"Vật giá ở Nam Dương đã tăng không ít, nhất là lương thực, tăng tới hơn ba phần." Nam Dương thái thú Diêm Tượng nhíu mày, vẻ mặt đầy lo lắng. "Cũng may trong nhà bách tính vẫn còn chút lương thực dư dả."
Mao Giới nắm nhẹ tay, che trước khóe miệng, phải dùng rất nhiều sức mới nuốt được ngụm trà trong miệng xuống, không để bị phun ra. Mặc dù vậy, vẫn có chút nước trà tràn vào khoang mũi, nhức nhối khó chịu.
Bách tính trong nhà có dư lương, cũng có nghĩa là giá lương thực tăng cao tạm thời vẫn chưa ảnh hưởng đến cuộc sống của bách tính bình thường, họ vẫn có thể bán lương thực dư để mưu lợi. Chỉ cần họ không tham lam đến mức bán sạch lương thực dư, chưa đợi tới vụ mùa thu hoạch, về lý thuyết, họ có thể mãi không bị chiến tranh ảnh hưởng.
Hèn chi Nam Dương lại bình yên đến thế. So với Nam Dương, Duyện Châu còn chưa khai chiến mà vật giá đã có biến động. Tào Nhân trước năm mới bận tối tăm mặt mũi, chính là vì có bách tính lo lắng xảy ra chiến tranh, thừa dịp ngày tết kéo gia đình chạy sang Dự Châu. Dự Châu mỗi năm đầu xuân đều chiêu mộ công nhân, bao ăn bao ở lại có tiền cầm, sức hấp dẫn đối với bách tính Duyện Châu rất lớn. Biên giới Duyện Châu và Dự Châu lại dài, chạy trốn rất tiện lợi, căn bản là không ngăn nổi.
Giải quyết vấn đề này cũng là một trong những mục đích chuyến đi này của Mao Giới.
Vệ Trăn cũng dở khóc dở cười. Hắn cảm thấy bộ dạng khoe khoang của Diêm Tượng thật đáng ghét, nhưng càng khiến người ta... ngưỡng mộ. Vị Nam Dương thái thú này làm việc thật thảnh thơi, vốn tưởng rằng chỉ có Trần Lưu thái thú Trương Mạc là tự tại, không ngờ Diêm Tượng cũng tự tại đến vậy.
"Phủ quân lý chính có phương pháp, thật đáng khâm phục." Mao Giới nín nhịn nước mắt, gượng cười: "Nghe nói thương nhân buôn vải ở Nam Dương hiện giờ đều không tới Quan Trung làm ăn nữa, có việc này sao?"
Diêm Tượng cười híp mắt nhìn Mao Giới. "Nghe danh công tào là người thanh liêm, sùng bái tiết kiệm, sao nay lại quan tâm đến chuyện tiền bạc hàng hóa này rồi?"
Mao Giới cười nói: "Phủ quân chê cười rồi. Giới cũng là người phàm ăn uống, lại không thể uống sương ăn gió, tuy không ham mê tiền bạc, nhưng không thể không quan tâm đến dân sinh Duyện Châu. May nhờ Tào Mục coi trọng, cử đi sứ Nam Dương, đương nhiên phải thỉnh giáo phủ quân đôi điều."
Diêm Tượng khẽ gật đầu. "Quan Trung thực hiện chính sách độc quyền buôn vải, tranh lợi với dân, thương nhân không có lợi nhuận, tự nhiên chẳng muốn tới."
"Vậy số vải dư thừa đó tiêu thụ nơi nào? Nhìn tình hình Duyện Châu, dường như không có thay đổi gì."
Diêm Tượng vuốt râu, ý cười đầy mặt. Lão biết Mao Giới tới thăm có mục đích bàn bạc chuyện làm ăn. Duyện Châu nằm kẹp giữa Dự Châu và Ký Châu, hàng hóa tiêu thụ tới Ký Châu đều phải bị Duyện Châu rút lợi, đây vốn là quyết định của Tôn Sách nhằm chiếu cố Tào Ngang. Trong hàng hóa Nam Dương bán tới Ký Châu, số lượng vải vóc không ít, người Duyện Châu thu lợi phong hậu từ đó, đương nhiên muốn nhiều hơn chút nữa.
"Công tào đi từ Trần Lưu tới, đã hỏi qua Trương phủ quân chưa?"
