽ nhướng mày, muốn nói lại thôi. Ngài suy nghĩ một lúc, lại nói: "Tử Dương muốn nói, lão ta còn lời chưa nói hết?"
"Đáng lẽ là như vậy." Lưu Diệp đặt tấu sớ xuống, gõ nhẹ hai cái. "Bệ hạ, xin thứ cho thần mạo muội, nếu Giả Hủ khuyên Bệ hạ đánh một ván bài cuối, dốc sức tiến lên, quyết một trận tử chiến với Tôn Sách, Bệ hạ sẽ nghĩ thế nào?"
Thiên tử đảo mắt, chợt tỉnh ngộ. Ngài không tin tưởng Giả Hủ, Giả Hủ cũng biết rõ điểm này, cho nên bất kể Giả Hủ nói gì, ngài đều giữ thái độ cẩn trọng để xem xét. Nếu Giả Hủ khuyên ngài quyết chiến với Tôn Sách, xác suất lớn là ngài sẽ cho rằng Giả Hủ đang lừa dối mình, không thể nào chấp nhận. Thế nên Giả Hủ dứt khoát không nhắc tới.
"Nếu là như vậy, có cơ hội chiến thắng không?"
"Có, tuy không nhiều." Lưu Diệp ánh mắt lóe lên. "Bệ hạ, thần muốn gặp tên Khâu Hưng đó. Lời chưa nói hết của Giả Hủ có lẽ nằm trong miệng Khâu Hưng. Nếu không phải như vậy, lão hà tất phải sắp xếp Khâu Hưng tới đây?"
Thiên tử vỗ trán, vô cùng hối hận. Ngài vẫn còn quá trẻ, không phải là đối thủ của Giả Hủ. Giả Hủ nhìn thấu ngài, nhưng ngài lại không thể nhìn thấu Giả Hủ. Nếu không nhờ Lưu Diệp nhắc nhở, suýt chút nữa đã bỏ lỡ nước cờ âm này của Khâu Hưng. Nếu Khâu Hưng ở chỗ ngài bị lạnh nhạt, thất vọng rời đi, thậm chí quay sang đầu quân cho Tôn Sách, đem kế hoạch của Giả Hủ tiết lộ cho Tôn Sách, thì không thể trách Giả Hủ được, chỉ có thể trách bản thân ngài có mắt không tròng.
Thiên tử vừa sai người gọi Khâu Hưng quay lại, vừa hỏi kế Lưu Diệp. Lưu Diệp nói, phân tích của Giả Hủ không hề sai, tình hình hiện tại đối với triều đình quả thực bất lợi, tình báo mà Bí Thư Đài thu thập được cũng có thể chứng minh điểm này. Thiên tử đóng quân tại Hà Nội, Viên Đàm trì hoãn ở Duyện Châu, thậm chí còn muốn nghị hòa với Tôn Sách, bản thân điều đó đã chứng minh tình thế nguy cấp, đã đến lúc không thể không mạo hiểm. Nếu tiếp tục dây dưa, người giành thắng lợi chỉ có thể là Tôn Sách.
Sở dĩ vẫn chưa mạo hiểm, chỉ là vì chưa tìm được cửa đột phá.
Về tổng thể tình hình, Tôn Sách quả thực chiếm ưu thế, nhưng ưu thế của hắn chưa lớn đến mức hoành tảo thiên hạ, nếu không hắn cũng sẽ không duy trì thế đối đầu, mà đã sớm phản kích rồi. Hoặc có thể nói hắn vẫn có điểm yếu, chỉ là khá ẩn giấu, nhất thời chưa bị người ta phát hiện ra. Hắn nguyện ý chờ, tự nhiên là vì thời gian có lợi cho hắn, khi chưa có nắm chắc thắng lợi, hắn thà rằng đợi thêm một chút, đợi hắn tích lũy đủ ưu thế, bù đắp mọi khuyết điểm, rồi mới đại cử tiến công.
Giả Hủ vẫn luôn quan tâm tới tình hình thiên hạ, thu thập tình hình liên quan tới Tôn Sách, lão hẳn là đã có phát hiện, chỉ là lão biết Thiên tử không tin tưởng mình, cho nên không nói thẳng, mà để Khâu Hưng tùy cơ ứng biến.
"Thần cho rằng, điểm yếu này rất có thể là lương thực." Lưu Diệp nói.
Thiên tử bán tín bán nghi. Tôn Sách có đất có người, lại còn thiếu lương?
