"Quốc Nghi, có muốn kiếm tiền không?" Tôn Sách đổi tư thế chân, tựa người vào cho thoải mái hơn một chút.

"Muốn chứ, nằm mơ cũng muốn." Tôn Phụ buột miệng thốt ra, đoạn lại cảm thấy không thỏa đáng, vội vàng chữa lại: "Có tiền rồi mới có thể giúp huynh chứ. Ta không thể dẫn binh tác chiến, chỉ có thể giúp huynh trấn thủ hậu phương, nếu có thể tiện thể góp chút tiền, chẳng phải cũng giúp ích được chút ít sao?"

"Vậy ta bày cho ngươi một kế, nhưng ngươi không được trực tiếp ra mặt, tốt nhất là để tẩu tử đi sắp xếp, ta thấy nàng còn tinh khôn hơn ngươi, làm việc cũng đáng tin cậy hơn."

Tôn Phụ gãi đầu, cười hì hì hai tiếng, phụ họa gật đầu.

"Ngươi xem này, dù là thuyền xe hay thuyền buôn, dù là thuyền lớn cỡ nào, xuất hải đều sẽ có nguy hiểm, khác biệt chỉ nằm ở mức độ lớn nhỏ mà thôi, chẳng ai dám bảo đảm vạn vô nhất thất. Mười chuyến có chín chuyến bình an cũng vô ích, chỉ cần một chuyến xảy ra sự cố, về cơ bản là sẽ thương cân động cốt, kẻ thực lực kém một chút thậm chí có thể phá sản ngay tức khắc."

Hai mắt Tôn Phụ sáng rực, liên tục gật đầu: "Đúng đúng đúng, rất nhiều người muốn xuất hải chính là lo sợ nguy cơ này. Nếu thuyền lật trên biển, hàng hóa trên tàu, cộng thêm tiền bồi thường nhân mạng, đó là một số tiền không nhỏ. Huynh có cách giải quyết vấn đề này sao?"

"Cách thì có một cách, chỉ xem ngươi có biết cách chơi hay không thôi."

Tôn Sách uống đồ lạnh, ăn mực, giải thích sơ lược về khái niệm cơ bản của bảo hiểm. Huynh ấy cũng không hiểu những thuật toán phức tạp kia, nhưng khái niệm cơ bản vẫn nắm rõ, cái gọi là bảo hiểm, chẳng qua chỉ là chia sẻ rủi ro. Bất kể kỹ thuật phát triển đến bước nào, rủi ro khi xuất hải vẫn không thể ngó lơ. Thương nhân trọng lợi, chỉ cần có lợi nhuận, việc gì họ cũng dám làm, là tiên phong khai phá tốt nhất, nhưng nếu không giải quyết được vấn đề rủi ro, việc khai phá hải ngoại chắc chắn chỉ là sự dũng cảm của một số ít người, không thể tạo thành làn sóng thực sự.

Theo việc đường biển ngày càng tấp nập, chuyện bảo hiểm đã có thể đưa vào chương trình nghị sự. Sau lưng Sái Kha là phe Kinh Tương, nhất là Sái Mạo, trong tay nắm giữ rất nhiều tiền bạc. Kiến Trung quân thủy sư đã chia bớt công việc kinh doanh Giao Châu của họ, nhà họ Chân xuất hải lại cướp mất ngành ngư nghiệp viễn hải, nếu không tìm chút bù đắp cho ông ta, chắc chắn sẽ có oán khí. Chia cho ông ta một phần thị phần buôn gạo Giao Châu rốt cuộc cũng chỉ là kế sách nhất thời, một khi chiến sự Duyện Châu kết thúc, việc buôn gạo Giao Châu sẽ dừng lại, nhưng Kiến Trung quân thủy sư sẽ không vì thế mà giải tán. Để họ làm bảo hiểm là một hướng đi, vừa giải quyết được vấn đề rủi ro xuất hải, khiến nhiều người dám ra ngoài hơn, lại có thể biến tướng thúc đẩy đổi mới kỹ thuật.

Tôn Phụ nghe rất chăm chú, đoạn lại nghiền ngẫm kỹ lưỡng một hồi, có chút không chắc chắn. Thu tiền bảo hiểm tất nhiên rất vui, nhưng một khi phải bồi thường, tiền bạc ào ào chảy ra ngoài, thì quả là đau lòng. Đối với loại người có số dư trí tuệ hạn hẹp như hắn mà nói, chuyện ăn chênh lệch giá thế này vẫn có chút khó khăn để thấu hiểu.