Mao Giới nói: "Đương nhiên là phải thỉnh giáo ông ấy. Thuế thương nghiệp ở Trần Lưu có tăng lên, nhưng tăng không nhiều." Trần Lưu tuy thuộc Duyện Châu, nhưng không nằm trong sự kiểm soát của Tào Ngang, anh em Trương Mạc là độc lập. Trần Lưu nằm ở nơi sản xuất thuốc nhuộm, trung tâm dệt may, xưởng nhuộm rất nhiều, khung dệt lên tới hàng vạn, có rất nhiều vải vóc được dệt ở Trần Lưu, nhuộm ở Trần Lưu, sau đó trực tiếp bán đi bốn phương, phần lớn lợi nhuận đều chui vào túi anh em Trương Mạc, Tào Ngang chẳng chia chác được miếng béo bở nào. Khi ông ta đi qua Trần Lưu, đã hỏi Trương Mạc về tình hình liên quan, Trương Mạc đương nhiên không nói thật, nhưng nhìn từ tình hình nghe ngóng được trên thị trường, tình hình cơ bản vẫn là sự thật, vải vóc Nam Dương vốn vận chuyển tới Quan Trung không hề đổi hướng tới Ký Châu, ít nhất là phần lớn không đổi.
"Có lẽ là vấn đề giao thông chăng." Diêm Tượng cũng không hứng thú giải đáp nghi vấn cho Mao Giới, tìm một lý do hiển nhiên. "Một thuyền bằng mười xe, xuôi dòng mà xuống, chỉ ba năm ngày là tới Dương Châu, tiện hơn đi qua Duyện Châu để tới Ký Châu."
Mao Giới bất lực, đành chuyển đề tài, trò chuyện về cuộc tranh luận náo nhiệt nhất hiện nay. Diêm Tượng rõ ràng không có hảo cảm gì với Tào Ngang, không hứng thú giúp hắn giải quyết vấn đề kinh tế, việc này vẫn phải tìm Tôn Sách. Trước khi gặp Tôn Sách, ông tiếp xúc nhiều hơn với quan lại sĩ phu Nam Dương, nghe ngóng thêm vài tin tức, đến lúc đó cũng dễ bề mặc cả với Tôn Sách.
"Gần đây bài văn thảo luận về chế độ Tỉnh Điền thời Tân Mãng, không biết phủ quân đã xem chưa? Triều đình đồn điền ở Quan Trung, thi hành chế độ Sĩ gia, Ngô Vương đồn điền ở Quan Đông, thi hành chế độ Thụ điền, cái nào ưu cái nào liệt, chúng thuyết phân vân. Nam Dương là nơi khởi đầu tân chính của Ngô Vương, phủ quân chắc hẳn là người thấm thía nhất về điều này, không biết có thể giải thích đôi chút cho chúng tôi được không?"
Nhắc tới chuyện này, Diêm Tượng nổi hứng thú, mở ra câu chuyện. "Công tào nói rất có lý, chuyện này đúng là có chút liên quan. Theo ta thấy, chế độ Tỉnh Điền, chế độ Sĩ gia, chế độ Thụ điền đều là để giải quyết vấn đề kiêm tính. Nhìn từ góc độ này, vẫn là Ngô Vương có tiên kiến chi minh nhất. Tại sao ư? Bách tính nếu không nghèo túng, sao có thể bán ruộng? Cho nên, không giải quyết vấn đề sinh tồn của bách tính, chế độ gì cũng vô dụng..."
Hành trình của Mao Giới rất căng thẳng mà phong phú.
Ông ở lại Uyển Thành hai ngày, không chỉ gặp mặt Diêm Tượng, còn tham quan Quận Học, Bản Thảo Đường và các cơ quan liên quan khác. Tào Ngang là em rể của Tôn Sách, Hoa Đà còn là y sĩ treo tên ở Bản Thảo Đường Nam Dương, mối liên lạc giữa đôi bên rất mật thiết, Mao Giới cũng nhận được sự ưu đãi đặc biệt, có thể nhìn thấy nhiều tình hình hơn, trừ những nơi liên quan tới bí mật kỹ thuật, hầu như những gì có thể xem đều đã xem qua.
Sau khi rời Nam Dương, Mao Giới đi dọc về phía nam, dọc đường tham quan Dục Dương, Tân Dã và các huyện khác, còn đặc biệt rẽ qua Hồ Dương để xem xét. Đại chiến sắp tới, vàng bạc, châu báu đều là hư ảo, chỉ có lương thực mới là tiền tệ mạnh. Mặc dù Diêm Tượng kêu khổ rất dữ dội, giá lương thực Nam Dương đã tăng ba phần, nhưng đối với Mao Giới mà nói, giá lương thực ở Nam Dương rẻ đến mức khó tin, một thạch trăm tiền còn coi là đắt ư? Duyện Châu còn chưa khai chiến đã tăng tới hơn hai trăm rồi cơ mà.
