Người từng tiếp xúc sơ qua với lịch sử hoặc cổ văn, phần lớn đều từng nghe một câu nói: Quốc tuy lớn, hiếu chiến tất vong, nhưng người thực sự hiểu thấu câu này thì chỉ đếm trên đầu ngón tay. Có người cho rằng đây là do nho sinh đời sau cắt câu lấy nghĩa, cố tình quên đi nửa câu còn lại. Điều này có lẽ là sự thật, nhưng tuyệt đối không phải là tất cả.
Người đầu tiên nói ra câu nói này chính là binh gia. Là một binh gia mà lại nói ra những lời như vậy, đủ để thấy tầm quan trọng của vấn đề.
Là binh gia theo đúng nghĩa, như Tôn Tử, Tư Mã Nhương Trư, Ngô Khởi, phần lớn đều xuất hiện vào cuối thời Xuân Thu hoặc thời Chiến Quốc, điều này có nguyên nhân lịch sử. Hình thức chiến tranh lúc bấy giờ xuất hiện biến hóa quan trọng, trong đó có một điểm là quy mô chiến tranh trở nên lớn hơn, thời gian kéo dài hơn, vấn đề hành quân nhanh chóng trở nên nổi cộm. Thời Xuân Thu các nước nhỏ, rừng nhỏ, phần lớn chiến tranh đều diễn ra tại biên giới quốc gia, hành trình không quá trăm dặm, hai bên giao chiến tại địa điểm đã hẹn trước, giống như hẹn đánh nhau, đi về không quá ba năm ngày, không tồn tại vấn đề vận chuyển nghiêm trọng. Đến thời Chiến Quốc thì không còn như vậy nữa, hành quân dễ dàng là hơn ngàn dặm, đánh một trận là mấy tháng trời, việc cung ứng lương thảo, quân nhu trở thành vấn đề bắt buộc phải coi trọng.
Trong điều kiện kỹ thuật còn hạn chế, phương thức vận chuyển không ngoài mấy loại: Đường thủy dựa vào thuyền, đường bộ dựa vào người gánh vác, hoặc dùng trâu ngựa thồ vận. Xe cộ, loại công cụ vận chuyển vốn quen thuộc với đời sau này, trong một thời gian dài vẫn chưa xuất hiện, đến thời Hán mới xuất hiện xe lộc, đúng như tên gọi, sức chở có hạn, chỉ có thể chở một con hươu. Trong điều kiện gần như nguyên thủy thế này, vận chuyển đường dài trở thành vấn đề không thể xem nhẹ. Cùng với khoảng cách gia tăng, tiêu hao trong vận chuyển tăng vọt, trở thành nhân tố quan trọng hạn chế quy mô chiến tranh.
Muốn giải quyết vấn đề này tất nhiên cần tiền, nhưng chỉ có tiền thôi vẫn chưa đủ, vì còn chịu sự chế ước của một điều kiện quan trọng khác: Lương thực. Kinh tế tiểu nông, sản lượng lương thực trên mỗi mẫu đất có hạn, bấy nhiêu đất, bấy nhiêu người, chỉ có thể sản xuất ra bấy nhiêu lương thực. Tiền có nhiều đến đâu, dù có đào được một núi vàng, không mua được lương thực cũng vô ích. Vận chuyển ngàn dặm tiêu hao lượng lớn nhân lực, vật lực, đồng thời cũng tiêu hao lượng lớn lương thực. Không có cái ăn, người sẽ chết đói, một khi lương thực căng thẳng, lòng người đại loạn, xã hội cũng không còn xa ngày sụp đổ.
Không làm chủ không biết củi gạo đắt đỏ, làm chủ rồi mới biết kiếm chút gia sản không hề dễ dàng. Tôn Sách hiện giờ gia nghiệp lớn, cũng gánh một đống nợ, đối với vấn đề này cảm thụ sâu sắc nhất. Đem vấn đề này ra để khảo hạch Tôn Lãng, hoàn toàn là xuất phát từ tự nhiên, tuyệt đối không phải cố ý làm khó.