"Ngươi cứ từ từ suy nghĩ, đằng nào cũng không vội. Ta định để hai ba nhà thử nghiệm trước, để dành cho ngươi một suất, khi nào nghĩ thông suốt thì nói với ta."

"Ồ ồ." Tôn Phụ ngẩn người, vội hỏi thêm: "Còn ai muốn làm nữa không?"

"Người muốn làm nhiều lắm." Tôn Sách xua xua tay, không tiết lộ quá nhiều cho Tôn Phụ, lại thúc giục hắn đi nướng cá mau. Tôn Phụ không dám hỏi thêm, đứng dậy rời đi. Tôn Sách gọi Tôn Kiểu, Tôn Trợ tới, hỏi thăm tình hình gần đây của họ. Tôn Kiểu là con trai thứ ba của Tôn Tĩnh, năm nay mười lăm. Tôn Trợ là con trai cả của Tôn Hà, năm nay mười một. Hai người họ là năm ngoái vừa mới đến bên cạnh Tôn Sách, trước tiên thực tập trong Kiến Trung quân một thời gian, được Tôn Sách dẫn dắt. Hôm nay rảnh rỗi, liền tới gặp Tôn Sách, tiếp nhận sát hạch, chuẩn bị chuyển vào cung làm lang quan.

Đệ tử nhà họ Tôn dù sau này theo nghiệp văn hay nghiệp võ, đều phải trải qua quy trình giống nhau, trừ trường hợp như Tôn Khuông trời sinh không có hứng thú với việc tòng quân, sau khi được Tôn Sách đồng ý thì có thể miễn trừ. Nhà họ Tôn lấy võ lập quốc, quân quyền là việc trọng yếu nhất, trong quân đội bất cứ lúc nào cũng không thể thiếu bóng dáng đệ tử nhà họ Tôn. Thế nhưng học văn thì dễ, học võ thì khó, nếu cứ mặc kệ tự nhiên, nhiều nhất ba đời, những kẻ này sẽ trở thành lũ con cháu hoàn khố, dù có binh quyền cũng không thể tác chiến, miễn cưỡng ra trận cũng chỉ là nộp mạng.

Tôn Sách hỏi một số kiến thức cơ bản, lại dùng chiến sự Duyện Châu gần đây để sát hạch, cơ bản là khá hài lòng. Tính cách Tôn Trợ giống Tôn Hà, ổn trọng thì có thừa, cương nghị lại không đủ, tương lai tòng quân có lẽ hơi khó khăn, theo chính trị có khi lại tốt hơn. Tôn Kiểu thiên tư khá tốt, tuy tuổi nhỏ nhưng đã có suy nghĩ của riêng mình. Điểm này khiến Tôn Sách rất hài lòng. Tam thúc Tôn Tĩnh không thích việc võ, con trai cả của ông ta tuy có hứng thú nhưng thiên phú bình thường, con trai thứ hai Tôn Du thiên phú trung thượng, đã hoàn thành rèn luyện trong Kiến Trung quân, chỉ chờ ra trận thực chiến. Huynh ấy phái Chu Hoàn đi, cũng có ý muốn dọn chỗ cho Tôn Du. Tôn Kiểu trước mắt cũng là nhân tài có thể đào tạo, bồi dưỡng tốt, tương lai có hy vọng vượt qua Tôn Du.

Nhìn những rường cột tương lai của nhà họ Tôn này, Tôn Sách rất vui vẻ. Giang Đông thế gia muốn lật ngược tình thế ư? Đừng nói là cửa, đến khe cửa ta cũng chẳng chừa lại cho các ngươi đâu.

Tôn Sách trở về cung, Viên Quyền, Mi Lan, Chân Mật cùng những người khác đều đang ở trong điện của Viên Hành, vừa thấy Tôn Sách, mấy người nhìn nhau cười. Tôn Sách cũng cười. Sái Kha hiếm khi đến thăm, tự nhiên phải diễn đủ mọi màn, đủ kiểu chiêu trò. May mà chị em nhà họ Viên từng trải việc đời, không sợ bà ta làm loạn. Nếu đổi lại là người khác, e rằng đã bị bà ta làm cho chân tay luống cuống rồi.

"Đã nói những gì?"

