Thiên tử đứng dưới Bắc khuyết của Vị Ương cung, nhìn về phía Đại tướng quân phủ đối diện chéo đường Cảo nhai, khẽ thở dài một tiếng.

Vừa bước vào tháng Chạp, không khí năm mới đã dần đậm đà. Bách tính bình dân bắt đầu sắm sửa nhu yếu phẩm đón Tết, các quan viên cũng không cam chịu lạc hậu, đặc biệt quan tâm tới công việc triều đình, không chỉ thường xuyên xuất hiện trước mặt Tam công Cửu khanh, mà người đến bái kiến Thiên tử cũng đột nhiên nhiều lên. Sau những màn xã giao hàn huyên theo lệ thường, câu chuyện lại luôn tự nhiên lái sang chuyện năm mới.

Thiên tử hiểu rõ, sắp sang năm mới, triều đình phải ban thưởng rồi.

Thế nhưng triều đình không có tiền. Không những không có tiền mà vật tư cũng thiếu hụt. Sau khi thương buôn vải vóc Nam Dương tuyệt tích tại Quan Trung, vải vóc ở Quan Trung trở nên khan hiếm, đừng nói tới việc vận chuyển tơ lụa sang Tây Vực kiếm lời, ngay cả nguồn cung vải vóc cơ bản nhất cũng trở thành vấn đề. Các xưởng dệt ở Quan Trung tuy kinh doanh phát đạt, nhưng cũng như muối bỏ bể, không thể đảm bảo nguồn cung thị trường, chất lượng cũng không theo kịp sản phẩm Nam Dương. Bách tính bình dân phải gánh chịu mức giá cao ngất ngưởng, khổ không kể xiết; còn các quan viên có tiềm lực kinh tế, không phải lo lắng về giá cả thì lại than phiền về chất lượng kém cỏi.

Họ đều hy vọng triều đình có thể đứng ra giải quyết vấn đề này, chí ít cũng phải ban thưởng vài súc vải tốt, để người nhà có thể may bộ quần áo mới đón Tết.

Thiên tử đau đầu nhức óc. Chẳng còn cách nào khác, đành quyết định đích thân tới Đại tướng quân phủ một chuyến, hy vọng Dương Tu có thể nể tình Dương gia tứ thế tam công mà giải quyết giúp triều đình chút khó khăn.

Đường đường là Thiên tử, vì mấy súc vải mà phải đi cầu cạnh người khác, trẫm làm Hoàng đế này thật là uất ức.

Mặc dù chỉ cách một con phố, nhưng Thiên tử xuất hành vẫn cần có nghi trượng, không chỉ Vũ Lâm lang phong tỏa lối đi từ trước, Hổ Bôn lang tùy tùng hai bên, mà ngay cả Đề kỵ cũng bị kinh động, vội vàng tới duy trì trật tự.

Thiên tử băng qua Cảo nhai, tới trước cửa Đại tướng quân phủ.

Đại tướng quân Trưởng sử Dương Tu đứng ở cửa, nhìn hàng trăm Vũ Lâm lang, Hổ Bôn lang trên đường, lại liếc mắt nhìn đám Đề kỵ phía xa, khóe miệng khẽ động. Hắn hành lễ với Thiên tử, cung kính đón Thiên tử vào phủ, không đi về phía trung đình mà dẫn thẳng tới kho hàng.

Cái sân dùng làm kho hàng đã chật kín, những chiếc sọt, hòm lớn nhỏ chồng chất đầy hành lang, ngay cả trong sân cũng bày biện không ít, tới mức không còn chỗ đặt chân. Thiên tử thấy vậy, đành ra hiệu cho đám lang quan tùy tùng đợi bên ngoài, tránh việc chen lấn vào làm hỏng đồ đạc.

"Đây là do Đại tướng quân gửi tới?" Thiên tử nửa mừng nửa lo, trong lòng thấp thỏm. Có vật tư được gửi tới là chuyện tốt, nhưng vật tư chất đống tại Đại tướng quân phủ chứ không đưa vào cung, tất nhiên là có điều kiện. Điều kiện không thỏa mãn, vật tư sẽ không vào cung.