"Bệ hạ, Tôn Sách thu nhiều chi nhiều, thu nhập nhiều, chi tiêu cũng lớn, tựa như lửa cháy dầu đổ, tình thế chưa chắc đã tốt như vẻ bề ngoài. Trọng công thương có thể tăng nhanh thuế khóa, nhưng cũng sẽ làm tăng tiêu hao lương thực. Giang Đông vốn dĩ đất rộng người thưa, không phải là nơi sản xuất lương thực, Tôn Sách mấy năm nay đại hưng thủy lợi, quả thực khai khẩn không ít đất đai, nhưng đám bách tính khai khẩn đất đai đó bản thân cũng cần tiêu hao lương thực. Ngoài ra như thợ thủ công, học giả, ai không phải là kẻ ký thực? Huống hồ còn có hơn mười vạn tướng sĩ quanh năm không cày cấy, sẽ tiêu hao bao nhiêu lương thực? Thần nhận được tin, Hoàng Trung, Chu Du hai lộ xuất chinh, tổng cộng chỉ hơn năm vạn người, lương thực Kinh Châu đã không đủ dùng, không thể không điều lương từ Dự Chương tới."
Thiên tử cảm thấy Lưu Diệp nói có lý, Tôn Sách coi trọng công thương, có thể tăng mạnh thuế khóa, nhưng sản lượng lương thực tăng lên có hạn, hoàn toàn không đạt tới tốc độ tăng trưởng của thuế khóa. Từ xưa tới nay, tại sao vẫn luôn nhấn mạnh trọng nông ức thương? Chính là bởi vì sự phát triển của thương nghiệp sẽ dẫn tới lượng lớn dân số ký thực, làm tăng tiêu hao lương thực. Tiền dù nhiều, không mua được lương thực cũng là uổng công.
Tôn Sách coi trọng công thương, lại đại hưng giáo dục, dùng tinh binh, những điều này đều sẽ làm giảm dân số cày cấy, làm tăng dân số ký thực. Tôn Sách coi trọng đồn điền, có thể giảm bớt mâu thuẫn, nhưng không thể tận gốc giải trừ mâu thuẫn, hắn có rất nhiều tiền, nhưng lại không có nhiều lương thực đến thế. Nếu không hắn có nhiều dân số như vậy, một mình Dự Châu đã có thể hưng binh hai mươi vạn, cộng thêm các châu khác, có đủ binh lực để hoành tảo thiên hạ.
Nhưng hắn không có nhiều lương thực như vậy, không dám trưng binh nhiều đến thế, ngay cả hai mươi vạn binh trưng phát ở Dự Châu cũng chỉ có thể cố thủ giữ thành, ăn lương thực dự trữ của chính mình. Cố thủ giữ thành không những có thể giảm bớt yêu cầu và số lượng đối với sĩ tốt, còn có thể giảm bớt đáng kể tiêu hao, vào lúc cần thiết, một ngày chỉ ăn một bữa cũng có thể duy trì rất lâu. Tấn công thì không phải như vậy, một khi thiếu lương, đại quân có khả năng sẽ sụp đổ.
Thiên tử càng nghĩ càng thấy có lý. Ngài nhớ tới sự ứng đối lúc nãy của Khâu Hưng, đột nhiên có chút hối hận. Thông tin mà Giả Hủ thu thập được không nhiều hơn Bí Thư Đài là bao, sở dĩ lão có thể có phát hiện là vì tâm tư lão bỏ ra. Lão phân tích kỹ lưỡng những dữ liệu đó, tiến hành suy tính, hiểu tương đối chính xác chi tiêu của Tôn Sách, mới hiểu rõ điểm yếu này của Tôn Sách nghiêm trọng đến mức nào, chứ không phải nói chuyện phiếm chung chung.
Không tính thì không thắng, nhưng giữa tính toán và tính toán cũng có sự khác biệt, ai tính càng chuẩn, người đó càng có thể nắm bắt tình hình một cách rõ ràng. Giống như đánh cờ vậy, thắng bại đôi khi chỉ ở trong một quân hoặc nửa quân, nhất là khi thực lực hai bên tương đương, khó phân thắng bại.