Lỗ Túc có thể rút từ Hoằng Nông, Thiểm Huyện về, nhưng Chu Du, Hoàng Trung không thể rút. Chiến sự Bình Nguyên sắp nổ ra, cũng phải khống chế nhịp độ cho tốt, nhỡ đâu Từ Côn, Thẩm Hữu và những người khác đánh đến mức "tay trượt", thâm nhập vào Ký Châu, biến phòng thủ bản địa thành tấn công, tiêu hao sẽ tăng lên gấp bội. Một khi hậu cần không cung ứng kịp, thì hoặc là như Lỗ Túc chủ động rút chủ lực về, hoặc là trước thắng sau bại, bị người ta đuổi về. Chi bằng như vậy, không bằng ngay từ đầu không tấn công, đợi tích góp đủ tiền lương rồi tính sau.
Trương Hoành yêu cầu khiển trách Lỗ Túc vì đã giành thắng lợi trong chiến đấu, ý nghĩa cũng chính là ở chỗ này. Lỗ Túc, Tân Bì đều là người hiểu chuyện, không những không có bất kỳ bất mãn nào, mà sau khi ổn định chiến tuyến đã nhanh chóng rút chủ lực về Lạc Dương, cố gắng hết mức giảm thiểu tiêu hao không cần thiết.
Chỉ có người như vậy mới có thể đảm đương một phương diện. Thân phận Tôn Lãng khác biệt, Tôn Sách hy vọng tương lai cậu có thể đảm đương một phương diện. Đã muốn bồi dưỡng, thì phải có tiêu chuẩn cao, yêu cầu nghiêm ngặt, thực sự không được thì cũng đừng miễn cưỡng, làm một tướng lĩnh bình thường, mang theo bên người cũng không tệ. Thiên phú của Tôn Lãng không tính là rất cao, nhưng vẫn coi là vững vàng, ít nhất không giống Tôn Quyền, mơ mộng hão huyền, hiểu được tấm lòng của Tôn Sách, đành cắn răng nhận lấy nhiệm vụ.
Tôn Sách đối với thái độ của Tôn Lãng vẫn rất hài lòng. Xét từ điểm này mà nói, đóng góp của cậu đối với Tôn gia không chỉ là đánh hạ một mảnh cơ nghiệp, mà còn thay đổi cuộc đời của cha con anh em họ. Anh em Tôn gia và cha Tôn Kiên khá giống nhau, đều có chút khinh suất nóng nảy, bao gồm cả Tôn Quyền, Tôn Lãng, nếu có thể có được tâm thái khá vững vàng như thế này, đều nên quy công cho hắn - kẻ xuyên không này.
Tôn Sách bảo Tôn Lãng đừng vội, có thể từ từ tính toán, rồi dùng danh ngôn của Tuân Tử để khích lệ cậu, sau đó tiếp tục hỏi Tôn Khuông về những điều mắt thấy tai nghe ở chợ búa. Hắn càng nghe càng cảm thấy tò mò, đặc biệt là đối với vương thành Kiến Nghiệp. Hắn đã xem qua các bản vẽ liên quan, cũng từng nghe Ngu Phiên mô tả, dù sao vẫn chưa tận mắt nhìn thấy bản vẽ hiệu quả, nghe người ta nói thần kỳ như vậy, trong lòng cũng có chút dao động.
Đời sau vì sự thay đổi của dòng chảy Trường Giang, Thạch Đầu Thành đã không còn nằm bên sông, hơn nữa người hiện đại đã quen nhìn các tòa nhà cao tầng nên cũng không cảm thấy di chỉ đó hùng vĩ cho lắm. Nay danh thành này từ không đến có, và sắp trở thành vương cung của mình, nghĩ thôi đã thấy phấn khích như đang bước lên đỉnh cao cuộc đời.
Chiều tà buông xuống, màn đêm dần buông, những người ra ngoài mua sắm lần lượt trở lại thuyền, trong khoang thuyền trở nên náo nhiệt. Tôn Sách gác lại công việc, nghe anh em và thê thiếp kể những điều mắt thấy tai nghe, tận hưởng niềm vui gia đình, đồng thời mơ mộng về sự tráng lệ của cung thành.
Mình đi đến bước này, chắc cũng không phụ thanh danh lẫy lừng của Tiểu Bá Vương bản tôn chứ nhỉ? Khóe miệng Tôn Sách nhếch lên nụ cười nhạt.
"Đang nghĩ gì thế? Cười nham hiểm vậy." Hoàng Nguyệt Anh bước vào khoang thuyền, không chút khách khí đẩy Tôn Thượng Anh đang tựa bên cạnh Tôn Sách ra một bên, chim khách chiếm tổ chim cu. Tôn Thượng Hương trừng mắt, định nói gì đó thì Hoàng Nguyệt Anh nói: "Lục Bá Ngôn mua một con mèo nhỏ, bảo là từ Tây Vực đến, hai mắt màu khác nhau, một thân lông trắng dài ơi là dài."
