Hí Chí Tài gượng sức sắp xếp vài việc, thể lực không chống đỡ nổi, mồ hôi lạnh chảy ròng ròng, đành phải để Bành Dạng dìu đi nghỉ ngơi. Trước khi Tân Bình rời đi, Hí Chí Tài đặc biệt dặn dò một việc, bảo hắn nhân lúc rảnh rỗi đi bái phỏng Lai Mẫn.
Tân Bình hiểu ý, nhận lời ngay. Lai Mẫn là thế gia Nam Dương, là hậu duệ công thần khai quốc, có quen biết cũ với Lưu Yên, trong quá trình Tào Tháo thu phục Ích Châu, ông ta có công khuyên can Lưu Yên, vốn đáng được trọng thưởng, chỉ vì Lai Mẫn cậy mình có thân phận, coi thường người khác, chẳng mấy coi trọng Tào Tháo – kẻ vốn là hậu duệ của hoạn quan, nên vẫn luôn không chủ động tới gặp Tào Tháo. Hí Chí Tài có tài, nhưng kiến thức kinh học của ông ở mức bình thường, cũng không thích hạng nho sinh như Lai Mẫn, nên vui vẻ được yên tĩnh, mấy năm nay nước sông không phạm nước giếng.
Nhưng Lai Mẫn bỏ nhà đến Ích Châu, ngồi không ăn bám, hai năm nay cuộc sống trôi qua không mấy dễ dàng. Học vấn của ông tuy tốt, nhưng tính khí lại không tốt, ở chung với thế gia Ích Châu cũng không vui vẻ. Tân Bình là danh sĩ Dĩnh Xuyên, vẫn còn nói chuyện hợp với Lai Mẫn, trước mặt Hí Chí Tài đã nói vài lời giúp Lai Mẫn, nhắc nhở Hí Chí Tài rằng, chị rể của Lai Mẫn là Hoàng Uyển, chị gái ông ta không lâu trước đã đến Thái Hồ đoàn tụ cùng Hoàng Uyển, nếu ông ta không trụ nổi ở Ích Châu, quay về Nam Dương hoặc cứ thế đi nương nhờ Hoàng Uyển, sẽ không có lợi cho danh tiếng của Tào Tháo.
Hí Chí Tài trước giờ vẫn mặc kệ, nay lại bảo hắn đi bái phỏng Lai Mẫn, tự nhiên là đã nới lỏng khẩu khí.
Tân Bình trở về quan xá của mình, suy nghĩ một hồi, dẫn theo thị giả, rời khỏi phủ Châu Mục, thẳng tiến tới dịch quán tìm Lai Mẫn. Khi Lai Mẫn mới tới Ích Châu, vì mối quan hệ của Lưu Yên, ông mượn ở trong phủ Châu Mục. Sau khi Miên Trúc thất hỏa, Lưu Yên chuyển đến Thành Đô, ngay sau đó thất bại bỏ mạng, Tào Tháo trở thành chủ của Ích Châu, Lai Mẫn không thể tiếp tục ở lại phủ Châu Mục nữa, liền mua một căn trạch viện. Lai Mẫn xuất thân phú quý, tiêu xài quen tay, căn nhà này tốn không ít tiền, ở Thành Đô cũng được coi là có chút danh tiếng. Lai Mẫn lại hiếu khách, những danh sĩ, nho sinh từ Trung Nguyên tới mà tạm thời không có chỗ ở, ông đều mời tới nhà làm khách, ở lại vài tháng, nửa năm, thậm chí có người ở lại luôn không đi.
Khi Tân Bình đến nơi, Lai Mẫn đang cùng người Hà Nam là Mạnh Quang luận bàn học vấn, bên cạnh ngồi vài vị nho sinh. Thấy Tân Bình bước vào, Lai Mẫn đặt cuốn sách trong tay xuống. "Biệt giá đại giá quang lâm, không biết có gì chỉ giáo?"
"Chỉ giáo thì không dám, nhưng quả thực có vài việc muốn thỉnh giáo." Tân Bình biết tính khí của Lai Mẫn, cũng không thấy giận, mỉm cười ngồi xuống, phất phất tay, thị giả tiến lên, bày một cuộn giấy lớn trước mặt Lai Mẫn. Lai Mẫn liếc nhìn, không động đậy, chỉ nghi hoặc nhìn Tân Bình.
"Kính Đạt, đây là mấy bài văn gần đây của Khổng Văn Cử luận về Vương Mãng, ông đã xem qua chưa?"
Lai Mẫn cười cười, không đáp lại sự thân cận của Tân Bình. "Biết sơ qua một hai."
"Kính Đạt thấy, ai chiếm ưu thế hơn?"
