Viên Hành trở lại hậu đường. Viên Quyền đang đợi sẵn, vừa nhìn sắc mặt Viên Hành, lòng liền lạnh đi phân nửa.
"Phu quân nói thế nào?"
Viên Hành kéo Viên Quyền vào nội thất, thuật lại ý kiến của Tôn Sách, nhất là chuyện về hai loại người đọc sách kia. Viên Quyền nghe xong, mày liễu khẽ nhíu, trầm ngâm hồi lâu. "Xem ra nàng và ta đều không xong rồi. A Hành, muội mang theo Trưởng công chúa đi một chuyến đến Tương Dương thư viện đi, nan đề này chỉ có Thái đại gia mới giải được."
Viên Hành khẽ cắn môi. "Tỷ tỷ, tỷ nói... Đức Tổ huynh trưởng có phải hơi khéo quá hóa vụng rồi không?"
Viên Quyền chậm rãi lắc đầu, nắm chặt tay Viên Hành. "A Hành, muội phải nhớ kỹ, chuyện này phức tạp hơn muội tưởng tượng, thà bảo thủ một chút, cũng không được phạm sai lầm. Ngôn đa tất thất, có những lời người khác nói được, không có nghĩa là muội và ta cũng nói được."
"Nhưng tỷ tỷ, phu quân nói tỷ quá bảo thủ."
Khóe môi Viên Quyền khẽ nhếch, một thoáng mỉm cười chợt lóe rồi vụt tắt, gò má ửng hồng nhưng không nói toạc ra. Nàng đẩy Viên Hành, ra hiệu cho muội ấy đừng lỡ thời gian, mau đi thay y phục, lại sắp xếp thị nữ đi tìm Lưu Hòa. Không bao lâu sau, Lưu Hòa tới, Viên Hành cũng đã thay y phục xong, hai người mang theo thị vệ, cùng nhau ra cửa. Tương Dương thư viện nằm trên Ngư Lương Châu, phải vượt qua Hán Thủy, Viên Hành quyết định đi cửa Tây đón thuyền, tránh việc dọc đường phải đổi xe ngựa.
Tương Dương vốn là yếu thế từ xưa, tách biệt với huyện trị, cơ bản chính là một tòa quân doanh. Tôn Sách ở trong nha thành ở giữa, thân vệ bộ kỵ ở trong doanh trại ở đại thành, ra khỏi thành mới thấy được nhà dân. Cuối năm sắp đến, rất nhiều tướng sĩ không thể về nhà đón Tết, quân doanh cũng cần mua sắm đồ Tết, bách tính gần đó liền bày sạp bên ngoài Đàn Khê ngoài thành, bán một vài thực phẩm nhà làm, vật dụng nhỏ, không thiếu những thiếu nữ xinh đẹp bán khăn tay, miếng lót giày tự thêu, nhân tiện ngắm xem có nam tử anh tuấn nào không, làm tăng thêm vài phần hơi thở thanh xuân cho phiên chợ náo nhiệt, thường có thể thấy đôi trai gái liếc mắt đưa tình, e ấp ngại ngùng.
Lưu Hòa từ nhỏ đã sống trong cung, ngoài khoảng thời gian bị ép di chuyển về phía Tây và lúc gả đi, nàng rất ít tiếp xúc với bách tính bình thường, nhìn thấy cảnh này cảm thấy vô cùng mới lạ. Tôn Sách từng bảo nàng vẽ vài bức tranh phong tục dân gian gửi cho Thiên tử, nàng sớm đã muốn ra ngoài xem, chỉ là không tiện, nay có Viên Hành đi cùng, bên người có sĩ tốt bảo vệ, an toàn không lo, đúng lúc nhân cơ hội này ngắm nhìn nhiều thêm.
Viên Hành rất chu đáo, ra lệnh cho người giảm tốc độ, để Lưu Hòa ngắm nhìn thêm một lát.