Tôn Thượng Hương reo lên một tiếng, không màng tranh giành vị trí nghe chuyện tốt nhất với Hoàng Nguyệt Anh, xoay người chạy mất. Hoàng Nguyệt Anh an tâm ngồi bên cạnh Tôn Sách, tựa vào vai hắn: "Trong Thạch Đầu Thành này có cung điện của ta không?"
"Tất nhiên là có." Tôn Sách cười nói: "Nếu không có, thì tìm Ngu Phiên mà tính sổ."
"Sao ta phải tìm ông ta? Ta chỉ tìm huynh thôi."
"Tỷ tỷ thật là đa nghi, sao có thể không có cung điện của tỷ?" Viên Quyền xuất hiện ngoài cửa, chưa nói đã cười. Tôn Khuông, Tôn Lãng thấy vậy vội vàng đứng dậy nhường chỗ. Trong thời gian họ theo Tôn Sách xuất chinh, cuộc sống sinh hoạt đều do Viên Quyền chăm lo, họ cực kỳ ỷ lại vào Viên Quyền, còn hơn cả sự ỷ lại đối với nhị tỷ Tôn Thượng Anh năm xưa. Viên Quyền vào khoang, đón lấy khay từ tay thị nữ, lấy ra từng món điểm tâm tinh xảo, mỗi người đưa một phần, lại lấy một ly thủy tinh lớn chứa đầy nước trái cây cùng vài cái ly nhỏ đặt lên bàn. Tôn Khuông đang nói đến khô cả họng, thấy vậy mừng rỡ, vừa cười hì hì cảm ơn, vừa vươn tay ra nhận, nhưng bị Viên Quyền nhẹ nhàng gạt ra. "Lại quên rồi?"
Tôn Khuông sực nhớ ra, ngượng ngùng cười: "Không quên, không quên, tôn ti có thứ tự, quân tử thận độc. Ly đầu tiên là của Vương huynh, ly thứ hai là của Vương hậu tẩu tẩu, sau đó mới đến lượt chúng ta."
"Còn gì nữa?"
"Còn..." Tôn Khuông cắn ngón tay cố suy nghĩ, chớp chớp mắt cầu viện Viên Quyền. Ánh mắt Viên Quyền lóe lên, liếc nhìn Hoàng Nguyệt Anh. Tôn Khuông chợt hiểu ra, vỗ tay reo lên: "Hôm nay là gia yến, còn có các vị tẩu tẩu, đặc biệt là Kim Bất Hoán... à không, Đại tượng tẩu tẩu. Không có Đại tượng tẩu tẩu, Đại huynh cũng không thể xưng vương nhanh như vậy..."
"Dừng, dừng lại!" Hoàng Nguyệt Anh vội vàng ngắt lời, nói với Viên Quyền: "Quyền tỷ tỷ, tỷ đây là đang đẩy ta lên lửa mà nướng đấy."
"Không sao, vàng thật không sợ lửa." Viên Quyền cười nói: "Ta nói cho muội một bí mật nhỏ, điện của muội xếp thứ hai trong mười hai điện, đang đợi muội trở về đặt tên đấy. Mộc học của muội giỏi như vậy, nên gọi là Lỗ Ban Điện hay Mặc Tử Điện đây?"
"Đều không hay, gọi là Câu Cổ Điện." Hoàng Nguyệt Anh cười, khẽ gãi vào mặt trong đùi Tôn Sách, đuôi lông mày khẽ nhướng lên. "Huynh nói xem có hay không?"
Tôn Sách dở khóc dở cười, nhưng giả vờ không hiểu sự công kích giữa các nàng: "Điện của muội gọi là gì, muội tự quyết định. Nhưng có một chuyện ta phải nói cho muội biết, vốn dĩ điện thứ hai là của Quyền tỷ tỷ, là nàng không chịu nhận, bảo rằng trị gia như trị quốc, cũng nên thưởng công phạt tội, nhất quyết nhường cho muội, cái người Kim Bất Hoán này."
"Ôi, ta sao dám nhận." Hoàng Nguyệt Anh ngồi thẳng người, đứng đắn hành lễ với Viên Quyền: "Đa tạ tỷ tỷ, vô cùng cảm kích."
