Công tước, Varrius, các quý tộc; Angelo, Escalus, Lucio, Quan ngục, các sĩ quan và người dân lần lượt bước vào từ nhiều cửa.
CÔNG TƯỚC.
Hỡi người họ hàng đáng kính của ta, thật mừng vì được gặp mặt.
Hỡi người bạn cũ thủy chung, chúng ta rất vui khi thấy ông.
ANGELO VÀ ESCALUS.
Nguyện xin điện hạ vạn phúc khi hồi cung!
CÔNG TƯỚC.
Ta xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc đến cả hai người.
Chúng ta đã dò la về các ngươi, và chúng ta nghe được
Những lời khen ngợi nhường ấy về sự công minh của các ngươi, khiến tâm hồn ta
Buộc phải cất lời tán dương trước công chúng,
Để mở đường cho những sự đền đáp lớn lao hơn.
ANGELO.
Ngài lại càng buộc chặt thêm ơn nghĩa trên vai thần.
CÔNG TƯỚC.
Ôi, đức hạnh của khanh vang dội biết bao, và ta sẽ thật sai lầm
Khi giam hãm nó trong chốn thâm nghiêm kín cổng cao tường,
Trong khi nó xứng đáng được khắc bằng những nét chữ bằng đồng,
Như một thành lũy kiên cố chống lại răng của thời gian
Và sự phai mờ của lãng quên. Hãy đưa tay cho ta,
Và hãy để thần dân chứng kiến, để họ thấu hiểu rằng
Những nghi thức bên ngoài cốt để bày tỏ
Những ân huệ vốn được cất giữ ở trong lòng.—Lại đây, Escalus,
Khanh phải sánh bước bên tay kia của ta.
Và các ngươi quả là những trợ thủ đắc lực.
Thầy tu Peter và Isabella bước vào.
THẦY TU PETER.
Đến lúc rồi đấy. Hãy nói lớn lên và quỳ xuống trước ngài.
ISABELLA.
Xin hãy đòi lại công lý, hỡi vị Công tước vương giả! Hãy rủ lòng thương
Đến một kẻ đang bị oan khiên—ta suýt định nói, một trinh nữ.
Ôi vị vương gia đáng kính, xin đừng làm nhục ánh mắt ngài
Bằng cách liếc nhìn sang bất kỳ mục tiêu nào khác
Cho tới khi ngài lắng nghe nỗi oan ức thực sự của thần,
Và ban cho thần công lý, công lý, công lý và công lý!
CÔNG TƯỚC.
Hãy thuật lại nỗi oan của cô. Về chuyện gì? Do ai? Hãy nói ngắn gọn.
Kia có Lãnh chúa Angelo sẽ phân xử công lý cho cô.
Hãy giãi bày mọi chuyện với ngài ấy.
ISABELLA.
Ôi vị Công tước kính yêu,
Ngài bảo thần đi tìm sự cứu rỗi từ chốn quỷ dữ sao.
Chính ngài hãy lắng nghe thần, bởi những điều thần sắp thốt ra
Hoặc sẽ kết tội thần, nếu không được tin tưởng,
Hoặc sẽ buộc ngài phải đòi lại công bằng. Xin hãy nghe thần, hãy nghe thần tại đây!
ANGELO.
Thưa điện hạ, thần e rằng tâm trí cô ta không được bình tĩnh.
Cô ta từng đến cầu xin thần tha tội cho người em trai,
Kẻ đã bị trừng phạt theo đúng đường lối của luật pháp.
ISABELLA.
Theo đúng đường lối của luật pháp ư!
ANGELO.
Và cô ta sẽ thốt ra những lời vô cùng cay độc và kỳ quái.
ISABELLA.
Kỳ quái lắm, nhưng thần sẽ nói những điều hoàn toàn sự thật.
Rằng Angelo là kẻ bội ước, chẳng lẽ không kỳ quái sao?
Rằng Angelo là kẻ sát nhân, chẳng lẽ không kỳ quái sao?
Rằng Angelo là một tên trộm tà dâm,
Một kẻ đạo đức giả, một kẻ cưỡng hiếp trinh nữ,
Chẳng lẽ điều đó không kỳ quái xiết bao?
CÔNG TƯỚC.
Không, điều đó còn kỳ quái gấp mười lần.
ISABELLA.
Chuyện hắn chính là Angelo cũng không chân thực bằng
Việc tất cả những điều này vừa chân thực lại vừa kỳ quái.
Không, nó chân thực gấp mười lần, bởi sự thật vẫn mãi là sự thật
Cho đến tận cùng muôn thuở.
CÔNG TƯỚC.
Đưa cô ta đi đi. Tội nghiệp thay,
Cô ta nói những lời này trong cơn mê sảng của lý trí.
ISABELLA.
Ôi Đức vương, thần khẩn khoản van xin ngài, như ngài vẫn tin rằng
Có một sự an ủi khác ngoài thế gian này,
Xin đừng phớt lờ thần với định kiến
Rằng thần đã bị mất trí. Xin chớ cho là bất khả thi
Những điều thoạt nghe có vẻ hoang đường. Nào có bất khả thi đâu
Khi một kẻ, dẫu là tên tội phạm đồi bại nhất trên cõi đời này,
Lại có thể tỏ ra kín đáo, trang nghiêm, công minh và tuyệt đối,
Hệt như Angelo; và cũng như vậy, Angelo,
Dưới mọi lớp áo choàng, ký hiệu, tước hiệu và vẻ bề ngoài,
Lại chính là một tên ác ma đầu sỏ. Xin hãy tin điều đó, hỡi vị vương gia cao quý,
Nếu hắn kém hơn thế, hắn chẳng là gì cả; nhưng hắn còn tệ hơn thế nhiều,
Giả như thần còn tìm được từ nào tồi tệ hơn để gọi hắn.
CÔNG TƯỚC.
Nhân danh danh dự của ta,
Nếu cô ta phát điên, như ta không thể nghĩ khác đi được,
Thì cơn điên của cô ta lại có một mạch lạc kỳ lạ nhất,
Với sự gắn kết chặt chẽ giữa sự việc này với sự việc khác,
Mà ta chưa từng thấy ở bất kỳ kẻ điên nào.
ISABELLA.
Ôi vị Công tước nhân từ,
Xin đừng xoáy sâu vào chuyện đó; cũng chớ nên vứt bỏ lý trí
Chỉ vì sự bất bình đẳng này; thay vào đó, hãy để lý trí của ngài giúp ích
Làm phơi bày sự thật ở nơi dường như đang bị che khuất,
Và vạch trần kẻ giả dối đang mang lốt sự thật.
CÔNG TƯỚC.
Nhiều kẻ không hề phát điên
Chắc chắn lại càng thiếu thốn lý trí hơn. Thế cô muốn nói gì nào?
ISABELLA.