Lai Mẫn vuốt bộ râu ngắn được cắt tỉa gọn gàng, nửa cười nửa không. Câu hỏi này không dễ trả lời. Học vấn, văn chương của Khổng Dung đều hơn Lộ Túy, nhưng thảo luận về Vương Mãng đối với mọi nho sinh đều là một việc hóc búa, không dễ nói. Từ góc độ trung quân mà nói, Vương Mãng tự nhiên là nghịch thần, là kẻ gian thần chiếm ngôi, nhất là trong tình thế hiện nay đang phô trương thanh thế cho triều đình, Vương Mãng càng là đối tượng cần phải thảo phạt. Thế nhưng từ góc độ nho sinh mà nói, Vương Mãng lại là người tiên phong thực hành chính trị thánh vương của Nho gia, tuy ông ta thất bại, nhưng nho sinh năm đó từng vì ông ta mà phất cờ hò reo, bây giờ cũng không thể phủ định toàn bộ. Cho nên trong vấn đề này, Khổng Dung không tránh khỏi tự buộc tay chân, ngược lại không bằng Lộ Túy phóng khoáng, công thế mãnh liệt.
"Đây là bài văn mới nhất sao?"
"Đúng vậy, nhưng Thành Đô cách Trường An quá xa, bản mới nhất cũng là của nửa tháng trước rồi."
"Vậy thì tôi phải xem thử, tôi đang xem là bài văn của hai tháng trước."
Tân Bình không ép quá chặt. Hắn biết Lai Mẫn không dễ trả lời, với tư cách là hậu duệ của công thần khai quốc, ông ta không thể ủng hộ Tôn Sách noi gương Vương Mãng, với tư cách là đệ tử thế gia, ông ta cũng không thể thừa nhận Tôn Sách có tư cách noi gương Vương Mãng, nếu không thì đã chẳng trì hoãn ở lại Ích Châu. Ngay cả lúc ban đầu Lưu Yên có ý mưu nghịch, ông ta cũng là người phản đối kịch liệt.
"Văn chương phải xem, nhưng không thể chỉ xem, không bình thì kêu, Kính Đạt không định lên tiếng sao?"
Lai Mẫn vừa lật xem báo chí, vừa thản nhiên cười nói: "Sao, Tào Mục cũng định mở xưởng in, làm báo ở Ích Châu sao?"
"Kính Đạt có ý định ban bài viết không?"
Tân Bình mỉm cười nhìn Lai Mẫn. Tào Tháo noi gương Tôn Sách, xây dựng học đường ở các quận huyện, hưng thịnh giáo dục, nhưng giáo viên của quận học, huyện học hầu hết đều bị người bản địa Ích Châu chiếm giữ, Lai Mẫn cũng không chịu hạ mình hạ mình, đi cạnh tranh một vị trí Tế tửu quận học, ngay cả chức Châu Khuyến học Tòng sự cũng không có hứng thú, kết quả một hồi do dự, tất cả các vị trí đều đã có người, ông ta dù có muốn cũng không có cơ hội. Tân Bình muốn giúp ông, nhưng cũng không dám dễ dàng động vào lợi ích của người Ích Châu, suy đi nghĩ lại, cảm thấy mời Lai Mẫn chủ trì báo chí là thích hợp nhất. Chức vụ này không phải quan chức, không có định biên, bài của ai hay thì dùng người đó, không tồn tại vấn đề bài xích ai.
Đối với Tào Tháo mà nói, Lai Mẫn nếu nguyện ý lên tiếng, đối nội có thể đè ép người Ích Châu, đối ngoại có thể nâng cao danh tiếng, nhất cử lưỡng tiện. Đối với Tân Bình hắn mà nói, vừa tranh thủ được cơ hội mưu sinh cho Lai Mẫn, cũng vừa giải quyết được vấn đề thực tế cho Tào Tháo, cũng là nhất cử lưỡng tiện.
Lai Mẫn suy nghĩ một lúc rồi đồng ý. Viết văn không phải chuyện gì mất mặt, hơn nữa lại là biện hộ cho triều đình. Ông người ở Thành Đô, nhưng đối với chuyện ở Nam Dương không hề xa lạ, biết được học phong của Nam Dương quận học mấy năm nay thay đổi rất lớn, học giả công khai bày tỏ quan điểm học thuật của mình, thậm chí bút chiến trên báo chí là chuyện thường ngày, không những không tục, ngược lại còn rất nhã, cuộc tranh luận từ xa giữa Hàm Đan Thuần, Hồ Chiêu với Tế tửu Liêu Đông Quản Ninh đã là giai thoại mà người đọc sách thích bàn luận nhất, ông từ lâu đã muốn dấn thân vào đó, chứ không phải đứng ngoài quan sát.