"Hỏi họ kìa." Viên Hành liếc Mi Lan, Chân Mật một cái, không nhịn được cười ra tiếng. Mi Lan, Chân Mật nhìn nhau cười khổ, khiêm nhường một phen, Mi Lan nói: "Tình hình cụ thể, chắc hẳn Tôn Hội Kê cũng đã nói với phu quân, chúng ta không cần nói lại nữa. Phu quân muốn sắp xếp thế nào, chúng ta đều không có ý kiến, dù sao cũng kiếm được không ít, kiếm ít đi một chút cũng được."

Tôn Sách đến trong điện ngồi xuống, xoa xoa đầu gối, không vội nói chuyện. Một lát sau, Hoàng Nguyệt Anh đi tiễn Sái Kha trở về, vừa thấy tình hình trong điện, liền cười nói: "Sao vậy, các nàng đây là muốn vây công ta sao? Ta vừa nãy không nói một lời nào, chuyện này chẳng liên quan gì đến ta cả. Là do ta thực sự không nể mặt nổi nên mới phải đi."

"Muội chột dạ cái gì, ai chẳng biết muội là tâm phúc của phu quân, có bán thì cũng bán dì của muội, tuyệt đối sẽ không bán phu quân đâu." Chân Mật cười khúc khích.

"Hết cách, ai bảo ta ngốc cơ chứ, chỉ biết tiêu tiền ào ào, không biết kiếm tiền." Hoàng Nguyệt Anh ngồi xuống cạnh Tôn Sách, chu môi, giả bộ đáng thương. "Phu quân, huynh sẽ không ghét bỏ ta chứ?"

Tôn Sách "phụt" cười một tiếng, véo mũi Hoàng Nguyệt Anh: "Các nàng đều là người thông minh, không có ai ngốc cả, chỉ là mỗi người có sở trường riêng mà thôi. Biết kiếm tiền quả nhiên là bản lĩnh, nhưng biết tiêu tiền cũng chưa chắc là chuyện xấu. Nếu không có những đồng tiền nàng tiêu ra, làm sao có công việc kinh doanh đường biển ngày hôm nay. Nếu để ta nói, A Lan, A Mị, các nàng đều đang nợ ân tình của nàng ấy đấy."

"Chúng ta đều ghi nhớ trong lòng mà." Mi Lan cười nói: "Vừa rồi Vương hậu còn nói, dự định trích ra một phần từ công việc kinh doanh của mấy nhà, tính là cổ phần khô của Nguyệt Anh muội muội, mỗi năm chia lợi nhuận, để nàng ấy có chút tiền riêng trong tay, làm việc cũng thuận tiện hơn."

Chân Mật phụ họa theo, lại nói rõ phần của mỗi người. Thương hành do Viên Quyền chủ trì, hiệu thuốc do Doãn kiểm soát, thương nhân hàng hải do nhà họ Mi, nhà họ Chân kiểm soát, đều lấy ra một phần lợi nhuận, nhiều thì một năm vài trăm vàng, ít thì một năm hơn trăm vàng, tổng cộng lại có gần ngàn vàng, là một con số không nhỏ, hơn nữa lại là cổ phần khô, không cần Hoàng Nguyệt Anh bỏ ra bất cứ chi phí nào.

Hoàng Nguyệt Anh rất kinh ngạc, liên tục xua tay từ chối: "Cái này không được, nhiều quá, nhiều quá, ta dùng không hết nhiều tiền như vậy. Hơn nữa, vô công bất thụ lộc, nhận nhiều tiền thế này, trong lòng ta thấy chột dạ lắm, cứ như vừa làm trộm vậy."

"Đó là thứ muội đáng được nhận, sao có thể nói là vô công thụ lộc chứ." Mi Lan không nhanh không chậm nói: "Vừa rồi phu quân nói rất đúng, nếu không có tâm huyết của muội, phu quân cũng sẽ không thong dong được như vậy, công việc kinh doanh của mấy nhà chúng ta cũng không làm lớn được thế này. Uống nước nhớ nguồn, chúng ta tâm cam tình nguyện. Nếu muội thực sự không chịu nhận, thì cứ coi như đây là khoản đầu tư của chúng ta, đợi muội chế tạo ra những con tàu đi biển nhanh hơn, an toàn hơn, chúng ta còn muốn cùng phu quân ngao du bốn biển đấy."