Thần là chị ruột của một người tên Claudio,
Kẻ đã bị kết án tử hình
Vì tội dâm ô; bị kết án bởi chính Angelo.
Thần, khi đang trong thời gian thử thách để tu tập tại tu viện,
Đã được người em trai sai người đến nhắn nhủ; chính là Lucio
Làm sứ giả vào lúc đó.
LUCIO.
Chính là thần đây, thưa điện hạ nếu ngài cho phép.
Thần đã đến gặp cô ấy theo lời Claudio và khẩn khoản
Cô ấy hãy thử tìm kiếm vận may nhân từ nơi Lãnh chúa Angelo
Để xin ân xá cho người em trai tội nghiệp.
ISABELLA.
Đúng là anh ấy rồi.
CÔNG TƯỚC.
Ngươi đâu có được phép lên tiếng.
LUCIO.
Dạ không, thưa lãnh chúa kính mến,
Thần cũng chẳng mong được giữ miệng làm chi.
CÔNG TƯỚC.
Vậy thì bây giờ ta muốn ngươi im lặng;
Xin hãy ghi nhớ điều đó; và khi nào chính ngươi
Có việc riêng cho mình, cầu trời lúc đó ngươi
Sẽ biết điều mà ăn nói cho phải phép.
LUCIO.
Thần xin vâng lệnh ngài.
CÔNG TƯỚC.
Lời cảnh cáo ấy dành cho chính ngươi đấy. Hãy cẩn thận lấy làm ghi lòng.
ISABELLA.
Vị quý ông này đã thuật lại một phần câu chuyện của thần.
LUCIO.
Đúng thế.
CÔNG TƯỚC.
Có thể là đúng, nhưng ngươi đã sai rồi khi
Lên tiếng trước khi đến lượt.—Hãy tiếp tục đi.
ISABELLA.
Thần đã đến
Gặp tên đại diện đồi bại và tai hại này.
CÔNG TƯỚC.
Lời nói đó có phần điên rồ đấy.
ISABELLA.
Xin ngài lượng thứ;
Cách diễn đạt ấy hoàn toàn sát với sự việc.
CÔNG TƯỚC.
Lại sửa lưng ta nữa. Trở lại câu chuyện đi; hãy tiếp tục.
ISABELLA.
Nói ngắn gọn, để dẹp bỏ những diễn biến rườm rà không cần thiết:
Về việc thần đã nài nỉ ra sao, đã cầu xin và quỳ gối thế nào,
Hắn đã cự tuyệt thần ra sao, và thần đã đáp lời thế nào—
Bởi chuyện này dài dòng lắm—cái kết cục đê tiện ấy
Giờ đây thần phải nghẹn ngào trong đau đớn và hổ thẹn để thốt ra.
Hắn nhất quyết không chịu tha mạng cho em trai thần,
Trừ khi thần dâng hiến thân xác trong trắng của mình
Cho dục vọng trác táng và dâm ô của hắn;
Và sau khi giằng xé đấu tranh rất nhiều,
Nỗi dằn vặt của tình chị em đã đánh gục danh dự của thần,
Và thần đã phải khuất phục hắn. Nhưng ngay sáng hôm sau, sớm tinh mơ,
Khi lòng tham của hắn đã thỏa mãn, hắn liền phái người đem lệnh trát
Đến lấy đầu người em trai tội nghiệp của thần.
CÔNG TƯỚC.
Chuyện này nghe vô cùng vô lý!
ISABELLA.
Ôi, ước gì nó hoang đường như vẻ vô lý của nó!
CÔNG TƯỚC.
Nhân danh trời cao, hỡi kẻ khốn khổ dại dột, cô không biết mình đang nói gì đâu,
Hoặc không thì cô đã bị xúi giục để chống lại danh dự của ngài ấy
Trong một âm mưu đầy thù hận. Thứ nhất, sự chính trực của ngài ấy
Vốn hoàn toàn trong sạch không tỳ vết; thứ hai, hoàn toàn vô lý
Khi ngài ấy lại dùng sự quyết liệt nhường ấy để theo đuổi
Những lỗi lầm vốn thuộc về chính mình. Giả như ngài ấy đã phạm tội đó,
Ngài ấy đã phải tự phán xét chính em trai cô bằng bản thân mình,
Chứ đã chẳng nhẫn tâm tước mạng sống của cậu ta. Chắc chắn có kẻ đã giật dây cô.
Hãy khai nhận sự thật, và nói xem theo lời khuyên của ai
Mà cô lại đến đây để khiếu kiện.
ISABELLA.
Và chỉ có thế thôi sao?
Vậy thì, hỡi các đấng bề trên vô cùng thánh thiện,
Xin hãy ban cho thần sự kiên nhẫn, và khi thời cơ chín muồi,
Hãy vạch trần điều ác đang được che đậy
Dưới lớp vỏ bọc đường hoàng này! Xin trời cao che chở điện hạ khỏi muộn phiền,
Khi mà thần, kẻ mang nỗi oan khiên này, nay phải ra về trong sự hoài nghi.
CÔNG TƯỚC.
Ta biết cô rất nóng lòng muốn đi rồi đấy. Đâu, người đâu!
Tống cổ cô ta vào ngục! Lẽ nào chúng ta lại dung túng
Cho một hơi thở bôi nhọ và tai tiếng giáng xuống đầu
Một người vô cùng thân thiết với chúng ta ư? Chắc chắn đây là một âm mưu dàn dựng.
Những ai đã biết về ý định và việc cô đến đây?
ISABELLA.
Một người mà thần ước gì lúc này cũng có mặt ở đây, Tu sĩ Lodowick.
Sĩ quan cùng Isabella rời đi.
CÔNG TƯỚC.
Một vị cha xứ, có lẽ vậy. Ai biết kẻ tên Lodowick đó không?
LUCIO.
Thưa lãnh chúa, thần biết hắn. Đó là một tên thầy tu hay xía vào chuyện người khác.
Thần không ưa kẻ đó đâu. Giả sử hắn là kẻ phàm trần, thưa lãnh chúa,
Thì vì những lời lẽ hắn từng lăng mạ điện hạ
Trong thời gian ngài lánh mặt, thần đã cho hắn một trận nhừ đòn rồi.
CÔNG TƯỚC.
Lời lẽ xúc phạm ta ư? Chắc hẳn đây là một vị tu sĩ tốt tính đây.
Lại còn dám xúi giục người đàn bà khốn khổ này ở đây
Để chống lại quan đại diện của chúng ta! Hãy lùng bắt cho bằng được vị tu sĩ ấy.
LUCIO.
Mới tối hôm qua thôi, thưa lãnh chúa, chính mụ ta và tên tu sĩ đó,
Thần đã nhìn thấy họ ở nhà giam. Đúng là một tên tu sĩ xấc láo,
Một kẻ đê tiện đích thực.
THẦY TU PETER.