Duyện Châu kẹp giữa Tôn Sách và Viên Đàm, thân bất do kỷ, không đánh cũng phải đánh, làm sao giải quyết vấn đề lương thực liền trở thành mấu chốt. So sánh mà nói, Tôn Sách nắm trong tay năm châu rõ ràng có lực lượng tự tin hơn, Hoàng Trung, Chu Du hai đường đại quân xuất kích, giá lương thực Nam Dương vẫn có thể duy trì ổn định cơ bản, chắc hẳn việc cung cấp một phần lương thực cho Tào Ngang cũng không phải vấn đề gì quá lớn.
Cuối tháng Giêng, Mao Giới cuối cùng cũng tới Tương Dương. Thời gian của ông tính toán rất chuẩn, Tôn Sách vừa tiếp kiến xong thế gia Kinh Châu, đàm phán xong xuôi việc hợp tác trong một năm, tâm tình đang rất tốt, biết được Mao Giới tới, ngài lập tức tiếp kiến Mao Giới tại Kính Hồ.
Kính Hồ chính là Tập gia trì ngày trước. Sau khi Tương Dương thư viện tiến trú Ngư Lương Châu, Ngư Lương Châu đã trở thành chốn nhộn nhịp, không còn thích hợp để ẩn cư nữa, Bàng Đức Công liền mua lại cố trạch nhà họ Tập, tu sửa một chút làm nơi ở mới. Thủy Kính tiên sinh Tư Mã Huy từ Dĩnh Xuyên dời tới ở nhờ nhà ông, thích nhất là buông cần câu cá đọc sách bên hồ, lâu dần, người Tương Dương liền gọi mảnh ao cá này là Thủy Kính Hồ, gọi tắt là Kính Hồ, Giám Hồ.
Tôn Sách và Tư Mã Huy từng gặp mặt, coi như là quân tử chi giao, không thể nói là thân thiết, cũng không thể nói là xa cách, gặp mặt thì trò chuyện, không gặp cũng chẳng có gì nhớ nhung. Tư Mã Huy rất hưởng thụ cảm giác này, vui không muốn về, gần đây chuẩn bị mua đất bên cạnh để xây tinh xá của riêng mình.
Đầu xuân tháng Hai, gió thổi không lạnh, Tôn Sách gặp mặt Mao Giới, Vệ Trăn tại Kính Hồ.
Nghe xong những điều mắt thấy tai nghe trên đường của Mao Giới, đối mặt với sự cung kính của Mao Giới, Tôn Sách rất bình thản. "Ta cũng đang thử nghiệm, bản chất mà nói thì không khác gì Vương Mãng mấy. Chỉ là đọc sách ít, gan cũng chẳng to, chỉ có thể đi một bước nhìn một bước, cuối cùng có thể đi tới đâu, ta cũng không nói rõ được. Mao quân nếu có gợi ý gì hay, không ngại nói thẳng."
Mao Giới cũng biết Tôn Sách không thích vòng vo, không khách sáo nhiều, đi thẳng vào vấn đề nói rõ mục đích đến đây. Ông tới Tương Dương, trên danh nghĩa có hai việc: Một là chúc mừng năm mới Tôn Sách, hai là bàn bạc hôn sự của Tôn Dực và Tào Anh, nhưng nhiệm vụ quan trọng nhất lại là bàn bạc với Tôn Sách về cuộc chiến sắp tới.
Mao Giới giải thích tình cảnh khó khăn mà Tào Ngang phải đối mặt. Một là cha con thành kẻ địch, sẽ có hiềm nghi bất hiếu, Tào Ngang hiện tại còn chưa thể khai chiến với triều đình; hai là thế gia Duyện Châu không muốn giao ra đất đai, họ không chịu vì thế mà cúi đầu trước Tôn Sách. Hai nguyên nhân kết hợp lại, Tào Ngang muốn ủng hộ Tôn Sách, nhưng không thể giương cờ, còn cần một mức độ che đậy nào đó, lúc này bàn bạc hôn sự của Tôn Dực và Tào Anh chính là để bày tỏ thành ý, hy vọng Tôn Sách có thể thông cảm cho nỗi khó xử của hắn.