Vả lại ông cũng cần có thu nhập kinh tế, cứ tiếp tục như vậy, căn nhà này của ông sẽ không giữ nổi. Phát hành báo chí, không những cá nhân ông có nguồn sống, mà những nho sinh qua lại với ông cũng có cơ hội mưu sinh.
Tân Bình không chút bất ngờ. Hắn lập tức nói đến tình cảnh khó khăn hiện tại. Đối mặt với cuộc tấn công hai đường của Tôn Sách, tình hình Ích Châu vô cùng căng thẳng. Hắn hy vọng Lai Mẫn có thể chấp bút cho Tào Tháo, viết một bản tấu sớ, thỉnh cầu triều đình điều động thêm binh lực vây công Tôn Sách, giảm bớt áp lực cho Tào Tháo. Gia thế, danh tiếng của Lai Mẫn xuất chúng, ông lên tiếng vì Tào Tháo, triều đình sẽ không xem nhẹ. Điều này không chỉ vì Tào Tháo, mà cũng là vì Ích Châu.
Lai Mẫn biết cái lợi này không thể không có điều kiện, cân nhắc đến việc nợ Tân Bình một ân tình, không thể không nể mặt, cộng thêm việc Tân Bình nói cũng có đạo lý, Ích Châu nếu bị Tôn Sách công phá, người xui xẻo không chỉ có Tào Tháo, đối với triều đình cũng vô cùng bất lợi, liền đồng ý.
Tân Bình mãn nguyện ra về, sau khi đem bản tấu sớ Lai Mẫn soạn cho Hí Chí Tài xem, chỉnh sửa một chút, liền phái người đưa tới Trường An.
Bầu không khí ở Trường An rất căng thẳng.
Tin tức Hoàng Trung công chiếm Phòng Lăng, tiêu diệt toàn bộ một vạn quân viện do Bàng Hi chỉ huy, thành Thượng Dung đã thành tòa thành cô lập truyền đến Trường An, triều đình vì thế mà chấn động, ngay cả Tuân Úc, Lưu Diệp cũng có chút hoảng thần.
Hoàng Trung, Chu Du hai đường tiến quân Ích Châu, một bị chặn ở Phòng Lăng, một bị chặn ở Thanh Lãng Than, hai bên giằng co một năm, không thể tiến thêm một bước, đối với triều đình mà nói không nghi ngờ gì là một cơ hội tốt. Lao sư viễn chinh mà lại bị chặn dưới thành kiên cố, tiêu hao rất lớn mà lại không thu hoạch được gì, đây không nghi ngờ gì là bằng chứng tốt nhất cho việc hiếu chiến tất vong, đồng thời cũng chứng minh Tôn Sách không phải là không thể chiến thắng. Đã Phòng Lăng, Thanh Lãng Than đều có thể dựa vào địa lợi mà thủ vững, Quan Trung càng không cần phải lo lắng. Nỏ mạnh tới cuối không thể xuyên thủng tấm lụa Lỗ, gió mạnh tới cuối không thể lay nổi lông hồng. Chỉ cần triều đình có thể bình tĩnh, cơ hội trung hưng có lẽ đang ở ngay trước mắt.
Tất cả những ảo tưởng tốt đẹp này đều tan tành trước bản chiến báo bất ngờ ập đến. Tuy việc được mất Thượng Dung vẫn chưa xác định, nhưng Phòng Lăng đã bị công phá, Thượng Dung cũng chưa chắc giữ được trọn vẹn. Không có viện trợ không thủ, không có lương thực không thủ, nếu Ngô Ý không thể tăng viện kịp thời, việc Thượng Dung thất thủ chẳng qua là chuyện sớm muộn.
Nhắm vào tình hình này, triều đình liệu có phái binh vào Hán Trung trợ chiến hay không đã trở thành trọng điểm thảo luận của rất nhiều người. Hán Trung nếu thất thủ, triều đình mất đi Ích Châu, tình hình sẽ càng tồi tệ hơn. Cũng có người lo lắng, vốn dĩ Tào Tháo tấn công Kinh Châu, kiềm chế Tôn Sách là việc cá nhân của ông ta — ít nhất bề ngoài là như vậy, triều đình xuất binh từ Quan Trung, thế là xé bỏ lớp mặt nạ với Tôn Sách, chính thức quyết liệt với Tôn Sách, Tôn Sách có bỏ qua Ích Châu, tập trung binh lực tới công Quan Trung hay không?