Tôn Sách cũng rất bất ngờ, lập tức nhìn sang Viên Hành. Hoàng Nguyệt Anh tiễn Sái Kha ra ngoài, cũng chỉ trong khoảng thời gian uống một tách trà, họ đã bàn bạc quyết định một chuyện lớn như vậy, ở trong đó nếu không có Viên Hành lên tiếng, sợ là không dễ dàng như thế. Mi Lan, Chân Mật đều xuất thân thương gia, coi trọng lợi ích. Dù chính họ không để tâm, cũng không thể không kiêng dè lợi ích gia tộc, sẽ không dễ dàng đồng ý như vậy. Chỉ có Viên Hành đã mở lời, họ không thể từ chối, mới có thể sảng khoái đồng ý.

Viên Hành cười nói: "Ta chỉ động miệng chút thôi, mấy vị tỷ muội bỏ ra đều là lợi ích thực sự, muội muốn cảm ơn thì cảm ơn họ đi."

"Có gì đáng cảm ơn đâu? Mấy người chúng ta dù xuất thân thế nào, nay đều là một thể với phu quân, chàng là gốc, chúng ta là cành lá, gốc càng sâu thì cành lá càng xum xuê, gốc mà lay động thì cành lá cũng chẳng duy trì được bao lâu. Nguyệt Anh tỷ tỷ lại khác với chúng ta, tỷ ấy là người có thể giúp phu quân cắm gốc rễ sâu hơn, đứng vững vàng hơn, chúng ta vốn nên có báo đáp mới phải."

"Hi hi, không dám nhận, không dám nhận." Hoàng Nguyệt Anh ngượng ngùng che mặt, tựa vào người Tôn Sách. "Các nàng đừng nói thế, ta không gánh nổi đâu."

Tôn Sách ôm lấy vai Hoàng Nguyệt Anh, trầm ngâm một lát, đem chuyện bảo hiểm vừa nãy nói với Tôn Phụ thuật lại một lượt. Lời vừa dứt, mắt Mi Lan sáng lên, liên tục gật đầu: "Đây là một ý hay đấy, không nói gì khác, khoản tiền lưu lại trong tay đã có thể phát huy tác dụng không nhỏ, tích tiểu thành đại, nếu thương thuyền xuất hải có ba phần tới mua bảo hiểm, tính bằng một phần mười giá trị hàng hóa, ít nhất cũng có quy mô gần vạn vàng. Một số tiền lớn như vậy nằm trong tay, nếu có thể đầu tư vào các dự án đang cần tiền gấp mà lợi nhuận lại có bảo đảm, ví dụ như khai khẩn ruộng đất hoặc đóng tàu, có thể làm được rất nhiều việc đấy."

"Đúng vậy, Mộc Học đường chúng ta cũng có những dự án tương tự, biết rõ lợi nhuận rất hậu hĩnh, chỉ vì chi phí ban đầu quá lớn, nhất thời không tìm ra tiền. Nếu có được khoản tiền này, tốc độ thúc đẩy dự án sẽ nhanh hơn rất nhiều..."

Doãn vẫn luôn im lặng từ nãy đến giờ cũng lên tiếng: "Đây quả thực là một cách hay. Cứ nói chuyện làm thuốc của chúng ta đi, chiến sự hiện giờ căng thẳng, gần mười vạn đại quân chinh chiến nơi tiền tuyến, thiếu hụt thuốc thương không nhỏ, luôn muốn tăng thêm nhân thủ, mở rộng quy mô, nhưng lại không lấy ra được nhiều tiền đến thế. Muốn đi vay thì lãi suất lại quá cao, chúng ta đều là cung ứng cho quân đội, lợi nhuận tương đối mỏng, trả lãi xong là lỗ vốn. Nếu có thể có tiền đầu tư vào, dù lợi nhuận không tính là cao, nhưng tuyệt đối sẽ không lỗ vốn."

Viên Quyền cười nói: "Người cần tiền đâu chỉ có hiệu thuốc. Các nàng quên mất một công việc kinh doanh vững chắc nhất rồi, Duyện Châu sắp thu phục được, trăm phế đãi hưng, một hai năm tới cơ hội thương mại thông thương vào trung tâm Trung Nguyên sẽ tăng gấp bội. Nếu cho Lữ Phạm mượn một hai ngàn vàng, chiêu mộ nhân thủ, tranh thủ trước cuối năm nạo vét Trung Độc, chỉ riêng thuế thu tăng thêm đã là bao nhiêu rồi?" Nàng liếc nhìn Tôn Sách. "Hơn nữa, vạn vàng thì tính là gì, kẻ nợ người ta hơn tỷ tiền còn chưa lên tiếng kìa."

Đám nữ tử nhịn không được, cười ồ lên một chập.