"Là cống phẩm của các châu do Đại tướng quân cai quản." Dương Tu cười híp mắt nói: "Năm mới đã đến, Đại tướng quân biết bệ hạ muốn ban thưởng quần thần, nên đặc biệt chuẩn bị cho bệ hạ một ít đồ tốt." Nói đoạn, hắn dẫn Thiên tử đi xuyên qua những chồng hòm chất cao như núi, tiến vào gian trong, ra lệnh cho người mở hai chiếc hòm. Trong hòm toàn là đồ lưu ly, một hòm là những chiếc chén lưu ly mà Thiên tử từng thấy, hòm còn lại là thứ gì đó không rõ là gì, dưới ánh đèn chiếu rọi, trông trong suốt sáng bóng, vô cùng đẹp mắt.

Thiên tử trong lòng vui mừng, nhưng trên mặt không lộ ra chút sắc thái hân hoan nào, cố ý tỏ vẻ khinh khỉnh: "Chén lưu ly này ở Quan Trung không nhiều, nhưng ở Quan Đông chắc không còn là vật lạ nữa rồi chứ? Dùng làm cống phẩm có phải hơi qua loa không?"

Dương Tu chớp chớp mắt: "Thứ bệ hạ cần là những vật phẩm quý hiếm mà nhà dân thường không có sao?"

"Đã là cống phẩm, đương nhiên phải quý hiếm một chút."

"Cũng phải." Dương Tu gật đầu tỏ ý tán đồng, đóng cả hai chiếc hòm lại, xoay người nhìn quanh một vòng: "Những thứ này tuy đều là đồ tốt, nhưng chưa thể gọi là quý hiếm, nhà dân thường dù không nhiều nhưng vẫn có. Không sao, ngày mai tôi sẽ cho người mang ra chợ bán. Đúng rồi, những thứ này thì nhà dân thường chưa có, hoàn toàn phù hợp với yêu cầu của bệ hạ."

Hắn rảo bước tới trước một chiếc hòm, thị tòng mở khóa, bật nắp hòm, Dương Tu lấy từ trong đó ra một tấm đồng kính, dâng lên trước mặt Thiên tử như dâng hiến báu vật: "Bệ hạ, đây là thấu quang kính đã thất truyền hàng trăm năm, Đan Dương Đỗ thị kính phường đã mất mấy năm công sức mới phục chế thành công, đây là lô thành phẩm đầu tiên, Đại tướng quân đã đặt hàng từ năm ngoái, chuyên biệt chuẩn bị cho bệ hạ."

Thiên tử từng nghe tên thấu quang kính, nhưng đây là lần đầu tiên nhìn thấy. Người cầm lấy chiếc gương, lật đi lật lại xem vài lượt, thấy chiếc gương quả thực tinh xảo, chạm vàng vẽ bạc, nhưng không hiểu "thấu quang" nghĩa là sao. Dương Tu dẫn ngài ra ngoài, đi vào trong sân, bảo ngài hướng gương về phía ánh sáng. Lần này, Thiên tử nhìn rất rõ, xuyên qua tấm đồng kính, ngài cũng có thể nhìn thấy minh văn ở mặt sau, hoàn toàn khớp với ghi chép trong điển tịch.

"Thế nào?"

Thiên tử khẽ gật đầu tỏ ý hài lòng, nhưng trong lòng lại âm thầm kêu khổ. Thấu quang kính thì tốt thật, nhưng ngài đâu thể ban thưởng cho mỗi đại thần một chiếc gương về nhà chơi được. "Còn những gì nữa?"