Nguyện xin điện hạ vạn phúc!
Thần đã đứng ở đây nãy giờ, thưa lãnh chúa, và thần đã nghe thấy
Đôi tai vương giả của ngài bị bôi nhọ. Trước hết, người đàn bà này
Đã vu khống một cách vô cùng bất công đối với quan đại diện của ngài,
Người vốn trong sạch hoàn toàn khỏi mọi sự vấy bẩn hay dính líu đến mụ ta,
Cũng trong sáng như mụ ta chưa từng sinh ra trên đời.
CÔNG TƯỚC.
Chúng ta vẫn luôn tin là như vậy.
Ngươi có biết vị Tu sĩ Lodowick mà mụ ta nhắc tới không?
THẦY TU PETER.
Thần biết ngài ấy là một người tu hành kính cẩn và thánh thiện,
Hoàn toàn không phải kẻ đê tiện hay kẻ hay xen vào chuyện thiên hạ tầm phào,
Như lời vị quý ông kia đã gán ghép cho ngài ấy;
Và, bằng uy tín của mình, thần xin cam đoan ngài ấy chưa từng bao giờ
Xuyên tạc sự thật về điện hạ như lời hắn cáo buộc.
LUCIO.
Thưa lãnh chúa, hắn ta là một kẻ vô cùng gian xảo; xin ngài hãy tin thần.
THẦY TU PETER.
Thôi được, rồi sẽ có lúc ngài ấy tự minh oan được cho mình;
Nhưng vào lúc này, ngài ấy đang lâm bệnh nặng, thưa lãnh chúa,
Mắc một cơn sốt kỳ lạ. Ngay khi nhận được thỉnh cầu tha thiết của ngài ấy,
Và khi hay tin có đơn khiếu kiện
Nhằm chống lại Lãnh chúa Angelo, thần đã đến đây
Để thuật lại, đúng như lời ngài ấy, những điều ngài ấy biết
Đâu là thật đâu là giả; và những gì ngài ấy sẽ đem ra làm chứng bằng lời thề
Cùng tất cả những bằng chứng xác thực nhất
Bất cứ khi nào ngài ấy được triệu tập. Trước hết, về người đàn bà này,
Để minh oan cho vị quý tộc đáng kính, người
Đã bị vu cáo một cách thô tục và trực diện,
Ngài sẽ được nghe thấy những lời phơi bày trần trụi ngay trước mắt mụ ta,
Cho đến tận khi chính mụ phải cúi đầu nhận tội.
CÔNG TƯỚC.
Thầy tu tốt ạ, chúng ta hãy cùng nghe xem sao.
Chẳng lẽ ngài không mỉm cười trước cảnh này sao, Lãnh chúa Angelo?
Ôi trời cao, sự phù phiếm của những kẻ khốn khổ mới đáng thương làm sao!
Hãy mang ghế đến đây cho chúng ta.—Lại đây, người anh họ Angelo,
Trong chuyện này ta sẽ giữ thái độ công tâm. Hãy để chính khanh làm thẩm phán
Cho vụ án của chính mình.
Mariana, che mặt, bước vào.
Đây có phải nhân chứng không, thầy tu?
Trước hết hãy để cô ta vén khăn che mặt lên rồi hãy nói.
MARIANA.
Xin ngài lượng thứ; thần sẽ không vén khăn che mặt
Cho đến khi phu quân của thần cất lời cho phép.
CÔNG TƯỚC.
Sao, cô đã kết hôn rồi ư?
MARIANA.
Dạ chưa, thưa lãnh chúa.
CÔNG TƯỚC.
Cô vẫn là trinh nữ chứ?
MARIANA.
Dạ không, thưa lãnh chúa.
CÔNG TƯỚC.
Vậy là một góa phụ ư?
MARIANA.
Cũng chẳng phải luôn, thưa lãnh chúa.
CÔNG TƯỚC.
Sao cơ, thế ra cô chẳng là gì cả sao, không phải trinh nữ, chẳng phải góa phụ, cũng chẳng phải vợ ai ư?
LUCIO.
Thưa lãnh chúa, mụ ta có thể là một ả điếm; bởi khối ả thuộc loại chẳng phải trinh nữ, chẳng phải góa phụ, mà cũng chẳng phải vợ ai cả.
CÔNG TƯỚC.
Hãy bịt cái mồm kẻ đó lại. Ta ước gì hắn có chút lý do nào đó để tự bênh vực cho chính mình.
LUCIO.
Vâng, thưa lãnh chúa.
MARIANA.
Thưa lãnh chúa, thần xin thú nhận thần chưa từng kết hôn,
Và thần cũng xin thú nhận thêm, thần không còn là trinh nữ.
Thần đã từng qua lại với phu quân của mình; thế nhưng phu quân của thần
Lại chẳng hề hay biết rằng ông ấy từng qua lại với thần.
LUCIO.
Thế thì chắc hắn ta say khướt rồi, thưa lãnh chúa; chẳng còn lý do nào khác đâu.
CÔNG TƯỚC.
Vì lợi ích của sự im lặng, ta ước gì ngươi cũng được như thế.
LUCIO.
Vâng, thưa lãnh chúa.
CÔNG TƯỚC.
Đây chẳng phải nhân chứng gì cho Lãnh chúa Angelo cả.
MARIANA.
Giờ thì thần xin đi thẳng vào vấn đề, thưa lãnh chúa.
Người đang cáo buộc ngài ấy tội dâm ô
Cũng dùng đúng phương thức đó để cáo buộc phu quân của thần,
Và buộc tội ông ấy, thưa lãnh chúa, vào một khoảng thời gian mà
Thần có thể thề độc rằng thần đã ôm trọn ông ấy trong vòng tay
Cùng với tất cả những cảm xúc nồng cháy của tình yêu.
ANGELO.
Mụ ta còn đang cáo buộc ai ngoài ta nữa không?
MARIANA.
Dạ không, thần không biết ai khác.
CÔNG TƯỚC.
Không á? Cô bảo là phu quân của cô cơ mà.
MARIANA.
Vâng, chính xác là thế, thưa lãnh chúa, và người đó chính là Angelo,
Kẻ vẫninh đinh cho rằng hắn chưa từng chạm vào thân xác thần,
Nhưng lại đinh ninh rằng hắn đã biết rõ thân xác của Isabel.
ANGELO.
Đây quả là một sự vu khống kỳ quái. Hãy để ta nhìn mặt cô xem nào.
MARIANA.
Phu quân của thần đã ra lệnh; giờ thì thần xin cởi mặt nạ. [Vén khăn che mặt.]
Đây chính là khuôn mặt ấy, hỡi kẻ tàn nhẫn Angelo,
Mà có lần ngươi từng thề là đáng giá từng xu để ngắm nhìn.