Từ Đàn Khê vào Hán Thủy, xuôi dòng xuống dưới, dọc đường đi qua mấy bãi cát, tới Ngư Lương Châu. Viên Hành, Lưu Hòa bỏ thuyền lên bờ, dưới sự tháp tùng của Trường Nô, thẳng tiến tới Tương Dương thư viện. Thái Diễm đang chuẩn bị các việc cho ngày Tết, bận tối mắt tối mũi, nghe tin Viên Hành, Lưu Hòa tới thăm, khá bất ngờ, vội vàng đích thân ra nghênh đón.
Nghe Viên Hành giải thích, lại xem bài viết của Nễ Hành, Thái Diễm mỉm cười. "Vương hậu, việc này không giống phong cách của Dương Trường sử chút nào. Hoằng Nông Dương thị gia truyền Thượng Thư học, Dương Trường sử tài tiệp tiện cấp, tranh luận chốn triều đình khiến quần thần á khẩu không trả lời được, sao có thể dung túng cho Nễ Hành làm càn."
Viên Hành rất lúng túng. Chuyện này không phải Dương Tu không giải quyết được, mà thật sự là kiêng dè quá nhiều, đành phải mượn tay người khác. Thái Ung coi như bị liên lụy, nàng đích thân ra mặt xin tha, lại vội vàng tới mời Thái Diễm xuất mã, còn đặc biệt mang theo Lưu Hòa, bản thân đã có ý tạ lỗi.
Thái Diễm cũng không nói nhiều, mọi người đều là người thông minh, điểm đến là dừng. Hai cha con nàng được Tôn Sách trọng dụng, việc này rơi xuống vai họ cũng là chuyện rất tự nhiên, chỉ là phụ thân Thái Ung bị Tôn Sách giữ lại có chút ngoài ý muốn. Tôn Sách tuy không quá hài lòng với bộ sử sách Thái Ung biên soạn, nhưng đã đồng ý cho in ấn, không thể vì chuyện này mà làm khó Thái Ung, thậm chí giam ông lại trong thành, không cho về thư viện, chắc chắn có nguyên nhân khác.
Thái Diễm thu xếp một chút, cùng Viên Hành, Lưu Hòa trở về Tương Dương thành. Vào thành, nàng gặp mặt Viên Quyền, nói vài câu khách sáo, liền trực tiếp tới gặp Thái Ung, hỏi ông về quá trình gặp mặt Tôn Sách. Lão Thái Ung bị Tôn Sách giữ lại một cách khó hiểu, mất đi tự do, phiền não đến mức rụng mất mấy sợi râu, chòm râu vốn đẹp đẽ chỉnh tề nay rối bời, trông vô cùng chật vật. Thái Diễm nhìn thấy mà đau lòng, gặng hỏi nguyên do, Thái Ung lại không nói ra được, ông làm sao nghĩ tới việc Tôn Sách nổi nóng vì câu "võ phu" kia của mình.
Không hỏi ra được gì, Thái Diễm đành thôi, xoay người đi gặp Tôn Sách.
Tôn Sách không hề bất ngờ. Viên Hành ra khỏi cổng nha thành, hắn đã biết nàng đi làm gì. "Thái phu nhân tới nhanh thật."
"Phụ thân không con trai, con gái như ta đành phải tới đây thỉnh tội với Đại vương."
"Ha ha ha..." Tôn Sách cười lớn. "Thái phu nhân e rằng không phải tới thỉnh tội, mà là hưng sư vấn tội, nói là vì Thái công, nhưng càng giống vì Chu Lang hơn. Ta nói cho nàng biết, việc này không trách ta được, ta mấy lần bảo hắn mang theo nàng, là hắn không chịu. Người này cái gì cũng tốt, chỉ là quá cổ hủ."
Thái Diễm mỉm cười nói: "Chồng ta cảm kích Đại vương trọng dụng, một lòng muốn lập công, báo đáp Đại vương, ta cũng không thể ngăn cản. Trong quân vất vả, chuyển vận lương thảo ngàn dặm, làm phiền bách tính, ta là một nữ tử yếu đuối, lên không nổi ngựa, nhấc không nổi đao, lãng phí lương thực, lại cần gì chứ. Ở lại Tương Dương phụng dưỡng phụ thân, nuôi dạy con thơ, lúc nhàn rỗi còn có thể viết vài bài văn, cổ vũ cho Đại vương, chia sẻ nỗi lo cho phụ thân, chẳng phải tốt hơn sao?"