Biết tin Mao Giới sắp tới, Tôn Sách đã bàn bạc với Trương Hoành, Quách Gia và những người khác, đối mặt với thỉnh cầu của Mao Giới, Tôn Sách cũng rất trực tiếp. "Quả ép buộc không ngọt, Duyện Châu muốn siêu nhiên độc lập, ta không có ý kiến, chỉ cần các người không tấn công Dự Châu là được."
"Đa tạ Đại Vương khoan dung." Mao Giới không hề bất ngờ chút nào. Ông tin Tôn Sách sẽ không chủ động khơi mào chiến tranh với Duyện Châu, duy trì sự ổn định của chiến tuyến là phù hợp với lợi ích của ngài nhất. "Nhưng Duyện Châu thế cô, e là khó mà đơn độc đối kháng Ký Châu, xin Đại Vương minh giám."
Mao Giới đã sớm chuẩn bị, nói sơ qua về tình hình Duyện Châu. Sau khi Tôn Sách đánh bại Viên Thiệu, Duyện Châu cơ bản đã khôi phục sự bình yên, mấy năm nay cũng không xảy ra tai họa nghiêm trọng, lại có sự viện trợ của Dự Châu, khôi phục cũng coi là tạm ổn. Nhưng tổn thất nhân khẩu của Duyện Châu khá nghiêm trọng, không chỉ trong thời gian ngắn không thể khôi phục, còn có xu thế ngày càng tệ đi.
Nguyên nhân rất đơn giản: Có Dự Châu ở bên cạnh, bách tính Duyện Châu hễ có gió thổi cỏ lay liền chạy sang Dự Châu. Sau vài vòng thanh trừng của Tôn Sách, các thế gia Dự Châu vốn mọc lên như nấm đã cơ bản không còn tồn tại, các thế gia còn sót lại cũng chấp nhận tân chính của Tôn Sách, nhả ra đất đai chiếm dụng, một lòng một dạ kinh doanh công thương. Dự Châu hiện tại có lượng lớn đất đai có thể cày cấy, quy mô đồn điền ngày càng lớn, công phường do thế gia mở cũng cần nhiều công nhân hơn, sức hấp dẫn đối với bách tính Duyện Châu là rất lớn, nhất là những bách tính bình thường không có gia tộc chống lưng. Như vậy, số hộ khẩu Tào Ngang có thể trực tiếp kiểm soát là rất có hạn, đành phải dựa vào thế gia Duyện Châu. Quyền phát ngôn của thế gia Duyện Châu không giảm mà còn tăng, lớn hơn trước kia, điều này cũng khiến Tào Ngang không thể làm ngơ thái độ của thế gia Duyện Châu để giương cờ ủng hộ Tôn Sách.
Tôn Sách nghe hiểu ý của Mao Giới: Lòng người không biết đủ. Thế gia Duyện Châu cũng muốn giống như thế gia Dự Châu hưng xây công thương phát tài, nhưng họ không chịu từ bỏ đất đai trong tay, họ muốn cá và tay gấu đều có được. Kinh điển Nho gia có học tốt đến mấy cũng vô dụng, trước mặt lợi ích, chẳng ai muốn làm thánh nhân.
"Công tào hy vọng ta viện trợ Tào Tử Tu?" Tôn Sách nửa cười nửa không, giống như nghe thấy một câu chuyện cười, nhưng vì lễ phép, lại không thể cười thành tiếng.
Mao Giới điềm tĩnh đáp: "Tào Mục thủ vệ Duyện Châu, không chỉ là vì bản thân, mà còn là vì chia sẻ nỗi lo cho Đại Vương. Nếu Viên Đàm chiếm đóng Duyện Châu, tất nhiên phải vung quân nam hạ, Dự Châu khó tránh khỏi tai hại, phía bắc Hoài Thủy đều khó tránh kiếp nạn. Điều này không chỉ là Tào Mục suy tính, mà còn là mưu lợi cho Đại Vương. Đại Vương anh minh, lợi hại trong đó không cần Giới nói nhiều, chắc hẳn là đã cân nhắc chu toàn từ lâu, nếu không cũng chẳng cần đích thân gặp ta."
Tôn Sách gật đầu, không phủ nhận sự phân tích của Mao Giới. "Nhưng các người có giữ nổi Duyện Châu hay không, trong lòng ta không có đáy. Tiền lương, quân khí đúng là rất quan trọng, nhưng cuối cùng quyết định thắng bại vẫn là người, làm sao ta biết những tiền lương, quân khí này liệu có trở thành chiến lợi phẩm của Viên Đàm hay không?" Ngài vê ngón tay, thu lại nụ cười, thêm vài phần nghiêm nghị. "Ta gặp công tào, không phải vì tình thế Duyện Châu, mà vì công tào. Tình thế Duyện Châu rất rõ ràng, không cần nói nhiều, ta cũng không đặt hy vọng vào người Tào Tử Tu. Công tào là chân quân tử của Duyện Châu, lại là người hiểu chuyện hiếm có, đi tới đây, chắc hẳn có không ít suy nghĩ, người ngoài cuộc sáng suốt, ta rất muốn nghe ý kiến của công tào."