Đây chính là bàn tay từng gắn kết bằng một lời thề nguyền
Được siết chặt trong đôi bàn tay ngươi. Đây chính là tấm thân
Đã thay thế chỗ của Isabel
Và chiều chuộng ngươi tại khu nhà vườn của ngươi
Dưới thân phận được tưởng tượng là của nàng ấy.
CÔNG TƯỚC.
Ngươi có biết người đàn bà này không?
LUCIO.
Biết theo nghĩa xác thịt ấy mà, mụ ta vừa bảo thế.
CÔNG TƯỚC.
Đồ ranh con, câm miệng ngay.
LUCIO.
Đủ rồi, thưa lãnh chúa.
ANGELO.
Thưa lãnh chúa, thần buộc phải thú nhận là thần có biết người đàn bà này;
Và cách đây năm năm từng có vài lời bàn chuyện kết hôn
Giữa thần và cô ta; nhưng rồi đã phải hủy bỏ,
Một phần vì những của hồi môn mà cô ta hứa hẹn
Đã không đạt được như thỏa thuận ban đầu; nhưng chủ yếu là vì
Danh tiếng của cô ta đã bị tổn hại
Do lối sống lẳng lơ. Kể từ khoảng thời gian năm năm đó trở đi,
Thần chưa từng trò chuyện, nhìn mặt hay nghe tin tức gì về cô ta nữa,
Xin lấy đức tin và danh dự của thần ra để đảm bảo.
MARIANA.
Hỡi vị vương tử cao quý,
Giống như ánh sáng phát ra từ thiên đàng và lời nói cất lên từ hơi thở,
Giống như sự chân thực có lý lẽ và đức hạnh có chân lý,
Thần đã đính ước làm vợ của người đàn ông này một cách khăng khít vô cùng
Như những lời thề nguyền có thể tạo nên. Và, thưa lãnh chúa kính mến,
Chỉ mới tối thứ Ba vừa qua thôi, tại khu nhà vườn của hắn,
Hắn đã ân ái với thần như một người vợ. Nếu điều này là sự thật,
Xin hãy để thần đứng dậy khỏi đầu gối trong an toàn,
Bằng không xin hãy biến thần thành khối đá vĩnh viễn
Gắn chặt nơi này như một pho tượng cẩm thạch!
ANGELO.
Đến giờ phút này ta mới chịu mỉm cười đấy.
Giờ đây, xin vị lãnh chúa kính mến hãy trao cho thần toàn quyền phân xử công lý.
Sự kiên nhẫn của thần đã bị thách thức đến cùng giới hạn. Thần nhận ra rằng
Những người đàn bà kém hiểu biết, thiếu minh mẫn này chẳng qua chỉ là
Công cụ của một kẻ thế lực nào đó quyền uy hơn
Đang đứng sau giật dây họ. Xin hãy cho phép thần, thưa lãnh chúa,
Được tự mình điều tra ra âm mưu này.
CÔNG TƯỚC.
Ừ, ta hoàn toàn đồng ý;
Và hãy trừng phạt chúng cho đến tận cùng mức độ ngươi muốn.
Hỡi tên tu sĩ dại dột, và mụ đàn bà đê tiện kia,
Cấu kết với kẻ đã bỏ trốn, ngươi có nghĩ rằng những lời thề thốt của tụi bây,
Dù có thề thốt lật nhào từng vị thánh trên trời đi nữa,
Lại có thể trở thành bằng chứng chống lại giá trị và uy tín của ngài ấy,
Một uy tín đã được đóng ấn bằng sự công nhận hay không? Ngươi, Lãnh chúa Escalus,
Hãy ngồi cạnh người anh họ của ta; hãy giúp ngài ấy một tay
Để tìm ra ngọn ngành của trò mờ ám này, xem nó bắt nguồn từ đâu.
Vẫn còn một tên tu sĩ khác đứng sau giật dây bọn chúng;
Hãy sai người điệu cổ hắn đến đây.
THẦY TU PETER.
Ước gì hắn có mặt ở đây, thưa lãnh chúa; bởi chính hắn ta
Đã xúi giục bọn phụ nữ đứng đơn khiếu kiện này.
Quan ngục của ngài biết rõ nơi hắn đang trú ngụ,
Và ngài ấy có thể sai người đi bắt hắn về.
CÔNG TƯỚC.
Đi đi, hãy làm điều đó ngay lập tức.
Quan ngục bước ra.
Còn ngươi, người anh họ cao quý và đáng tin cậy của ta,
Người có trách nhiệm phải xét xử thấu đáo vụ việc này,
Hãy tùy ý xử lý những kẻ xúc phạm ngài
Bằng bất kỳ hình phạt nào mà ngài cho là thỏa đáng nhất. Ta sẽ tạm thời
Rời khỏi các ngươi; nhưng đừng ai rời đi cho đến khi các ngươi đã
Đưa ra phán quyết hoàn toàn thấu đáo về những kẻ vu khống này.
ESCALUS.
Thưa lãnh chúa, chúng tôi sẽ xử lý triệt để chuyện này.
Công tước bước ra.
Thưa Ngài Lucio, chẳng phải ngài từng nói ngài biết vị Tu sĩ Lodowick đó là một kẻ
Vô loại không đáng tin cậy hay sao?
LUCIO.
Cucullus non facit monachum, chiếc áo cà sa không làm nên thầy tu, hắn chẳng có gì ra hồn ngoài bộ đồ đang mặc trên người, và lại là kẻ từng thốt ra những lời lẽ vô cùng đê tiện về Công tước.
ESCALUS.
Chúng tôi sẽ nhờ ngài ở lại đây cho tới khi hắn tới, và đối chất những lời buộc tội với hắn.
Chúng ta sẽ cho tên tu sĩ này biết tay.
LUCIO.
Hắn chẳng thua kém bất cứ tên nào ở Viên đâu, xin lấy danh dự của tôi ra đảm bảo.
ESCALUS.
Hãy gọi con mụ Isabel đó tới đây một lần nữa. Ta muốn nói chuyện với mụ.
Một người hầu bước ra.
Xin ngài hãy rộng lượng, thưa lãnh chúa, hãy để tôi tự mình tra hỏi; ngài sẽ thấy cách tôi xử lý mụ ta ra sao.
LUCIO.
Chắc chắn chẳng khá hơn hắn đâu, nếu dựa theo lời tự thuật của chính mụ.
ESCALUS.
Ngươi nói gì cơ?
LUCIO.
Dạ thưa ngài, tôi nghĩ rằng, nếu ngài tra hỏi riêng mụ ta, mụ sẽ mau chóng cúi đầu nhận tội hơn; có lẽ vì đứng trước đám đông nên mụ ta đâm ra xấu hổ chăng.
Công tước hóa trang thành thầy tu, Quan ngục và Isabella cùng các sĩ quan lần lượt bước vào từ nhiều cửa.
ESCALUS.
Ta sẽ dùng biện pháp kín đáo để thẩm vấn mụ ta.