Tôn Sách vuốt chòm râu ngắn dưới cằm, cười không nói. Thái Diễm đây là chủ động nhận việc, giảm áp lực cho Thái Ung đây mà. Nghĩ cũng phải, Thái Ung đã hơn sáu mươi tuổi, để ông thay đổi học phong quả thật có chút khó khăn. Nhưng Thái Diễm còn có nhiệm vụ khác, hơn nữa rất nặng nề, để nàng thay Thái Ung cũng không thích hợp. Đối với hắn, nghiên cứu Thiên Trúc và Tây Vực, mở mang tầm mắt, quan trọng hơn nhiều so với việc mắng chiến với Nễ Hành.
"Thái công có nhiều đệ tử như vậy, có người nào dùng được không?"
Thái Diễm vừa nghe, biết Tôn Sách không muốn để nàng làm những việc này, liền nói: "Có thì cũng có vài người, chỉ là đa số còn trẻ, sợ phụ lòng tin cậy của Đại vương, cũng có người hơi lớn tuổi một chút, nhưng từng là kẻ địch với Đại vương, cũng không tiện tiến cử cho Đại vương."
"Là kẻ địch với ta?" Tôn Sách suy nghĩ một chút liền hiểu ra. "Lộ Túy?"
"Đại vương anh minh."
Tôn Sách có chút bất ngờ, Lộ Túy quả thật biết gió chiều nào theo chiều ấy, thế mà lại chạy tới Tương Dương. Hắn vừa là đệ tử của Thái Ung, vừa là huynh trưởng của Lộ Chiêu, quan trọng hơn là tên này không có điểm mớn gì, đúng là một con chó tốt biết cắn người. Trong lịch sử, Khổng Dung chính là bị hắn cắn chết, đây có lẽ cũng là số mệnh.
"Còn ai nữa?"
"Sơn Dương Vương Xán."
Tôn Sách khẽ nhướn mày. Vương Xán cũng tới Tương Dương? Người này đúng là có tài, nghe nói còn là kẻ nhìn qua là nhớ, chỉ không biết kiến thức của hắn về sử học thế nào. "Còn nữa không?"
"Còn một vị tài tuấn Giang Đông, thiên phú rất tốt, chỉ là quá trẻ, vẫn cần phải đọc thêm vài năm sách. Hơn nữa người này... có chút dây dưa với nhà Đại vương, không biết có tiện không."
"Là ai?"
"Người Hối Kê Sơn Âm, con trai cố Thượng thư lệnh Tạ Cảnh là Tạ Thừa."
Tôn Sách trong lòng khẽ động, lập tức có đáp án. Tạ Thừa quả thật có thiên phú về sử học, không chỉ hiếu học mà còn trí nhớ tốt, sau này ông từng biên soạn "Hậu Hán Thư", là một trong tám bản "Hậu Hán Thư", lại là người Giang Đông, nên được bồi dưỡng tử tế. Nhưng hắn không lập tức quyết định, hỏi thêm vài người nữa, lúc này mới nói: "Để bọn họ đều tới đây, ta xem rồi mới quyết định."
"Tuân lệnh."
"Thái phu nhân, tuy nói có tài tuấn trẻ tuổi có thể chia sẻ, nhưng thói quen cũ của lệnh tôn cũng phải sửa lại một chút. Ta từng nói ở giảng vũ đường Nam Dương, sĩ không phân văn võ, không phân nam nữ, duy đạo thị tòng, nàng cũng viết văn, thiên hạ truyền tụng, ông ấy vẫn ôm tư tưởng cũ kỹ, coi như không nghe thấy, điều này không thỏa đáng."
Thái Diễm trong lòng bừng tỉnh, biết vì sao Thái Ung bị Tôn Sách giam lại. Thái Ung rất có thể lại phạm thói thư sinh, không tôn trọng võ nhân, Tôn Sách mới nhân cơ hội tìm ông gây phiền phức, nhốt ông ở đây. Nàng cúi người tạ lỗi. "Gia phụ tuổi tác đã cao, lại suốt ngày vùi đầu vào điển tịch, không thông nhân tình thế sự, nhiều lần vấp ngã mà không thể sửa. May mà Đại vương khoan dung, không bắt ông lưu lạc giang hồ."