"Đã có thấu quang kính, sao có thể thiếu Hợp Phố châu." Dương Tu vẫy vẫy ngón tay, có thị giả mang tới một chiếc hộp gấm. Dương Tu nâng chiếc hộp gấm trên tay, mở nắp hộp, bên trong là cả một hộp trân châu, hạt nào hạt nấy tròn trịa căng đầy, đường kính trên một thốn. Chưa đợi Thiên tử lên tiếng, Dương Tu lại lấy ra một hộp nữa, số lượng trân châu bên trong không nhiều nhưng kích thước lại lớn hơn, đạt gần một thốn năm phân.

"Bệ hạ, những thứ này có thể làm cống phẩm không?"

"Đương nhiên, đương nhiên." Thiên tử lúng túng gật đầu. Những thứ này đúng là đồ tốt, nhưng chúng vừa không thể ăn, lại chẳng thể mặc, không giải quyết được vấn đề thực tế. Khổ nỗi vừa nãy lỡ lời nói quá, muốn một ít thứ mà dân thường không có, kết quả Dương Tu lại tưởng thật, muốn đem chén lưu ly các loại ra chợ bán. Đây lại là chuyện phiền toái, cống phẩm sao có thể mang đi bán? Hơn nữa những thứ này ở Quan Trung gần như không có, giá cả chắc chắn không thấp, Quan Trung vốn dĩ đang thiếu tiền, những thứ này vừa ra thị trường, chẳng phải là làm loạn cả thị trường sao?

Dương Tu lại dẫn Thiên tử xem thêm một số vật phẩm trân kỳ, rồi mới dẫn ngài lên đường, sai người dâng lên một ít quýt có màu sắc tươi tắn, mọng nước. Thiên tử nếm một múi, rất ngọt, nhịn không được lại ăn thêm một múi nữa. "Ngon."

Dương Tu cười hớn hở nói: "Số quýt này đều là đặc sản Trường Sa, vốn cũng là Đại tướng quân dâng lên bệ hạ, nhưng không thể coi là quý hiếm. Nếu bệ hạ không cần, tôi đành giữ lại, mời bệ hạ nếm thử, coi như mượn hoa dâng Phật."

Thiên tử tức thì cảm thấy trong miệng đắng ngắt. Ngài nhai một cách vô vị. "Đại tướng quân tiết chế tám châu, chỉ có chừng này cống phẩm thôi sao?"

"Duyện Châu mục Tào Ngang nói sẽ tự mình xử lý, đoán chừng cũng sắp tới rồi. Còn bảy châu khác thì chỉ có ngần này." Dương Tu tỏ vẻ hơi khó xử: "Bệ hạ, đây đều là những thứ tốt đã được tuyển chọn kỹ càng, chỉ là hiện nay thương lữ Trung Nguyên bận rộn, vận chuyển thuận tiện, đồ tốt lợi nhuận cao, càng là mặt hàng đắt khách, nên không thể nói là quý hiếm được nữa. Đại tướng quân cũng không còn cách nào."

"Hóa ra là vậy." Thiên tử vội vàng thuận nước đẩy thuyền: "Đại tướng quân một lòng vì dân, triều đình cũng không thể khắt khe với đại thần, trẫm cứ nới lỏng yêu cầu vậy, không cần phải quý hiếm."

Dương Tu lập tức tạ ơn, xoay người dâng lên danh mục cống phẩm. Thiên tử xem từng mục một, tổng cộng gần trăm món, có đồ ăn, đồ mặc, đồ dùng, đồ chơi, quả thực không ít, có thể giải quyết được khá nhiều vấn đề. Nhưng vấn đề thực sự thì vẫn chưa được giải quyết, không có lương thực, không có vải vóc, quýt dù có ngọt đến mấy cũng không thể thay cơm.