LUCIO.
Đúng thế là phải cách; vì đám phụ nữ thường hay nhẹ dạ vào lúc nửa đêm mà.
ESCALUS.
[Nói với Isabella.] Lại đây nào quý cô, ở đây có một người phụ nữ đang phủ nhận toàn bộ những gì
Cô vừa khai báo đấy.
LUCIO.
Thưa lãnh chúa, tên khốn mà tôi vừa nhắc tới đang đến kìa, đi cùng với quan ngục đấy.
ESCALUS.
Đến đúng lúc lắm. Ngươi chớ có lên tiếng với hắn cho đến khi chúng ta gọi tên ngươi.
LUCIO.
Xin tuân lệnh.
ESCALUS.
Lại đây, thưa ngài, có phải ngài đã xúi giục những người phụ nữ này vu khống Lãnh chúa Angelo không? Họ đã khai nhận chính ngài là kẻ chủ mưu đấy.
CÔNG TƯỚC.
Hoàn toàn bị đặt.
ESCALUS.
Hỗn xược! Ngươi có biết mình đang đứng ở đâu không?
CÔNG TƯỚC.
Xin hãy nể trọng địa vị cao quý của ngài; và hãy để cho ma quỷ
Cũng có lúc được tôn kính vì chiếc ngai rực lửa của hắn.
Công tước đang ở đâu? Chính ngài ấy mới là người phải lắng nghe lời thần.
ESCALUS.
Quyền lực của Công tước đều tập trung ở chúng ta; và chúng ta sẽ lắng nghe ngươi nói.
Hãy lo mà ăn nói cho thật cẩn trọng vào đấy.
CÔNG TƯỚC.
Ít ra thì cũng phải thật dũng cảm. Nhưng ôi, những linh hồn tội nghiệp ơi,
Các ngươi đến đây để tìm kiếm con chiên nơi hang ổ của bầy sói,
Xin hãy vĩnh biệt niềm hy vọng được công lý minh oan đi! Công tước đã đi vắng rồi ư?
Vậy thì công lý của các ngươi cũng theo đó mà tiêu tơi luôn rồi. Công tước thật bất công
Khi nhẫn tâm bác bỏ lá đơn kêu oan rành rành của các ngươi,
Và phó mặc vụ phán xử của các ngươi vào chính cái miệng của kẻ tiểu nhân
Mà các ngươi đang lặn lội đến đây để tố cáo.
LUCIO.
Chính là tên khốn này đây; đúng là cái tên mà tôi vừa mới nhắc tới.
ESCALUS.
Này cái tên thầy tu bất kính và ô uội kia,
Chẳng lẽ việc ngươi xúi giục những mụ đàn bà này đứng ra
Cáo buộc vị quý ông đáng kính ấy vẫn chưa đủ, mà với cái miệng bẩn thỉu,
Ngươi còn dám lớn tiếng lăng mạ ngay trước tai ngài ấy,
Gọi ngài ấy là kẻ đồi bại ư? Rồi sau đó ngươi còn dám tráo trở chuyển hướng từ ngài ấy
Sang chính Công tước, để buông lời buộc tội ngài ấy bất công nữa cơ à?
Lôi hắn đi! Tống cổ hắn lên giá tra tấn! Ta sẽ bẻ gãy từng
Khúc xương khớp của ngươi, cho đến khi moi được mục đích thực sự của ngươi ra thì thôi.
Gì chứ! Dám bảo là bất công á?
CÔNG TƯỚC.
Xin ngài đừng quá nóng giận. Công tước
Còn chẳng dám vươn ngón tay này của ta ra, nói chi đến chuyện
Dám tự tra tấn chính mình. Ta không phải là thần dân của ngài ấy,
Cũng chẳng phải kẻ thuộc quyền cai quản ở vùng này. Công việc của ta tại đất nước này
Chỉ đưa ta đến đây với tư cách một kẻ đứng ngoài quan sát tại Viên,
Nơi ta đã chứng kiến sự nhũng nhiễu sục sôi và bốc bọt
Cho đến khi tràn ngập cả chốn ô trọc. Luật lệ thì đặt ra cho mọi tội lỗi,
Nhưng những tội lỗi lại được bao che đến mức những bộ luật nghiêm ngặt ấy
Chỉ đứng đó như những món tiền phạt treo chơi trong tiệm hớt tóc,
Chỉ để làm cảnh chế giễu hơn là để răn đe thực sự.
ESCALUS.
Lời lẽ phỉ báng triều đình! Đưa hắn vào ngục ngay lập tức!
ANGELO.
Ngài có thể dùng điều gì để buộc tội hắn đây, Thượng khách Lucio?
Có đúng đây là kẻ mà ngài từng kể với chúng ta không?
LUCIO.
Chính là hắn đấy, thưa lãnh chúa. Lại đây nào ông cụ đầu hói.
Mày có nhận ra tao không?
CÔNG TƯỚC.
Ta nhớ ra ngươi rồi, thưa ngài, qua âm điệu giọng nói của ngươi. Ta từng gặp ngươi ở nhà giam, trong lúc Công tước vắng mặt.
LUCIO.
Ồ, thế hóa ra là vậy à? Thế mày có còn nhớ những gì mày đã ba hoa về Công tước không?
CÔNG TƯỚC.
Ta nhớ rất rõ là đằng khác, thưa ngài.
LUCIO.
Nhớ cơ đấy, thưa ngài? Thế có đúng Công tước là một kẻ chuyên buôn hương bán phấn, một tên ngốc và là một kẻ hèn nhát, như những gì mày từng lớn tiếng bịu mai ông ấy lúc đó không?
CÔNG TƯỚC.
Chính ngài, thưa ngài, phải hoán đổi thân phận với ta thì mới thốt ra nổi những lời đồn đại đó là của ta được. Kỳ thực chính ngài mới là kẻ đã ba hoa về ngài ấy như vậy, và còn tồi tệ hơn, thậm chí kinh khủng hơn thế nhiều.
LUCIO.
Ôi cái tên khốn kiếp đáng đày đọa này! Chẳng phải tao đã từng tóm mũi mày vì mấy lời hỗn xướng đó sao?
CÔNG TƯỚC.
Ta xin thề là ta yêu mến Công tước hệt như yêu chính bản thân mình.
ANGELO.
Nghe kìa, gã tiểu nhân này giờ lại đang tìm cách chốiméo mó để xoa dịu sau những lời vu khống phản loạn của hắn!
ESCALUS.
Loại người như thế thì chẳng còn gì để mà đôi co nữa. Lôi cổ hắn vào ngục ngay! Quan ngục đâu rồi? Lại đây tống giam hắn! Cùm hắn cho thật kỹ vào. Đừng cho hắn cở mở cái miệng thối tha đó nữa. Lôi cả đám ả đanh đá kia đi, cùng với tên đồng bọn thông đồng với chúng nữa!