Qua một lúc lâu, Khâu Hưng lại tới, cùng tới với hắn còn có Diêm Ôn, Dương Phụ. Trước đó, Dương Phụ đã tìm hiểu quá trình suy tính cụ thể từ Khâu Hưng, rút ra kết luận tương tự với Lưu Diệp, chỉ là chưa kịp hỏi những điều khác. Lúc này trước mặt Thiên tử, Lưu Diệp lại một lần nữa hỏi ý kiến Khâu Hưng, lại dùng tình hình thu thập được từ Bí Thư Đài để bổ sung chứng thực, kết luận rút ra càng chính xác, càng có sức thuyết phục.
Thế đối đầu có lợi cho Tôn Sách hơn. Hắn đương nhiên sẽ có tổn thất, nhưng tổn thất nằm trong phạm vi có thể chịu đựng được, nếu xét đến việc hắn đang quảng bá túc mạch, có khả năng thực hiện lúa gạo lúa mì hai vụ, tiềm năng sản xuất lương thực của Giang Đông là vô cùng kinh ngạc. Triều đình và Ký Châu lại không được như vậy, đặc biệt là Ký Châu, Viên Đàm huy động hai mươi vạn đại quân gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của Ký Châu, Ký Châu có lẽ còn có thể chống đỡ một thời gian, nhưng muốn phục hồi thì không thể, chỉ sẽ ngày càng yếu đi.
Cấp công đối với cả hai bên đều không có lợi, đặc biệt là triều đình, phải mạo hiểm rất lớn, nhưng một khi thành công, thu hoạch cũng rất lớn, không những có thể thu phục đất đai đã mất, còn có thể có được dân số, bù đắp sự thiếu hụt về thực lực của bản thân. Ngược lại nhìn Tôn Sách, hắn thắng thì không thu được gì, bại thì có khả năng mất đi đất đai và dân số hiện có, càng sẽ phá vỡ thần thoại bất bại của hắn, gây tổn thương cho lòng dân và sĩ khí.
Cân nhắc lợi hại, đương nhiên vẫn là tấn công có lợi cho triều đình hơn.
Thiên tử trong lòng vui mừng, nhưng không hề thất thố. Ngài liếc nhìn Lưu Diệp một cái, Lưu Diệp hiểu ý, rất khách khí nói với Khâu Hưng: "Giả quân hầu có từng cấu tứ qua phương lược tương tự chưa?"
Khâu Hưng lắc đầu. "Quân hầu gần đây đóng cửa đọc sách, quan tâm là đại thế, không phải chi tiết vụn vặt. Lão xa rời chiến trường, không hiểu rõ tướng lĩnh hai bên, cũng không rõ khoảng cách về trang bị, sĩ khí của hai bên lớn đến mức nào, không thể chế định phương lược tác chiến cụ thể. Tuy nhiên..." Khâu Hưng nuốt nước bọt, nhuận giọng, vừa để bản thân bình tâm lại, cũng cố ý tạo chút cảm giác mong chờ. Hắn hiểu rất rõ, hiện tại là thời khắc mấu chốt quyết định tiền đồ của mình, không thể có bất kỳ sơ suất nào. Giả Hủ đã dạy hắn đạo dụng binh, không đưa cho hắn gợi ý cụ thể, những điều này đều là ý nghĩ của chính hắn, có thể khiến Thiên tử hài lòng hay không, hắn trong lòng không chắc chắn.
Thiên tử và Lưu Diệp nhìn nhau, hiểu ý mỉm cười. Lưu Diệp hỏi dồn một câu, giọng điệu càng thêm thân thiết.
"Bá Khởi chẳng ngại nói thẳng, Bệ hạ cầu hiền như khát, biết người khéo dùng, nhất định sẽ không phụ lương sách của Bá Khởi."
Khâu Hưng hành lễ với Thiên tử, ổn định tinh thần, chậm rãi nói: "Quân hầu từng giáo huấn tôi rằng, dụng binh tuy chuộng kỳ, tất phải bắt nguồn từ chính. Thế nào là chính? Có cái tất phải tranh, có cái không tranh. Cái tất phải tranh, là lợi vậy, hoặc là địa lợi, hoặc là nhân lợi, hoặc là tài lợi. Lấy yếu thắng mạnh, lấy chiến dưỡng chiến, tất phải tranh lợi, chiến tất có lợi, mới có thể càng đánh càng mạnh. Nếu không có lợi để tranh, tuy thắng cũng như thua."
Lưu Diệp có chút không kiên nhẫn, lão nào có hứng thú nghe Khâu Hưng giảng đạo dụng binh. "Vậy Bá Khởi cho rằng, nên tranh lợi gì trước?"
"Nam Dương."