Các đại thần tranh luận không ngớt, Thiên tử cũng không biết nghe ai. Những việc gần đây thay đổi quá nhanh, ngài ứng biến không kịp. Ngoài chiến sự ở Hán Trung, chiến sự ở Hà Nam cũng khiến mặt mũi ngài không quang vẻ gì. Viên Đàm tấn công vào Hà Nam, thu phục Lạc Dương, triều đình gia quan tiến tước cho Viên Đàm, kết quả trong chớp mắt, Viên Đàm rút quân, Lỗ Túc giành lại Toàn Môn Quan, tình hình Lạc Dương lại khôi phục nguyên trạng, người được lợi chỉ có Viên Đàm, triều đình lại bị tát một cú đau điếng.
Thiên tử cảm thấy rất mất mặt — ngài cảm thấy mình bị Viên Đàm đùa giỡn, càng tuyệt vọng — thực lực của Tôn Sách vượt xa dự tính của họ, tình hình còn nghiêm trọng hơn họ dự đoán. Hoàng Trung có thể đạt được tiến triển như vậy trên chiến trường Hán Trung, Chu Du cũng có thể đạt được đột phá trên chiến trường Vũ Lăng. Nếu các hướng khác không có động tác gì thêm, kiềm chế binh lực của Tôn Sách, Ích Châu rất có thể bị Tôn Sách chiếm lấy. Thực sự đến bước đó, triều đình mất đi vựa lúa Ích Châu, Tôn Sách chiếm được hai trong ba phần thiên hạ, trung hưng hoàn toàn vô vọng.
Là lập tức quyết liệt với Tôn Sách, dốc sức một trận, hay là từ bỏ cơ hội cuối cùng này, nghe theo mệnh trời, đã trở thành quyết định Thiên tử phải đối mặt.
Bản tấu sớ của Lai Mẫn đến đúng lúc, Thiên tử suy đi tính lại, quyết định chủ động xuất kích. Người khác là không dựa dẫm được, vận mệnh chỉ có thể nắm trong tay mình. Chỉ cần mình chính diện đánh bại Tôn Sách, mới có khả năng xoay chuyển tình thế, chứng minh Hỏa đức của Đại Hán không suy, triều đình còn cơ hội trung hưng. Bỏ lỡ cơ hội này, không chỉ Ích Châu có khả năng rơi vào tay Tôn Sách, lòng người cũng sẽ quay lưng với triều đình.
Nhà họ Lai ở Tân Dã không phải thế gia bình thường, Lai Mẫn cũng không phải người đọc sách bình thường, ông là đại diện cho huân quý, một khi đệ tử thế gia như vậy mất lòng tin với triều đình, triều đình sẽ mất hoàn toàn Quan Đông. Cho dù có thể giữ được Quan Trung, ngài cũng chỉ là một quân vương man di.
Thái phó Hoàng Phủ Tung, Thái úy Sĩ Tôn Thụy lập tức bày tỏ phản đối. Triều đình vừa khôi phục được một chút nguyên khí, chỉ có thể phòng thủ, không nên chủ động xuất kích. Một khi bại trận, Quan Trung tất sẽ sụp đổ, không còn khả năng cứu vãn. Chi bằng hãy đợi thêm, để Viên Đàm, Lưu Do từ hai cánh phát động tấn công, kiềm chế binh lực Tôn Sách là tốt nhất, triều đình không nên đích thân ra mặt.
Tuân Úc cũng bày tỏ phản đối, chỉ có Lưu Diệp, Dương Phụ ủng hộ Thiên tử. Nhất là Dương Phụ. Ông nói với Thiên tử rằng, triều đình có thể tin tưởng người Lương Châu, không chỉ là người Lương Châu ở Quan Trung, mà còn có người Lương Châu ở Tịnh Châu, Hà Đông, Hoằng Nông. Năm đó Đoạn Ổi theo Từ Vinh vào Nam Dương, tàn sát Nam Hương, Thuận Dương, lại bị Tôn Sách tiêu diệt gần hai vạn tinh nhuệ, mối thù với người Nam Dương không thể giải, mối thù với Tôn Sách cũng không thể giải, họ tuyệt đối sẽ không muốn nhìn thấy Tôn Sách vấn đỉnh thiên hạ. Từ khi Tôn Sách phong vương tới nay, Giả Hủ vẫn luôn không có hành động gì, không lâu trước còn đuổi Tưởng Cán đi, ý muốn vạch rõ giới tuyến với Tôn Sách rất rõ ràng, chỉ là Giả Hủ không tin Viên Đàm, nên không dám xuất binh mà thôi. Nếu triều đình xuất binh, lấy người Lương Châu làm chủ lực, tất có thể tạo áp lực cực lớn cho Tôn Sách. Một khi Tôn Sách không chống đỡ nổi, không cần triều đình hiệu triệu, Viên Đàm, Lưu Do cũng sẽ ùa tới, chia chác Tôn Sách.