Quan ngục lao vào giữ lấy Công tước.
CÔNG TƯỚC.
Khoan đã, thưa ngài, hãy chùng tay lại một chút.
ANGELO.
Gì chứ, hắn dám chống cự ư? Lại đây phụ một tay nào, Lucio.
LUCIO.
Lại đây nào, đồ con giời, lại đây, lại đây. Phì, đồ khốn! Sao hả, cái mặt đầu hói chuyên bịp bợm kia! Mày lại còn phải trùm khăn che mặt cơ à? Lòi cái bộ mặt gian xảo của mày ra xem nào, cầu trời cho mày toi mạng! Lộ cái mặt chó má chuyên đi cắn càn của mày ra xem nào, rồi treo cổ mày lên cho hả giận một chặp! Chịu tháo ra chưa hả?
Giật phăng chiếc mũ trùm đầu của thầy tu và lòi ra mặt Công tước.
CÔNG TƯỚC.
Ngươi đúng là tên khốn đầu tiên dám cả gan làm ra một vị công tước đấy.
Trước hết, thưa quan ngục, hãy cho phép ta bảo lãnh ba vị thiện nam tín nữ này.
[Nói với Lucio.] Đừng có mà hòng chuồn đi đâu nhé, thưa ngài, vì thầy tu với ngươi
Sẽ còn phải nói chuyện với nhau đấy.—Tóm cổ hắn lại cho ta.
LUCIO.
Cái này thì có lẽ còn tệ hơn cả bị treo cổ ấy chứ.
CÔNG TƯỚC.
[Nói với Escalus.] Những gì ngài vừa thốt ra, ta xin xá tội. Xin hãy ngồi xuống đây.
Chúng ta sẽ mượn chỗ của hắn. [Nói với Angelo.] Thưa ngài, xin cho phép.
Khanh còn chút lời lẽ, sự khôn ngoan hay sự trơ trẽn nào
Có thể cứu vãn được tình thế lúc này nữa không? Nếu khanh còn,
Thì cứ bấu víu vào đó cho đến khi câu chuyện của ta được kể xong,
Và đừng có hòng chối cãi nữa.
ANGELO.
Ôi vương gia đáng kính của thần,
Thần sẽ càng trở nên tội lỗi hơn cả tội lỗi hiện tại của mình
Nếu cứ ngây thơ nghĩ rằng mình có thể che giấu được ngài,
Khi mà thần nhận ra điện hạ, tựa như đấng quyền năng tối cao,
Đã thấu suốt mọi hành vi sai trái của thần. Vậy thì, thưa vị vương tử nhân từ,
Xin đừng mở phiên tòa xét xử sự ô nhục của thần nữa,
Mà hãy để chính lời thú nhận của thần thay cho bản án.
Bản án lập tức được tuyên, rồi cái chết nối tiếp theo sau đó
Chính là ân huệ duy nhất mà thần khẩn cầu.
CÔNG TƯỚC.
Lại đây nào, Mariana.
Hãy khai thật đi, có phải ngươi từng đính ước với người đàn bà này không?
ANGELO.
Thưa ngài, thần xin nhận là có.
CÔNG TƯỚC.
Đi đi, hãy đưa cô ấy đi và tiến hành hôn lễ ngay lập tức.
Hãy làm lễ cưới đi, hỡi thầy tu; khi nào xong xuôi,
Hãy áp giải hắn trở lại đây.—Đi cùng với họ đi, thưa quan ngục.
Angelo, Mariana, Thầy tu Peter và Quan ngục rời đi.
ESCALUS.
Thưa lãnh chúa, thần còn cảm thấy sửng sốt trước sự đồi bại của hắn
Hơn là sự kỳ quái của toàn bộ câu chuyện này.
CÔNG TƯỚC.
Lại đây nào, Isabel.
Vị thầy tu của nàng giờ đây chính là vương tử của nàng. Như trước kia ta từng
Tận tụy và luôn hướng về công việc của nàng,
Dù tâm can không đổi thay dẫu khoác lớp áo tu hành, ta vẫn mãi là
Kẻ tận tụy phục vụ cho nàng.
ISABELLA.
Ôi, xin ngài hãy lượng thứ cho thần,
Vì thần, một kẻ bề tôi, đã dám sai khiến và làm phiền đến
Quyền lực tối cao mà thần chẳng hề hay biết.
CÔNG TƯỚC.
Isabel, nàng đã được tha thứ.
Và giờ đây, hỡi người con gái thân yêu, nàng cũng hãy rộng lượng với chúng ta như thế.
Ta biết cái chết của người em trai vẫn đang khắc khoải trong tim nàng,
Và nàng có thể thắc mắc tại sao ta lại phải ẩn mình,
Trong khi chật vật tìm cách cứu mạng cậu ta, mà lại không chịu
Đường đột phơi bày quyền năng đang che giấu của mình
Thay vì để cậu ta phải chịu cảnh bỏ mạng như vậy. Ôi người con gái nhân hậu nhất,
Chính tốc độ chớp nhoáng của cái chết nơi cậu ta,
Mà ta cứ nghĩ là sẽ tiến đến với những bước chậm chạp hơn,
Đã bóp chết mục đích của ta. Dù sao thì xin hãy để linh hồn cậu ta được yên nghỉ.
Sống một cuộc đời như thế, vượt qua cả nỗi sợ cái chết,
Vẫn đáng giá hơn là sống chỉ để ôm nỗi sợ hãi. Xin hãy lấy đó làm sự an ủi,
Em trai nàng đã được hạnh phúc nhường nào.
ISABELLA.
Thần xin vâng, thưa lãnh chúa.
Angelo, Mariana, Thầy tu Peter và Quan ngục bước vào.
CÔNG TƯỚC.
Đối với người đàn ông mới kết hôn đang tiến lại gần đây,
Kẻ mà những tưởng tượng đồi bại từng làm tổn hại
Đến danh dự luôn được bảo vệ kỹ lưỡng của nàng, nàng hãy rộng lượng tha thứ
Vì nể tình Mariana. Nhưng xét việc hắn đã tuyên án tử hình em trai nàng,
Bởi hắn phạm tội vi phạm kép
Về sự trinh bạch thiêng liêng và việc thất hứa
Đi kèm theo đó, để đổi lấy mạng sống của em trai nàng,
Chính sự nhân từ của luật pháp đang cất lên tiếng kêu khóc
Rành mạch nhất, vang lên từ chính miệng lưỡi của nó,
“Đổi Angelo lấy Claudio, mạng đền mạng.”
Nhanh chóng thì vẫn phải trả giá bằng sự nhanh chóng, thong thả thì đáp lại bằng sự thong thả;
Gieo nhân nào gặt quả nấy, và đo lường sòng phẳng từng tấc một.