Mao Giới rất bất ngờ. Ông không ngờ Tôn Sách lại nể mặt mình như vậy, lập tức sinh lòng cảnh giác, vội vàng nói: "Đại Vương quá khen, Giới không dám nhận, càng mong Đại Vương dành cho Tào Mục thêm chút niềm tin. Tào Mục làm người trung hậu, được sĩ thứ Duyện Châu ủng hộ sâu sắc, tuyệt đối sẽ không để Đại Vương thất vọng."
"Ta đương nhiên nguyện ý tin Tào Tử Tu, nhưng công tào vừa rồi cũng nói, thế gia Duyện Châu và lợi ích của hắn không nhất trí, có thể chúng chí thành thành, lục lực đồng tâm hay không, chắc hẳn ngươi cũng không dám đảm bảo. Suy cho cùng, không phải ai cũng như công tào trung trinh không hai." Tôn Sách cười nói: "Ta có thể ủng hộ Tào Tử Tu, nhưng ta cần một chút đảm bảo, đảm bảo người Duyện Châu không thể ăn của ta, dùng của ta, quay ngược lại còn hố ta một vố."
Yêu cầu này rất hợp lý, Mao Giới không thể từ chối. "Đại Vương hy vọng có sự đảm bảo như thế nào?"
"Rất đơn giản, ta cần hai sự đảm bảo." Tôn Sách dựng hai ngón tay lên. "Một, ta muốn lấy chất, đảm bảo Duyện Châu sẽ không đối địch với ta; hai, ta muốn Phiếu đầu danh, đảm bảo Duyện Châu sẽ không có người kết minh với Viên Đàm."
Mao Giới rất bất an. "Đại Vương có thể nói cụ thể hơn không?"
Tôn Sách vẫy vẫy tay, Gia Cát Lượng bước lên, giải thích một lượt cho Mao Giới.
Lấy chất tương đối dễ hiểu, chính là con tin, ngươi vi phạm ước hẹn, ta liền giết con tin. Tuy nhiên con tin này không chỉ chỉ mình Tào Ngang, người thân của Tào Ngang không nhiều, ngoại trừ Tôn Thượng Anh thì là Đinh phu nhân và Tào Anh, Tào Anh sắp gả tới, còn lại là Đinh phu nhân, lại không phải con ruột, xa xa không đủ, huống hồ Tào Ngang ảnh hưởng tới thế gia Duyện Châu có hạn, chỉ mình Tào Ngang đưa con tin là xa xa không đủ. Tôn Sách yêu cầu mở rộng phạm vi lấy chất, chỉ cần là người có thể ảnh hưởng tới quyết định của Tào Ngang đều phải đưa con tin, ví dụ như Mao Giới đang ở trước mắt, ví dụ như mưu chủ của Tào Ngang là Trần Cung, ví dụ như đại tướng thống binh của Tào Ngang là Tào Nhân, Chu Linh, Trình Dục vân vân, không ngoại lệ một ai.
Phiếu đầu danh thì phức tạp hơn. Tào Ngang và thế gia Duyện Châu phải có hành động, khiến Tôn Sách tin rằng họ và Viên Đàm trong thời gian ngắn không thể hợp tác. Còn làm thế nào, các người tự liệu mà làm, chỉ cần khiến ta tin là được. Cách đơn giản nhất chính là tiến hành sàng lọc đối với thế gia Duyện Châu, khống chế thậm chí tru di một nhóm thế gia có liên hệ với Viên Đàm. Làm như vậy vừa có thể tránh việc thế gia Duyện Châu và Viên Đàm nội ứng ngoại hợp, vừa có thể thu lấy vật tư, nhân khẩu, một công đôi việc, có lợi cho việc Tào Ngang giữ vững Duyện Châu.
Đồng ý hai yêu cầu này, mọi thứ đều dễ thương lượng, cần tiền có tiền, cần lương có lương, chỉ cần trong phạm vi hợp lý đều không vấn đề gì. Không đồng ý hai yêu cầu này, ta không cách nào tin vào thành ý của các người, mọi chuyện miễn bàn.