Khóe môi Tôn Sách giật giật. "Thái phu nhân, nàng nhìn nhầm ta rồi, ta không hề khoan dung chút nào, không chỉ không khoan dung, mà còn thù dai. Câu vừa rồi của nàng, ta nghe hiểu, cũng ghi nhớ rồi. Sang năm vừa sang xuân, ta sẽ đem Công Cẩn lưu đày tới Thiên Trúc, để vợ chồng các ngươi vĩnh viễn không gặp lại nhau."
Thái Diễm bật cười, chắp tay nói: "Lời vô tâm, mong Đại vương bỏ quá cho."
Hai người nói đùa vài câu, Thái Diễm quay lại vấn đề chính. Nàng đề nghị với Tôn Sách, vì Nễ Hành đã nhắc đến Vương Mãng, chi bằng mở rộng việc này, dứt khoát viết một bộ lịch sử thời Tân Mãng. Tân Mãng tuy chỉ ngắn ngủi mười lăm năm, nhưng Vương Mãng đã thử nghiệm trên rất nhiều phương diện, có cái được chứng minh thuần túy là trò đùa, có cái lại được kế thừa, bản triều tuy coi Vương Mãng là kẻ soán nghịch, nhưng đó chỉ là cái nhìn của quan phương, thực tế Nho sinh đối với Vương Mãng trong lòng không quá tệ, ngược lại có chút tiếc nuối cảm thông. Ban Cố lấy việc duy trì chính thống nhà Hán làm trọng trách soạn "Hán Thư", viết về truyện Vương Mãng, tuy có lời chê bai, nhưng không thiếu những lời viết thẳng, thậm chí có lời ca ngợi, đối với một người từng soán đoạt giang sơn Lưu Hán mà nói, những liệt truyện như vậy gần như là ca tụng quá lời, vốn không nên xuất thế.
Vương Mãng là một Nho sinh thuần túy, những việc ông làm đều là những việc mà Nho môn từng cảm thấy có thể làm, và nên làm, chỉ là không ai ngờ kết quả lại thê thảm như vậy. Từ góc độ nào đó mà nói, sự thất bại của Vương Mãng chính là sự thất bại của Nho môn. Tổng kết kỹ lưỡng nguyên nhân thất bại của Vương Mãng, đối với Nho môn cũng là một sự phản tư. Từ khoảnh khắc Vương Mãng chúng bạn xa lánh, Nho môn đã làm rồi, chỉ là mỗi người làm một kiểu, chưa có ai tổng kết toàn diện.
Hiện tại chính là một cơ hội thích hợp.
Tôn Sách lập tức hiểu ngay. Thái Diễm dù sao cũng là người trẻ tuổi, lại luôn là người chấp bút cho hắn, lập trường không giống nhau, tư duy cũng nhạy bén hơn. Viết sử cho Tân Mãng, thừa nhận Tân triều là một triều đại chân chính, cũng đồng nghĩa với việc cắt cơ nghiệp bốn trăm năm của Đại Hán làm hai, đồng thời cũng chứng minh Đại Hán không phải là không thể lật đổ. Vương Mãng năm xưa có thể thành công, tại sao bây giờ không thể thành công? Vương Mãng cuối cùng thất bại, là vì ông ta phạm sai lầm, không có nghĩa là thay Hán là không đúng. Phản tư về những sai lầm của Vương Mãng, rút ra bài học từ đó, đẩy cũ ra mới, mới là thuận theo xu thế phát triển của lịch sử, chứ không phải ôm giữ cái cũ kỹ hủ lậu, cùng với Đại Hán thoi thóp tồn tại.
Tương ứng với nó, viết sử cho Tân triều, minh oan cho Vương Mãng, thừa nhận Vương Mãng là người tiên phong thực tiễn lý tưởng của Nho môn, cũng là một tư thái giương cao ngọn cờ Nho môn, tranh thủ sự ủng hộ của Nho môn.