Thế nên, hỡi Angelo, tội lỗi của ngươi nay đã rành rành ra đó,
Dù ngươi có muốn chối cãi đi chăng nữa, thì việc chối cãi cũng chẳng cứu vãn được gì cho ngươi đâu.
Chúng ta tuyên án tử hình ngươi ngay tại khúc gỗ hành quyết
Nơi Claudio từng cúi đầu chịu chết, và với tốc độ nhanh chóng hệt như thế.
Lôi hắn đi.
MARIANA.
Ôi vị lãnh chúa nhân từ vô hạn của thần,
Thần hy vọng ngài không đem một người chồng ra để đùa cợt với thần đấy chứ.
CÔNG TƯỚC.
Chính phu quân của cô mới là kẻ đã đùa cợt với cô bằng danh nghĩa một người chồng.
Vì muốn đồng ý bảo vệ danh dự cho cô,
Ta mới thấy cuộc hôn nhân của cô là hợp lý. Bằng không thì những điều tiếng dị nghị,
Vì hắn đã từng qua lại với cô, có thể sẽ bôi nhọ cuộc đời cô,
Và bóp nghẹt những điều tốt đẹp chờ đợi cô ở tương lai. Còn về gia tài của hắn,
Dù theo luật tịch thu thì chúng đã thuộc về chúng ta,
Nhưng chúng ta sẽ ban tặng toàn bộ và để cô thừa hưởng chúng với tư cách một góa phụ
Ðể cô có tiền tậu lấy một người chồng tốt hơn.
MARIANA.
Ôi vương gia kính yêu của thần,
Thần không tha thiết cầu xin một người đàn ông nào khác, cũng chẳng cần người nào tốt hơn thế.
CÔNG TƯỚC.
Đừng có mà cầu xin hắn nữa; quyết định của chúng ta là chung thẩm.
MARIANA.
[Quỳ xuống.] Xin bệ hạ hãy rủ lòng thương—
CÔNG TƯỚC.
Cô chỉ tốn công vô ích mà thôi.
Lôi cổ hắn đi chịu chết đi. [Nói với Lucio.] Giờ thì tới lượt ngươi, thưa ngài.
MARIANA.
Ôi vương gia nhân từ của thần.—Hỡi Isabel ngọt ngào, hãy đứng về phía thần;
Hãy thay thần quỳ gối van xin, và suốt quãng đời còn lại của thần,
Thần sẽ dâng hiến toàn bộ phần đời đó để phục vụ cho nàng.
CÔNG TƯỚC.
Nàng đang nài nỉ cô ấy một cách hoàn toàn trái với luân thường đạo lý đấy.
Giả sử cô ấy quỳ xuống để xin ân xá cho hành vi tội ác này,
Thì linh hồn người em trai của cô ấy sẽ phá vỡ tấm lót mộ bằng đá,
Và lôi cổ cô ấy đi trong nỗi kinh hoàng tột độ.
MARIANA.
Isabel,
Isabel ngọt ngào, xin hãy chỉ quỳ cạnh thần thôi;
Hãy giơ hai tay lên, chẳng cần nói gì cả. Thần sẽ thay mặt nói hết tất cả.
Người ta vẫn bảo những người đàn ông ưu tú nhất đều được nhào nặn từ những lầm lỗi,
Và phần lớn họ trở nên tuyệt vời hơn rất nhiều
Chính nhờ việc từng vướng vào chút ít lỗi lầm. Phu quân của thần cũng có thể như thế.
Ôi Isabel, chẳng lẽ nàng không chịu quỳ xuống một gối hay sao?
CÔNG TƯỚC.
Hắn phải đền mạng cho cái chết của Claudio.
ISABELLA.
[Quỳ xuống.] Kính lạy vị bệ hạ vô cùng khoan dung,
Nếu ngài dủ lòng thương, xin hãy nhìn người đàn ông bị kết án này
Hệt như thể em trai thần vẫn còn sống vậy. Thần chợt nghĩ rằng
Sự chân thành đúng mực từng chi phối mọi hành động của hắn
Cho đến trước khi hắn nhìn ngắm thần. Đã là như vậy,
Xin đừng bắt hắn phải chết. Em trai thần dẫu sao cũng đã chịu hình phạt đích đáng,
Bởi nó đã thực hiện hành vi khiến nó phải trả giá bằng mạng sống.
Còn về phần Angelo,
Hành động của hắn thực chất chưa hề vượt qua giới hạn ý định xấu xa,
Và vì thế nó chỉ phải được chôn vùi như một dự định
Đã chết yểu dọc đường mà thôi. Suy nghĩ thì chẳng phải tội phạm;
Và những dự định suy cho cùng cũng chỉ là suy nghĩ.
MARIANA.
Đúng thế, hoàn toàn chỉ là suy nghĩ thôi, thưa lãnh chúa.
CÔNG TƯỚC.
Lời thỉnh cầu của các người vô ích thôi. Đứng lên đi, ta bảo thế.
Ta vừa chợt nhớ ra một lỗi lầm khác.
Quan ngục, tại sao Claudio lại bị trừng trị chém đầu
Vào một khung giờ bất thường như vậy?
QUAN NGỤC.
Đó là lệnh đã được ban ra như thế ạ.
CÔNG TƯỚC.
Ngươi có lệnh trát đặc biệt nào cho hành động đó không?
QUAN NGỤC.
Dạ không, thưa lãnh chúa kính mến, đó chỉ là thông điệp được truyền đạt riêng tư.
CÔNG TƯỚC.
Vì lý do đó mà ta quyết định sa thải chức vụ của ngươi.
Hãy nộp lại những chiếc chìa khóa đây.
QUAN NGỤC.
Xin ngài lượng thứ, thưa vương gia cao quý.
Thần cứ ngỡ đó là một mệnh lệnh đúng đắn, chứ hoàn toàn không hề hay biết;
Nhưng sau khi suy xét kỹ hơn thì thần cũng đã cảm thấy hối hận.
Để làm bằng chứng cho điều đó, vẫn còn một kẻ trong ngục
Lẽ ra đã phải chịu án tử theo sắc lệnh riêng tư kia,
Thần vẫn đang giữ lại mạng sống cho hắn.
CÔNG TƯỚC.
Hắn là ai?
QUAN NGỤC.
Dạ thưa, hắn tên là Barnardine.
CÔNG TƯỚC.
Ta ước gì ngươi cũng xử lý Claudio như thế từ đầu.
Đi đi, hãy điệu hắn đến đây để ta được tận mắt nhìn thấy mặt hắn.
Quan ngục bước ra.
ESCALUS.
Thần rất lấy làm tiếc khi một người uyên bác và khôn ngoan
Như ngài, Lãnh chúa Angelo, bấy lâu nay vẫn thể hiện,
Lại có thể vấp ngã một cú quá ư tồi tệ, cả trong lúc men say tình ái
Lẫn sự thiếu vắng phán đoán sáng suốt sau đó.