"Cảm kích ta làm gì, phải là ta cảm kích muội mới đúng. Đợi muội chế tạo ra hải thuyền, chúng ta mới có thể cùng Đại vương cưỡi gió rẽ sóng, du ngoạn bốn bể chứ. Muội vất vả rồi, uống nhiều một chút." Viên Quyền nén cười, nhét ly vào tay Hoàng Nguyệt Anh: "Hôm nay ở đây toàn người nhà, ta xin phép được mạo phạm một chút, kính muội trước. Đại vương chắc sẽ không để ý chứ?" Vừa nói, ánh mắt như sóng nước vừa liếc nhìn Tôn Sách.
Tôn Sách buông tay, rất bất lực: "Tỷ tỷ đã nói vậy rồi, ta còn có thể nói gì nữa? Sao nào, tỷ đẩy Kim Bất Hoán lên lửa nướng vẫn chưa đủ, còn muốn đẩy cả ta lên nữa hả?"
"Không đẩy huynh lên, thì làm sao nướng được Kim Bất Hoán?" Viên Quyền không nhịn được cười thành tiếng, mày mắt chứa tình: "Huynh đây là liệt hỏa phượng hoàng mà, còn chịu nướng giỏi hơn cả vàng thật, xưa nay chỉ có huynh nướng người khác, ai mà nướng nổi huynh?"
"Phụt!" Hoàng Nguyệt Anh kịp thời lấy tay che miệng, nước trái cây vừa uống vào miệng phun ra hết, phun cả vào lòng bàn tay. Nàng đặt ly xuống, vừa rút khăn tay lau tay vừa nói: "Tỷ tỷ, tỷ cũng ác quá rồi đấy, nhất định phải nướng ta thành than mới chịu sao?"
"Không đâu, Đại vương không nỡ để muội bị nướng thành than đâu. Nếu không phải vậy, thì đã sớm ngậm muội trong miệng rồi. Bây giờ ấy à, chỉ là nâng niu trong lòng bàn tay thôi."
"Ư..." Hoàng Nguyệt Anh đỏ mặt tía tai, không nói được lời nào.
"Ha ha ha..." Thấy Hoàng Nguyệt Anh vốn luôn mạnh mẽ, thậm chí có phần bá đạo lại chịu thua, Tôn Khuông và những người khác không nhịn được cười, ngửa tới ngửa lui, chen chúc thành một đám. Tôn Sách nằm không cũng trúng đạn, chỉ biết cười theo. Viên Quyền sau khi cởi bỏ tâm tư, sức chiến đấu tăng vọt, đừng nói Hoàng Nguyệt Anh không phải đối thủ, ngay cả hắn cũng tự thấy không bằng.
"Các người nói gì thế?" Tôn Thượng Hương xuất hiện lại ngoài khoang, trong lòng ôm một con mèo nhỏ lông dài thuần trắng, ngơ ngác nhìn mọi người: "Muội đã bỏ lỡ chuyện gì?"
"Ôi, mèo nhỏ!" Tôn Lãng tiến lại gần: "Tiểu muội, con mèo này đâu ra thế, đẹp quá, cho huynh bế tí."
"Không được." Tôn Thượng Hương vội vàng giấu con mèo đi: "Đây là của muội, không ai được giành."
Lịch sử vuốt mèo lâu đời, xưa nay, trong ngoài nước đều không ngoại lệ, người Hán cũng vậy, mèo nhỏ chó nhỏ đáng yêu luôn là lựa chọn hàng đầu cho thú cưng. Vừa thấy con mèo xinh đẹp như vậy, tất cả mọi người đều vây quanh, ngay cả Hoàng Nguyệt Anh cũng không ngoại lệ, Tôn Thượng Hương lập tức trở thành trung tâm vây xem. Tôn Sách bỗng dấy lên cảm thán "người không bằng mèo". Viên Quyền rót một ly nước trái cây đưa tới, thuận thế ngồi vào vị trí Hoàng Nguyệt Anh vừa mới ngồi. Hoàng Nguyệt Anh đuổi Tôn Thượng Hương đi, cũng chưa ngồi được bao lâu, tất cả đều lợi cho nàng.
"Câu Cổ Điện à." Viên Quyền khẽ thở dài một tiếng, thản nhiên liếc nhìn Tôn Sách, khóe miệng nhếch lên, cười như không cười, mu bàn tay vô tình hay hữu ý chạm vào đùi Tôn Sách.
"Ư..." Mặt Tôn Sách đỏ bừng, vội vàng nắm lấy tay Viên Quyền, siết chặt trong lòng bàn tay.