Thiên tử ngại không tiện hỏi thẳng, đành vòng vo hỏi về vụ thu hoạch mùa thu ở Trung Nguyên. Dương Tu vừa nghe, lập tức than khổ. Vụ thu hoạch mùa thu năm nay xem như tạm ổn, nhưng Tào Tháo tấn công Kinh Châu, chiếm lấy Vu huyện, chiến sự tái khởi, chi phí quá lớn. Hiện tại Chu Du đang chuẩn bị tác chiến ở Giang Lăng, Hoàng Trung đang tác chiến ở Hán Trung, binh mã trực tiếp tham chiến đã có hơn năm vạn người, lực lượng chuẩn bị tăng viện còn khoảng hai ba vạn người, chi phí vô cùng lớn. Kinh Châu nằm ở hạ du, tiến công khó khăn, chỉ có thể phòng thủ bị động, Đại tướng quân không thể không sai người tu sửa thành trì. Quận trị, huyện thành đều phải tu sửa, yếu ải càng phải sửa chữa, những việc này đều cần lượng nhân lực, vật lực khổng lồ.

Tóm lại một câu: Tiền lương lẽ ra phải nộp cho triều đình đều đã tiêu sạch, Đại tướng quân còn gánh thêm một khoản nợ mới. Đây đều là vì triều đình mà tác chiến, triều đình có phải nên giúp đỡ giải quyết một chút hay không? Hiện nay dân oán ở Kinh Châu sôi sục, Đại tướng quân có chút không khống chế nổi nữa rồi.

Dương Tu nói xong, dâng lên mấy chục tờ báo và truyền đơn.

Thiên tử vốn còn có chút thầm mừng, sau khi xem xong những tờ báo và truyền đơn này, sắc mặt tức thì trở nên cực kỳ gượng gạo. Những lời oán than này không phải nhắm vào Tôn Sách, mà là nhắm vào triều đình. Nếu chỉ là oán than thì còn dễ xử lý, dù sao triều đình cũng chẳng nghe thấy, nhưng bách tính thỉnh nguyện giết Từ Vinh, Trương Liêu, đòi báo thù cho bách tính Nam Hương, Thuận Dương, thì việc này hơi khó xử rồi.

Thiên tử có cảm giác như tự mình nhấc đá nện vào chân mình. Biết trước thế này, hôm nay đã không tới.

Dương Tu lập tức thông báo cho Thiên tử một tin tức nữa: Đại diện bách tính Nam Hương, Thuận Dương đang trên đường tới Trường An, họ định tới Bắc khuyết dâng sớ, thỉnh cầu Thiên tử chém đầu Từ Vinh, Trương Liêu, đòi lại công bằng cho bách tính chết oan. Đại tướng quân yêu cầu hắn chịu trách nhiệm về an nguy của những bách tính này, nhưng Đại tướng quân phủ không có vệ sĩ, hắn muốn thỉnh cầu bệ hạ sắp xếp một số người bảo vệ.

Thiên tử càng nghe càng bất an, không dám ngồi lại nữa, ai biết Dương Tu còn đưa ra yêu cầu gì nữa? Ngài vội vã đứng dậy. Dương Tu tiễn ngài tới cửa, lại kéo tay áo Thiên tử đuổi theo hỏi: "Bệ hạ, triều đình trước đây đã xuống chiếu yêu cầu các châu trưng binh vệ sĩ, Đại tướng quân đã chuẩn bị sẵn ba ngàn tinh binh, bất cứ lúc nào cũng có thể nhập kinh, triều đình khi nào xuống chiếu? Còn nữa, sang năm Ngô Vương có cần tới triều bái không? Ngài ấy có rất nhiều lời muốn nói với bệ hạ đấy."

Thiên tử giằng tay khỏi Dương Tu, hoảng hốt bỏ chạy.

Thiên tử trở về cung, trấn tĩnh tinh thần, càng nghĩ càng thấy đau đầu.

Cống phẩm của Tôn Sách đã tới Trường An, chỉ cách ngài đúng một con Cảo nhai, nhưng có thực sự tới tay ngài được hay không lại là một vấn đề. Ý của Dương Tu rất rõ ràng, nếu triều đình không theo yêu cầu của Tôn Sách mà chém đầu Từ Vinh, Trương Liêu, thì thứ ngài nhận được không phải là cống phẩm, mà là những bách tính tới Bắc khuyết kêu oan.