ANGELO.
Thần vô cùng hối hận vì những nỗi đau đớn mà mình đã gây ra,
Và nó cứ cắm sâu vào tâm can đầy ăn năn của thần
Đến mức thần khao khát cái chết hơn là sự khoan hồng;
Đó chính là kết cục thần đáng phải nhận, và thần tha thiết khẩn cầu điều đó.
Quan ngục dẫn Barnardine, Claudio (được trùm kín mặt) và Juliet bước vào.
CÔNG TƯỚC.
Đâu là kẻ tên Barnardine đó?
QUAN NGỤC.
Dạ thưa, chính là hắn đây ạ.
CÔNG TƯỚC.
Từng có một vị thầy tu kể cho ta nghe về con người này.
Này ranh con, thiên hạ đồn mày có một tâm hồn vô cùng bướng bỉnh
Chẳng màng nhận thức điều gì ngoài cõi thế gian này,
Và sống cuộc đời mình hoàn toàn theo chuẩn mực đó. Mày đã bị kết án tử;
Nhưng, đối với những tội lỗi trần tục đó, ta xí xóa cho tất cả,
Và mong mày hãy tận dụng lòng thương xót này để chuẩn bị
Cho những ngày tươi sáng hơn ở tương lai. Thầy tu, hãy khuyên bảo hắn;
Ta giao hắn lại cho nhà ngươi.—Kia là kẻ trùm mặt nào thế kia?
QUAN NGỤC.
Dạ thưa, đó là một tên tù nhân khác mà thần đã giữ lại mạng sống,
Lẽ ra hắn đã phải bỏ mạng khi Claudio bị tước đoạt đầu;
Hắn có ngoại hình gần như y đúc một bản sao của chính Claudio vậy.
[Cởi khăn trùm mặt Claudio.]
CÔNG TƯỚC.
[Nói với Isabella.] Nếu hắn giống em trai nàng, thì vì nể tình em trai nàng
Hắn sẽ được ân xá; và vì nể tình nàng vô cùng đáng yêu,
Hãy đưa tay đây cho ta và nói rằng nàng sẽ thuộc về ta.
Hắn cũng chính là em trai của ta mà thôi. Nhưng chuyện đó hãy để dịp khác thích hợp hơn.
Đến lúc này Lãnh chúa Angelo mới nhận ra mình đã được an toàn;
Ta dường như nhìn thấy tia sáng hồi sinh lóe lên trong ánh mắt hắn.
Thôi được, hỡi Angelo, những tội ác của ngươi đã được đền bù thỏa đáng rồi đấy.
Hãy lo mà yêu thương người vợ của mình, giá trị của nàng hoàn toàn xứng đáng với ngươi.
Ta thấy trong lòng mình trào dâng sự khoan dung dễ dễ.
Thế nhưng vẫn còn một kẻ đang đứng đây mà ta không tài nào tha thứ nổi.
[Nói với Lucio.] Này cái tên ranh con, kẻ từng vạch mặt ta là một tên ngốc, một kẻ hèn nhát,
Một kẻ đắm chìm trong sắc dục, một tên đần độn, một kẻ điên khùng.
Ta đã từng làm gì nên tội với ngươi
Mà ngươi lại đi tụ tụng ta tơi bời như thế hả?
LUCIO.
Dạ thưa ngài, thần thực ra chỉ ba hoa theo thói quen bỡn cợt thế thôi ạ. Nếu ngài muốn treo cổ thần vì chuyện đó thì tùy ngài, nhưng thần thà xin ngài rủ lòng thương cho thần chịu hình phạt đánh roi thì hơn.
CÔNG TƯỚC.
Đánh roi trước đã, thưa ngài, rồi hẵng tính đến chuyện treo cổ sau.
Quan ngục hãy đi loan báo khắp mọi ngóc ngách trong thành phố,
Rằng nếu có bất kỳ người phụ nữ nào từng bị gã đồi bại này hãm hại,
Hệt như những gì ta từng nghe hắn tự thề thốt là có một ả
Mà hắn đã làm cho mang thai—hãy để ả ta xuất hiện,
Và hắn sẽ phải cưới ả làm vợ. Sau khi hôn lễ hoàn tất,
Hãy lôi hắn đi đánh roi rồi treo cổ lên cho ta.
LUCIO.
Thần xin điện hạ hãy rủ lòng thương, đừng bắt thần kết hôn với một ả điếm. Chính miệng điện hạ vừa mới bảo
Lúc nãy là thần đã ban ơn cho ngài làm công tước cơ mà; lạy ngài kính mến, xin đừng báo đáp thần bằng cách biến thần thành một kẻ bị cắm sừng.
CÔNG TƯỚC.
Nhân danh danh dự của ta, ngươi nhất định phải cưới ả.
Những lời vu khống của ngươi, ta xin bỏ qua, và đồng thời
Tha bổng luôn cả những tội danh khác của ngươi.—Hãy tống cổ hắn vào ngục,
Và bảo đảm ý nguyện của chúng ta phải được thi hành triệt để.
LUCIO.
Thưa lãnh chúa, cưới một ả điếm chẳng khác nào chịu hình phạt đè tảng đá nặng cho đến chết, rồi bị đánh roi và treo cổ cả lũ lượt.
CÔNG TƯỚC.
Hành vi vu khống một vị hoàng tử hoàn toàn xứng đáng nhận lấy kết cục đó.
Các sĩ quan giải Lucio đi.
Này Claudio, người phụ nữ mà anh từng hãm hại, hãy lo mà đền bù cho cô ấy.
Xin gửi niềm vui đến Mariana! Hãy yêu thương nàng ấy, hỡi Angelo.
Ta đã nghe nàng xưng tội, và ta thừa biết đức hạnh của nàng.
Cảm ơn người bạn tốt Escalus vì sự tử tế vô bờ bỗng của ông;
Vẫn còn những điều bất ngờ phía sau mang lại niềm hân hoan lớn hơn thế nhiều.
Cảm ơn quan ngục vì sự chu đáo và kín kẽ của ông;
Chúng ta sẽ trọng dụng ông ở một vị trí xứng đáng hơn.
Hãy tha thứ cho Angelo, người từng đem về cho anh
Cái đầu của Ragozine để thế chỗ cho Claudio.
Tội lỗi ấy đã tự nó được tha thứ rồi. Hỡi Isabel thân mến,
Ta có một đề nghị vô cùng quan trọng đối với hạnh phúc của nàng;
Nếu nàng chịu mở lòng lắng nghe nó,
Thì những gì là của ta sẽ thuộc về nàng, và những gì là của nàng cũng sẽ là của ta.
Nào, hãy đưa chúng ta về cung điện, nơi chúng ta sẽ hé lộ
Những điều bất ngờ còn lại mà tất cả các ngươi đều đáng được biết.
Họ rời đi.