Từ Vinh đã trở thành một phiền phức.

Thiên tử không dám chậm trễ, lập tức cho người mời Tuân Úc tới. Tuân Úc dở khóc dở cười, nhưng cũng không tiện trách mắng Thiên tử. Ông biết Thiên tử đã sốt ruột, cũng đã đánh giá thấp sự xảo quyệt của Dương Tu. Ngài chỉ biết Dương gia tứ thế tam công, lại không nghĩ tới trên người Dương Tu còn có một nửa dòng máu nhà Viên. Hơn nữa, từ khi bắt đầu làm quan, hắn đã ở bên cạnh Tôn Sách, tán đồng với lý niệm trị chính của Tôn Sách, trong lòng hắn, thiên mệnh của Đại Hán vốn đã tới lúc kết thúc, còn lại chỉ là vấn đề kết thúc như thế nào mà thôi, thương lượng với hắn chẳng phải là tự chuốc lấy sự vô vị sao.

Thiên tử vẫn còn quá trẻ, quá ngây thơ, đánh giá quá cao sức hiệu triệu của triều đình.

Trọng tâm Tuân Úc quan tâm không phải là thái độ của Dương Tu, mà là hậu quả do việc Tào Tháo tấn công Kinh Châu mang lại. Dù Tào Tháo có muốn hay không, từ sau khi chiếm được Vu huyện, cuộc chiến giữa hắn và Tôn Sách đã như tên trên dây, buộc phải phát. Tam Hiệp tuy sóng yên biển lặng, nhưng lưu vực sông Miện đã khai chiến, Hoàng Trung dẫn hơn một vạn người tiến vào Hán Trung, bao vây Phòng Lăng, đã được hơn ba tháng rồi.

Ngô Ý chỉ chịu trách nhiệm với Tào Tháo, không báo cáo bất kỳ tin tức nào cho triều đình. Tin tức Tuân Úc nhận được đều từ Bí thư đài, Lưu Diệp phái không ít mật thám đi thăm dò chiến báo Hán Trung, nhưng đường xá xa xôi, lại vì thân phận không tiện bại lộ nên tin tức bị chậm trễ rất rõ rệt. Cho đến nay, tin tức ông nhận được vẫn là của một tháng trước, Hoàng Trung có đạt được tiến triển mới nào hay không, triều đình vẫn không rõ.

Nhìn từ thái độ của Dương Tu, dường như Hoàng Trung đã gặp phiền phức.

Điều này cũng dễ hiểu. Lưu vực sông Miện tuy không hiểm trở như Tam Hiệp, nhưng dù sao vẫn là vùng núi, xuôi dòng thì dễ, ngược dòng thì khó hơn nhiều. Tôn Sách cải tạo chiến thuyền chủ yếu tập trung vào hải thuyền, chủ yếu là tính cân bằng, khả năng chống gió sóng, những đặc điểm này ở nội hà không có ưu thế, thậm chí còn trở thành nhược điểm. Việc Hoàng Trung đẩy mạnh tiến độ ở Hán Trung chậm chạp là chuyện nằm trong dự liệu. Đó là còn nhờ trên cơ sở quân Kinh Châu tinh nhuệ, binh lực ít nên áp lực hậu cần nhỏ, tiêu hao vận chuyển cũng ít, Tôn Sách mới có thể chống đỡ được lâu hơn.

Sổ sách của Dương Tu có lẽ có phần phóng đại, nhưng sự thật cơ bản thì chắc là đáng tin cậy. Nghĩa là, mục tiêu của triều đình cơ bản đã đạt được, cuộc tấn công của Tào Tháo đã kiềm chế được tinh lực của Tôn Sách. Nhưng chỉ có Tào Tháo thì còn lâu mới đủ, muốn thực sự kéo đổ Tôn Sách, còn cần Viên Đàm, Giả Hủ cùng xuất binh. Lúc này mà chém đầu Từ Vinh, Trương Liêu thì chắc chắn không được, không những không thể giết, mà còn phải tận dụng triệt để năng lực của họ để gây thêm phiền phức lớn hơn cho Tôn Sách.

Điều này tất nhiên sẽ chọc giận Tôn Sách, nhưng Tôn Sách đã quyết tâm tạo phản, dù triều đình có cúi đầu, hắn cũng sẽ không bỏ qua. Sự quyết liệt là tất yếu, chỉ là xem vận dụng thế nào, dẫn dắt dư luận, tranh giành lòng dân. Sự so tài giữa đôi bên đã không còn chỉ ở trên chiến trường, mà đã mở rộng ra khắp mọi lĩnh vực.

Xét về phương diện dư luận, triều đình rõ ràng đã tụt hậu quá xa, những tờ báo, truyền đơn trên bàn chính là bằng chứng rõ nhất, chưa nói tới đại diện bách tính đang trên đường tới Trường An. Nếu thực sự để đám bách tính đó quỳ ở Bắc khuyết, hoặc kêu oan trước cửa Đông thị, thì triều đình sẽ rơi vào thế bị động. Ngay cả những tờ báo, truyền đơn này cũng không thể để lưu hành ở Quan Trung, triều đình phải có biện pháp tương ứng để kiểm soát dư luận.

Kiểm soát dư luận thế nào? Là ăn miếng trả miếng, in ấn báo chí, để người viết bài biện bác, hay là cấm đoán báo chí?

Tuân Úc nhất thời chưa có quyết sách. Hai phương pháp này đều có ưu nhược điểm riêng. Theo lẽ thường, biện bác ăn miếng trả miếng là chính đạo, "phòng dân chi khẩu thậm ư phòng xuyên" (ngăn miệng dân còn hơn ngăn dòng sông), Đảng nhân luôn đề xướng sĩ nhân nên lấy thiên hạ làm trọng trách, phản đối việc kìm kẹp dư luận. Nhưng ông lo ngại triều đình đuối lý, tranh luận chưa chắc đã là đối thủ của Tôn Sách, vả lại kiểu biện bác này cần nhân lực, vật lực, thực lực triều đình có hạn, chưa chắc đã gánh nổi. Nếu cấm báo chí, thứ nhất là có làm được hay không, thứ hai là làm vậy chẳng phải lại tiến gần thêm một bước tới pháp luật nhà Tần sao?

Tuy nói sự thế khẩn cấp phải tùy cơ ứng biến, nhưng cũng không thể vô nguyên tắc đến mức này.

Tuân Úc lưỡng lự khó xử, Lưu Diệp lại vô cùng quả quyết. Ông lập tức đề nghị để Khổng Dung đứng ra điều hành một tờ báo, làm cơ quan ngôn luận cho triều đình, phê phán dư luận Nam Dương. Khổng Dung, Nễ Hành ở Nam Sơn biên soạn sách, soạn tới giờ cũng chưa thấy kết quả gì, chi bằng để họ làm chút việc thực tế trước đã.

Còn về đại diện bách tính từ Nam Dương tới, đợi họ vào kinh, trước tiên hãy tống giam vào Đình úy ngục, không đánh không mắng, cứ điều tra rõ thân phận đã rồi tính. Đây là thông lệ của triều đình, không có gì đáng trách. Trước đây khi triều đình xử lý vụ án giả mạo chiếu chỉ của Quách Dị và đồng bọn cũng xử lý như vậy, hiệu quả khá tốt. Ngoài việc Tôn Sách thỉnh thoảng nhắc lại một chút, thì ai còn nhớ đến họ nữa? Kéo dài vài năm, đợi khi thế cục xoay chuyển, Tôn Sách thân còn lo chưa xong, chuyện này liền trở nên vô nghĩa.

Những việc đó đều là chuyện nhỏ, cấp bách trước mắt vẫn là giải quyết sự thiếu hụt tiền lương của triều đình. Không có tiền lương, thì đón Tết thế nào?